Ο Λόγος που Αυτο-Σαμποτάρεσαι, και πώς να το σταματήσεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | 

Spotify | Castbox |

Πιστεύεις πως ο άνθρωπος είναι ικανός να καταφέρει τα πάντα;

Το πιστεύεις πραγματικά, ή σαν άλλη μία κλισέ / στερεότυπη έκφραση;

Γιατί αν το πιστεύεις πραγματικά, σημαίνει πως το πιστεύεις και για τον εαυτό σου και για τους γύρω σου.

Το πιστεύεις μόνο στα λόγια, ή το δείχνεις και με τις πράξεις σου, προς τους άλλους και προς τον εαυτό σου;

Συμπεριφέρεσαι στον κόσμο λες και έχει άπειρες δυνατότητες; Συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου έτσι;

  • Τι εικόνα έχεις για τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι θα γίνεις σπουδαίος;
  • Πιστεύεις ότι θα επιτύχεις, θα είσαι ευτυχισμένος, θα έχεις ευημερία, ηρεμία, ή οτιδήποτε άλλο επιθυμείς;

Γιατί αν όχι, περιορίζεις τον εαυτό σου, χωρίς το ξέρεις, με τρόπους που ούτε καν μπορείς να διανοηθείς.

Εάν, όντως, πιστεύεις ότι είσαι γεννημένος για μεγάλα πράγματα και έχεις άπειρες δυνατότητες... Τότε βλέπεις το κάθε εμπόδιο, δυσκολία και αναποδιά που αντιμετώπισες ποτέ σου ως κάτι αναγκαίο;

Το βλέπεις ως το μονοπάτι σου που σε οδήγησε και θα σε οδηγήσει να γίνεις αυτός που πρόκειται να γίνεις;

Το χρησιμοποιείς σα σκαλοπάτι για να ανέβεις ψηλότερα, να καταφέρεις περισσότερα και να γίνεις κάτι περισσότερο από αυτό που ήσουν χτες;

Εάν όχι... Ξανασκέψου το, και βάλε αυτή την εικόνα στον υπολογιστή σου και κοίτα την καθημερινά...

Πώς πιστεύεις ότι θα είσαι στα 30 σου;

Ή στα 40 ή στα 80 σου; Γιατί ό,τι πιστεύεις, προς τα εκεί βαδίζεις.

Αν δεν τα έχεις σκεφτεί όλα αυτά, και δεν έχεις κάποιο ξεκάθαρο όραμα προς το οποίο βαδίζεις, τότε όλα αυτά έχουν μπει αυτόματα από τους γύρω σου (και πίστεψέ με, συνήθως δεν είναι καλά).

Από πού προέρχονται και τι είναι οι πεποιθήσεις μας;

Όλες μας οι πεποιθήσεις είναι επίκτητες και όχι συγγενείς.

Δηλαδή, ΔΕΝ γεννηθήκαμε με αυτές, αλλά τις αποκτήσαμε στην πορεία.

Όλες οι πεποιθήσεις είναι αυτο-ύπνωση.

Τις έχουμε επαναλάβει τόσες φορές στο μυαλό μας που τις έχουμε πιστέψει εν τέλει. Ό,τι επαναλαμβάνουμε, στο μυαλό μας, στις συζητήσεις και τα μηνύματα που στέλνουμε και στις πράξεις μας, γίνεται συνήθεια και εν τέλει εγκαθίσταται μέσα μας.

Τις περισσότερες πεποιθήσεις που έχουμε τις έχουμε ενσωματώσει στον τρόπο σκέψης μας και στην καθημερινότητά μας, κατά τύχη.

Μας τις έχει επαναλάβει τόσες φορές ο περίγυρός μας, τις έχουμε δεχτεί αφιλτράριστα, και τις έχουμε κάνει κτήμα μας και μέρους του τρόπου που ζούμε, παίρνουμε αποφάσεις και ενεργούμε.

Υπνωτιστήκαμε είτε ηθελημένα είτε κατά λάθος, από μικροί, αποδεχόμενοι φράσεις, νοοτροπίες, και ιδέες χωρίς να τις φιλτράρουμε, γιατί θεωρήσαμε “αυθεντία” αυτόν που μας το είπε, ή γιατί, απλά, τον εμπιστευόμασταν.

Ουσιαστικά δουλειά του υπνωτιστή, των ψυχιάτρων και των ψυχοθεραπευτών είναι να "απο-υπνωτίσουν" τους ασθενείς τους από τις περιοριστικές τους πεποιθήσεις, και να τους "υπνωτίσουν" σε νέες, καλύτερες, πιο ενδυναμωτικές εναλλακτικές.

Επίσης αυτά που έχεις ακούσει για τα θεάματα με τους υπνωτιστές… Ή είναι στημένα, ή οι θεατές ΘΕΛΟΥΝ να υπνωτιστούν:

Μία αρχή που έχει γίνει γνωστή εδώ και καιρό, είναι πως ένας υπνωτιστής δεν μπορεί να σε υπνωτίσει σε κάτι που δεν το θέλεις ή σε κάτι που είσαι αντίθετος.

(Δηλαδή; Δε θα πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο αν δεν θες να πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο.)

Άρα είμαστε όλοι υπνωτισμένοι;

Η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ.
Είμαστε όλοι μας υπνωτισμένοι στις πεποιθήσεις μας και ο καθένας ζει στο δικό του όνειρο - κόσμο.

Και μάντεψε ποιος καθορίζει τα όρια του ονείρου...

Ξέρεις τι είναι οι αυτο-περιοριστικές πεποιθήσεις;

Περιληπτικά, είναι αυτό που λέει η λέξη: Πεποιθήσεις που περιορίζουν τον ίδιο μας τον εαυτό.

Πράγματα που πιστεύουμε και μας κρατούν πίσω, μας εμποδίζουν να καταφέρουμε τους στόχους μας.

Κάτι όμως που δεν έχω ξανα αναφέρει: οι αυτοπεριοριστικές μας πεποιθήσεις είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίον σαμποτάρουμε τον εαυτό μας!

Γενικά έχω ξαναμιλήσει για το πώς υπάρχει ένας άγνωστος πόλεμος μέσα μας, και πώς πολλές φορές σαμποτάρουμε τον εαυτό μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή χωρίς να το θέλουμε, και μετά απορούμε τι συνέβη. Είναι συνηθισμένα, μεταξύ της πλειοψηφίας, τα παρακάτω φαινόμενα:

  1. Δεν πιστεύουμε ότι είμαστε άξιοι.
  2. Δεν έχουμε παίξει ποτέ, στο μυαλό μας, με το ενδεχόμενο να είμαστε στη Γη για κάποιο μεγαλύτερο σκοπό, πόσο μάλλον να το συζητήσουμε με φίλους η την οικογένειά μας.
  3. Πιστεύουμε ότι χρειάζεται αντοχή, δυνάμεις, και ενέργεια αφύσικα περισσότερη απ'όση έχουμε.
  4. Πιστεύουμε ότι τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμάς.
  5. Πιστεύουμε ότι οι μικρές μας πράξεις και η καθημερινότητά μας, και όσα λίγα μπορεί να προλάβουμε να κάνουμε στη σύντομη ζωή μας δεν θα έχουν κανένα μεγάλο αντίκτυπο στην κοινωνία μας, στην ανθρωπότητα και στη ροή της ιστορίας...

Έτσι, με βάση αυτές τις πεποιθήσεις, όποτε πάμε να κάνουμε κάτι, πούμε κάτι, ή δούμε κάτι που να τις διαψεύδει αυτές, αισθανόμαστε άσχημα...

Ή αλλάζουμε ξαφνικά γνώμη και κάνουμε την επιλογή ή ερμηνεύουμε την κατάσταση με τρόπο που να συμβαδίζει με αυτές τις πεποιθήσεις...

Τι και αν όλοι αυτοί οι περιορισμοί είναι ΛΑΘΟΣ;

Τι και αν όλα αυτά είναι λάθος πεποιθήσεις και συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε εν αγνοία μας, ασυνείδητα, μετά από κάποια αποτυχία μας, ή μετά από κάποια αποτυχία κάποιου γνωστού μας προσώπου;

Ή τι και αν ήταν απλά μια παρερμήνευση μιας κατάστασης;

Ή αν ήταν οι περιορισμοί κάποιου άλλου που, άθελά του, προκειμένου να προστατευτεί τους μετέδωσε και σε εμάς για να μην απειλούνται τα όριά του;

Τι και αν βγάλαμε το λάθος συμπέρασμα και τόσο καιρό ζούσαμε ένα ψέμα;

Μπορούμε να τις αλλάξουμε;

Πάλι η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ. Εάν το θέλουμε.

Βλέπεις, κάθε πεποίθηση είναι σαν ένα τραπέζι.

Μία μεγάλη επιφάνεια που ισορροπεί πάνω σε κάποια πόδια. Κάθε “πόδι” είναι μια εμπειρία που εμείς έχουμε χρησιμοποιήσει σαν υποστηρικτικό στοιχείο αυτής της πεποίθησης.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν γύρω μας όλων τον ειδών “πόδια”. Εάν θέλουμε, μπορούμε να βρούμε αρκετές εμπειρίες και αναμνήσεις απ’τη ζωή μας που να υποστηρίζουν είτε πχ πως όλος ο κόσμος είναι υπέρ μας, είτε πως όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας.

Ο καθένας βρίσκει αυτό που ψάχνει.

Έτσι λοιπόν, για να αλλάξουμε μία περιοριστική πεποίθηση θα πρέπει πρώτα να σκεφτούμε μία αντίστοιχη ενδυναμωτική πεποίθηση - για να ξέρουμε ΤΙ ψάχνουμε.

Ποιες είναι οι ενδυναμωτικές εναλλακτικές των παραπάνω πεποιθήσεων;

  1. Το “δεν αξίζω ευτυχία και επιτυχία” μπορεί να γίνει
    • “Είμαι όσο άξιος πιστεύω πως είμαι, και καθημερινά ανεβάζω την αξία μου όλο και περισσότερο”.
  2. Το “δεν έχω έρθει για κάποιο σκοπό ή αν έχω, δεν έχω ιδέα ποιος είναι αυτός” μπορεί να γίνει
    • “Ό,τι υπάρχει πάνω στη Γη εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, και προετοιμάζομαι για να αποκαλύψω τον δικό μου”.
  3. Το “δεν έχω δύναμη, αντοχές και ενέργεια για να καταφέρω αυτά που θέλω, οπότε γιατί να μπω στον κόπο;” μπορεί να γίνει:
    • “Οι αντοχές, η δύναμη και η ενέργεια που χρειάζομαι για να τα καταφέρω είναι όντως πολύ περισσότερα απ'αυτά που έχω τώρα, και γι'αυτό επιλέγω αυτό το στόχο, για να γίνω κάτι περισσότερο από αυτό που ήδη είμαι.”
  4. Το “Τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμένα” μπορεί να γίνει:
    • “Όλα τα όνειρα και οι στόχοι έχουν ένα κόστος, και ΕΙΝΑΙ για μένα μόνο αυτά που εγώ δύναμαι και θέλω να πληρώσω το αντίτιμο.”
  5. Το “Πιστεύω πως αυτά που κάνω καθημερινά δε μετράνε πουθενά και δεν έχουν κάποιο αντίκτυπο στον κόσμο, οπότε εγώ θα κάνω ό,τι θέλω, και ας κάνουν οι άλλοι ό,τι θέλουν”, μπορεί να γίνει:
    • “Οι μικρές πράξεις είναι αυτές που χτίζουν τη δύναμη για μεγαλύτερες και μεγαλύτερες και μεγαλύτερες. Πιστεύω ότι κάθε μου πράξη έχει ένα αποτέλεσμα ντόμινο στον κόσμο.”

Δες το βίντεο με τα ντόμινο και μείνε άναυδος (1 λεπτό).

Γνωρίζεις ποιες είναι οι ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ πεποιθήσεις σου;

Υπάρχει ένας αλάνθαστος τρόπος για να εντοπίσεις τις πραγματικές σου πεποιθήσεις, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι άλλες από αυτές που “πιστεύουμε” πως έχουμε ή “θα θέλαμε” να έχουμε.

Ο αλάνθαστος αυτός τρόπος είναι απλός:

Κοίτα τις πράξεις και τα αποτελέσματά σου.

Οι πράξεις και τα αποτελέσματα μιλάνε ΠΟΛΥ δυνατότερα απ'τα οποιαδήποτε λόγια:

  • Τα αποτελέσματα μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις και τις πράξεις του παρελθόντος.
  • Οι πράξεις μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις που έχουμε τώρα.

Αν δεν άλλαξε τίποτε τον τελευταίο καιρό (το πιο πιθανό για την πλειονότητα), τότε πράξεις και αποτελέσματα πάνε μαζί - δηλαδή:

Τα αποτελέσματα που έχεις σε οποιονδήποτε τομέα, 
απορρέουν απ' τις πράξεις που κάνεις
και τις πεποιθήσεις που έχεις αυτή τη στιγμή.

Πάρε για παράδειγμα τις σχέσεις:

Για να δεις ποια άτομα είναι πραγματικά προτεραιότητες βλέπεις ποιους βάζεις τακτικά στο πρόγραμμα και ποιους όχι. Χωρίς να κρίνεις τίποτα, μπορεί πολλές φορές να τυχαίνει να συντονίζεσαι με κάποιους και να αποσυντονίζεσαι από άλλους, αυτό συμβαίνει.

  • Αλλά ποιοι μπαίνουν στο πρόγραμμά σου; 
  • Ποιους έχεις προτεραιότητα;
  • Έχεις τις σχέσεις σου σε υψηλότερη προτεραιότητα απ'τη δουλειά σου; Τις έχεις υψηλότερα από τον εαυτό σου και την προσωπική σου βελτίωση;
  • Πόσο ψηλά έχεις την καλλιέργεια των σχέσεων και των ατόμων γύρω σου, πέρα απ'τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι είναι δυνατόν να αλλάξουν;
  • Πιστεύεις ότι βελτιώνεις τους ανθρώπους γύρω σου;

Πάρε για παράδειγμα τα οικονομικά / καριέρα:

Θες να διπλασιάσεις ή τριπλασιάσεις ή δεκαπλασιάσεις τον μισθό σου;

Τότε κοίτα οι συμπεριφορές σου με ποια πεποίθηση συνάδουν και αν υπάρχουν οι αντίστοιχες πράξεις.

Βάζεις τον αντίστοιχο κόπο; Είναι προτεραιότητά σου;

Χτίζεις τις σχέσεις σου με τους συναδέλφους σου;

Πατάς τον εγωισμό σου για να χτίσεις σχέσεις;

Λύνεις προβλήματα στη θέση που είσαι;

Κάνεις άλλες θυσίες για αυτό;

Βελτιώνεσαι καθημερινά και συνειδητά;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις;


Λες πως είναι προτεραιότητά σου να πάρεις το πτυχίο; 

Τότε, γιατί στο πρόγραμμά σου βλέπω περισσότερες ώρες καφέδες με φίλους και βόλτες απ'ότι διάβασμα; Ή γιατί στο μεγάλο γραφείο είναι ο υπολογιστής και κάθεται, και εσύ κάθεσαι και διαβάζεις στο κρεββάτι ή στο μικρό τραπεζάκι, όταν και αν;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις το πτυχίο;

Μα όλα αυτά δεν είναι λεπτομέρειες;;;

Ναι, όλα αυτά είναι λεπτομέρειες, όμως μέσα στις λεπτομέρειες κρύβονται οι βαθύτερες πεποιθήσεις σου για το πόσο σημαντικό είναι για εσένα κάτι. Μέσα απ'τις λεπτομέρειες και τις θυσίες φαίνονται οι πραγματικές μας προτεραιότητες και τα "θέλω" μας.

Ναι, εδώ οι λεπτομέρειες ΜΕΤΡΑΝΕ.

Είχα ακούσει κάποιον να λέει “εγώ θέλω γίνω ο καλύτερος στο τάδε επάγγελμα, και οικονομική ανεξαρτησία, καταπληκτική οικογένεια και παρέες, και υγεία και ενέργεια και ωραίο σώμα, και χρόνο για τον εαυτό μου”.

Ναι, ΟΚ, ξέρεις τι αντίτιμο θέλει αυτό που ζητάς; Ξέρεις πόσα χρόνια πόνο, προετοιμασία, προσπάθεια θέλει αυτό; Και αν ναι, τι κάνεις για αυτό; Γιατί αν δεν τα έχεις ήδη, και αν δεν κάνεις ήδη δραματικές αλλαγές, τότε τίποτα από αυτά δεν θα έρθει από μόνο του.

Αν ήταν τόσο εύκολο και “φτηνό” στις απαιτήσεις του σαν στόχος, όλοι θα το έκαναν! Όταν όμως βλέπεις μετρημένους στα δάχτυλα αυτούς που έχουν καταφέρει κάτι τέτοιο, κάτι σημαίνει αυτό για το κόστος και τη δυσκολία του.

Πώς μπορούμε να αλλάξουμε τις περιοριστικές μας πεποιθήσεις για πάντα;

1ο βήμα: Κοίτα τα αποτελέσματα που έχεις. Αν δεν έχεις τα αποτελέσματα που θες, τότε υπάρχουν από πίσω περιοριστικές πεποιθήσεις που σε εμποδίζουν να τα καταφέρεις.

2ο βήμα: Γιατί πιστεύεις πως δεν έχεις αυτά που θες, ακόμα;

Αυτή είναι η ιστορία που λες στον εαυτό σου και στους άλλους όταν σε ρωτάνε “πώς και δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα;". Γράψ’ την σε ένα χαρτί, και κράτα το μπροστά σου.

3ο βήμα: Δες την κατάματα. Αυτή η ιστορία που έχεις μπροστά σου, αυτή που λες στον κόσμο και στον εαυτό σου για το “γιατί δεν τα έχω καταφέρει ακόμα”, είναι που σε περιορίζει.

Αυτή η ιστορία σε εμποδίζει να τα καταφέρεις.

Πρόσεξε: Το ότι πιστεύεις πως αυτή η ιστορία είναι αλήθεια είναι αυτό που σε κρατάει πίσω! Τι και αν όμως ήταν απλά μία παρερμήνευση και δεν ισχύει;

Αυτή η ιστορία είναι οι περιοριστικές σου πεποιθήσεις. Ανέπτυξε αυτούς τους λόγους για τους οποίους δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα.

4ο βήμα: Αναγνώρισε τις περιοριστικές σου πεποιθήσεις μέσα σε αυτή την ιστορία, βάλ’τες σε σειρά προτεραιότητας. Στη συνέχεια

5ο βήμα: Κάνε δύο λίστες: Βάλε τις κορυφαίες 5 πεοιθήσεις που σε περιορίζουν στην πρώτη στήλη.

6ο βήμα: Γράψε τα αντίθετά τους στη δεύτερη λίστα. Για κάθε μία περιοριστική σου πεποίθηση γράψε μία διπλανή λίστα με ενδυναμωτικές εναλλακτικές πεποιθήσεις. Έχε για όλες τις περιοριστικές τουλάχιστον από μία ενδυναμωτική εναλλακτική.

7ο βήμα - Ανάλυση (σε γενικές γραμμές):

Ακολουθούν αρκετά βήματα, αλλά ξεκίνα με αυτά τα 5 που σου έγραψα, και στη συνέχεια, σε γενικές γραμμές, σκέψου γιατί οι περιορισμοί αυτοί είναι ψευδείς περιορισμοί και πως είχες την ελευθερία να επιλέξεις κάτι διαφορετικό, αλλά δεν το έκανες.

Στη συνέχεια σκέψου πού σε εξυπηρέτησαν αυτές οι πεποιθήσεις και τι σου προσέφεραν - και τι σου προσφέρουν ακόμα, και τι χάνεις - πώς σε περιορίζουν, και τι έχεις να κερδίσεις με τις νέες πεποιθήσεις.

Όσο περισσότερο τις αναλύσεις, τόσο περισσότερο θα κατανοήσεις τον εαυτό σου, τις πράξεις που έχεις κάνει, τις επιλογές που έχεις πάρει, τι σου προσέφεραν, τι έχασες, και τι γενικά έχεις να κερδίσεις με την αλλαγή.

8ο βήμα: Αν αυτές οι νέες πεποιθήσεις ήταν αλήθεια...

Τι θα άλλαζες αμέσως;

Να συμπεριφέρεσαι και να σκέπτεσαι βάσει των νέων σου πεποιθήσεων. Λες και αυτές οι νέες πεποιθήσεις είναι 100% αληθινές.

Αν ήταν, τι θα έκανες διαφορετικά; Τι αποφάσεις θα έπαιρνες; Τι επιλογές θα έκανες; Τι συνήθειες θα έχτιζες; Τι θα άλλαζες στη ζωή σου;

Βρες μία πράξη, μικρή ή μεγάλη, για την κάθε νέα σου πεποίθηση, που μπορείς να κάνεις και είναι σύμφωνη με την κάθε μία και κάν’το ΕΠΙΤΟΠΟΥ.

Μην το αφήσεις για αργότερα και χάσεις την ορμή.

Πρέπει όσο πιο σύντομα γίνεται να κάνεις κάτι για να “σφραγίσεις” αυτή τη νέα συμφωνία με τον εαυτό σου -κάτι που να δείξει στον εαυτό σου ότι πραγματικά θες να αλλάξεις αυτές τις πεποιθήσεις και να αρχίσεις να έχεις διαφορετικά αποτελέσματα.

Τι και αν το μετανοιώσω αυτό που επέλεξα; (ιστορία Γιώργου part 5)

Συνεχίζοντας την κουβέντα τους από την προηγούμενη φορά, ρωτάει ο Γιώργος:

«Παναγιώτη, ήθελα να σε ρωτήσω… Έχω πολλά πράγματα που θέλω να κάνω, πράγματα να καταφέρω, μέρη να δω, εμπειρίες να ζήσω.

Πώς ξέρω ότι εάν επιλέξω έναν προορισμό και αφοσιωθώ εκεί, δε θα το μετανοιώσω στην πορεία;

Και αν κάνω τη λάθος επιλογή;

Μου είπες ότι ο σωστός δρόμος για μένα είναι αυτός που φοβάμαι περισσότερο και είναι ο πιο δύσκολος.

Όμως αφού είναι τόσο δύσκολος, λογικό δεν είναι να αναρωτιέμαι αν αξίζει; Και να το διπλο-τριπλο-σκέφτομαι;»

Και του απαντάει ο Παναγιώτης, γαλήνιος αλλά και γεμάτος πάθος στη φωνή του:

«Σε ό,τι και να αφιερωθείς ΔΕΝ πρόκειται να το μετανιώσεις αυτό που επέλεξες.

Μπορεί να μετανοιώσεις τον τρόπο που έζησες, τον τρόπο που το προσέγγισες, και ευκαιρίες που δεν άδραξες.

Οι άνθρωποι φτάνουν στο τέλος της ζωής τους και μετανοιώνουν ότι δεν προσέφεραν αρκετά, δεν περάσαν αρκετό χρόνο με αυτούς που αγαπούσαν, δεν είπαν αυτά που είχαν να πουν, δεν έπαιξαν τον καταλυτικό ρόλο που θα ήθελαν να έχουν παίξει, δεν είδαν τα μέρη που ήθελαν να δουν, δεν έκαναν αυτά που ήθελαν να κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο.

Ο κόσμος δεν μετανοιώνει αυτά που έκανε και είχαν νόημα για τον ίδιο.
Μετανοιώνει το πού ξόδευε τον υπόλοιπο χρόνο του.

Μετανοιώνει το πόσο πολύ τηλεόραση έβλεπε, πόσο χάζευε στο facebook, και πόσο αναλώθηκε σε πράγματα που δεν είχαν καμία απολύτως σημασία και ενδιαφέρον για αυτόν.

Φρόντισε ο μεγάλος προορισμός και όραμα της ζωής σου να προσφέρει με κάποιον – με οποιονδήποτε – τρόπο στον κόσμο.

Σε όποιον τομέα θέλεις.

Και αφοσιώσου εκεί. Δε θα μετανοιώσεις που δεν κυνήγησες τα 1002 άλλα πράγματα που ήθελες, γιατί δεν μπορείς να ξέρεις από τώρα τι πόρτες θα σου ανοιχτούν στο μέλλον.

Σε ένα πράγμα αφοσιώνεσαι, άλλα 100 βρίσκεις που να ταιριάζουν στην πορεία.
Αλλά πρέπει να ξεκινήσεις με το να θυσιάσεις τα υπόλοιπα θέλω σου για το μεγαλύτερο απ’όλα, στην αρχή.

  • Αυτό που θα μετανοιώσεις σίγουρα, εν τέλει, είναι το ότι δεν αφιερώθηκες τόσο καιρό σε έναν προορισμό με όλο σου το είναι.
  • Αυτό που θα μετανιώσεις είναι ότι δεν άρπαξες κάποια ευκαιρία που σου δόθηκε, ή ότι πέρασες μια ζωή αναλωμένη στο “τι να κάνω από όλα αυτά;” αντί να αφιερωθείς σε κάτι και να προχωρήσεις δυναμικά, ανοίγοντας πόρτες και εξερευνώντας μονοπάτια.
  • Αυτό που θα μετανοιώσεις είναι οι συμβιβασμοί σου με την κοινωνία και στα «θέλω» και τα «πρέπει» των άλλον. Ξεφορτώσου τα όλα αυτά, και αφοσιώσου στο ένα και μοναδικό πράγμα που θεωρείς πιο σημαντικό.

Από την προηγούμενη φορά, σε ρώτησα και σε έκανα να σκεφτείς πράγματα όπως «τι φοβάσαι για την επόμενη γεννεά» ή «ποιες είναι οι δυνάμεις σου» και «τι ήθελες να γίνεις μικρός».

Ερωτήσεις σαν αυτές μπορούν μόνο να σε επιβεβαιώσουν, δεν μπορούν να σου ΠΟΥΝ τι να κάνεις.

Είναι ερωτήσεις που ξεκαθαρίζουν το ΓΙΑΤΙ θες αυτό που θες.

“Για ποιο λόγο έχεις έρθει σε αυτή τη ζωή;”

Βλέπεις, μας τα έχουν μάθει τελείως ανάποδα.

Η αλήθεια είναι πως δεν πρέπει να ρωτάμε τους άλλους για ποιο λόγο έχουμε έρθει σε αυτή τη ζωή.

Δεν πρόκειται να μας το πει κανένας. Ο νόμος της ελεύθερης βούλησης το επιβάλλει αυτό, ούτε οι Θεοί οι ίδιοι δεν μπορούν να σου πουν τι ρόλο έχεις να παίξεις.

Κανένας δεν μπορεί να σου πει ποιος είναι ο ρόλος σου σε αυτή τη ζωή.

Αντιθέτως, είναι η ίδια μας η ζωή, οι Θεοί και ο κόσμος τριγύρω μας που ρωτάει ΕΜΑΣ «για ποιο λόγο έχεις έρθει εδώ;».

Και είμαστε εμείς που πρέπει να απαντήσουμε μέσα από τις πράξεις μας, σε αυτή την ερώτηση, δυναμικά και με όση σιγουριά έχουμε μέσα μας.

Και εκεί έγκεται η ανταμοιβή – εσωτερική και εξωτερική – που θα έχουμε.

Πρέπει να απαντήσεις εσύ στον κόσμο – ποιος είναι ο ρόλος που θέλεις να παίξεις στη ζωή σου;
Και το απαντάς μόνο μέσα από τις πράξεις σου.

Όσο γίνεσαι εξαιρετικά καλός σε αυτό που κάνεις, θα έχεις όλη την ελευθερία να το τροποποιήσεις στην πορεία, να προσθέσεις και να αφαιρέσεις στοιχεία που σου ταιριάζουν ή όχι. Αρκεί να έχεις ανοιχτό το μυαλό σου και να εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος καθημερινά, εστιάζοντας στο τι έχει νόημα για εσένα.

Το θέμα είναι ότι όλοι βλέπουν τη δύσκολη πορεία και τα παρατάνε προτού καν ξεκινήσουν, έχοντας σαν δικαιολογία το “τι και αν το μετανοιώσω;”.

Σου λέω λοιπόν – ποτέ κανένας δεν μετάνοιωσε δουλειά που έφτασε να κάνει ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ καλά και προσέφερε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ στον κόσμο μέσα από τον κόπο του.

Όλα τα υπόλοιπα, οι δεύτερες σκέψεις, τα «δεν είμαι σίγουρος» και «δεν μπορώ να αποφασίσω ακόμα» είναι απλά προσπάθειες του μυαλού μας να αναβάλλει ή να αποφύγει το αναπόφευκτο.

Είναι δικαιολογίες για να αναβάλλουμε αυτό που φοβόμαστε να κάνουμε.

Ενώ θα πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια και να πιάσουμε δουλειά όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Φαντάζεσαι τον Michael Jordan να ξεκινούσε να παίζει μπάσκετ στα 40 του; Πόσοι θα τον ξέραν και πόσο καλός θα γινόταν; Τι θα είχε να προσφέρει;

Η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε ήταν πριν 20 χρόνια. Έχουμε ήδη καθυστερήσει, γι’αυτό η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε είναι Τώρα.»

Επίλογος

Επέλεξε αυτό που σου θες να γίνεις ακολουθήσεις περισσότερο – αυτό που συνδιάζει και χρειάζεται τις περισσότερες από τις δυνάμεις σου και τις κλίσεις σου – και αφοσιώσου εκεί.

Και μην κοιτάξεις πίσω σου.

Κοίτα μόνο μπροστά.

Γιατί αλλιώς θα χάσεις πολύτιμο χρόνο, και τις ευκαιρίες να προσθέσεις και άλλους λόγους που αγαπάς αυτό που κάνεις.

Θα χάσεις τη στιγμή.

Και αυτό είναι που θα μετανοιώνεις στο τέλος περισσότερο.

 

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

Τι δε σου λένε για την “Αισιοδοξία”;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πήγαινα στα ΚΕΠ σήμερα να κάνω μερικές δουλειές που έλεγα καιρό τώρα να κάνω…

Και καθώς πάω να μπω, μαζί με μια άλλη κυρία που πέτυχα στην πόρτα, ανακαλύπτουμε ότι έχουν απεργία.

Ενοχλήθηκε πολύ, και άρχισε να γκρινιάζει.

Εγώ της το γυρνάω και της λέω γελώντας “μία φορά είπα και γω να κάνω τα γραφειοκρατικά και έχουν απεργία χαχαχαχα”.

Και μου λέει θλιμμένη “πήρα άδεια για να τα κάνω…” – και της απαντάω – “ωραία, άρα έχετε ελεύθερη μέρα, μπορείτε να κάνετε ό,τι άλλο θέλετε!” και με κοιτάει περίεργα και φεύγει…

Αυτή έφυγε ενοχλημένη, εγώ έφυγα γελώντας, και σκεφτόμενος ΟΚ, ελεύθερο πρωινό τελικά, πάμε για διάβασμα ή συγγραφή.

Είχα backup plan.

Και εκεί μου έρχεται η ιδέα της διαφοράς “θετικής σκέψης”, με τη “θετική νοοτροπία” (που δε λένε στα βιβλία “αυτοβελτίωσης” και του “θετικού κινήματος”).

Πολλοί νομίζουν ότι “αισιοδοξία” και η “θετική σκέψη” είναι η επανάληψη θετικών φράσεων:

  • Είμαι ο καλύτερος. Είμαι ο καλύτερος. Είμαι ο καλύτερος.
  • Γίνομαι πλούσιος. Γίνομαι πλούσιος. Γίνομαι πλούσιος.
  • Είμαι υγιής. Κάθε μέρα γίνομαι καλύτερος” κλπ κλπ κλπ και να τα επαναλαμβάνουν συνεχώς μέχρι τελικής πτώσεως.

Όμως ξέρουν ότι κοροϊδεύουν τον εαυτό τους μέσα τους.

Το νοιώθουν (και έχει αποδειχτεί ότι αυτό αυξάνει την πιθανότητα για κατάθλιψη και αρνητικά συναισθήματα γενικότερα). 

Γιατί;

Γιατί τα αποτελέσματα, οι πράξεις τους και όλη τους η πραγματικότητα πάει κόντρα σε αυτά που λένε.

Δεν είναι “ρεαλιστικά”.

Και επιπλέον, με το να τα λένε αυτά, θυμίζουν στον εαυτό τους ότι δεν κάνουν κάτι για αυτά που λένε!

Ή [τα βιβλία αυτοβελτίωσης] τους λένε το να σκέφτονται συνεχώς αυτά που θέλουν, να περνάνε ώρες “οραματιζόμενοι” τους στόχους τους να πραγματοποιούνται, και την χαρά που θα έχουν τότε… (πράγμα που μερικές φορές μειώνει το κίνητρο να κάνεις τη δουλειά που απαιτείται).

Κάτι που επίσης δεν λειτουργεί (από μόνο του και έτσι όπως το περιγράφουν).

Αυτό που δε λένε είναι ότι υπάρχει και ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ αισιοδοξία.

Ω, ναι.

Ο ρεαλισμός δεν είναι απαραίτητα απαισιόδοξος και μπορεί να συνδιαστεί άψογα με τη θετική σκέψη.

***Βασικά είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένα ο ρεαλισμός με τη θετική σκέψη, που αν δεν υπάρχει το ένα, το άλλο κάνει περισσότερο ΚΑΚΟ, παρά καλό από μόνο του.***

Θες να δεις μερικά παραδείγματα θετικών ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ αισιόδοξων φράσεων (= φράσεις if this, then that);

Θέλω να είμαι υγιής (να φτάσω τα Χ κιλά, Ψ λίπος, Υ άλλα χαρακτηριστικά – ευλυγισία, δύναμη κλπ).

  • Όκ, αυτή τι στιγμή κάνω τα …., …. και ….. . Τι άλλο μπορώ να κάνω;
  • Τι μπορώ να βελτιώσω;
  • Τι πρόβλημα μπορεί να προκύψει στις Χ περιστάσεις; (Όταν πάω μία βόλτα, όταν βγω με τους φίλους μου, όταν τύχει να κάνουμε παραγγελία, όταν είμαι έξω στις 6 το πρωί και θέλω κάτι να φάω; Όταν είμαι κουρασμένος και δεν μπορώ να πάω γυμναστήριο; Όταν πάω γυμναστήριο αλλά είναι κλειστό; Όταν πονάω σε όλο μου το σώμα και δεν μπορώ να πάω; Όταν έχω κανονίσει και δεν προλαβαίνω;)
  • Ο καλύτερος τρόπος να τα αντιμετωπίσω όταν προκύψουν είναι……. (και βρίσκεις 3+ διαφορετικές λύσεις για κάθε πρόβλημα).

Θέλω να κατακτήσω πλήρη οικονομική ελευθερία.

  • Οκ, τι κάνω για αυτό τώρα;
  • Γιατί δεν είμαι ήδη οικονομικά ανεξάρτητος; Τι με εμποδίζει; Τι με τραβάει κάτω; Τι με κρατάει δεμένο στη θέση μου;
  • Τι πιστεύω / κάνω / τι συνήθειες έχω που με έχουν οδηγήσει εδώ που είμαι;
  • Τι λάθη κάνω, πώς μπορώ να τα εντοπίσω, τι μπορώ να διαβάσω να ξεστραβωθώ, και ποιος μπορεί να με βοηθήσει;
  • Τι δεν γνωρίζω που με καταστρέφει και πώς μπορώ να το φτιάξω αυτό;
  • Πού είμαι δυνατός και τι προβλήματα μπορώ να λύσω για τον κόσμο;
  • Τι μπορώ να κάνω όταν προκύψει το Χ Ψ Ω; Τι θα κάνω αν προκύψει ελεύθερος χρόνος;
  • Τι μπορώ να ακούω όσο θα είμαι στα ΜΜΜ ή στο αυτοκίνητο ή σε αναμονή ή σε νεκρό χρόνο (πιάτα, σφουγγάρισμα, δουλειές χωρίς πολλή σκέψη) –  (υπάρχουν τόσα podcasts, videos, audio)
  • Πού μπορώ να γνωρίσω περισσότερα άτομα με τα Χ χαρακτηριστικά που θέλω; Ποιους γνωρίζω ήδη που να έχουν αυτά;
  • Ποιες είναι 3+ διαφορετικές λύσεις για κάθε ένα από τα παραπάνω “πρόβληματα”

Βλέπεις τη διαφορά;

Βλέπεις ότι οι πρωτες “θετικές φράσεις” δεν έχουν κανένα νόημα και είναι σαν να κοροϊδεύεις τον εαυτό σου γιατί ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ να μεταφραστούν σε ΠΡΑΞΕΙΣ;

Βλέπεις ότι στη δεύτερη περίπτωση οι φράσεις είναι “ρεαλιστικές” μεν, δηλαδή σου λένε πως “φίλε, ο δρόμος δεν είναι εύκολος, θα αντιμετωπίσεις δυσκολίες”, ΑΛΛΑ είναι και αισιόδοξες, δε, δηλαδή “όταν αντιμετωπίσεις αυτές τις δυσκολίες, θα κάνεις αυτο και εκείνο και το παρ’άλλο”.

ΑΥΤΟ είναι η πραγματική, ρεαλιστική αισιοδοξία.

Η σιγουριά που σου δίνει αυτό είναι 1.000.000 φορές μεγαλύτερη από την πρώτη περίπτωση.

Όταν έχεις ένα μεγαλύτερο πλάνο για τη ζωή σου, πράγματα που θες να κάνεις, να καταφέρεις και να ζήσεις, κάθε αναποδιά μπορείς να την εκμεταλευτείς για το καλύτερο, αρκεί να έχεις ανοιχτό το μυαλό σου στις λύσεις και να πιστεύεις στον εαυτό σου ώστε ό,τι πρόβλημα και να εμφανιστεί να ξέρεις ότι μπορείς να το λύσεις.

Γιατί;

Γιατί το έχεις ξανακάνει, ή έχεις προνοήσει.

Αν όχι, κάτι σε μαθαίνει για το τι θα κάνεις την επόμενη φορά. ;)

Σας εύχομαι να είστε ή να γίνετε ρεαλιστικά αισιόδοξοι σε όλους τους τομείς.

***Προσοχή: η θετική σκέψη χωρίς ρεαλισμό, και ο ρεαλισμός χωρίς θετική σκέψη είναι σαμποτέρ από μόνοι τους, και οδηγούν στην αναβλητικότητα και τη στασιμότητα.***

Αν θες να μάθεις περισσότερα για τους εσωτερικούς μας Σαμποτέρ, διάβασε εδώ:

Επίσης μπορεί να σε ενδιαφέρει αυτό:

Μήπως τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για μένα; (ιστορία Γιώργου part 2)

Ένα εξάμηνο πέρασε από τότε που ο Γιώργος πήρε προαγωγή (βλέπε προηγούμενη ιστορία εδώ).

Αν και η νέα του θέση ήταν κάποτε ένα όνειρο για τον Γιώργο, τώρα όχι μόνο δε του άρεσε, αλλά θεωρούσε πως αυτή έφταιγε που είχε μετατραπεί όλη του η ζωή σε εφιάλτης.

Όλη του η ζωή είχε αρχίσει να καταρρέει, και αυτός μαζί της.

Έτσι, έκατσε να τα συζητήσει με τον καλό διευθυντή και μέντορά του, Παναγιώτη.

«Βρε Παναγιώτη, μου είπες την προηγούμενη φορά να βάλω ένα μεγάλο όνειρο και να αρχίσω να το κυνηγάω

Όμως δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα…

Βλέπεις, έθεσα ένα μεγαλύτερο όραμα, κάτι που το θέλω πάρα πολύ.

Όμως δεν προλαβαίνω να ασχοληθώ.

Τα πάντα γύρω μου έχουν αρχίσει να καταρρέουν.

Μετά την προαγωγή που μου έδωσες, ναι μεν δουλεύω σκληρά και προσπαθώ να ανταπεξέλθω, έχασα όμως το κίνητρο να κάνω πράγματα.

Το βάρος στη δουλειά είναι πολύ μεγάλο, δεν έχω τα αποτελέσματα που θέλω, και αισθάνομαι λιγότερο παραγωγικός.

Όσο και να τρέχω τίποτε δεν τελειώνει.

Αλλά το πρόβλημα είναι ότι έχασα και το πάθος μου και την ενέργειά μου και σε όλους τους υπόλοιπους τομείς.

Κατάλαβα πως πρέπει να θέσω ένα μεγαλύτερο όραμα για τη ζωή μου, όπως μου’πες.

Όμως αυτή τη στιγμή δεν προλαβαίνω για τέτοια πράγματα.

Υπάρχουν υποχρεώσεις που επείγουν στη νέα μου θέση, υπάρχουν υποχρεώσεις που επείγουν στο σπίτι, τσακώνομαι με τη γυναίκα μου και δεν έχω χρόνο για το γιο μου, δε βλέπω τους συναδέλφους μου και δεν κάνω τόσα άλλα πράγματα που προηγουμένως έκανα και με κρατούσαν χαρούμενο.

Επιπλέον, έχω χάσει όλη μου την ενέργεια, έχω βάλει κιλά και δεν έχω πλέον το πάθος που είχα για τη ζωή μου.

Πού θα βρω το χρόνο να θέσω ή να κυνηγήσω τόσο δευτερεύοντα πράγματα όπως όνειρα και φιλοδοξίες;» κατέληξε ο Γιώργος.

Ο Παναγιώτης τον κοιτάει ήρεμος, με το χαρακτηριστικό γαλήνιο βλέμμα του – που μερικές φορές θαυμάζει ο Γιώργος, για το πώς μπορεί να μένει ανεπηρέαστος από όλα όσα συμβαίνουν γύρω του-… Και του λέει:

«Τοσο δευτερεύοντα όπως τα όνειρα και οι φιλοδοξίες ε; Χμμμ…

Όταν μου λες ότι τα όνειρα και οι φιλοδοξίες είναι δευτερεύοντα πράγματα, καταλαβαίνω ότι έχεις πιεστεί πάρα πολύ.

Γιατί λες να προέκυψαν όλα αυτά τα επείγοντα;»

«Δεν ξέρω, είμαι άτυχος, ή μάλλον δεν είναι η νέα θέση για μένα. Μάλλον απαιτεί περισσότερα απ’όσα έχω και μπορώ να κάνω, και γι’αυτό. Ίσως και γιατί είναι ανάδρομος ο Ερμής και η Αφροδίτη έχει καβαλήσει τον Δία, δεν ξέρω…»

«Θα είμαι λίγο ρεαλιστής μαζί σου, για να σταματήσεις τις δικαιολογίες που λες στον εαυτό σου.

Μαντεύω πως τα προβλήματα που μου λες, εμφανίστηκαν γιατί δεν είχες προνοήσει όσο δεν ήταν επείγοντα, και δεν τα είχες βάλει στο πρόγραμμά σου.

Σε είχε απορροφήσει τόσο η νέα σου δουλειά και το καθημερινό τρέξιμο που τα άφησες στη μοίρα τους όπως είπες…

Και έτσι κατέληξαν να γίνουν και εκείνα επείγοντα και να φωνάζουν για την προσοχή σου… Έχω δίκιο;»

“Τα προβλήματα εμφανίζονται όταν δεν έχεις προνοήσει όσο δεν ήταν επείγοντα.”

«Ναι, θα μπορούσε να είναι και αυτό, για να πω την αλήθεια…»

«Ωραία. Οπότε τι κάνεις για αυτά; Τι σκοπεύεις να κάνεις;»

«Σου είπα, δεν ξέρω τι να πρωτοκάνω. Υπάρχουν τόσα προβλήματα γύρω μου, τόσες φωτιές να σβήσω, και όλες οι ευθύνες πέφτουν σε μένα, και αισθάνομαι πως όλοι από εμένα περιμένουν να τους λύσω τα δικά τους προβλήματα και ανασφάλειες…

Στην πραγματικότητα όμως, έχω πελαγώσει.

Τρέχω τριγύρω κάνοντας συνεχώς, χωρίς να σκέφτομαι, και δεν καταλήγω πουθενά.

Είναι λες και ποτέ δεν τελειώνουν, λες και τίποτε δεν βγαίνει απ’το τρέξιμο, και πέφτω όλο και περισσότερο σε αυτό το βούρκο.

Επίσης, ξέρω, κατά βάθος, ότι το «όραμα» που μου λες να σχηματίσω για τη ζωή μου, είναι μια βλακεία στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Δε δουλευέι για μένα τώρα, και σίγουρα όχι αυτή την περίοδο.

Δεν είναι η λύση, γιατί δεν θα με βγάλει από εδώ που είμαι.

Μόνο οι πράξεις θα με βγάλουν. Και γι’αυτό τρέχω…» είπε ο Γιώργος, έχοντας κοκκινίσει, καθώς ξανάφερνε όλα αυτά τα προβλήματα, της απαιτήσεις και τα πράγματα που έχει να κάνει, στο μυαλό του.

«Έχεις μεγάλο δίκιο ότι μόνο οι πράξεις θα σε βγάλουν από εκεί που βρίσκεσαι τώρα.

Όμως το «όραμα», που λέω, είναι βλακεία, μόνο εάν παραμείνει σαν «όραμα».

Όταν το «όραμα» μεταφραστεί σε ουσιώδη βήματα, και όταν συνοδεύεται με πράξεις, είναι αυτό που κάνει όλη τη διαφορά.

Πες μου, σε παρακαλώ, πώς ένα καράβι βγαίνει απ’τη φουρτούνα; Πώς ξέρει ότι δεν κάνει συνεχώς κύκλους;»

«Τι ερώτηση είναι αυτή, τι έχει να κάνει αυτό με μένα…; Δεν έχω ιδέα, δεν είμαι καπετάνιος για να ξέρω…»

«Ω, φίλε μου, έχει τεράστια σχέση με σένα.

Γιατί αν δεν είσαι εσύ ο καπετάνιος της ζωής σου, τότε δεν είναι κανένας στο τιμόνι.

Και το πλοίο πάει ανεξέλεγκτο, πολλές φορές κάνοντας κύκλους.

Αν μπορούσες να μαντέψεις, τι θα μάντευες;»

«Φαντάζομαι θα είχε πυξίδα; Και έτσι ακολουθώντας την ίδια κατεύθυνση για αρκετές ώρες ή μέρες θα έβγαινε από τη φουρτούνα…;» απαντάει διστακτικά ο Γιάννης.

«Όντως, αλλά προς τα πού; Προς τα όπου να’ναι θα ακολουθούσε μια κατέυθυνση;»

«Όχι, προς κάποιον προορισμό..»

«Εσένα ποιος είναι ο προορισμός σου;»

«Δεν ξέρω αυτή τη στιγμή… Αυτό δεν είπαμε; Ότι νοιώθω σα φτερό στον άνεμο;»

«Ωραία. Ας αρχίσουμε απ’τα βασικά τότε. Εσύ αισθάνεσαι αυτή τη στιγμή κυβερνήτης του πλοίου της ζωής σου;»

«Ω, σίγουρα όχι…»

«Οπότε, όχι μόνο δεν έχεις κάποιο όραμα, αυτή τη «βλακεία» να ακολουθείς, έναν προορισμό, ούτε μια πυξίδα για να σε οδηγήσει έξω από τη φουρτούνα, και προς τα εκεί που θες,  αλλά ούτε είσαι ο καπετάνιος στη ζωή σου!» λέει συνοφριωμένος ο Παναγιώτης…

«Ωραία, άρα τώρα τι; Τι κάνω;»

«Μα δεν είναι προφανές;

Πρώτα θα πρέπει να ξαναγίνεις ο καπετάνιος του πλοίου σου!

Ακόμα αν και για αρχή θα ακολουθείς τη λάθος πορεία μέχρι να τη διορθώσεις, πρέπει κάποιος να αναλάβει το τιμόνι – και αυτός είσαι εσύ».

«Πώς γίνεται αυτό δηλαδή;

Κατ’αρχάς, όλοι μας δεν είμαστε καπετάνιοι στη ζωή μας, ούτως ή άλλως; Αφού δική μας είναι η ζωή…»

«Γιώργο μου, ναι, κανονικά όλοι μας θα έπρεπε να είμαστε καπετάνιοι της ζωής μας.

Όμως δεν είναι κάτι μόνιμο ή κάτι αυτονόητο.

Εύκολα μπορεί κάποιος να χάσει τον έλεγχο, όπως εσύ τώρα, και να αφήσει το τιμόνι και το πλοίο στη μοίρα του, όπως και έκανες όταν τα άφησες όλα στη μοίρα τους, με το που πήρες την προαγωγή.

Το διασκέδασες, το ευχαριστήθηκες, και μετά σε πλάκωσαν οι υποχρεώσεις της νέας θέσης που αγνοούσες τον πρώτο καιρό. 

Ξέχασες ταυτόχρονα όλους τους υπόλοιπους τομείς της ζωής σου…

Και έτσι άρχισες να τρέχεις σα σκύλος που του πετάνε 100 μπαλάκια και δεν ξέρει πιο να πρωτοκυνηγήσει. 

Τώρα άρχισαν και όλοι οι υπόλοιποι τομείς να σου πετάνε μπαλάκια να κυνηγήσεις και έχεις χαθεί ακόμα περισσότερο…»

«Έχεις δίκιο, ότι αυτό έγινε, όντως…

Οπότε τώρα πώς μπορώ να ξαναγίνω ο καπετάνιος

«Είναι πολύ απλό:

Ανέλαβε τις ευθύνες της ζωής σου.

Πρώτο και κύριο μέλημα είναι να κατανοήσεις, βαθιά μέσα σου, πως εσύ οδήγησες τη ζωή σου στο σημείο που βρίσκεται, μέσα απ’τις επιλογές που έκανες.

Δεν είναι ούτε η τύχη, ούτε η νέα σου δουλειά, ούτε η οικογένειά σου που φταίει, ούτε κανένας άλλος πέρα από εσένα.

Εντόπισε ποιες ήταν οι λάθος επιλογές.

Και κατανόησε επίσης ότι εσύ είσαι αυτός που θα πρέπει να βγάλει πάλι το καράβι απ’τη φουρτούνα.

Εσύ τα έκανες έτσι, εσύ θα τα λύσεις. Θες, δε θες.

Κάτι τέτοιο είναι μέσα στις ικανότητές σου.

Και ότι όχι μόνο αυτό, αλλά είναι και υποχρέωσή σου.

Προς εμένα και τη δουλειά σου, προς την οικογένειά σου, προς τους συναδέλφους σου, και πάνω απ’όλα προς τον εαυτό σου.

Ο εαυτός σου είναι ο πιο αυστηρός κριτής.

Γι’αυτό το λόγο όμως, μη σταματήσεις εκεί, στο σημείο που λες ότι για όλα φταιες εσύ – γιατί έτσι θα παραμείνεις πιεσμένος και δίχως διέξοδο από τον κριτή σου.

Πήγαινε ένα βήμα παραπέρα.

Υπάρχει ένα ρητό για αυτό που πάει κάπως έτσι…

«Ο περισσότερος κόσμος λέει πως φταίνε οι άλλοι.
Οι σωστοί ηγέτες λένε πως φταίνε οι ίδιοι.
Οι σοφοί ηγέτες, λένε πως φταίνε οι ίδιοι,
κατανοούν όμως πως δε φταίει κανένας.»

Το παραπέρα βήμα, λοιπόν, είναι να συγχωρέσεις τον εαυτό σου.

Να κατανοήσεις πως ούτε εσύ φταις για αυτή την κατάσταση, γιατί δε γνώριζες.

Ναι, ναι, υπάρχει το κλασσικό, «άμα ήξερα τότε, θα έκανα αλλιώς», όμως δεν είναι αυτό το νόημα.

Τώρα κατανοείς τι έφταιξε.

Συγχώρεσε τον εαυτό σου για όλα, γιατί δε γνώριζε και έκανε το καλύτερο που μπορούσε ή ήξερε.

Και στη συνέχεια πάρε τη σωστή απόφαση και δράσε

«Ωραία, και αφού αναλάβω το τιμόνι, την ευθύνη της ζωής μου, μετά τι κάνω για να βγω απ’αυτή την φουρτούνα;»

«Το πρώτο βήμα είναι να γίνεις εσύ ξανά ο καπετάνιος της ζωής σου, και να αναλάβεις το τιμόνι.

Το δεύτερο βήμα είναι να συγχωρέσεις πλήρως τον εαυτό σου για όλο σου το παρελθόν.

Είναι τα βασικότερα όλων και γι’αυτό στα είπα πρώτα.

Χωρίς αυτά τα δύο δεν μπορείς να πας πουθενά, καθώς το πλοίο παραμένει ακυβέρνητο.

Και θα συζητήσουμε τα επόμενα βήματα την άλλη φορά.»

Ερωτήσεις να σκεφτείς

1. Πώς πιστεύεις ότι μπορείς να γίνεις ο καπετάνιος της ζωής σου; Καταλαβαίνεις το γιατί αυτό είναι το σημαντικότερο πρώτο βήμα;

2. Υπάρχουν πράγματα και επιλογές που θα πρέπει να συγχωρέσεις τον εαυτό σου που έκανε; Καταλαβαίνεις γιατί τα έκανε αυτά τότε, σύμφωνα με αυτά που ήξερες; Πώς μπορείς να τον συγχωρέσεις; Πώς μπορείς να του το δείξεις ενεργά αυτό; Τι κάνεις όταν πραγματικά συγχωρείς κάποιον;

3. Και, τέλος, εσύ ποιο λες να είναι το επόμενο βήμα;

 

Αν σου άρεσε αυτή η ιστορία διέδωσέ την στους φίλους σου, στο facebook/twitter/email. Ευχαριστώ! :) 

Επόμενο μέρος εδώ: Μέρος 3: Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι;

Εάν θες να διαβάσεις περισσότερα για τον προορισμό, διάβασε την προηγούμενη ιστορία εδώ: Αισθάνεσαι ένα κενό, ανία ή βαλτωμένος; Να τι να κάνεις.

Εάν θες να διαβάσεις περισσότερα για την Υπευθυνότητα και του Νόμου Αιτίου – Αποτελέσματος, καθώς και να βρεις 6 σημάδια για να αναγνωρίσεις εάν «αυτο-σαμποτάρεσαι», μπορείς να τα διαβάσεις εδώ: Μήπως σαμποτάρεις τον εαυτό σου χωρίς να το καταλάβεις;

Ο Δεμένος Ελέφαντας

Ο γιγάντιος, μεσήλικας πια ελέφαντας επιδείκνυε τη δύναμή του και το βάρος του, και οι ακροβάτες εκτελούσαν διάφορα νούμερα στην πλάτη του.

Ήταν μια θεαματική παράσταση στο τσίρκο, που πραγματικά μάγεψε τον κ. Δημήτρη και την οικογένειά του, και έτσι, στο τέλος της θέλησε να πάρει τον μικρό του γιό να πάνε να συγχαρούν τον θίασο από κοντά, αλλά και να δουν τα διάφορα ζώα, ιδίως τον γιγάντιο ελέφαντα που είχαν τόσο πολύ θαυμάσει.

Πηγαίνοντας πίσω απ’τη σκηνή, βρίσκει μερικούς από τους ακροβάτες και τον ιδιοκτήτη του τσίρκου, καθώς και τον γκρίζο ελέφαντα που προεξήχε πάνω απ’τις μικρότερες σκηνές και καμαρίνια. Όταν τον πλησίασαν, όμως, είδαν κάτι που τους άφησε άφωνους.

Το μοναδικό πράγμα που κρατούσε αυτόν τον γίγαντα στη θέση του για να μη το σκάσει, ήταν μια μεγάλη αλυσίδα δεμένη σε ένα πασσαλάκι σφηνωμένο στο έδαφος.

Ήταν πολύ μικρό για το μέγεθος του ελέφαντα, και έχοντας δει όλα αυτά τα νούμερα με την επίδειξη της δύναμής του προηγουμένως, ξεκάθαρα θα μπορούσε να το σπάσει και να απελευθερωθεί. Δεν μπορούσε να το χωρέσει ο νους του.

Καθώς ο κ. Δημήτρης επεξεργαζόταν όλα αυτά, πρόβαλλε ο εκπαιδευτής του ελέφαντα απ’τη σκηνή του και κατευθύνθηκε προς το μέρος τους. 

-“Τι κάνετε εκεί;” τους φώναξε.

-“Ήρθαμε να σας συγχαρούμε, και ο μικρός από δω -δείχνοντας τον γιο του- ήθελε να δούμε τα ζώα από κοντά! Μόνο που έχω μία ερώτηση…” και δείχνει προς τη μεριά του ελέφαντα.

Ο εκπαιδευτής του τον κοιτάει γεμάτος απορία, και όταν καταλαβαίνει, σκάει στα γέλια.

-“Απορρείτε γιατί δένουμε τον Ντάμπο σε ένα πασσαλάκι που άνετα θα μπορούσε να ξηλώσει και να το σκάσει; Μας έχουν ρωτήσει πολλοί.”

-“Ναι, γιατί κάθετε και δε φεύγει;”

-“Είναι πολύ απλό: Από όταν είχε πρωτογεννηθεί, μικρό ελεφαντάκι, το δέναμε σε αυτόν το συγκεκριμένο πάσσαλο. Ήταν μικρούλης τότε, και όση δύναμη και να έβαζε δε μπορούσε να το σκάσει. Προσπαθούσε, ξανά και ξανά, πρωί βράδυ, για εβδομάδες και μήνες, και ξανά, αραιά και πού, τα πρώτα χρόνια. Όμως έβλεπε ότι δεν μπορούσε να απελευθερωθεί και ήταν μάταιος κόπος. 

Μετά από λίγο καιρό έμαθε πως το πασσαλάκι αυτό είναι δυνατότερο απ’τον ίδιο. Το αποδέχτηκε σιγά σιγά, και σταμάτησε να προσπαθεί να απελευθερωθεί. 

Στη συνέχεια έκανε φίλους, τα άλλα ζώα και εμάς, και σταμάτησε να θέλει τόσο πολύ να φύγει. 

Μετά από τόσα χρόνια, στο μέγεθος που είναι τώρα και με την απίστευτη δύναμη που είδατε ότι έχει, θα μπορούσε άνετα να τα σπάσει όλα και να φύγει. 

Όμως, ακόμα πιστεύει ότι το πασσαλάκι είναι πέρα απ’τα όρια της δύναμής του, γιατί έτσι έμαθε από μικρός… Και πιστεύει ότι δεν μπορεί να απελευθερωθεί. Και εμάς μας συμφέρει αυτό.”

Μερικές σκέψεις…

  • Ποιο είναι το πασσαλάκι που σε κρατάει πίσω εσένα;
  • Σε ποιο τομέα της ζωής σου πιστεύεις πως έχεις επαναπαυθεί; Μην “απαλύνεις” την κατάσταση με όμορφες λεξούλες, “χρυσώνοντας το χάπι”. Όταν κάτι είναι “σκατά”, πρέπει πρώτα να το δεις κατάματα. Πρέπει να σταματήσεις να κοροϊδεύεις τον εαυτό σου και να το αποδεχτείς ως αυτό που πραγματικά είναι, αν θέλεις να κάνεις το πρώτο βήμα για να το αλλάξεις.
  • Έχεις συνειδητοποιήσει ότι έχεις ωριμάσει σε σχέση με πριν από ένα μήνα, ένα χρόνο, μία δεκαετία; Έχεις συνειδητοποιήσει πόσα πασσαλάκια που δεν μπορούσες να σπάσεις τότε, μπορείς να σπάσεις τώρα; 
  • Έχεις συνειδητοποιήσει πόσα πράματα μπορείς να κάνεις τώρα, ώστε να μπορέσεις μεθαύριο να σπάσεις και άλλα πασσαλάκια που δεν μπορείς τώρα;
  • Η πιο σημαντική ερώτηση: Ποια ΜΙΑ, ΠΟΛΥ μικρή κίνηση μπορείς να κάνεις για τον επόμενό σου στόχο; Όσο μικρή και αν είναι; Ο ελέφαντας θα μπορούσε να καταλάβει ότι μπορεί να απελευθερωθεί αν έκανε έστω και μια πολύ μικρή κίνηση σήμερα. Και άλλη μία, λίγο μεγαλύτερη αύριο. Και άλλη μία ακόμα μεγαλύτερη μεθαύριο. Θα έβλεπε κάθε φορά ότι τα όριά του ήταν λίγο παραπέρα απ’όσο φανταζόταν. Και σιγά σιγά θα απελευθερωνόταν – πρώτα το μυαλό του, και μετά το σώμα του. Έτσι και εσυ πρέπει να αρχίσεις να ανοίγεις τους νοητικούς σου ορίζοντες στις δυνατότητες του ανθρώπου – να βρεις άτομα που έχουν καταφέρει εν μέρει ή εξ ολοκλήρου αυτά που θες να κάνεις. Να συνηδειτοποιήσεις πως θαύματα γίνονται ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ.
  • Ποια μικρή – πολύ μικρή –  κίνηση μπορείς να κάνεις ΤΩΡΑ; Κάν’το.
    • Θες να διαβάσεις; Ξεκίνα με 5 λεπτά. Ή μία σελίδα.
    • Θες να γράψει ένα βιβλίο; Ξεκίνα με μία πρόταση.
    • Θες να γυμναστείς; Ξεκίνα με 1 έλξη ή ένα push-up ή ένα βαθύ κάθισμα. Ή 2 λεπτά περπάτημα, τον γύρο του τετραγώνου.
    • Θες να συνδεθείς με κόσμο; Πάρε ένα τηλέφωνο κάποιον που έχεις να μιλήσεις καιρό, για 1-5 λεπτά. (*πολύ καλύτερο απ΄το να μιλάς στο facebook chat παρεπιπτόντως)
    • Θέλω να τραβήξω μερικά βίντεο για αυτό εδώ και άλλα μελλοντικά άρθρα; Θα κάτσω για 1 λεπτό να κάνω μια πρώτη δοκιμή.

“Ο,ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ Ή ΟΝΕΙΡΕΥΕΣΑΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ, ΞΕΚΙΝΑ. Η ΤΟΛΜΗ ΕΧΕΙ ΙΔΙΟΦΥΪΑ, ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΜΑΓΕΙΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ.”
~Johann Wolfgang von Goethe~

4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας

Μπορείς να διαβάσεις το προηγούμενο άρθρο μου επί της Αναβλητικότητας εδώ:

Και τα 3 προηγούμενα άρθρα της σειράς “Τα Αντίδοτα”, εδώ:

Αφού αναλύσαμε λίγο το θέμα της Αναβλητικότητας και το πώς και γιατί κυριαρχεί στις ζωές των περισσοτέρων από εμάς, θα πρέπει τώρα να εφοδιαστούμε με μερικά “αντίδοτα” για αυτό το “δηλητήριο”.

Εδώ συνεχίζουμε, λοιπόν, με 4 πολύ χρήσιμα “Αντίδοτα” της Αναβλητικότητας:

1. Δώσε στον εαυτό σου την Άδεια να είναι άνθρωπος

ΕΠΕΤΡΕΨΕ, δώσε το δικαίωμα στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος (αγγλιστί αυτό που λένε “give yourself permission to be human”).

Να στο ξαναπω γιατί είναι σημαντικό:

Επέτρεψε στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος.

Εν ολίγοις, αποδέξου την ανθρώπινη φύση σου. Μην περιμένεις την τελειότητα. Περίμενε την ατέλεια, τις δυσκολίες, τα εμπόδια, το ζόρισμα, τα συναισθηματικά πάνω και κάτω.

Αυτός είναι ένας απ’τους σημαντικότερους νόμους της φύσης – η ατέλεια και η συνεχόμενη εξέλιξη και πρόοδος.

Όταν έχεις καλύτερες προσδοκίες (και ο χάρτης της πραγματικότητας είναι πιο ακριβής), όχι μόνο θα είσαι πιο χαρούμενος αλλά θα απογοητεύεσαι πολύ πιο δύσκολα από αυτά που σου συμβαίνουν ή βλέπεις καθημερινά.

Αυτό εννοείται πως δεν σημαίνει να τα παρατήσεις, αλλά ακριβώς το αντίθετο: ότι τα εμπόδια είναι σίγουρα, όπως πάντα ήταν, και θα πρέπει να είσαι προνοητικός και εφευρετικός, αναμένοντας τα, για να βρεις νέες λύσεις και τρόπους για να τα προσπεράσεις.

Το να πιστεύεις στην ατέλεια δεν σημαίνει ότι παραδίνεις τα όπλα.

Σημαίνει ότι έχεις μια πιο ρεαλιστική εικόνα της πραγματικότητας και συνεπώς θα έχεις καλύτερα αποτελέσματα και διάθεση, γιατί θα ξαφνιάζεσαι πολύ λιγότερο. Πρόβλημα λέμε κάτι το οποίο δεν το είδαμε να έρχεται.

Αν το περιμένεις από πριν, και έχεις προβλέψει τι μπορεί να πάει στραβά, και έχεις κάνει κάτι για αυτό, τότε είσαι προνοητικός.

Κατανόησε ότι είναι φυσιολογικότατο να έχεις τα πάνω σου και τα κάτω σου, και μην προσπαθείς να κουκουλώσεις τα συναισθήματά σου. Τα συναισθήματα είναι κάτι που όσο προσπαθείς να τα κρύψεις, μασκαρέψεις και καταπιέσεις, τόσο πιο πολύ θα ενισχύονται και θα γυρίσουν να σε φάνε – όπως ανέφερα στη σειρά άρθρων με τα “αντίδοτα” – εδώεδώ και εκεί.

2. Ξεκίνα να καταγράφεις και να αναλογίζεσαι τις επιτυχίες σου…

Ή αλλιώς, γίνε υποστηρικτής του εαυτού σου και σταμάτα να είσαι ο δικαστής του.

Αντί να βάζεις τον εαυτό σου στη γωνία και να τον δικάζεις, να τον επιπλήττεις και να τον βασανίζεις συνεχώς – ενώ ξέρεις ότι έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεδομένων των εκάστοτε περιστάσεων, γίνε ο καλύτερός του φίλος.

Αν ένας φίλος σου περνούσε ακριβώς τα ίδια, τι θα του έλεγες; Θα τον κατηγορούσες, θα τον τιμωρούσες και θα τον αποδοκίμαζες ακόμα περισσότερο; Ακόμα και να ήξερες ότι δεν έκανε το καλύτερο που μπορούσε;

Όχι, δεν θα τα έκανες.

Θα τον υποστήριζες, θα προσπαθούσες να του φτιάξεις τη διάθεση και θα τον ενίσχυες.

Πιθανόν να αναδείκνυες μια άλλη οπτική γωνία του γεγονότος, ίσως καλύτερη.

Ίσως να τον πήγαινες μια βόλτα να τον κεράσεις κάτι ή να του έκανες ένα μικρό δωράκι για να σταματήσει να το σκέφτεται.

Ίσως απλά να προσπαθούσες να του αποσπάσεις την προσοχή.

Ίσως να του θύμιζες παλαιότερες επιτυχίες του, ή επιτυχίες που έχει τώρα σε άλλους τομείς και πτυχές της ζωής του.

Αν ήξερες ότι δεν προσπάθησε αρκετά, θα του το έλεγες μόνο αφού του έφτιαχνες τη διάθεση, τον έκανες να αισθανθεί καλύτερα, και καθόσασταν εκ των υστέρων να το συζητήσετε για να βάλετε τα πράγματα σε μια σειρά και να δείτε τώρα τι μπορεί να γίνει.

Γιατί, λοιπόν, να μην κάνουμε το ίδιο και στον εαυτό μας;

Γιατί να μην αρχίσουμε να τον υποστηρίζουμε και να γίνουμε οι καλύτεροί του φίλοι, αντί να είμαστε ο χειρότερος εχθρός του;

Μια ολόκληρη ζωή θα περάσουμε μαζί του ούτως ή άλλως…

  • Αν βλέπεις έναν φίλο σου να προσπαθεί να τα κάνει όλα απολύτως τέλεια , τι κάνεις;
  • Αν τον βλέπεις να έχει κάτι πολύ σημαντικό που θα μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή αν το μοιραζόταν ή αν το έκανε δημοσίως, αλλά αυτός θέλει να το κάνει “τέλειο” ή να γίνει πρώτα “ο καλύτερος”, τι κάνεις;
  • Αν είναι άνω του μετρίου καλός σε κάτι, αλλά δεν θέλει να σε διδαξει γιατί λέει πως “δεν είναι ο καλύτερος”, τι κάνεις;

Μάλλον προσπαθείς να τον καθησυχάσεις, του λες ότι “αποκλείεται ούτως ή άλλως να γίνει τέλειο”, αποδέχεσαι πως όντως δεν είναι ο καλύτερος, πως όντως έχει τις ατέλειές του και αυτός σαν άνθρωπος, αλλά δεν σε νοιάζει.

Ως άνθρωποι ξεχνάμε πολύ εύκολα το παρελθόν, και ιδίως τις επιτυχίες του παρελθόντος μας.

Θα σε συμβούλευα, λοιπόν, να ξεκινήσεις να τις καταγράφεις κάπου – είτε στο κινητό σου, είτε σε κάποιο τετράδιο ή σημειωματάριο.

Κάν’το καθημερινά, και κάν’το όσο μικρές και να είναι αυτές οι επιτυχίες. Και ρίξε ξανά μια ματιά στο τέλος της εβδομάδας και στο τέλος του μήνα.

Θα εκπλαγείς με το πόσα κάνουμε καθημερινά και τα παίρνουμε για δεδομένα – και τα ξεχνάμε δίχως να τους δώσουμε τη δέουσα προσοχή, αντί να τα χρησιμοποιούμε για να μας ανεβάζουν την αυτοπεποίθηση και σαν σκαλοπάτι για να πάμε παραπέρα.

3. Θέσε δικές σου “Ημερομηνίες Λήξης” και Ποινές

Ζούμε σε μία κοινωνία που βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Οι λογαριασμοί του τηλεφώνου ή του κινητού μας έχουν ημ/νια λήξης. Ό,τι είναι στο ψυγείο έχει ημ/νια λήξης. Τα φάρμακα έχουν. Ο λογαριασμός της εφορίας, ή της πληρωμής του δανείου ή της πιστωτικής, ή οι λογαριασμοί του αυτοκινήτου έχουν ημ/νία λήξης. Το φοιτητικό πάσο έχει ημ/νία λήξης, η ταυτότητα, το διαβατήριο και το δίπλωμα οδήγησης επίσης.

Επιπλέον όλα τα παραπάνω συνοδεύονται και με κυρώσεις εάν δεν υπακούσουμε πριν την αναγραφόμενη ημ/νία.

Πληρώνεις παραπάνω, ή σου κόβουν το τηλέφωνο, το ρεύμα, το νερό, πληρώνεις πρόστιμα, σου παίρνουν το δίπλωμα, το αυτοκίνητο ή το σπίτι κ.ο.κ. Αν φας ή πιεις ληγμένα, κινδυνεύεις να πάθεις δηλητηρίαση.

Και η απλή λογική έρχεται να ρωτήσει:

Αν όλα αυτά δεν είχαν ποινές και κυρώσεις, θα τα έκανες στην ώρα τους;

Θα πήγαινες να τα πληρώσεις προτού λήξουν ή θα τα άφηνες να μαζευτούν; Θα τα έτρωγες μη χαλάσουν ή δεν θα σε ένοιαζε καθόλου; Θα πήγαινες να ανανεώσεις διαβατήρια, ταυτότητες και διπλώματα στην ώρα τους, ή δεν θα σε ένοιαζε;

Η απλή λογική μου φωνάζει ένα μεγάλο ΟΧΙ.

Η αλήθεια όμως είναι ότι αν η κοινωνία βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές, τότε η Προσωπική Επιτυχία βασίζεται σε “εσωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Θα πρέπει να θέσεις ΔΙΚΕΣ σου ημερομηνίες λήξης και ποινές!

Αν δεν πήγαινες να πληρώσεις τους λογαριασμούς αν δεν είχαν ποινή, τότε γιατί να πας στο γυμναστήριο μέχρι αύριο αν δεν έχει ποινή μέσα στην επόμενη εβδομάδα; Γιατί να κόψεις το κάπνισμα αν δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο (ποινή) μέχρι το τέλος του μήνα; Γιατί να αναγκαστείς να παράγεις περισσότερο απ’όσο παράγεις μέχρι τώρα και να ζοριστείς, αν δεν έχει κάποια ποινή το να μην το κάνεις;

Η αλήθεια είναι ότι περιμένουμε τα πράγματα να μας έρθουν από μόνα τους, και δεν είμαστε αρκετά σίγουροι ή πεπεισμένοι ώστε να θέσουμε από μόνοι μας Ημερομηνία Λήξης και σοβαρές Κυρώσεις αν δε γίνει. 

Και γι’αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι αν τους αφήσεις χωρίς ένα “εξωτερικά προκαθορισμένο” πρόγραμμα, deadlines, χρονικά περιθώρια, και κυρώσεις που υπάρχουν στα πλαίσια της δουλειάς, του σχολείου και του Πανεπιστημίου, ΔΕΝ μπορούν να λειτουργήσουν από μόνοι τους.

Επίσης γι’αυτό στις περισσότερες εξεταστικές τα αφήναμε όλα για τελευταία στιγμή εάν πιστεύαμε ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε. Και εκεί να βλέπεις εργασίες μηνών να γίνονται μέσα σε ένα βράδυ ή σε μία-δύο εβδομαδες, και να χαίρεσαι, γιατί πιστεύεις ότι η “νοοτροπία της τελευταίας στιγμής” λειτουργεί!

Όμως, δυστυχώς, όσον αφορά τις Προσωπικές Επιτυχίες τα πράγματα δε δουλεύουν έτσι απλά. Τους άλλους δεν τους νοιάζει αν θα καταφέρεις αυτά που θες, για τον απλούστατο λόγο ότι έχουν και αυτοί τα “θέλω” τους, τα “πρέπει” τους και τα όνειρά τους, και το δικό τους τέρας της αναβλητικότητας να αντιμετωπίσουν. Οπότε, αν δεν έχουν κάτι να κερδίσουν, θα συνεχίσουν να μη νοιάζονται και είναι φυσιολογικό.

Οπότε ένα απτό παράδειγμα που βρήκα ότι λειτουργεί για μένα είναι αυτό, και το αξιοποιώ όσο περισσότερο και όπου μπορώ – αυτό είναι ένα παράδειγμα που έβαλα με ένα φίλο μου στοίχημα να διαβάσω 6 ώρες Ιατρική, μέχρι τις 7μμ, σε περίοδο που ήμουν διακοπές κιόλας:

_______study6h

 

Το κατάφερα, ήμουν κομμάτια στο τέλος, αλλά άξιζε γιατί είχα καιρό να διαβάσω τόσο για τη σχολή, πόσο μάλλον σε διακοπές.

Δες αν θες αυτό εδώ το βιντεάκι στο 5:46 για 2-3 λεπτά, για να καταλάβεις γιατί έκανα το παραπάνω. Μιλάει για ακριβώς αυτό το φαινόμενο. Μπορώ άνετα να πω πως το πιο ισχυρό αντίδοτο της αναβλητικότητας είναι οι προκαθορισμένες Ημερομηνίες λήξης (αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές), με κυρώσεις εάν τις παραβούμε (επίσης αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές):

Χρησιμοποίησε τη δημιουργικότητά σου και πάρε πρωτοβουλίες.

Αυτό είναι που θα κάνει τη διαφορά.

Και ναι, δεν θα έχεις κάποιον πάνω απ’το κεφάλι σου να σε παρακολουθεί αν το’κανες ή όχι – αλλά θα βλέπεις εσύ τον εαυτό σου, και θα το ξέρεις εσύ.

Οπότε το τι κάνεις καθορίζει και το τι εικόνα θα έχεις για τον εαυτό σου – κάποιου που κάνει αυτό που λέει ή κάποιου που κρύβεται πίσω απ’το δάχτυλό του.

4. “Αρκετά καλό” VS “Τέλειο”

Απ’το παραπάνω μπορούμε να δούμε ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι τέλεια, αλλά “αρκετά καλά”, αρκεί να λειτουργεί.

Έχουμε μάθει από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα τεστ και τα διαγωνίσματα, ότι θα πρέπει να πάρουμε 10/10, ή 20/20, και να τα κάνουμε όσο πιο τέλεια γίνεται.

Όμως ο πραγματικός κόσμος δεν είναι έτσι.

Στον πραγματικό κόσμο, είναι δυνατόν κάποιος που κάνει 10 να μην έχει αποτελέσματα, ενώ κάποιος άλλος να κάνει 5 ή 7 ή ακόμα και 1-2 συγκεκριμένα πράγματα, αλλά αυτά που κάνει να λειτουργούν και έτσι να έχει τα αποτελέσματα που θέλει.

Δεν έχει να κάνει με το αν η ζωή είναι δίκαια ή όχι (όποτε ακούω για το πόσο άδικη είναι η ζωή στο μυαλό μου έρχεται αυτό το άρθρο – ότι ο άλλος έχει μάλλον μια τελείως λάθος οπτική για το τι εστί δικαιοσύνη).

Έχει καθαρά να κάνει με το τι λειτουργεί και συμβαδίζει με την πραγματικότητα και τη φύση των πραγμάτων, και τι όχι.

Στη θεωρία πολλά μπορεί να ισχύουν, όμως στην πράξη θα πρέπει να πειραματιστείς και να δεις από μόνος σου, τι λειτουργεί για σένα και τι όχι!

Οπότε, ό,τι και να κάνεις, μην περιμένεις να είναι τέλειο πριν το “εκδόσεις”, πριν το δει ο κόσμος.

Θα το δει ο κόσμος, και θα δεις μόνος σου τι λειτουργεί και τι όχι, και αναλόγως θα το βελτιώσεις.

Είναι αρκετά καλό; Αρκεί.

Δεν τον νοιάζει κανέναν το τέλειο. Τον νοιάζει αν λειτουργεί ή όχι, αν τον βοηθάει ή όχι.

Σε αυτά που έκανες μέχρι τώρα και ήθελες την τελειότητα – αναρωτήσου : άξιζε τελικά η εξαντλητική προσπάθεια ή η αναμονή; Ή απλά ανέβαλες την κρίσημη στιγμή, λέγοντας ότι “δεν είναι τέλειο ακόμα”;

Έχεις μια ιδέα ή ένα project στο μυαλό σου;

Μήπως το να ξεκινήσεις να εφαρμόζεις αυτά που μαθαίνεις, να αναλαμβάνεις περισσότερες ευθύνες και να κάνεις σημαντικά βήματα, θα σε αναγκάσουν να βελτιωθείς καθ’οδόν και θα σου βάλουν την απαιτούμενη πίεση για να ανταπεξέλθεις;

Μήπως το να δημιουργήσεις μια beta δοκιμαστική έκδοση που να λειτουργεί “σχετικά καλά” είναι το βασικότερο, και τα υπόλοιπα τα βρίσκεις στην πορεία;

Μήπως το να πατήσω “Δημιοσιοποίηση” τώρα, χωρίς να διορθώσω τα ορθογραφικά, είναι σημαντικότερο, και τα διορθώνω αμέσως μετά; ;)

 

Περί αντιδότων αναβλητικότητας έχω πολλά περισσότερα να αναφέρω απ’όσα χώρεσαν σε αυτό το άρθρο, οπότε ακολουθούν μελλοντικά και άλλα.

Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα

Παρακάτω αναλύω τα εξής:

  • Τι είναι η Αναβλητικότητα;
  • Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"
  • Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις
  • Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα

Όπως παρατηρήσατε πέρασαν 2 μήνες σχεδόν από το τελευταίο μου άρθρο. Απ'τη μία είχα και άλλες υποχρεώσεις, διάβασμα και προετοιμασία για το Proficiency στα αγγλικά - ναι, δεν το έχω πάρει ακόμα και έγραψα βιβλίο στα αγγλικά! Να είναι καλά ο Γιώργος Κουρόγιωργας που με βοήθησε αφάνταστα να το βελτιώσω στη 2η έκδοσή του.

Αλλά πριν από ενάμιση μήνα, γράφοντας αυτό το άρθρο για την αναβλητικότητα, όσο αναλογιζόμουν το πρόβλημα, και πριν φτάσω να αναλύσω τις λύσεις, με έπιασε και εμένα η αναβλητικότητα και το άρθρο αυτό έμεινε στα πρόχειρα για ένα μήνα τώρα.

Η αναβλητικότητα είναι κάτι που όλους μας ταλαιπωρεί. Άλλοτε για μικρά και άλλοτε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Και υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δαπανούν τον χρόνο τους (ίσως και μια ζωή), για άλλα πράγματα από αυτό που τους ενδιαφέρει λόγω αναβλητικότητας και άλλοι, οι οποίοι μπορούν αμέσως να κινηθούν χωρίς κανέναν δισταγμό.

Και γι'αυτό η αναβλητικότητα μπορεί να ανακηρυχθεί ο Νούμερο 1 Σαμποτέρ του εαυτού μας, του μέλλοντος μας, των ονείρων μας, των επιτυχιών μας, των σχέσεών μας, της οικονομικής μας άνεσης, της ζωντάνιας και της υγείας μας.

Τι είναι η Αναβλητικότητα;

Ουσιαστικά η αναβλητικότητα είναι μια έκφραση του φόβου: το "πάγωμα" ή η "φυγή", στην αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος (fight or flight or freeze).

Εν ολίγοις, όντας είδος "παγώματος", έχει τη ρίζα της βαθειά μέσα στον "αρχαιότερο" εγκέφαλο του ανθρώπου - στον ερπετικό εγκέφαλο (reptilian brain) - εκεί απ'όπου πηγάζει η αντίδραση fight/flight/freeze.

Κάτι συμβαίνει ή κάτι πρόκειται να μας συμβεί που μας τρομάζει, και αρχίζουμε να προσπαθούμε να το αναβάλουμε (ενεργοποιείται άμυνα της αναβλητικότητας).

Στη συνέχεια ο "λιμβικός" εγκέφαλος θα δημιουργήσει τα συναισθήματα, την ένταση, το τι και πώς θα νοιώσεις, καθώς και το τι εν τέλει θα κάνεις (πχ να πατήσεις το snooze/αναβολή στο ξυπνητήρι αντί να ξυπνήσεις, ή να παραμείνεις στον καναπέ  σου αντί να πας γυμναστήριο).

Τελευταίος και καταϊδρωμένος έρχεται ο "ανθρώπινος" εγκέφαλος (ο "νεοφλοιός"): το μόνο που έχει να κάνει είναι να βρει εκ των υστέρων μια "εξήγηση/εκλογίκευση/δικαιολογία" που να είναι αρκετά ικανοποιητική, γιατί έκανες αυτό που έκανες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν έχει καμία σχέση με το γιατί πραγματικά συνέβη.

Οι πεποιθήσεις μας και οι προσδοκίες μας εμπλέκονται στο κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι που θα συμβεί - ένα "αναπάντεχο" γεγονός ή πρόβλημα πχ - και το κατά πόσον θα μπούμε σε αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος, καθώς και το πώς θα νοιώσουμε και πώς θα αντιδράσουμε. Οι πεποιθήσεις που έχουμε μέσα μας και ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο θα σε βοηθήσει να επιλέξεις αν θα πολεμήσεις, αν θα το βάλεις στα πόδια, ή αν θα το αναβάλλεις για αργότερα (πάγωμα).

Το θέμα είναι ότι από την ανατροφή μας οι περισσότεροι - από την οικογένεια, από την κοινωνία, από το σχολείο - έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας ότι όλα θα έπρεπε να είναι τέλεια, εύκολα και βολικά, και έτσι φοβόμαστε την ατέλεια, τις δυσκολίες και το ξεβόλεμα. Δεν τα αποδεχόμαστε.

Δεν είμαστε εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουμε με κάποια σχετική άνεση έστω και μια μικρή δυσκολία. Δεν θεωρούμε τον εαυτό μας ικανό να ανταπεξέλθει εκείνη τη στιγμή. Αντί λοιπόν να πολεμήσουμε, προτιμούμε να τραπούμε σε φυγή ή να παγώσουμε στη θέση μας και να ευχόμαστε ότι τα πράγματα θα φτιάξουν με τον καιρό, και να το εκλογικεύουμε με έναν παιδαριώδη τρόπο αργότερα: εγώ δεν είμαι γεννημένος έτσι - εγώ δεν μπορώ για τον χ/ψ λόγο, δεν είμαι ικανός, ο άλλος είναι πιο δυνατός κ.ο.κ.

Και εκεί βρίσκεται η ρίζα της αναβλητικότητας - στο να έχουμε βολευτεί και να φοβόμαστε να βγούμε από αυτό το ψευτο-βόλεμα.

Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"

Πόσο πολύ η κοινωνία προβάλλει (μέσω ΜΜΕ, διαφημίσεων κλπ) την νοοτροπία της "ευκαιρίας", της γρήγορης επιτυχίας, της επιτυχίας μέσα σε μία νύχτα και ότι το ιδανικό είναι να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι;

Πόσες ταινίες τελειώνουν με το τέλος καλό, όλα καλά όπου στο τέλος " ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα";

Πόσο ενισχύουν την πεποίθηση ότι τα "αρνητικά" συναισθήματα είναι κακά και δεν πρέπει να τα αισθανόμαστε καθόλου και να τα υποτιμούμε σαν να μην υπάρχουν;

Πόσο εύκολα προβάλλουν τη νοοτροπία ότι οι αλλαγές γίνονται μέσα σε μία μέρα ή σε μία εβδομάδα; "Μέσα σε μία μέρα από φτωχός έγινε πλούσιος (ή το αντίθετο)". "Πώς να κάνεις six-pack χωρίς να κουραστείς μέσα σε 1 εβδομάδα". "Πώς να χάσεις 10 κιλά σε 30 δευτερόλεπτα".

Και ερωτώ: Θεωρείς ότι όλα αυτά θεωρούνται φυσιολογικά; Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να περνάει μόνο καλά και να μην έχει προβλήματα; Να έχει μόνο τα πάνω του και ποτέ τα κάτω του; Είναι δυνατόν κάποιος να κατακτήσει την επιτυχία μέσα σε μια μέρα, και να διαρκέσει αυτό για όλη του τη ζωή; Είναι δυνατόν τα πάντα να εξιδανικεύονται σε βαθμό όπου να διατηρείται η αρμονία και η ισορροπία πάντοτε, σε όλους τούς τομείς;

Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δείχνουν, γιατί αυτό πουλάει. Σιγά μην σου έδειχναν τις δυσκολίες που πέρασε ο άλλος. Σιγά μην σου έδειχναν τα χρόνια που αγωνιζόταν να τα βγάλει πέρα, τις ανασφάλειες που πέρασε, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, το πόσες φορές σκέφτηκε να τα παρατήσει, το πόσες φορές τα περισσότερα του ήρθαν στραβά.

Σιγά μην σου έδειχναν την πραγματικότητα.

Αν είναι να σου δείξουν δυσκολίες κλπ, θα δείξουν μόνο τα αρνητικά που συμβαίνουν στην κοινωνία, όπως τους βιασμούς, τις δολοφονίες και τα αεροπλάνα που πέφτουν. Σιγά μην σου δείξουν τις δυσκολίες που περνάνε όλοι όσοι θέλουν να καταφέρουν κάτι που να αξίζει τον κόπο.

Παράδειγμα: Ένας δημοσιογράφος ρωτάει έναν απ'τους δημιουργούς του Facebook:
"Πώς αισθάνθηκες που ήσουν μέρος της επιτυχίας που είχε το Facebook μέσα σε μία νύχτα;"

Dustin Moskovitz: “Αν με το "επιτυχία μέσα σε μία νύχτα" εννοείς το να μένω ξάγρυπνος και να γράφω κώδικα όλο το βράδυ, κάθε βράδυ, για έξι χρόνια συνεχόμενα, τότε ήταν υπερβολικά κουραστικό και αγχωτικό."

Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις

Πόσους διάσημους ή φημισμένους ανθρώπους έχουμε στο μυαλό μας θεοποιήσει ότι όλα τα  έκαναν τέλεια και ότι ζουν μια τέλεια ζωή; Όπως είχα αναφέρει και αλλού, άλλοι μπορεί να θαύμαζαν κάποιον τραγουδιστή, άλλοι κάποιον ποδοσφαιριστή, ή αθλητή, ή επιστήμονα, αλλά για μένα ήταν ίνδαλμα ο Ντα Βίντσι. Με άφηναν άναυδο όλα του τα έργα, ο συνδυαστικός και ερευνητικός τρόπος που έβλεπε τα πάντα, και το πώς πάντα έβρισκε τις λύσεις.

Όμως, όταν άκουσα την πραγματική του βιογραφία, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, τις άπειρες αποτυχίες που είχε, τις κακές του συνήθειες και συμπεριφορές και ατέλειες, με έβαλαν να σκεφτώ. Και συνειδητοποίησα ότι και αυτός ήταν άνθρωπος σαν εσένα και μένα.

Είναι ανθρώπινο να έχεις εναλλαγές στη διάθεση σου ακόμη και να εκνευριστείς η να έχεις μερικές κακές συνήθειες καθώς και ελαττώματα τα οποία προσπαθείς να βελτιώσεις. Ακόμα και οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν τις κακές τους ημέρες, αυτές που τους παίρνει από κάτω.

Όσοι έχουν διαβάσει λίγο αρχαιοελληνική μυθολογία και ιστορία, ξέρουν πολύ καλά ότι παρουσίαζαν τους θεούς τους σαν "ανώτερους ανθρώπους", αλλά και πάλι ατελείς - με τα λάθη τους, τα πάθη τους, τις κυκλοθυμίες και τους τσακωμούς τους.

Οι θεοί τους δεν ήταν τέλειοι, αλλά και αυτοί συνέχιζαν να εξελίσσονται, όμως παρέμεναν τα πρότυπα, αυτοί στους οποίους ήθελε να μοιάσει ο κόσμος.

Συμπτωματικά διάβαζα πρόσφατα για κάποιες ιθαγενείς φυλές της Χαβάης οι οποίες έχουν και αυτοί θεότητες με αδυναμίες και τάσεις να εξελιχθούν κατανοώντας τις ατέλειές τους και οι οποίες τείνουν προς μία υπέρτατη τελειότητα.

Και όσο διάβαζα αυτό, η αντικειμενική πραγματικότητα με έφερνε όλο και πιο κοντά στην ανθρώπινη και κατανοητή αλήθεια όχι μόνο του σήμερα αλλά και του χθες και του αύριο.

Στη συνέχεια το βιβλίο αυτό ανέφερε το πόσο λάθος ήταν οι πιστοί να ανατρέχουν σε αυτούς τούς θεούς όποτε ήθελαν να ζητήσουν προσωπική βοήθεια ή κάποια χάρη που θα εξυπηρετούσε τα πάθη τους και το ατομικό τους συμφέρον.

Όμως, ευτυχώς ή δυστυχώς, οι άνθρωποι θα πρέπει από μόνοι τους να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες που τους προκύπτουν, ή που επιλέγουν να βάλουν στη ζωή τους, προκειμένου να δυναμώσουν. Αυτό είναι το μάθημα της πεταλούδας:

Αν βοηθήσεις μία πεταλούδα την ώρα που "γεννιέται", όταν αγκομαχάει να βγει απ'το κουκούλι της, τότε αυτή η πεταλούδα δεν θα είναι ποτέ ικανή στη ζωή της να πετάξει.

Τα φτερά της πρέπει από μόνα τους να σπάσουν το κουκούλι για να δυναμώσουν αρκετά και όταν θα είναι πλέον στεγνά και δυνατά να μπορέσει μετά να σηκώσει το βάρος της προς τον ουρανό.

Καλό είναι λοιπόν είναι ο άνθρωπος να μην αποδίδει ευθύνες και ελπίδες αλλού, αλλά να έχει τα φυσικά πρότυπα και να βάζει τα δυνατά του να τα ακολουθήσει και να τα φτάσει. Πρότυπα όχι τέλεια, αλλά εξελισσόμενα... Αυτή είναι η μεγάλη γνώση του βιβλίου της φύσης.

Όλοι θέλουμε ενδόμυχα όλα να είναι τέλεια. Όμως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ διότι μέσα από τις δυσκολίες και την αναγνώριση των λαθών μας εξελισσόμαστε και γινόμαστε πιο δυνατοί. Συχνά αυτό δεν το αποδεχόμαστε, συνεχίζοντας να περιμένουμε τη βελτίωση, την τελειότητα και τον "παράδεισο" να έρθουν από μόνα τους, χωρίς να κάνουμε τίποτα, και τα αποδίδουμε στην "τύχη" ή την "ατυχία", στους "θεούς", ή σε "δυνάμεις", "κράτη", ή "οικονομικά συστήματα", και άλλες τόσο ασαφείς και θολές έννοιες και οντότητες στο μυαλό μας που εν τέλει ούτε καν καταλαβαίνουμε τι λέμε.

Δίνοντας όμως την ευθύνη στον εαυτό μας και όχι σε άλλους κατά την διάρκεια του βίου μας , κατοχυρώνουμε ταυτόχρονα την ελευθερία μας, τη δύναμη της βούλησής μας, την εξελικτικότητα μας και το μέλλον μας.

Η Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα...

Τα παρακάτω είναι σκέψεις ή τμήματα μιας νοοτροπίας που χαρακτηρίζεται ως "αντιδραστική" (reactive mindset) - μιας νοοτροπίας που προσπαθεί να αποφύγει κάθε ευθύνη και να αποδώσει τις ευθύνες "κάπου εκεί έξω", και η οποία υπονοεί ότι είμαστε θύματα και δεν έχουμε καμία δύναμη να αλλάξουμε τη ζωή μας ή το μέλλον μας.

  1. Μεγαλώνουμε και ακόμα φοβόμαστε να "ζωγραφίσουμε έξω απ'το περιθώριο", όπως μας λέγαν στο σχολείο... Κρυβόμαστε και προσπαθούμε να μην ξεχωρίσουμε απ'τη μάζα για να αποφύγουμε την "κατακραυγή"- το κριτικάρισμα (και έτσι χάνουμε και τις επιβραβεύσεις).
  2. Κάνουμε τα πάντα τελευταία στιγμή, πολλές φορές αργοπορημένα ή και ποτέ.
  3. Μιλάμε πολύ για το "πρέπει", και χρησιμοποιούμε λέξεις στο καθημερινό μας λεξιλόγιο που δείχνουν ότι δεν έχουμε επιλογή και ότι κάποιος άλλος μας υποχρεώνει να κάνουμε κάτι παρά τη θέλησή μας (εν δυνάμει θύματα).
  4. Αποδίδουμε τις ευθύνες της κατάστασης της ζωής μας σε άλλους - σε τρίτους (ανθρώπους) ή σε θολές "ευρύτερες" έννοιες που βρίσκονται έξω απ'τη δική μας επιρροή, όπως "κοινωνία", "σύστημα", "θεός", "πολιτική", "κράτος", "οικονομία" κλπ.
  5. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια εικόνα "τέλεια" προς τα έξω, κρύβοντας συστηματικά τις ατέλειές μας.
  6. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  7. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς, (τι θα πει ο κόσμος;) - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  8. Προσπαθούμε να δείξουμε στα παιδιά μας ή στους γονείς μας μια ψεύτικη τέλεια εικόνα, "για το καλό τους" ή "για να τους προφυλάξουμε από την απογοήτευση" - κάνοντας όμως ακόμα μεγαλύτερο κακό: διαιωνίζοντας αυτή τη νοοτροπία ότι θα έπρεπε να είμαστε ή να είναι τέλειοι.
  9. Ενώ ξέρουμε τι μας αρέσει ή τι πρέπει να κάνουμε, δεν το κάνουμε γιατί περιμένουμε οι συνθήκες να είναι κατάλληλες.
  10. Ενώ έχουμε κάποιους στόχους, δεν τους κυνηγάμε γιατί "δεν έχουμε χρόνο για τέτοια πράγματα".
  11. Τείνουμε να μεγαλοποιούμε αυτά που πρέπει να κάνουμε, αντί απλά να εστιάζουμε στο επόμενο μικρό βηματάκι - και απλά να το κάνουμε.
  12. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι (ή όντα) εκεί έξω, χωρίς λάθη, πάθη, ατέλειες και αδυναμίες.
  13. Φοβόμαστε να δημιουργήσουμε ή να διδάξουμε κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει ή να αρέσει σε πολύ κόσμο, γιατί "δεν είμαι ο καλύτερος σε αυτό, υπάρχουν καλύτεροι από μένα εκεί έξω..."
  14. Υποτιμούμε τον εαυτό μας, τις επιλογές που κάναμε, και υποσκάπτουμε την αυτοπεποίθησή μας, ξεχνώντας ή υποτιμώντας τις επιτυχίες μας, τα έργα μας και τις δημιουργίες μας γενικότερα (γιατί εκ των υστέρων μας φαίνονται εύκολα και μηδαμινά αφού τα καταφέραμε, ξεχνώντας το τι περάσαμε για να τα καταφέρουμε...).
  15. Έχουμε τόσο απίστευτα υψηλές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από τον εαυτό μας, που συνεχώς απογοητευόμαστε όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα και να παρατάμε.
  16. Περιμένουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας θα είναι βατός και εύκολος και δεν θα υπάρχουν πολλά προβλήματα.
  17. Πιστεύουμε ότι είμαστε εδώ που είμαστε κατά τύχη, υποτιμώντας την προσπάθειά μας, τα αποτελέσματά μας, τον κόπο μας, και όλα αυτά που περάσαμε και αντιμετωπίσαμε όλα αυτά τα χρόνια.

Είναι ακριβώς το αντίθετο από την "προνοητική" νοοτροπία (proactive mindset) στην οποία ο άνθρωπος έρχεται να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν και να ξαναπάρει τη θέση του κυβερνήτη του πλοίου της ζωής του, κατανοώντας ότι το κάθε τι, κρύβει μια επιλογή και τις συνέπειές της, είτε αυτές είναι καλές, είτε κακές. Σχετικά με την Αντιδραστική και Προνοητική νοοτροπία (ή μοντέλο ερμηνείας του κόσμου) μπορείς να διαβάσεις περισσότερα εδώ.

Για αυτόν το λόγο να παραθέσω ότι πλέον το 7 Habits of Highly Effective People του Steven Covey έχει γίνει το νούμερο 1 αγαπημένο μου βιβλίο στο οποίο ανατρέχω συνεχώς, ξανά και ξανά, γιατί ξεκινάει από αυτό ακριβώς το σημείο (habit No1: Be Proactive) - στο να καταλάβεις δηλαδή ότι για να αλλάξεις το οτιδήποτε θα πρέπει πρώτα να αποδεχθείς ότι μπορείς να το αλλάξεις - έχεις τη δύναμη, την ικανότητα, την ευθύνη και την επιλογή. Και ότι από εκεί πηγάζουν και ξεκινούν όλα τα υπόλοιπα.

Στο επόμενο άρθρο ακολουθούν τα 4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας.

Τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την Απογοήτευση, τις Τύψεις και τις Ενοχές, και την Ανεπάρκεια ή Κατωτερότητα, ή την αίσθηση ότι είμαστε Ανίκανοι.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ

Κατά καιρούς όλοι μας αισθανόμαστε απογοητευμένοι, είτε από τον εαυτό μας, είτε από τους καρπούς των προσπαθειών μας, είτε από τους άλλους.

Όμως, όπως και με τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, αν καταλάβεις τι σημαίνει, είναι πολύ θετικό και βοηθητικό συναίσθημα.

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η απογοήτευση είναι ότι:

Μία προσδοκία που είχες μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί.

Μάλλον είναι ώρα να αλλάξεις τις προσδοκίες σου και να τις κάνεις πιο κατάλληλες για την περίσταση.

Τις περισσότερες φορές απογοητευόμαστε γιατί δεν γίνεται αυτό που περιμέναμε.

Η συσσωρευμένη απογοήτευση οδηγεί στον συναισθηματικό πόνο που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο. Οπότε, προκειμένου να μη συσσωρευτεί, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα (πάρε το αντίδοτο).

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απογοήτευσης:

1. Αμέσως βρες κάτι που να μπορείς να μάθεις από την περίσταση που θα μπορούσε να σε βοηθήσει στο μέλλον.

Ίσως να ξεπέρασες τον εαυτό σου σε μερικά πράγματα, και να έμαθες ότι είναι εφικτά ακόμη περισσότερα.

Ίσως να παρατήρησες κάτι διαφορετικό.

Ίσως έκανες κάποια λάθη και έμαθες μέσα από αυτά.

Όπως και να’χει, βρες και κατέγραψε το οτιδήποτε έμαθες και δεν πρέπει να επαναλάβεις στο μέλλον.

2. Θέσε ένα νέο στόχο.

Όχι πιο χαμηλό, αλλά κατά κάποια έννοια, πιο ολοκληρωμένο και λίγο διαφορετικό.

Κάτι που θα σε εμπνέει ακόμη περισσότερο από τον προηγούμενο στόχο.

Κάτι για το οποίο μπορείς άμεσα να κάνεις κάποια πρόοδο και να ξαναρχίσεις να παίρνεις μικρές νίκες και επιτυχίες.

3. Συνειδητοποίησε ότι ίσως να βιάζεσαι να κρίνεις.

Τείνουμε  να δίνουμε μια μονιμότητα σε ολα και να πιστεύουμε ότι θα διαρκέσουν για πάντα, και ιδίως για τα αρνητικά. Όμως τις περισσότερες φορές, όλα είναι παροδικά (“Τα πάντα ρει”).

Οπότε μη βιάζεσαι να καταλήξεις σε συμπεράσματα.

Συνήθως αυτά είναι προσωρινές προκλήσεις και μαθήματα που πρέπει να μάθεις να ανταπεξέρχεσαι.

Θυμήσου ότι “Οι καθυστερήσεις, δεν είναι και απαρνήσεις”.

Εάν έχεις μη ρεαλιστικές, και τρελά ψηλές προσδοκίες, και περιμένεις να τα πετύχεις όλα με την πρώτη ή με τη δεύτερη, ή και με την πέμπτη προσπάθεια, έχεις προετοιμάσει το έδαφος για ΠΟΛΥ μεγάλες απογοητεύσεις.

Αποδέξου ότι στην αρχή θα αποτύχεις ΠΟΛΛΕΣ φορές και κάνε το καλύτερο που μπορείς, χωρίς να χάνεις χρόνο.

“Πέσε κάτω εφτά φορές, σήκω οκτώ” ~Ιαπωνική παροιμία

Αποδέξου ότι ο χάρτης της πραγματικότητας που έχεις, δεν είναι και πολύ ακριβής (μιας και δεν έχεις ακόμη την εμπειρία), και πώς μέχρι να γίνει πιο ακριβής, θα πέφτεις πάνω σε τοίχους και εμπόδια.

Επίσης, διάβασε αυτό εδώ το άρθρο για το “Τι δε σου λένε για την Αισιοδοξία;“, και άρχισε να θέτεις καλύτερες ερωτήσεις.

ΤΥΨΕΙΣ & ΕΝΟΧΕΣ

Είναι θυμός ο οποίος στρέφεται προς τα έσω.

Είσαι θυμωμένος και κατηγορείς τον εαυτό σου.

Είναι απ’τα συναισθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα για να αποφύγουν.

Το μήνυμα αυτών των συναισθημάτων είναι:

Έχεις παραβιάσει (ή ξεπεράσει) τα όρια, σε μια (ή και περισσότερες) από τις υψηλότερες αρχές σου.

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσεις:

  • Ποια είναι αυτή η αρχή στην οποία πιστεύεις ακράδαντα ότι ισχύει, συνειδητή ή ασυνείδητη.
  • Πώς και πότε την παραβίασες και
  • Να κάνεις κάτι ΑΜΕΣΩΣ για να σιγουρέψεις ότι δεν πρόκειται να ξανασυμβεί στο μέλλον.

Μερικοί ίσως να προσπαθούν να καταπιέσουν αυτά τα συναισθήματα, και απαρνούνται ότι τα αισθάνονται.

Ίσως με τον καιρό υποχωρήσουν απ’το συνειδητό, αλλά σίγουρα θα παραμένουν μέσα τους έως ότου τα επιλύσουν.

Το να τα αγνοήσουν ή να τα καταπιέσουν θα τα κάνει να επιστρέψουν αργότερα πολύ πιο δυνατά (όπως είπαμε στο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα), είτε με τη μορφή ψυχολογικών, είτε και σωματικών προβλημάτων.

Ο ρόλος τους και πάλι, όπως όλα τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, είναι να σε κινητοποιήσουν να κάνεις κάτι.

Το να κάθεσαι να αναλώνεσαι σε αυτά, και να αισθάνεσαι ένοχος και κατώτερος για το υπόλοιπο της ζωής σου, σίγουρα δεν θα βοηθήσει ούτε εσένα, ούτε τους γύρω σου.

Οπότε, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις, είναι να πάρεις το αντίδοτο:

ΑΝΤΙΔΟΤΟ των Τύψεων και των Ενοχών:

1. Αναγνώρισε ότι έχεις παραβιάσει μία σοβαρή Αρχή σου, και ΠΟΙΑ είναι αυτή η αρχή.

Κατέγραψε την κάπου να τη θυμάσαι.

Θυμήσου άλλες φορές στο παρελθόν που την παραβίασες και πώς αισθανόσουν, και αντίθετα, άλλες φορές που την ακολούθησες και πόσο καλύτερα μετά αισθανόσουν.

2. Κατάλαβε ότι μια πράξη δεν χαρακτηρίζει κανέναν “κάπως”.

Οι επαναλαμβανόμενες πράξεις είναι αυτές που δημιουργούν τις συνήθειες και διαμορφώνουν τον χαρακτήρα σου.

“Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γιατί γίνονται οι λέξεις σου.
Πρόσεχε τις λέξεις σου, γιατί γίνονται οι πράξεις σου.
Πρόσεχε τις πράξεις σου, γιατί γίνονται οι συνήθειές σου.
Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γιατί γίνονται ο χαρακτήρας σου.
Πρόσεχε το χαρακτήρα σου, γιατί γίνεται το πεπρωμένο σου.”
~Μαχάτμα Γκάντι

Οπότε μην αρχίσεις να προτρέχεις σε συμπεράσματα για το “ποιος είσαι”, “τι έγινες” κλπ. Όμως…

3. Δεσμεύσου απόλυτα πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Είτε σιγανά στον εαυτό σου, είτε μπροστά στους άλλους, δεσμεύσου πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα ξανασυμβεί στο μέλλον.

Επανέλαβε στο μυαλό σου το πώς, εάν μπορούσες να ξαναζήσεις τη στιγμή, θα αντιμετώπιζες την ίδια κατάσταση για την οποία αισθάνεσαι ενοχές, με τρόπο συνεπή με τις υψηλότερες προσωπικές σου Αρχές.

Κάνε “νοητικές πρόβες“.

Βρες ποια θα ήταν η καλύτερη συμπεριφορά/απάντηση, και πρόβαρέ την στο μυαλό σου να την κάνεις/λες ιδανικά έτσι όπως θα ήθελες να γίνει.

Κάν’το μερικές φορές αυτό, και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο εάν ξανασυμβεί, να δράσεις έτσι όπως προέβλεψες.

4. Κάνε και άλλες πρόβες / αυτοσχεδιασμούς στο μυαλό σου.

Δοκίμασε το στο νου σου, πώς θα αντιμετωπίσεις, ιδανικά, παρόμοιες καταστάσεις, εμπόδια και πειρασμούς (που αναπόφευκτα θα συμβούν) στο μέλλον.

Όσο πιο ζωντανά και με περισσότερες λεπτομέρειες “προβάρεις” (φανταστείς) τις ιδανικότερες απαντήσεις / συμπεριφορές, και τον εαυτό σου να δρα έτσι όπως θες, τόσο καλύτερα θα σου εντυπωθεί.

Θα σου είναι πιο εύκολο να δρασεις έτσι στο μέλλον.

ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΚΑΤΩΤΕΡΟΤΗΤΑ

Συνήθως έχουμε έναν τελείως άδικο κανόνα για να καθορίσουμε εάν είμαστε ανεπαρκείς και ανίκανοι ή όχι.

Τις περισσότερες φορές για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι είμαστε ανίκανοι, θα πρέπει να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους.

Αλλά κάθε φορά που θα μπαίνεις σε διαδικασία σύγκρισης με άλλους, πάντα θα βγαίνεις δεύτερος και θα καλλιεργείς την εικόνα ότι είσαι χειρότερος ή κατώτερος απ’τους άλλους.

Ο καλύτερος χειρουργός του κόσμου πάει να μάθει να παίζει κιθάρα.

Αν έστω και για μια στιγμή κάτσει να συγκριθεί με τον καλύτερο κιθαρίστα του κόσμου, ή ακόμα και με τον δάσκαλό του, θα αισθανθεί ότι είναι τελείως ανίκανος.

Όμως, αντί να κάτσει να το πολυσκεφτεί, ξέρει ότι κάνει τόσα άλλα που ο κιθαρίστας δεν μπορεί να κάνει.

Και όταν το αναλογιστεί αυτό, καθώς και το ότι δεν μαθαίνει κιθάρα για να γίνει ο καλύτερος του κόσμου, αλλά για να είναι “λειτουργικός”, να μπορεί να παίζει μερικά τραγούδια, σταματά να αισθάνεται ανικανότητα.

Το μήνυμα που θέλουν να σου περάσουν αυτά τα συναισθήματα είναι πως:

Προς το παρόν δεν έχεις το επίπεδο της ικανότητας που απαιτείται για την παρούσα δουλειά.
Χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες, κατανόηση, στρατηγικές, εργαλεία, ή και αυτοπεποίθηση.

Η αυτοπεποίθηση, χτίζεται μέσα από τις προσωπικές επιτυχίες, οι οποίες πάντα έρχονται μετά από πολλές αποτυχίες, μάθηση και βελτίωση.

Μάλιστα είναι ευρέως διαδεδομένα τα ψυχολογικά πειράματα που γίνονται για την “δημιουργία” αυτών των συναισθημάτων κατωτερότητας στα πλαίσια του εργαστηρίου.

Το μόνο που χρειάζεται να κάνει ο ερευνητής, είναι να βάλει σε μια ομάδα ανθρώπων ένα απλό τεστ, και να πει ειλικρινά ότι “ο μέσος άνθρωπος ολοκληρώνει αυτό το τεστ σε 5 λεπτά (πχ)” (που μπορεί ο πραγματικός χρόνος να είναι 25 λεπτά).

Πάντα, όταν χτυπήσει το κουδουνάκι ότι πέρασε αυτός ο χρόνος, η επίδοση όλων πέφτει, καθώς αισθάνονται ότι είναι ηλίθιοι και χειρότεροι από τον μέσο άνθρωπο.

Έτσι, πολύ εύκολα, δημιουργούνται αισθήματα κατωτερότητας και ανικανότητας.

Μην πέσεις θύμα της κατωτερότητας.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ Ανικανότητας, Ανεπάρκειας, Κατωτερότητας:

1. Αναρωτήσου κατ’αρχάς:

“Είναι πραγματικά το κατάλληλο συναίσθημα το οποίο νοιώθω σε αυτή την κατάσταση;
Είμαι πραγματικά ανεπαρκής, ή μήπως πρέπει να αλλάξω τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα;”

Μήπως έχεις θέσει πολύ ψηλά τον πήχη, και δεν έχεις σκεφτεί όλη την πορεία και τα μικρότερα βήματα που προηγούνται αυτού που φαντάζεσαι;

Μήπως σου είχε φανεί κάτι εύκολο και είχες υποτιμήσει το πόσο χρόνο, κόπο και ενέργεια θέλει για να επιτευχθεί;

2. Μήπως πέφτεις θύμα των “Αυθαίρετων Προϋποθέσεων” του μυαλού σου;

Αυτό γίνεται σαν αμυντικός μηχανισμός για να αναβάλλεις αυτό που φοβάσαι, αλλά ξέρεις πως θα σ’αρέσει…

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτόν τον κίνδυνο που παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

  • Μήπως πιστεύεις ότι για να μπεις στην πίστα να χορέψεις θα πρέπει να είσαι καλύτερος απ’τον Michael Jackson
  • Ή ότι για να ξεκινήσεις να ζωγραφίζεις θα πρέπει να έχεις δει τα 1450871 βίντεο του Bob Ross;
  • Ή ότι για να πας στην Χ χώρα θα πρέπει να ξέρεις τη γλώσσα;
  • Ή ότι για να αλλάξει η οικονομική σου κατάσταση θα πρέπει να αλλάξει πρώτα η κυβέρνηση ή να βγει η Ελλάδα απ’την κρίση;

Ξανασκέψου ότι όλες οι προϋποθέσεις που έχεις στο μυαλό σου, μπορεί να είναι τελείως αυθαίρετες και να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό…

Και ανέλαβε την πλήρη ευθύνη για να πάρεις ξανά τον έλεγχο.

3. Εκτίμησε την ενθάρρυνση που σου δίνουν αυτά τα συναισθήματα να γίνεις καλύτερος.

Χρησιμοποίησε αυτά τα συναισθήματα σαν κινητήριες δυνάμεις, και όχι σαν άγκυρες που σε κρατάνε πίσω.

Αποδέξου ότι δεν είσαι τέλειος.

Βασικά ότι κανένας άνθρωπος και τίποτα στον κόσμο αυτό δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει τέλειο, αλλά όλα ακολουθούν μία εξελικτική πορεία.

Αφοσιώσου σε αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν “Kaizen” – τη Συνεχή και Ατέρμονη Βελτίωση αυτού του τομέα, και θα κάνεις το πρώτο βήμα κατά της ανεπάρκειας.

Με το που θα αρχίσεις να βελτιώνεσαι, αυτά τα συναισθήματα θα μειωθούν δραματικά.

4. Αποδέξου την ανεπάρκεια αυτή, και κάνε κάτι για αυτό.

Βρες ένα πρότυπο, κάποιον που βρίσκεται πολύ πιο μπροστά από εσένα στον τομέα που αισθάνεσαι ανεπάρκεια, και πες του να σε βοηθήσει.

Να σου δείξει τι ισχύει και τι όχι, πώς σκέφτεται, τι θα έκανε στη θέση σου ή να σε “προπονήσει”.

Δεν χρειάζεται να ξαναεφεύρεις τον τροχό.

Γι’αυτό υπάρχουν οι μέντορες και οι δάσκαλοι.

Γιατί ο χρόνος είναι πολύτιμος και δεν είναι αρκετός για να εφεύρουμε ξανά τα ίδια και τα ίδια.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

 

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: τον συναισθηματικό πόνο της Απώλειας, την Αγανάκτηση, και τον Θυμό:

ΠΟΝΟΣ (απώλειας – Hurt/Agony)

Ο συναισθηματικός πόνος μπορεί να είναι και ισχυρότερος του σωματικού πολλές φορές. 

Είναι το αίσθημα που σου μένει όταν κάποιος σε πληγώνει.

Δυστυχώς, κυριαρχεί συχνά στις περισσότερες επαγγελματικές και προσωπικές σχέσεις των ανθρώπων.

Συνήθως προκαλείται από μια αίσθηση απώλειας.

Πονάμε και θεωρούμε ότι κάποιος μας πλήγωσε, όταν είχαμε κάποιες προσδοκίες οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν (συσσωρευμένη απογοήτευση).

Ή όταν πιστεύαμε ότι κάποιος θα κρατούσε το λόγο του, ή ότι θα έκανε κάτι, και δεν το έκανε. Όταν θεωρούσαμε ότι ο άλλος θα έπρεπε να καταλαβαίνει τι θέλουμε, αλλά δεν το κάνει. 

Σε αυτή την περίπτωση αισθανόμαστε να χάνουμε μέρος της εμπιστοσύνης που είχαμε στον άλλον, και να χαλάει σιγά σιγά η σχέση μας.

Συχνά όμως είχαμε την λάθος προσδοκία εξ αρχής.

Ίσως να μην του επικοινωνήσαμε (είπαμε λεκτικά) του άλλου, καν, αυτή την προσδοκία ή το τι θέλουμε, θεωρώντας ότι θα έπρεπε να το καταλάβει από μόνος του.

Μέγα λάθος.

Δυστυχώς κανένας δεν μπορεί να μπει μεσ’το κεφάλι σου και να καταλάβει τι θες αν δεν του το πεις.

Μάλιστα, είναι μια συμπεριφορά που πολλοί άνθρωποι έχουν διατηρήσει από τότε που ήταν μωρά.

Περίμεναν η μητέρα τους να μαντέψει τι θέλουν, και απλά με λίγη γκρίνια, ένα χέρι απλωνόταν και μας προσέφερε τα πάντα.

Όμως δυστυχώς, μεγαλώνοντας, πολλοί δεν άλλαξαν αυτή τη συμπεριφορά και περιμένουν ακόμα το ίδιο.

Αποτέλεσμα αυτού είναι και το να συνεχίζουν να γκρινιάζουν καθώς μεγαλώνουν, περιμένοντας ο κόσμος να υποκύψει και να κάνει αυτό που θέλουν.

Κρίμα που δεν είναι όλα τόσο γλυκά και εύκολα όσο κάποτε.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απώλειας

Συνειδητοποίησε, κατ’αρχάς, ότι στην πραγματικότητα ίσως να μην έχασες τίποτα

Ίσως αυτό που θα πρέπει να αλλάξεις είναι η λάθος αντίληψη ότι ο άλλος ήθελε να σε πληγώσει ή να σε πονέσει.

Γιατί σπάνια γίνεται αυτό συνειδητά και ηθελημένα, καθώς ο καθένας κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο με αυτά που ξέρει την κάθε στιγμή.

Είναι πραγματικά υπερβολικά λίγες οι φορές που οι άλλοι θέλουν συνειδητά να κάνουν το κακό.

Ρώτα τον εαυτό σου:

“Υπάρχει κάποια πραγματική απώλεια εδώ; Ή μήπως κρίνω την κατάσταση πολύ σύντομα, ή πολύ σκληρά;”

Γιατί τις περισσότερες φορές βιαζόμαστε να κρίνουμε, χωρίς να κατανοήσουμε και την άλλη μεριά.

Κατανόησε ότι αυτός ο πόνος είναι δύναμη.

Ο Πόνος είναι συναισθηματική ενέργεια που σε κινητοποιεί να δράσεις.

Μπορείς κομψά και καταλλήλως να επικοινωνήσεις τα συναισθήματα σε αυτόν που “στα προκάλεσε”.

Να τον ρωτήσεις τι συνέβη, και να δεις την δική του πραγματικότητα, μέσα απ’τα μάτια του. 

Να δεις πώς και με ποια “λογική” έκανε αυτά που έκανε. Εάν θέλεις, και εάν αξίζει για σένα σαν σχέση.

Όταν αρχίσεις να νοιώθεις αυτόν τον πόνο, όμως, κάνε κάτι αμέσως, αν μπορείς.

Γιατί αυτός ο πόνος είναι ικανός να ρίξει τον άνθρωπο στο κατώτερο σημείο της εξαθλίωσης, και αυτός ο πόνος είναι που συσσωρεύεται σιγά σιγά, μέρα με τη μέρα, και αν δεν αντιμετωπιστεί γίνεται…

Αν μιλάμε για απώλεια προσώπου, πρέπει να καταλάβεις ότι τα συναισθήματα και οι αναμνήσεις που τα συνοδεύουν είναι ακόμα εκεί.

Όλα τα συναισθήματα βρίσκονται μέσα μας και ανακυκλώνονται.

Θα διοχετευτούν προς άλλους ανθρώπους.

Και αυτό πρέπει να το πιστεύεις και να περιμένεις ότι θα συμβεί, και είναι φυσιολογικό.

Η αγάπη σου για αυτά τα άτομα που έχασες θα μεταμορφωθεί σε αγάπη προς άλλα άτομα.

Εφόσον ακόμα ζεις, έχεις ρόλους να παίξεις, και υπάρχουν άλλοι άνθρωποι εκεί έξω που σε χρειάζονται, εσένα και τα δώρα που έχεις να προσφέρεις, μακράν περισσότερο από τους πεθαμένους.

Οπότε εκτονώσου στον πραγματικό κόσμο, και μην αφήσεις αυτά τα συναισθήματα να συσσωρευτούν και ξεσπάσεις μέσα σου.

Έχεις ευθύνες προς άλλους και προς τον κόσμο. Κάνε το καλύτερο που μπορείς.

ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η αγανάκτηση, είναι ότι θα μπορούσες να τα καταφέρεις πολύ καλύτερα απ’ότι μέχρι τώρα ή πως τα πράγματα θα έπρεπε να είναι καλύτερα.

Αυτό είναι ένα πολύ καλό σημάδι.

Δείχνει πως έχεις ένα όραμα για το πώς τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι καλύτερα, και επίσης δείχνει ότι νοιάζεσαι για το συγκεκριμένο θέμα.

Και η συναισθηματική ενέργεια που συσσωρεύεται μέσα σου, είναι η δύναμη που θα σε κινητοποιήσει να τα αλλάξεις όταν έρθει η στιγμή και δωθεί (ή δημιουργηθεί) η αφορμή.

Μέσω της αγανάκτησης ξεκίνησαν οι μεγαλύτερες αλλαγές, οι μεγαλύτερες επαναστάσεις, και οι μεγαλύτεροι αγώνες.

Ήταν οι στιγμές που ο κόσμος είπε “ΌΧΙ άλλο“.

Η αγανάκτηση είναι μία απ’τις μορφές που μπορεί να πάρει η συναισθηματική ένταση μέσα σου, αντί να γίνει άγχος και φόβος που θα σε παρέλυαν.

Η Αγανάκτηση είναι πραγματικά κάτι πολύ καλό γιατί θα σε κάνει να πεις “δεν το ανέχομαι άλλο!

Και θα σε βοηθήσει να αλλάξεις πορεία άμεσα.

Η αγανάκτηση σου λέει πως υπάρχει κάτι καλύτερο στην απέναντι μεριά.

Πως υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να αγωνιστείς.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Αγανάκτησης

Το αντίδοτο της Αγανάκτησης είναι το να καταφέρεις συνειδητά να τη διοχετεύσεις προς τα εκεί που θες και να σε κινητοποιήσει.

Να αντιδράσεις στην πηγή του προβλήματος.

Βρες λύσεις άλλων, για το πώς αντιμετώπισαν την κατάσταση. Βρες πρότυπα – άλλους που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα, και πώς το ξεπέρασαν, τι έκαναν. Πάρε ιδέες

Ενθουσιάσου γιατί αυτά που θα μάθεις σήμερα, θα σε βοηθήσουν και στο μέλλον, και με πολύ λίγο χρόνο και ενέργεια πραγματικά θα σου δημιουργήσουν χαρά!

Και ανέλαβε δράση!

Τίποτα στη ζωή σου δεν θα αλλάξει προς το καλύτερο, αν εσύ δεν αλλάξεις. Ανέλαβε τα ηγετικά σου καθήκοντα – να ηγηθείς της δικής σου, προσωπικής, σιωπηλής (ή μη) επανάστασης.

Η Αγανάκτηση και ο Πόνος της Απώλειας (που είπαμε από πάνω, όταν κάποιος σε “πληγώνει”), αν συνεχιστούν, μπορεί να οδηγήσουν σε ένα απ’τα δύο:

Θυμό (εξαγριώνεσαι – ενεργητική μορφή – πιστεύεις πως μπορείς να κάνεις κάτι)

ή Απογοήτευση (παραδίνεσαι – παθητική μορφή – πιστεύεις ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα).

ΘΥΜΟΣ

Ο θυμός είναι μορφή ακραίας επιθετικότητας.

Σημαίνει πως ένας σημαντικός κανόνας ή στάνταρ που είχες στη ζωή σου παραβιάστηκε από κάποιον.
Ακόμα και από εσένα (αν μιλάμε για τύψεις και ενοχές).

Κατανόησε ότι όταν είσαι τσαντισμένος μπορείς να αλλάξεις αυτό το συναίσθημα σε δευτερόλεπτα αν θες.

Θυμώνεις όταν πιστεύεις ότι κάτι ή κάποιος σε εμποδίζει να κατακτήσεις τους στόχους σου, όταν κάτι παρεμβαίνει με αυτά που αισθάνεσαι ότι πρέπει να κάνεις, και με τους κανόνες και τα στάνταρ σου.

Λάθος κατευθυνόμενη ή συσσωρευμένη επιθετικότητα μετατρέπεται σε καταστροφική δύναμη.

Η επιθετικότητα, γενικότερα, είναι κάτι άκρως επιθυμητό.

Είναι συναισθηματική ενέργεια και σου δίνει δύναμη.

Υπερβολική επιθετικότητα που δεν μπορείς να την ελέγξεις και να της παρέχεις κατάλληλες διεξόδους, γίνεται θυμός που συσσωρεύεται μέσα σου, κάτι άκρως τοξικό για τον εαυτό σου.

“Το να συσσωρεύεις μέσα σου Θυμό,
είναι σαν να κρατάς ένα καυτό κάρβουνο
με την πρόθεση να το πετάξεις σε κάποιον άλλον.
Εσύ είσαι αυτός που καίγεται.”

~Βούδας~

Η συναισθηματική ενέργεια που σου δίνει η επιθετικότητα είναι απολύτως απαραίτητη για την κατάκτηση του οποιουδήποτε στόχου.

Το οτιδήποτε θέλουμε, θα πρέπει να το κυνηγάμε επιθετικά και όχι παθητικά (υπάρχει παθητικό κυνήγι; ).

Τα προβλήματα και τα εμπόδια πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε επιθετικά.

Η επιθετικότητα στην θετική και δημιουργική της μορφή, λέγεται και Αποφασιστικότητα και ανήκει στα 10 συναισθήματα Δύναμης.

Ο Θυμός είναι σαν τη Φωτιά.

Η Φωτιά αν βγει εκτός ελέγχου μπορεί να τα κάψει όλα στο πέρασμά της και να φέρει άπειρη καταστροφή και πόνο.

Ή μπορεί να είναι αυτή που θα προσφέρει ζωή (Ήλιος) ή αφάνταστη ομορφιά, νόστιμο φαγητό, ζεστασιά και ασφάλεια.

Μπορείς να τιθασεύσεις και να κατευθύνεις τον θυμό σου;

ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Θυμού:

Κατ’αρχάς, ίσως να παρερμήνευσες την κατάσταση τελείως. Σε εμποδίζει κάποιος ή κάτι πραγματικά; Έχει τόση αξία για σένα;

Στη συνέχεια διερωτήσου: μήπως ο θυμός σου βασίζεται στο γεγονός ότι ο άλλος δεν ξέρει τι είναι σημαντικότερο για σένα (ακόμα και αν πιστεύεις ότι θα έπρεπε!);

Συνειδητοποίησε ότι οι κανόνες σου δεν είναι απαραιτήτως και οι “σωστοί” κανόνες (δεν έχουμε όλοι τους ίδιους κανόνες), και ας αισθάνεσαι 100% πεπεισμένος για αυτούς.

Ρώτα τον εαυτό σου πιο ενδυναμωτικές ερωτήσεις, όπως “μακροπρόθεσμα, είναι αλήθεια ότι αυτός ο άνθρωπος νοιάζεται για μένα;”

“Το έκανε επίτηδες για να μου κάνει κακό;”

“Με ποια λογική το κάνει; Τι σκέφτεται και πώς τα εκλογικεύει;”

Διέκοψε τον θυμό ρωτώντας “τι μπορώ να μάθω από αυτό;” ή την παρακάτω αγαπημένη (αν και μεγάλη) ερώτηση:

“Πώς μπορώ να επικοινωνήσω τη βαρύτητα αυτών των κανόνων που έχω, σε αυτό το άτομο, και με τέτοιο τρόπο, που να το προκαλέσει να ΘΕΛΕΙ με βοηθήσει, και όχι να τους παραβιάσει ξανά στο μέλλον;

Εάν δεν λειτουργεί ή δεν μπορείς να κάνεις τίποτε από αυτά, τότε θα πρέπει να κατανοήσεις και να βρεις διεξόδους να διοχετεύσεις αυτόν τον θυμό.

Το να βρεις τέτοια κανάλια διοχέτευσης είναι εξίσου, αν όχι πιο σημαντικό, με τα κανάλια διοχέτευσης των θετικών συναισθημάτων όπως της αγάπης και της καλοσύνης.

Η σωματική άσκηση είναι ένας ΑΡΙΣΤΟΣ τρόπος για να σου ρουφήξει όλον το θυμό και να σε εκτονώνει καθημερινά.

Το να είσαι επιθετικός (δηλαδή αποφασισμένος, και όχι θυμωμένος) όταν γυμνάζεσαι σου προσθέτει δύναμη και αποδοτικότητα.

“Όμως το καλύτερο κανάλι να διοχετεύσεις την επιθετικότητά σου,
είναι να τη χρησιμοποιήσεις για τον λόγο για τον οποίο υπάρχει:
για να δουλέψεις τον δρόμο σου προς έναν στόχο.
Η δουλειά παραμένει μία απ’τις καλύτερες θεραπείες και ηρεμιστικά για την προβληματισμένη ψυχή.”

~Maxwell Maltz  στο “Psycho-Cybernetics”~

Τι κάνουμε όμως με τα συναισθηματικά τραύματα;

Όσον αφορά τη μνησικακία και τα παλαιότερα συναισθηματικά τραύματα που ο καθένας μας κουβαλάει μέσα του.

Πρέπει να ξέρεις ότι συνεχώς καταναλώνουν ενέργεια όσο “τρέχουν” μέσ’το μυαλό μας.

Ο μόνος τρόπος να τα θεραπεύσεις πλήρως, είναι η πραγματική συγχώρεση, για την οποία θα γράψω και αναλυτικότερο άρθρο.

Τι είναι αυτό;

Υπάρχει ένας ορισμός που μου άρεσε πολύ και μου έχει αλλάξει πολύ τον τρόπο που βλέπω κάποια πράγματα (πάλι απ’το Psycho-Cybernetics – το αγαπώ αυτό το βιβλίο):

“Η πραγματική συγχώρεση έρχεται μόνο όταν μπορούμε να δούμε, και να αποδεχτούμε συναισθηματικά, ότι δεν υπάρχει και δεν υπήρξε τίποτε για εμάς να συγχωρέσουμε – δεν θα έπρεπε να κατηγορήσουμε ή να μισήσουμε το άλλο άτομο εξ αρχής.”

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Πώς να γίνεις ο Χαρτογράφος της δικής σου πραγματικότητας

Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~8 λεπτά

Συνεχίζοντας από τα προηγούμενα 2 άρθρα, στη σειρά των “6 μυστήριων βημάτων της Μεταμόρφωσης”:

Αφού κατανοήσεις τις Ανάγκες σου και την προτεραιότητα που έχουν για σένα και γιατί κάνεις ό,τι κάνεις,

αφού κατανοήσεις στη συνέχεια τη βαρύτητα του προσωπικού σου χάρτη της πραγματικότητας, αλλά και ότι ο χάρτης δεν είναι η πραγματικότητα,

και αφού κατανοήσεις ότι όσο πιο κοντά ο χάρτης σου τείνει στην πραγματικότητα που μπορεί να υποστηρίξει τα όνειρα και τους στόχους σου, τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα έχεις, σειρά έχουν τα επόμενα 3 βήματα επί χάρτου:

  • 2: Βρες τις τοποθεσίες στον χάρτη σου
  • 3: Παρατήρησε την πορεία σου στον χάρτη
  • 4: Ξαναφτιάξε τον χάρτη σου, συνειδητά αυτή τη φορά

2: Βρες τις τοποθεσίες στον χάρτη σου

Αυτό είναι το πιο σημαντικό αρχικό βήμα που πολλοί προσπερνούν. Λίγοι είναι αυτοί που θέτουν στόχους και ξέρουν πού θέλουν να πάνε, και ακόμα λιγότεροι αυτοί που έχουν την ειλικρίνεια να παραδεχτούν – τουλάχιστον στον εαυτό τους – το πού βρίσκονται αυτή τη στιγμή, χωρίς να χρυσώνουν το χάπι και χωρίς να κάνουν τα πράγματα να φαίνονται καλύτερα απ’ότι είναι. Δεν προτείνω να τα δουν χειρότερα – ούτε καλύτερα προς το παρόν. Να τα δουν ακριβώς όπως είναι. Η πραγματική τους αφετηρία αυτή τη στιγμή.

Τώρα που ξεκαθάρισες τις προτεραιότητές σου και συνειδητοποίησες τις δυνάμεις που σε κινητοποιούν (εδώ), θα πρέπει αν κάτσεις να σκεφτείς πού είσαι και πού θες να πας.

Αυτό κάνουμε όταν κοιτάμε έναν χάρτη: Χρειαζόμαστε 2 ΑΚΡΙΒΕΙΣ τοποθεσίες. Την αφετηρία, και τον προορισμό. Όσο πιο ακριβής είσαι, τόσο καλύτερα χρησιμοποιείς τον χάρτη.

Καθόρισε την αφετηρία σου, αυτή τη στιγμή πού βρίσκεσαι, σε όλους σου τους τομείς: Υγεία, Καριέρα, Σχέσεις, Κοινωνικά, Οικονομικά και Συναισθηματικά.

Στη συνέχεια, καθόρισε στόχους. Το κομμάτι των στόχων είναι τεράστιο και θα το ξεκαθαρίσω σε άλλο άρθρο, αλλά θα γράψω εδώ όσα χρειάζεται να ξέρεις για αρχή.

Οι περισσότεροι άνθρωποι (συμπεριλαμβανομένου και εμού μέχρι πρότινος) έχουν στο μυαλό τους μια αδρή εικόνα του πού θέλουν να πάνε και τι να καταφέρουν. 

  • Αλλά όχι σε όλους τους τομείς. Και γι’αυτό, στην πορεία τους για εκεί, τυχαίνουν πολλά που δεν είχαν προβλέψει από τους υπόλοιπους τομείς, και τους αποσπούν και τους βγάζουν εκτός πορείας.
  • Δεν ξέρουν ΞΕΚΑΘΑΡΑ τι θέλουν. Τι θέλουν από τον Χ ή Υ τομέα. Όχι γενικούρες. Κάτι μετρήσιμο και συγκεκριμένο (το πόσο εφικτό είναι εξαρτάται από την αποφασιστικότητα και την αφοσίωσή σου μόνο).
  • Επίσης δεν βάζουν κάποια ημερομηνία λήξης. Και έτσι αφήνουν σε πράγματα να τους αποσπούν και χάνονται, για μέρες, βδομάδες, και ακόμα χειρότερα για μήνες και χρόνια, χωρίς να καταλαβαίνουν ότι ξέχασαν το πού πήγαιναν.
  • Άλλο, πολλές φορές δεν σκέφτονται αυτό που θέλουν να φτάσουν, αλλά το αντίθετο: τι θέλουν να αποφύγουν. Αλλά έτσι απλά πέφτουν σε κάτι άλλο που δεν θέλουν, συνεχίζουν να προχωρούν δίχως κατεύθυνση, και δεν στρέφονται προς τα εκεί που θέλουν να πάνε.

Όσο περισσότερο σκέφτεσαι και προσπαθείς να κατανοήσεις το πώς θα ήταν η ζωή σου για να και όταν καταφέρεις τους στόχους σου, τόσο πιο ξεκάθαροι θα γίνονται για σένα.

Κατάκτηση Διαύγειας

Στοχάσου: ΓΙΑΤΙ θες αυτούς τους στόχους; Γιατί όχι κάτι λιγότερο; Γιατί όχι κάτι περισσότερο; Για ποιόν το κάνεις; Τι θα κερδίσεις μέσα απ’αυτό; Τι θα αποφύγεις; Από τι θα σε σώσει; Τι θα γίνει εάν ΔΕΝ το κάνεις και απλά το αφήσεις στην άκρη και το ξεχάσεις; Πώς θα είναι όταν το καταφέρεις;

Γράψε αυτούς τους 5-6 στόχους (στους 5-6 τομείς – ή όσοι είναι για σένα) για μέχρι το τέλος της χρονιάς (ή μέχρι όποτε θες) σε ένα χαρτί, και πίστεψε σε αυτούς. Εμπιστέψου ότι για να το θες, υπάρχει τρόπος να γίνει. Το θέμα είναι πόσο θα του αφοσιωθείς αναπόσπαστα, και πόσο χρόνο και ενέργεια θα του αφιερώσεις.

Σκέψου ξεκάθαρα τους στόχους σε όλους τους τομείς που θες, και συνέδεσέ τους μεταξύ τους. Κατανόησε πώς θα επηρεάσει ο Χ στόχος στην υγεία τον Υ στόχο στα οικονομικά ή τον Ζ στόχο στις σχέσεις, και αντίθετα. Δες τη ζωή σου έτσι όπως θα ήθελες να είναι, ολοκληρωτικά, σαν 1 μεμονωμένο σημείο στον χάρτη. Και κατανόησε ότι αυτό είναι ένα σημείο στο χάρτη που μπορεί αυτή τη στιγμή να υπάρχει πολύ σκοτάδι μεταξύ σας, αλλά υπάρχει δρόμος που θα σου αποκαλύπτεται σιγά σιγά όσο θα προχωράς. Αλλά εάν μείνεις στάσιμος, δεν θα δεις καν πώς να τον πλησιάσεις.

Είναι σαν την άκρη του ουράνιου τόξου: δεν θα βρεις χρυσάφι εκεί, αλλά σίγουρα θα έχεις διανύσει μια καταπληκτική διαδρομή πάνω στο ουράνιο τόξο που θα την απολαμβάνεις με όλο σου το είναι όσο θα προχωράς.

Επίσης έχε κατά νου ότι το εξερευνημένο κομμάτι του χάρτη είναι αυτά που ήδη έζησες και τα αποτελέσματα που ήδη είχες μέχρι τώρα. Για να βρεις πώς θα πάς εκεί που θες, θα πρέπει να μιλήσεις, να αναζητήσεις, να ψάξεις, να ρωτήσεις άτομα που έχουν ήδη πάει εκεί και ξέρουν τα μονοπάτια, και να ακολουθήσεις δρόμους, συμπεριφορές και απαντήσεις με τις οποίες μέχρι τώρα μπορεί να σου ήταν τελείως ξένα.

Θα σου είναι επίσης πιο εύκολο να σπάσεις τους στόχους σε εξάμηνο, σε τρίμηνο, και στη συνέχεια σε μηνιαίους ή και εβδομαδιαίους, ώστε να ξέρεις τι πρέπει να κάνεις την κάθε βδομάδα και εάν προχωράς ή όχι.

Θυμίσου ότι ΕΥΤΥΧΙΑ = ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Για να είναι ένας άνθρωπος χαρούμενος θα πρέπει να έχει κάποια αίσθηση εξέλιξης και προόδου στη ζωή του, διαφορετικά αισθάνεται τελματωμένος και κενός.

3: Παρατήρησε την πορεία σου στον χάρτη

Στη συνέχεια έρχεται η ΠΟΡΕΙΑ που θα ακολουθήσουμε για να φτάσουμε στον στόχο.

Ο χάρτης αντιπροσωπεύει τα προσωπικά συστήματα πεποιθήσεων που έχουμε για τον κόσμο γύρω μας. “Αυτό είναι εύκολο / αυτό είναι δύσκολο”. “Αυτός είμαι εγώ / αυτός δεν είμαι εγώ”. “Με αυτούς θα κάνω παρέα / με αυτούς όχι”. “Αυτό σημαίνει το άλλο και εκείνο, τούτο”.

Τι πιστεύεις ότι σου αρέσει τρελά; Τι σε παθιάζει; Τι σε ενθουσιάζει; Τι σε κάνει περήφανο; Τι δεν σου αρέσει; Τι δεν θα έκανες ποτέ σου; Τι είναι ασφαλές, και τι ριψοκίνδυνο;

Το τι πιστεύεις για το οτιδήποτε θα καθορίσει τι δέχεσαι σαν δρόμο και τι σαν εμπόδιο, βουνό ή κοιλάδα. Τι πιστεύεις ότι θα σε βοηθήσει και τι ότι θα σε σταματήσει.

Ο ασυνείδητος νους μας κάνει τέτοιου είδους ερμηνείες όλη την ώρα, αλλά συνήθως δεν τις αντιλαμβανόμαστε.

Θα πρέπει να χρησιμοποιήσεις κάτι που κάνεις ούτοσηάλλως όλη την ώρα, αλλά θετικά κατευθυνόμενο αυτή τη φορά. Την ΑΝΗΣΥΧΙΑ!!! Ξεκίνα να “ανησυχείς” για τους στόχους σου, θετικά: Χρησιμοποίησε τη “Σταδιακότητα” που είναι το κύριο στοιχείο της ανησυχίας. Ξεκίνα με ένα απλό “τι θα γινόταν εάν” και στριφογύρισε την ιδέα ξανά και ξανά στο μυαλό σου… Παίξε μαζί της. Και σιγά σιγά έρχεται η Πιθανότητα, καθώς το μυαλό σου αρχίζει να σκέφτεται πιθανούς τρόπους, και ότι ίσως τελικά να ΕΊΝΑΙ δυνατόν κάπως… Συνέχισε να παίζεις με την ιδέα.. Το ιδανικό θα είναι να το κάνεις αυτό καθημερινά ώστε να σου γίνουν θετική εμμονή. Κάτι που θα σε καθοδηγεί. Ο φωτεινός σου πολικός αστέρας.

“Σταθεροποίησε την πορεία σου σε ένα αστέρι, και θα μπορέσεις να πλεύσεις στην οποιαδήποτε καταιγίδα.” ~ Leonardo Da Vinci

Θυμίσου ότι οι καθημερινές ανησυχίες είναι μια ΚΑΚΗ ΧΡΗΣΗ της Δημιουργικής μας Φαντασίας. Αυτό που κάνουν οι άνθρωποι συνήθως είναι να δημιουργούν άσχημα σενάρια και τέρατα με τη φαντασία τους, και στη συνέχεια να επαναλαμβάνουν τόσες πολλές φορές που να αρχίζουν να τα βλέπουν τόσο πιθανά που να τα πιστεύουν, να τα ταυτίζουν με την πραγματικότητά τους, και να κατευθύνονται ολοταχώς προς τα εκεί, ενώ δεν έχει καν συμβεί τίποτε ακόμα, στο παρόν.

Με αυτόν τον τρόπο όμως εσύ θα πρέπει να χρησιμοποιήσεις την “Ανησυχία” Θετικά, για να σε βοηθήσει στους στόχους σου.

  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο κατάφερνες και ήσουν 80kg και 11% λίπος; (για τους άντρες, κοπέλες μην τρομάξετε).
  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο είχες χτίσει γύρω σου έναν κύκλο με Χ άτομα που να καραγουστάρεις, να σε αγαπάνε άπειρα και να τους προσφέρεις απεριόριστα;
  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο είχες προσφέρει μαζικά σε >100 άτομα;
  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο είχες δημιουργήσει τέτοιες πηγές εσόδων που να σου επέτρεπαν να μπορέσεις επιτέλους να κάνεις τον γύρο του κόσμου που τόσο πολύ ήθελες;
  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο είχες γίνει ο καλύτερος στη δουλειά σου, με τον δικό σου μοναδικό τρόπο, εκφράζοντας τα Χ ή Ψ ταλέντα σου;
  • Τι θα γινόταν εάν μέσα στο επόμενο τρίμηνο ……………… ;;;

[Την ιδέα της “Θετικής Ανησυχίας” την είχα πρωτοσυναντήσει στο βιβλίο του Maxwell Maltz – Psycho-Cybernetics (Ψυχο-Κυβερνητική).]

Κάθε φορά που θα το αναλογίζεσαι έντονα, γράφε σε ένα χαρτί τις ιδέες που σου έρχονται με πιθανά επόμενα βήματα. Όσο πιο γρήγορα δοκιμάσεις αυτά που πιστεύεις ότι έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να σου φέρουν αποτελέσματα, τόσο πιο γρήγορα θα μάθεις αν λειτουργεί ή όχι, και τόσο πιο γρήγορα θα μπορείς να αλλάξεις πορεία, συνεχίζοντας προς τα εκεί που πας.

4: Ξαναφτιάξε τον χάρτη σου, συνειδητά αυτή τη φορά.

Τώρα που έχεις τον χάρτη σου, μπορείς να κρατήσεις ότι θες και σ’αρέσει, αλλά μπορείς και να αλλάξεις ότι σε εμποδίζει και σε ενοχλεί.

Θυμίσου ότι οποιαδήποτε πεποίθησή σου μπορείς να την αμφισβητήσεις και να την ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΕΙΣ με όποια άλλη θες (με αρκετή επανάληψη). Τις περισσότερες πεποιθήσεις σου ούτως ή άλλως δεν τις επέλεξες εσύ συνειδητά, αλλά σου προγραμματίστηκαν από άλλους.

Θυμίσου ότι ο χάρτης ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ η πραγματικότητα που υποστηρίζει τους στόχους σου ακόμα. Εάν τους υποστήριζε και ήταν συμβατός με αυτούς, θα τους είχες ήδη. Είναι μια αναπαράσταση της πραγματικότητας στο μυαλό σου, τις περισσότερες φορές μάλιστα πλήρως ανακριβής, οπότε αποδέξου ότι πολλές πεποιθήσεις σου θα πρέπει να τις αλλάξεις. Αποταυτοποιήσου από τις πεποιθήσεις σου. Δεν είσαι οι πεποιθήσεις σου. Όπως δεν είσαι και τα συναισθήματα της στιγμής. Είσαι κάτι πολύ περισσότερο, δίχως όρια. Και τα μόνα όρια στον κόσμο σου, τα βάζεις με το μυαλό σου.

Κάθε φορά που συλλογίζεσαι τους στόχους σου, που τους σκέφτεσαι έντονα και πώς θα ήταν εάν είχαν γίνει, τόσο περισσότερη διαύγεια θα αποκτάς στην λεπτομέρεια, στο πώς να αντιμετωπίζεις τα προβλήματα, στο τι να βελτιώσεις, και θα κατεβάζεις νέες ιδέες.

Βάλε “Θετική Ανησυχία”

Μπορείς να χρησιμοποιήσεις την απλή λογική για να προκαλέσεις τις πεποιθήσεις σου. Άλλαξε τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, και χρησιμοποίησε την “Ανησυχία” στην αναζήτηση νέων, θετικών πεποιθήσεων, και στην κατάρριψη παλαιών, περιοριστικών και περιττών πεποιθήσεων.

  • το “είμαι πολύ νέος για να το κάνω αυτό από τώρα” ή το “σιγά μωρέ, έχω χρόνο”, μπορεί κάλλιστα να μετατραπεί σε “τι θα γινόταν εάν όμως το έκανα από τώρα που είμαι νέος; τι εάν το ότι είμαι νέος μου δίνει περισσότερη δύναμη απ’ότι εάν ήμουν μεγάλος; τι εάν δεν είχα χρόνο; ο χρόνος μας ούτως ή άλλως είναι περιορισμένος”… “Μήπως επειδή είμαι νέος, εάν ξεκινούσα από τώρα, θα έπαιρνα το προβάδισμα στη συνέχεια; Μήπως βρω εμπόδια μπροστά μου που άμα μεγαλώσω θα μου είναι πιο δύσκολο να τα ξεπεράσω;” κλπ.
  • το “είμαι πολύ μεγάλος για να τα κάνω τώρα αυτά” ή το “δεν έχω χρόνο πλέον για τέτοια”, θα μπορούσε κάλλιστα να μετατραπεί σε “τι θα γινόταν εάν όμως τώρα τα έκανα αυτά; δεν θα μου έδινε περισσότερη ευτυχία και χρόνια ζωής; μήπως έχω χρόνο που δεν ξέρω που τον σπαταλάω; μήπως το ότι είμαι μεγάλος έχει το τεράστιο θετικό ότι έχω ΤΟΣΑ χρόνια εμπειρίας, οπότε θα τα βγάλω πέρα πολύ πιο άνετα και γρήγορα από τους πιτσιρικάδες; Μήπως αυτό σημαίνει ότι χρόνο έχω, αλλά δεν έχω ξεκάθαρες τις προτεραιότητές μου;” κλπ.
  • τι κι εάν χρησιμοποιούσα λάθος μέτρα και σταθμά τόσο καιρό και γι’αυτό συνεχώς αισθανόμουν ανίκανος σε πολλούς τομείς, ενώ υπερέχω σε πολλούς άλλους;
  • τι κι εάν μπορούσα να ταξιδέψω όλο τον κόσμο σε ένα χρόνο για λιγότερα χρήματα απ’όσα είναι το παρόν ετήσιο νοίκι μου;
  • τι κι εάν μπορούσα πραγματικά να τους πετύχω όλους αυτούς τους στόχους; πώς θα άλλαζε η ζωή μου;
  • τι κι εάν θα μπορούσα να μάθω πολύ ταχύτερα απ’όσο πιστεύω, αλλά πολλοί δάσκαλοί μου, και βαρύγδουπα όχι-και-τόσο-σημαντικά-για-μένα βιβλία με κορόιδεψαν και μου έδωσαν να πιστέψω το αντίθετο;

Οι σοφοί ήταν πραγματικά σοφοί: δεν υπάρχει σωστό ή λάθος, αλήθεια ή ψέμα, άσπρο ή μαύρο. Πάντα εξαρτάται από που το βλέπεις. Οπότε γιατί να μην το δεις από τη μεριά που θα σε ενδυναμώσει και θα σε βοηθήσει να αποδόσεις καλύτερα; Ναι ισχύει και το αντίθετο, αλλά ισχύει και αυτό, για αυτόν κ αυτόν το λόγο. Γιατί να μην δημιουργήσεις τον χάρτη σου συνειδητά, χωρίς να επιτρέπεις στις συγκυρίες να τον καθορίσουν για σένα;

Εάν σου φαίνεται αυτό το βήμα “δύσκολο να το κατανοήσεις” ή “δύσκολο να το κάνεις” ή οτιδήποτε, ξαναδιάβασε το προηγούμενο άρθρο που μίλαγε για τις 3 βασικές πεποιθήσεις για τον προσωπικό μας χάρτη, για να κατανοήσεις γιατί ο καθένας μας ούτως ή άλλως ζει στη δική του πραγματικότητα…

Τέλος, συστηματοποίησε:

Συστηματοποίησε το να ανοίγεις τον χάρτη σου και να τον βλέπεις εάν όχι καθημερινά, εβδομαδιαία, και ΙΔΙΩΣ όποτε αισθάνεσαι χαμένος και δίχως νόημα. Εάν σου φανούν δύσκολοι ή ακατόρθωτοι οι στόχοι σου, ξεκίνα σιγά σιγά με την Ανησυχία. Τι θα γινόταν εάν…;

Κοίτα τον χάρτη σου το πρωί όταν ξυπνάς και το βράδυ προτού κοιμηθείς. Είναι ιδανικό να το προσθέσεις στις συνήθειες ξυπνήματος και ύπνου (εάν δεν ξέρεις για τι μιλάω, περίμενε να δεις σε μελλοντικό άρθρο ;) )

Βάλε reminders μέσα στην ημέρα σου, ή στην εβδομάδα σου.

Αφιέρωσε τουλάχιστον ένα δίωρο την εβδομάδα (πχ κυριακή πρωί η απόγευμα) και μια μέρα το μήνα (τουλάχιστον) για να σκέφτεσαι αυτούς τους στόχους, πώς μπορείς να τους πλησιάσεις περισσότερο, τι λειτούργησε και τι όχι, και τι μπορείς να κάνεις διαφορετικά, καθώς και πολλά actionable steps – δράσεις που μπορείς να πάρεις μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα σου (/μήνα), – ιεράρχησέ τα, και προγραμμάτισέ τα στο app ημερολογίου του κινητού σου (το πιο βολικό – google cal). Θα αφιερώσω άλλο ένα ξεχωριστό άρθρο μόνο και μόνο για τον εβδομαδιαίο/μηνιαίο προγραμματισμό και review, γιατί είναι ΑΚΡΩΣ σημαντικά.

Κάτι που το συζητάμε, είναι όνειρο. Κάτι που το οραματιζόμαστε, είναι θαυμάσιο. Κάτι που σχεδιάζουμε γίνεται εφικτό. Κάτι που προγραμματίζουμε γίνεται πραγματικό“. ~Anthony Robbins

Οι περισσότεροι κοιτάνε τον χάρτη μια φορά τον χρόνο: Κοντά στην Πρωτοχρονιά. “Θα ξεκινήσω γυμναστική”. “Θα γίνω ο καλύτερος στη δουλειά μου”. “Θα μάθω καινούρια γλώσσα”. “Θα πάω ταξίδια”. “Θα αφιερώσω περισσότερο χρόνο σε αυτούς που αγαπάω”. “Θα αλλάξω”. “Θα γίνω πιο συνεπής”. “Θα γίνω πιο θαρραλέος”. Και τα αφήνουν έτσι αόριστα και άπιαστα. Και ίσως να τα ξαναθυμηθούν τον επόμενο χρόνο. Όμως δεν λειτουργεί έτσι το πράγμα.

Φαντάσου τι θα γινόταν εάν έβλεπες τους στόχους σου κάθε βδομάδα. Οι πιθανότητές σου να τους πετύχαινες θα πολλαπλασιάζονταν x52. Φαντάσου να τους έβλεπες και να έφτιαχνες την πορεία σου προς αυτούς καθημερινά. Οι πιθανότητές σου θα γίνονταν x365. Φαντάσου και 2 και 3 φορές την ημέρα εάν σκεφτόσουν γύρω από αυτούς (x1000). Όσο πιο τρελός είναι ο στόχος, τόσο περισσότερο θα πρέπει να του αφοσιώσεις χρόνο και ενέργεια. Όμως είναι εφικτός.

Στο επόμενο άρθρο συνεχίζουμε με το βήμα 5, τα καύσιμα που θα χρειαστούμε για να ξεκινήσουμε, αλλά και καθ’όλη τη διάρκεια του ταξιδιού μας.

Συνοπτικά τα 6 βήματα της Μεταμόρφωσης είναι τα εξής:

  1. Αναγνώρισε και Ιεράρχησε τις 6 Ανάγκες σου.
  2. Βρες τις τοποθεσίες στον χάρτη σου.
  3. Παρατήρησε την πορεία σου στον χάρτη
  4. Ξαναφτιάξε τον χάρτη σου, συνειδητά αυτή τη φορά.
  5. Βάλε καύσιμα για το ταξίδι.
  6. Αποφάσισε ότι θα το κάνεις, και ξεκίνα με σιγουριά.

Και το βιντεάκι του Tony Robbins στο Ted είναι εδώ – για να βάλεις ελληνικούς υπότιτλους, πάτα τον από κάτω σύνδεσμο:

https://www.ted.com/talks/tony_robbins_asks_why_we_do_what_we_do

 

Εάν σου άρεσε το άρθρο αυτό, σε βοήθησε κατά κάποιο τρόπο, σε έκανε να καταλάβεις κάτι, σου έδωσε κάποια ιδέα, γράψε μια δυο γραμμές στα σχόλια, ή μοιράσου το με άτομα που ξέρεις ότι θα τα βοηθήσει επίσης. Με αυτόν τον τρόπο κάνεις 3πλό καλό: για το άτομο, για τον εαυτό σου, και για την κοινότητα του Neuroselfmastery. Σε ευχαριστώ :)

Τα άρθρα της σειράς “τα 6 βήματα της μεταμόρφωσης” είναι τα εξής: