10 πράγματα που πρέπει να θυμάσαι σε περιόδους κρίσης

1. ΜΗΝ φανατίζεσαι – κράτα ανοιχτό το μυαλό σου!

Το ότι διαφέρουν οι απόψεις των ανθρώπων είναι πολύ σημαντικό και θετικό – δε γίνεται να συμφωνούμε όλοι και σε όλα.

Στο κάτω κάτω, δεν είναι οι διαφορές μας που μας ενώνουν με τους γύρω μας και τα άτομα που συναναστρεφόμαστε και αγαπούμε, αλλά οι ομοιότητες. Και όσο περισσότερες είναι τόσο περισσότερο συμπαθείς κάποιον και σε έλκει.

Όμως είναι στη διαφορετικότητα που μαθαίνουμε, επηρεαζόμαστε και εξελισσόμαστε σαν άνθρωποι. Είναι η διαφορετικότητα που ανοίγει το μυαλό μας σε νέους κόσμους, νέες δυνατότητες, νέες ιδέες, δημιουργικότητα και καινοτομίες.

Είναι η διαφορετικότητα που πάει τον κόσμο μπροστά.

Είναι οι αντιθέσεις που μας κάνουν να εκτιμούμε αυτά που έχουμε, να επαναξιολογούμε τον εαυτό μας και τις πράξεις μας, και είναι η αντίθεση ο τρόπος που σκεφτόμαστε.

Και είναι ταυτόχρονα μία απ΄τις αρχές του σύμπαντος – αρκεί να δεις τριγύρω σου για να καταλάβεις τι εννοώ.

Όταν συμφωνείς σε όλα με τον άλλον τότε ένας απ’τους δύο είναι περιττός.

2. Βρες και ξεκαθάρισε τις Αρχές σου.

Οι αρχές είναι για τους ανθρώπους ό,τι είναι οι ρίζες για το δέντρα.

Χωρίς ρίζες τα δέντρα πέφτουν όταν τα χτυπάει ο άνεμος.

Χωρίς αρχές, οι άνθρωποι πέφτουν όταν τους συγκλονίζουν οι θύελλες της ζωής.

Σκέψου τις αρχές σου, ξεκαθάρισέ τις, βάλτες σε προτεραιότητα και ευθυγράμμισε τη ζωή σου.

Ιδίως σε μια κοινωνία που οι περισσότεροι έχουν ξεχάσει αυτά τα “παλιομοδίτικα πράματα” που όμως είναι τόσο σημαντικά όσο και διαχρονικά.

(Παρεπιπτόντως, έχεις σκεφτεί τι σημαίνει “Επιτυχία” για εσένα (δες το άρθρο), ή το έχεις αφήσει στους ορισμούς των άλλων και της κοινωνίας;)

3. Ό,τι και να γίνει, μην αποκλίνεις από τις αρχές σου.

4. Αν αποκλίνεις, δες το #3.

5. Κράτα γερό τον Πυρήνα σου.

Ό,τι και αν γίνει είναι σημαντικό να μη “φαγωθείς” με τα άτομα που αγαπάς και νοιάζεσαι, να μην καταστρέψεις τη σχέση σας. Γιατί τότε χάθηκε το παιχνίδι.

Θες να έχεις γερό τον κύκλο σου, ώστε να συνεχίσει να σε υποστηρίζει. Θες την ασφάλεια και την αγάπη που σου παρέχει, ώστε να μπορείς να αντιμετωπίσεις τις οποιεσδήποτε δυσκολίες και να μην είσαι μόνος. Δεν χρειάζεται.

Κανένας ποτέ δεν κατάφερε κάτι αξιόλογο μόνος του, χωρίς συνεργάτες, βοηθούς, υποστηρικτές, και άλλους ανθρώπους γύρω του. Αν δεν υπήρχε αγάπη απ’τους γύρω σου θα είχες πεθάνει απ΄τους πρώτους μήνες της ζωής σου.

Επίσης οι γερές, δυνατές, ζωντανές ανθρώπινες σχέσεις είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας και πηγή της ευτυχίας μας. Είναι οι άλλοι άνθρωποι που μεγενθύνουν ό,τι βιώνουμε. Καλό και κακό. Είναι οι μεγενθυντικοί φακοί.

Και για αυτό θες να έχεις ένα γερό, θετικό, υποστηρικτικό δίκτυο γύρω σου.

Οπότε, άσε τις συναισθηματικές εκρήξεις και οξυθυμίες, κάνε ένα βήμα πίσω, και προσπάθησε να δεις τα πράγματα αντικειμενικά, αν υπάρχουν όντως απώλειες, ποιες είναι, και αν μπορεί να γίνει κάτι για να αλλάξει η κατάσταση.

Μην κάθεσαι να κλαίγεσαι πάνω από χυμένο γάλα, πόσο μάλλον να κατηγορείς άλλους για αυτό – απλά μάζεψέ το και μην το κάνεις μεγαλύτερο θέμα απ’όσο είναι στην πραγματικότητα.

6. Μην παλεύεις με το Παρόν – άλλαξέ το.

Τα όποια αρνητικά συναισθήματα θα δημιουργούνται όσο θα παλεύεις με το παρόν και θα εύχεσαι τα πράγματα να ήταν διαφορετικά.

Πόσοι από εμάς γκρινιάζουν για τη βαρύτητα; Βγαίνεις κάθε μέρα έξω και λες “Πωπω! Αυτή η βαρύτητα φταίει για όλα, φταίει που δεν πετάμε, που αργώ να πάω στη δουλειά μου και έχει κίνηση” κλπ κλπ; Νομίζω πως όχι.

Ξέρεις γιατί; Γιατί δεν έχουμε κάτι καλύτερο για να το αλλάξουμε! Μόνο αυτό ξέρουμε και έχουμε γευθεί, και το έχουμε αποδεχτεί σαν κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε.

Τότε όμως γιατί γκρινιάζουμε για τον καιρό; Για το παρελθόν μας; Για κάποιο ατύχημα; Για κάτι που έκανε κάποιος άλλος που δεν είχαμε κανέναν έλεγχο ούτως ή άλλως;

Γιατί έχουμε την ψευδαίσθηση ότι θα μπορούσαμε ίσως κάπως να το αλλάζαμε!

Τα αρνητικά συναισθήματα θα πάψουν μόνο όταν αποδεχτείς το παρόν ως έχει, ξαναβρεις την ψυχραιμία σου, και δεις αν μπορείς να κάνεις για να το αλλάξεις, μικρό ή μεγάλο, ΑΜΕΣΑ.

Πώς και τί; Μπορείς; Αν ναι, κάντο.

Μπορείς να μάθεις κάτι για να κάνεις κάτι αλλιώς στο μέλλον; Τότε σκέψου αυτό.

Και ξέχνα όλη την κόντρα με το παρελθόν, με πράγματα που δεν μπορείς να αλλάξεις και με το “τι θα γινόταν αν”.

7. Αποδέξου τα χαρτιά που σου ήρθαν και σου έρχονται στο χέρι.

Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα από ό,τι γίνει, ό,τι σου έρθει στο χέρι σου και στη ζωή σου, πρώτα θα πρέπει να το αποδεχτείς.

Αποδοχή του παρόντος και του παρελθόντος, δεν σημαίνει υποταγή.

Σημαίνει ότι είμαστε αρκετά έξυπνοι να σταματήσουμε να πολεμάμε με αυτό που δεν μπορούμε να αλλάξουμε – το (πλέον) παρελθόν.

8. Ανέλαβε την Ευθύνη.

Στη συνέχεια θα πρέπει να αναλάβεις την ευθύνη της ζωής σου και των επιλογών σου και να αναλάβεις δράση τώρα, στο παρόν, το μόνο που υπάρχει και στο οποίο μπορείς να κάνεις κάτι.

Όχι μόνο να πεις ότι “εγώ φταίω”, ή “εγώ θα το φτιάξω”. Αλλά “Εγώ Μπορώ να το φτιάξω και θα το Κάνω Τώρα”

9. “Ό,τι συνέβη, μπορώ να το γυρίσω – και θα το κάνω”.

Βεβαίωσε τον εαυτό σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου ότι, ό,τι και να γίνει, θα είσαι εκεί, και θα κάνεις το καλύτερο που μπορείς – όχι μόνο για να τα βγάλεις πέρα, αλλά και να το γυρίσεις υπέρ σου και να βγείτε ακόμα καλύτεροι.

10. Όλες οι ιστορίες των Ηρώων ξεκίνησαν με κρίση.

Καταρχάς σκέψου πως όλες οι ιστορίες των μεγάλων Ηρώων ξεκινούν με μια δραματική αλλαγή, αφόρητη πίεση και μία μεγάλη περίοδο κρίσης.

Από τσίμπημα μεταλλαγμένης αράχνης, θανάτους αγαπημένων προσώπων, πολέμους, στρατόπεδα συγκέντρωσης, εισβολή εξωγήινων, απελευθέρωση δεινοσαύρων, διωγμό απ’το σπίτι, απ’την πατρίδα ή απ’τη χώρα, μέχρι και καταστροφή του πλανήτη στον οποίον γεννήθηκαν.

Όμως ο Ήρωας κάνει το καλύτερο που μπορεί με αυτά που έχει, χωρίς να αναλώνεται σε άσκοπες σκέψεις “τι και αν”. Δεν έχει αυτή την πολυτέλεια ή τον περισσευούμενο χρόνο.

Προσαρμόζεται, μαθαίνει, εξελίσσεται, και το γυρίζει και το χρησιμοποιεί υπέρ του. Γίνεται ένα Διαμάντι.

Οι δυσκολίες είναι που γεννούν τους Ήρωες.

Χωρίς αυτές, δε θα υπήρχαν Ήρωες.

Χωρίς αυτές, δε θα μαθαίναμε τίποτα και δεν θα εξελισσόμασταν.

Χωρίς μαθήματα και αναποδιές για να εξελιχθούμε ποτέ δε θα μάθει κανείς το ποιος είναι πραγματικά και τι μπορεί να καταφέρει.

“Ο κόσμος δεν γνωρίζει τον εαυτό του, γιατί δεν έχει αναγκαστεί να τον γνωρίσει. Όσο περισσότερο εκτίθεσαι σε δυσκολίες και εξελίσσεσαι, τόσο περισσότερο μαθαίνεις ποιος είσαι και τι είσαι ικανός να κάνεις.”
~Anthony Robbins~

Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Δες τα υπόλοιπα επεισόδια εδώ.

Γιατί υπάρχουν τα αρνητικά συναισθήματα; Μας βοηθούν πουθενά;

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ενοχές, Βαρεμάρα, Ντροπή, Αηδία, Πόνος, Απώλεια, Περιφρόνηση, Κατωτερότητα...

Τόσα συναισθήματα, και ο λόγος;

Οι βιολόγοι έχουν δείξει πως ό,τι υπάρχει στη φύση έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Αν υπάρχει ακόμα μετά από πολλές γεννιές, αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κάπου χρησιμεύει στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή. Αν δεν βλέπουμε τη χρησιμότητά του, είναι επειδή δεν παρατηρούμε αρκετά καλά.

Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι επιστήμονες και γι'αυτό μελετώντας τη φύση περισσότερο, κατανοούν (και εμείς εκ των υστέρων) ακόμη περισσότερα.

Τίποτα δεν είναι περιττό, αλλά εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, διαφορετικά θα είχε εξαλειφθεί από την εξέλιξη.

Εξάλλου αυτός είναι ο ρόλος της εξέλιξης: η εξάλειψη του περιττού και η δημιουργία του νέου που είναι πιο λειτουργικό, και που εξυπηρετεί περισσότερους σκοπούς, καλύτερα και ταχύτερα.

Αυτή η συνεχής διαδικασία της "εκκαθάρισης", στην ουσία, αν και παίρνει πολλά χρόνια (αιώνες), αφήνει την ύπαρξη μόνο διαδικασιών που είναι απαραίτητες και δεν έχει βρεθεί κάτι καλύτερο να τις αντικαταστήσει.

Κατ'αυτόν τον τρόπο, αυτά που ονομάζουμε "Αρνητικά" συναισθήματα, κάποιο σκοπό εξυπηρετούν - διαφορετικά θα είχαν εξαλειφθεί προ πολλού.

Ίσως οι μηχανισμοί που τα ενεργοποιούν μερικές φορές να είναι φτιαγμένοι για μερικούς (πολλούς) αιώνες πριν - για τη ζούγκλα και τη σαβάνα, και να αγχωνόμαστε χωρίς στην πραγματικότητα να μας κυνηγάει καμία τίγρης. 

Όμως αυτά τα συναισθήματα κάτι σημαίνουν και ακόμη και σήμερα παίζουν το ρόλο τους.

Το καθένα είναι ένα σήμα για να σε κινητοποιήσει να κάνεις κάνεις κάτι!

Υπάρχουν τρεις λέξεις που μιλάνε για αυτά γενικότερα και θέλουν μια σύντομη εξήγηση για αποφυγή παρεξηγήσεων: Τα αισθήματα, τα συν-αισθήματα και η συγ-κίνηση.

Τα συναισθήματα διαρκούν λίγο (δευτερόλεπτα) και είναι ισχυρά σε ένταση.

  • συναίσθημα = συν+αίσθημα = συνοδεύονται από το υποβόσκων αίσθημα
  • συγκίνηση = συν+κίνηση = συνοδεύονται από κίνηση

Αίσθημα απ'την άλλη, είναι πάντα κάτι το υποβόσκον - έχει μικρή ένταση, μεγάλη διάρκεια (μέρες ή και εβδομάδες ή μήνες) και είναι ο φακός που φιλτράρει όλα τα εισερχόμενα μυνήματα, τι θα δούμε, τι όχι, τι θα πέσει στην αντίληψή μας και τι όχι.

Θα μιλήσω εκτενέστερα σε άλλο άρθρο για τη λειτουργεία τους σα φίλτρο φακού.

Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα ΔΕΝ είναι αρνητικά, και τι ρόλο παίζουν;

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι ΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

Γιατί μιλάω για "σήματα δράσης";

Τα αρνητικά συναισθήματα μας πυροδοτούν κάτι να κάνουμε, μας ειδοποιούν ότι κάτι πάει καλά και μας κινητοποιούν να δράσουμε. Και όσο τα αγνοούμε και δεν κάνουμε αυτό που μας υποδεικνύουν, τόσο πιο έντονα αυτά θα συνεχίσουν να γίνονται.

Νόμιζες ότι γίνεται να τα καταπιέσεις ή να τα αγνοήσεις; Τόσο πιο δυνατά θα αρχίσουν να σου φωνάζουν, μέχρι να σου τραβήξουν την προσοχή.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τα "αρνητικά" συναισθήματα καθ'εαυτά, αλλά:

  1. η ικανότητά μας να κατανοήσουμε ΤΙ σημαίνουν αυτά,
  2. να κάνουμε τις σωστές κινήσεις ώστε να βγούμε απ'τη δύσκολη θέση και να μας διευκολυνθεί η ζωή,
  3. και με τη σειρά του ένα θετικό συναίσθημα ικανοποίησης να αντικαταστήσει το αρνητικό συναίσθημα.

Άλλος τρόπος που μπορούμε να τα χειριστούμε είναι να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που μας δίνουν και να τη στρέψουμε προς κάτι δημιουργικό (πχ τον θυμό να τον στρέψουμε προς δημιουργική επιθετικότητα προς κάτι άσχετο που πρέπει να κάνουμε - πχ να λύσουμε ασκήσεις μαθηματικών).

Ή να τα μετατρέψουμε σε άλλα συναισθήματα, πχ τον φόβο σε ανυπομονησία και εγρήγορση. (ναι γίνεται, θέλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής - αναπνέεις πιο βαθειά και αργά - για να γίνει μια τέτοια αλλαγή)

Το νόημα πάντως είναι το ίδιο:

Τα αρνητικά συναισθήματα υπάρχουν για να μας προειδοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξουμε.

Μπορείς να δεις τα παρακάτω συναισθήματα, αναλυτικά, τι σημαίνει το καθένα, καθώς και τα αντίδοτα σε αυτά:

Μήπως τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για μένα; (ιστορία Γιώργου part 2)

Ένα εξάμηνο πέρασε από τότε που ο Γιώργος πήρε προαγωγή (βλέπε προηγούμενη ιστορία εδώ).

Αν και η νέα του θέση ήταν κάποτε ένα όνειρο για τον Γιώργο, τώρα όχι μόνο δε του άρεσε, αλλά θεωρούσε πως αυτή έφταιγε που είχε μετατραπεί όλη του η ζωή σε εφιάλτης.

Όλη του η ζωή είχε αρχίσει να καταρρέει, και αυτός μαζί της.

Έτσι, έκατσε να τα συζητήσει με τον καλό διευθυντή και μέντορά του, Παναγιώτη.

«Βρε Παναγιώτη, μου είπες την προηγούμενη φορά να βάλω ένα μεγάλο όνειρο και να αρχίσω να το κυνηγάω

Όμως δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα…

Βλέπεις, έθεσα ένα μεγαλύτερο όραμα, κάτι που το θέλω πάρα πολύ.

Όμως δεν προλαβαίνω να ασχοληθώ.

Τα πάντα γύρω μου έχουν αρχίσει να καταρρέουν.

Μετά την προαγωγή που μου έδωσες, ναι μεν δουλεύω σκληρά και προσπαθώ να ανταπεξέλθω, έχασα όμως το κίνητρο να κάνω πράγματα.

Το βάρος στη δουλειά είναι πολύ μεγάλο, δεν έχω τα αποτελέσματα που θέλω, και αισθάνομαι λιγότερο παραγωγικός.

Όσο και να τρέχω τίποτε δεν τελειώνει.

Αλλά το πρόβλημα είναι ότι έχασα και το πάθος μου και την ενέργειά μου και σε όλους τους υπόλοιπους τομείς.

Κατάλαβα πως πρέπει να θέσω ένα μεγαλύτερο όραμα για τη ζωή μου, όπως μου’πες.

Όμως αυτή τη στιγμή δεν προλαβαίνω για τέτοια πράγματα.

Υπάρχουν υποχρεώσεις που επείγουν στη νέα μου θέση, υπάρχουν υποχρεώσεις που επείγουν στο σπίτι, τσακώνομαι με τη γυναίκα μου και δεν έχω χρόνο για το γιο μου, δε βλέπω τους συναδέλφους μου και δεν κάνω τόσα άλλα πράγματα που προηγουμένως έκανα και με κρατούσαν χαρούμενο.

Επιπλέον, έχω χάσει όλη μου την ενέργεια, έχω βάλει κιλά και δεν έχω πλέον το πάθος που είχα για τη ζωή μου.

Πού θα βρω το χρόνο να θέσω ή να κυνηγήσω τόσο δευτερεύοντα πράγματα όπως όνειρα και φιλοδοξίες;» κατέληξε ο Γιώργος.

Ο Παναγιώτης τον κοιτάει ήρεμος, με το χαρακτηριστικό γαλήνιο βλέμμα του – που μερικές φορές θαυμάζει ο Γιώργος, για το πώς μπορεί να μένει ανεπηρέαστος από όλα όσα συμβαίνουν γύρω του-… Και του λέει:

«Τοσο δευτερεύοντα όπως τα όνειρα και οι φιλοδοξίες ε; Χμμμ…

Όταν μου λες ότι τα όνειρα και οι φιλοδοξίες είναι δευτερεύοντα πράγματα, καταλαβαίνω ότι έχεις πιεστεί πάρα πολύ.

Γιατί λες να προέκυψαν όλα αυτά τα επείγοντα;»

«Δεν ξέρω, είμαι άτυχος, ή μάλλον δεν είναι η νέα θέση για μένα. Μάλλον απαιτεί περισσότερα απ’όσα έχω και μπορώ να κάνω, και γι’αυτό. Ίσως και γιατί είναι ανάδρομος ο Ερμής και η Αφροδίτη έχει καβαλήσει τον Δία, δεν ξέρω…»

«Θα είμαι λίγο ρεαλιστής μαζί σου, για να σταματήσεις τις δικαιολογίες που λες στον εαυτό σου.

Μαντεύω πως τα προβλήματα που μου λες, εμφανίστηκαν γιατί δεν είχες προνοήσει όσο δεν ήταν επείγοντα, και δεν τα είχες βάλει στο πρόγραμμά σου.

Σε είχε απορροφήσει τόσο η νέα σου δουλειά και το καθημερινό τρέξιμο που τα άφησες στη μοίρα τους όπως είπες…

Και έτσι κατέληξαν να γίνουν και εκείνα επείγοντα και να φωνάζουν για την προσοχή σου… Έχω δίκιο;»

“Τα προβλήματα εμφανίζονται όταν δεν έχεις προνοήσει όσο δεν ήταν επείγοντα.”

«Ναι, θα μπορούσε να είναι και αυτό, για να πω την αλήθεια…»

«Ωραία. Οπότε τι κάνεις για αυτά; Τι σκοπεύεις να κάνεις;»

«Σου είπα, δεν ξέρω τι να πρωτοκάνω. Υπάρχουν τόσα προβλήματα γύρω μου, τόσες φωτιές να σβήσω, και όλες οι ευθύνες πέφτουν σε μένα, και αισθάνομαι πως όλοι από εμένα περιμένουν να τους λύσω τα δικά τους προβλήματα και ανασφάλειες…

Στην πραγματικότητα όμως, έχω πελαγώσει.

Τρέχω τριγύρω κάνοντας συνεχώς, χωρίς να σκέφτομαι, και δεν καταλήγω πουθενά.

Είναι λες και ποτέ δεν τελειώνουν, λες και τίποτε δεν βγαίνει απ’το τρέξιμο, και πέφτω όλο και περισσότερο σε αυτό το βούρκο.

Επίσης, ξέρω, κατά βάθος, ότι το «όραμα» που μου λες να σχηματίσω για τη ζωή μου, είναι μια βλακεία στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Δε δουλευέι για μένα τώρα, και σίγουρα όχι αυτή την περίοδο.

Δεν είναι η λύση, γιατί δεν θα με βγάλει από εδώ που είμαι.

Μόνο οι πράξεις θα με βγάλουν. Και γι’αυτό τρέχω…» είπε ο Γιώργος, έχοντας κοκκινίσει, καθώς ξανάφερνε όλα αυτά τα προβλήματα, της απαιτήσεις και τα πράγματα που έχει να κάνει, στο μυαλό του.

«Έχεις μεγάλο δίκιο ότι μόνο οι πράξεις θα σε βγάλουν από εκεί που βρίσκεσαι τώρα.

Όμως το «όραμα», που λέω, είναι βλακεία, μόνο εάν παραμείνει σαν «όραμα».

Όταν το «όραμα» μεταφραστεί σε ουσιώδη βήματα, και όταν συνοδεύεται με πράξεις, είναι αυτό που κάνει όλη τη διαφορά.

Πες μου, σε παρακαλώ, πώς ένα καράβι βγαίνει απ’τη φουρτούνα; Πώς ξέρει ότι δεν κάνει συνεχώς κύκλους;»

«Τι ερώτηση είναι αυτή, τι έχει να κάνει αυτό με μένα…; Δεν έχω ιδέα, δεν είμαι καπετάνιος για να ξέρω…»

«Ω, φίλε μου, έχει τεράστια σχέση με σένα.

Γιατί αν δεν είσαι εσύ ο καπετάνιος της ζωής σου, τότε δεν είναι κανένας στο τιμόνι.

Και το πλοίο πάει ανεξέλεγκτο, πολλές φορές κάνοντας κύκλους.

Αν μπορούσες να μαντέψεις, τι θα μάντευες;»

«Φαντάζομαι θα είχε πυξίδα; Και έτσι ακολουθώντας την ίδια κατεύθυνση για αρκετές ώρες ή μέρες θα έβγαινε από τη φουρτούνα…;» απαντάει διστακτικά ο Γιάννης.

«Όντως, αλλά προς τα πού; Προς τα όπου να’ναι θα ακολουθούσε μια κατέυθυνση;»

«Όχι, προς κάποιον προορισμό..»

«Εσένα ποιος είναι ο προορισμός σου;»

«Δεν ξέρω αυτή τη στιγμή… Αυτό δεν είπαμε; Ότι νοιώθω σα φτερό στον άνεμο;»

«Ωραία. Ας αρχίσουμε απ’τα βασικά τότε. Εσύ αισθάνεσαι αυτή τη στιγμή κυβερνήτης του πλοίου της ζωής σου;»

«Ω, σίγουρα όχι…»

«Οπότε, όχι μόνο δεν έχεις κάποιο όραμα, αυτή τη «βλακεία» να ακολουθείς, έναν προορισμό, ούτε μια πυξίδα για να σε οδηγήσει έξω από τη φουρτούνα, και προς τα εκεί που θες,  αλλά ούτε είσαι ο καπετάνιος στη ζωή σου!» λέει συνοφριωμένος ο Παναγιώτης…

«Ωραία, άρα τώρα τι; Τι κάνω;»

«Μα δεν είναι προφανές;

Πρώτα θα πρέπει να ξαναγίνεις ο καπετάνιος του πλοίου σου!

Ακόμα αν και για αρχή θα ακολουθείς τη λάθος πορεία μέχρι να τη διορθώσεις, πρέπει κάποιος να αναλάβει το τιμόνι – και αυτός είσαι εσύ».

«Πώς γίνεται αυτό δηλαδή;

Κατ’αρχάς, όλοι μας δεν είμαστε καπετάνιοι στη ζωή μας, ούτως ή άλλως; Αφού δική μας είναι η ζωή…»

«Γιώργο μου, ναι, κανονικά όλοι μας θα έπρεπε να είμαστε καπετάνιοι της ζωής μας.

Όμως δεν είναι κάτι μόνιμο ή κάτι αυτονόητο.

Εύκολα μπορεί κάποιος να χάσει τον έλεγχο, όπως εσύ τώρα, και να αφήσει το τιμόνι και το πλοίο στη μοίρα του, όπως και έκανες όταν τα άφησες όλα στη μοίρα τους, με το που πήρες την προαγωγή.

Το διασκέδασες, το ευχαριστήθηκες, και μετά σε πλάκωσαν οι υποχρεώσεις της νέας θέσης που αγνοούσες τον πρώτο καιρό. 

Ξέχασες ταυτόχρονα όλους τους υπόλοιπους τομείς της ζωής σου…

Και έτσι άρχισες να τρέχεις σα σκύλος που του πετάνε 100 μπαλάκια και δεν ξέρει πιο να πρωτοκυνηγήσει. 

Τώρα άρχισαν και όλοι οι υπόλοιποι τομείς να σου πετάνε μπαλάκια να κυνηγήσεις και έχεις χαθεί ακόμα περισσότερο…»

«Έχεις δίκιο, ότι αυτό έγινε, όντως…

Οπότε τώρα πώς μπορώ να ξαναγίνω ο καπετάνιος

«Είναι πολύ απλό:

Ανέλαβε τις ευθύνες της ζωής σου.

Πρώτο και κύριο μέλημα είναι να κατανοήσεις, βαθιά μέσα σου, πως εσύ οδήγησες τη ζωή σου στο σημείο που βρίσκεται, μέσα απ’τις επιλογές που έκανες.

Δεν είναι ούτε η τύχη, ούτε η νέα σου δουλειά, ούτε η οικογένειά σου που φταίει, ούτε κανένας άλλος πέρα από εσένα.

Εντόπισε ποιες ήταν οι λάθος επιλογές.

Και κατανόησε επίσης ότι εσύ είσαι αυτός που θα πρέπει να βγάλει πάλι το καράβι απ’τη φουρτούνα.

Εσύ τα έκανες έτσι, εσύ θα τα λύσεις. Θες, δε θες.

Κάτι τέτοιο είναι μέσα στις ικανότητές σου.

Και ότι όχι μόνο αυτό, αλλά είναι και υποχρέωσή σου.

Προς εμένα και τη δουλειά σου, προς την οικογένειά σου, προς τους συναδέλφους σου, και πάνω απ’όλα προς τον εαυτό σου.

Ο εαυτός σου είναι ο πιο αυστηρός κριτής.

Γι’αυτό το λόγο όμως, μη σταματήσεις εκεί, στο σημείο που λες ότι για όλα φταιες εσύ – γιατί έτσι θα παραμείνεις πιεσμένος και δίχως διέξοδο από τον κριτή σου.

Πήγαινε ένα βήμα παραπέρα.

Υπάρχει ένα ρητό για αυτό που πάει κάπως έτσι…

«Ο περισσότερος κόσμος λέει πως φταίνε οι άλλοι.
Οι σωστοί ηγέτες λένε πως φταίνε οι ίδιοι.
Οι σοφοί ηγέτες, λένε πως φταίνε οι ίδιοι,
κατανοούν όμως πως δε φταίει κανένας.»

Το παραπέρα βήμα, λοιπόν, είναι να συγχωρέσεις τον εαυτό σου.

Να κατανοήσεις πως ούτε εσύ φταις για αυτή την κατάσταση, γιατί δε γνώριζες.

Ναι, ναι, υπάρχει το κλασσικό, «άμα ήξερα τότε, θα έκανα αλλιώς», όμως δεν είναι αυτό το νόημα.

Τώρα κατανοείς τι έφταιξε.

Συγχώρεσε τον εαυτό σου για όλα, γιατί δε γνώριζε και έκανε το καλύτερο που μπορούσε ή ήξερε.

Και στη συνέχεια πάρε τη σωστή απόφαση και δράσε

«Ωραία, και αφού αναλάβω το τιμόνι, την ευθύνη της ζωής μου, μετά τι κάνω για να βγω απ’αυτή την φουρτούνα;»

«Το πρώτο βήμα είναι να γίνεις εσύ ξανά ο καπετάνιος της ζωής σου, και να αναλάβεις το τιμόνι.

Το δεύτερο βήμα είναι να συγχωρέσεις πλήρως τον εαυτό σου για όλο σου το παρελθόν.

Είναι τα βασικότερα όλων και γι’αυτό στα είπα πρώτα.

Χωρίς αυτά τα δύο δεν μπορείς να πας πουθενά, καθώς το πλοίο παραμένει ακυβέρνητο.

Και θα συζητήσουμε τα επόμενα βήματα την άλλη φορά.»

Ερωτήσεις να σκεφτείς

1. Πώς πιστεύεις ότι μπορείς να γίνεις ο καπετάνιος της ζωής σου; Καταλαβαίνεις το γιατί αυτό είναι το σημαντικότερο πρώτο βήμα;

2. Υπάρχουν πράγματα και επιλογές που θα πρέπει να συγχωρέσεις τον εαυτό σου που έκανε; Καταλαβαίνεις γιατί τα έκανε αυτά τότε, σύμφωνα με αυτά που ήξερες; Πώς μπορείς να τον συγχωρέσεις; Πώς μπορείς να του το δείξεις ενεργά αυτό; Τι κάνεις όταν πραγματικά συγχωρείς κάποιον;

3. Και, τέλος, εσύ ποιο λες να είναι το επόμενο βήμα;

 

Αν σου άρεσε αυτή η ιστορία διέδωσέ την στους φίλους σου, στο facebook/twitter/email. Ευχαριστώ! :) 

Επόμενο μέρος εδώ: Μέρος 3: Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι;

Εάν θες να διαβάσεις περισσότερα για τον προορισμό, διάβασε την προηγούμενη ιστορία εδώ: Αισθάνεσαι ένα κενό, ανία ή βαλτωμένος; Να τι να κάνεις.

Εάν θες να διαβάσεις περισσότερα για την Υπευθυνότητα και του Νόμου Αιτίου – Αποτελέσματος, καθώς και να βρεις 6 σημάδια για να αναγνωρίσεις εάν «αυτο-σαμποτάρεσαι», μπορείς να τα διαβάσεις εδώ: Μήπως σαμποτάρεις τον εαυτό σου χωρίς να το καταλάβεις;

Ο πιο γρήγορος τρόπος για άμεση Αυτοπεποίθηση

Ας ξεκινήσουμε με το πώς πυροδοτούνται τα συναισθήματα.

Βλέπεις, τα συναισθήματά μας παράγονται με τρεις τρόπους όπως έχω αναφέρει και θα ξανα-αναφέρω σε μελλοντικά άρθρα, ανάλογα με:

  1. το πού εστιάζουμε
  2. το τι μοτίβα γλώσσας και λεξιλογίου χρησιμοποιούμε και
  3. το τι στάση (γλώσσα) σώματος παίρνουμε.

Μέσω αυτών των τριών υπάρχει μια αλληλένδετη σχέση που το ένα τείνει να επεκτείνεται και να επηρεάζει το άλλο, και έτσι δημιουργείται μια αυτο-ανατροφοδοτούμενη σπείρα - ανοδική ή καθοδική.

Σε αυτό το άρθρο εστιάζουμε στο τρίτο, στη Γλώσσα του Σώματος και στις στάσεις Δύναμης ή Αδυναμίας.

Επικοινωνείς, είτε μιλάς - είτε όχι, είτε το θες - είτε όχι.

Φαντάζομαι ίσως να έχεις διαβάσει το γνωστό βιβλίο του Allan Pease περί της γλώσσας του σώματος - είναι πλέον διάσημο.

Βλέπεις, το σώμα μας "μιλάει", είτε το θέλουμε είτε όχι, με τρόπους μη-λεκτικούς.

Έχεις δει πώς μπορείς να επικοινωνήσεις με κάποιον χωρίς να μιλάς, ή και με ξένους ακόμα και αν μιλάτε διαφορετική γλώσσα.

Η γλώσσα του σώματος, κατά ένα μεγάλο μέρος της είναι παγκόσμια - ιδίως οι εκφράσεις του προσώπου.

Η γλώσσα του σώματος είναι ουσιαστικά η εξωτερίκευση των συναισθημάτων μας.

Είναι λάθος να θεωρούμε πως τα συναισθήματά μας είναι απλά κάτι στο μυαλό μας και πως κανένας "απ'έξω" δε μπορεί να τα δει/νοιώσει.

Τα συναισθήματά μας, όπως πλέον έχει αποδειχθεί, είναι "ενσωματωμένα" (embodied), δηλαδή εξωτερικεύονται ταυτόχρονα και από όλο μας το σώμα - μέσα από τη γλώσσα του σώματός μας, τις εκφράσεις μας, τον τόνο της φωνής μας κλπ.

Αλλά και το καθένα έχει ένα συγκεκριμένο βιοχημικό αντίκτυπο (ταυτότητα) στο σώμα μας.

Όμως όλο αυτό είναι αμφίδρομο: Όταν νοιώθεις το Υ συναίσθημα παίρνεις την Χ στάση σώματος.

Αλλά ΚΑΙ όταν παίρνεις τη Χ στάση σώματος δημιουργείται το Υ συναίσθημα.

Τι εννοείς Θοδωρή;

Εννοώ πως το να παίρνεις στάση σώματος που υποδηλώνει Δύναμη, σε κάνει να αισθάνεσαι αυτή τη δύναμη - και αντίθετα.

depression

Αν σου έλεγα να φανταστείς ότι έξω απ'την πόρτα σου αυτή τη στιγμή βρίσκεται ένας άνθρωπος με κατάθλιψη, στοιχηματίζω ότι θα μπορούσες να μου περιγράψεις πώς είναι χωρίς να τον δεις:

  • με κατεβασμένο κεφάλι,
  • σκυθρωπό ύφος,
  • κατεβασμένους ώμους και στήθος,
  • ίσως "καμπουριασμένη" πλάτη και
  • σταυρωμένα χέρια.

Την ίδια στάση που πιθανότατα έχεις πάρει και εσύ πολλές φορές όταν είσαι στις πολύ "μαύρες" σου.

Μάλιστα οι έρευνες έδειξαν ότι σε αυτή την περίπτωση αυτή η στάση σώματος μειώνει την τεστοστερόνη και αυξάνει την κορτιζόλη (και οι δυο αυτές ορμόνες παράγονται από τη χοληστερόλη - επομένως δε γίνεται να αυξάνονται και οι δυο ταυτόχρονα).

Αν σου έλεγα να φανταστείς ότι έξω απ'την πόρτα σου είναι ο Superman (ή η Wonderwoman, ανάλογα τι σ'αρέσει περισσότερο)- πάλι στοιχηματίζω ότι θα μπορούσες να περιγράψεις τη γλώσσα του σώματός του χωρίς να τον δεις:

  • χέρια στη μέση σε γροθιές,
  • ίσως χαμόγελο ή αποφασιστικό βλέμμα,
  • ψηλά το στήθος (στέρνο) και το κεφάλι,
  • ανοιχτοί ώμοι,
  • ίσια σπονδυλική στήλη - καμαρωτός. 

Την ίδια στάση που πιθανότατα έχεις πάρει και εσύ πολλές φορές όταν έχεις καταφέρει κάτι που θεωρείς σπουδαίο.

superman

0335FF150000044D-0-image-a-34_1423138605102

Οι ίδιες έρευνες έχουν δείξει ότι σε αυτή την περίπτωση (σε στάσεις δύναμης) μειώνεται η κορτιζόλη και αυξάνεται η τεστοστερόνη.

Αναφορικά επίσης, η τεστοστερόνη είναι η ορμόνη που συσχετίζεται με την κυριαρχία και την αυτοπεποίθηση (και σε γυναίκες και σε άντρες - ω ναι, και οι γυναίκες έχουν τεστοστερόνη).

κορτιζόλη είναι η ορμόνη που συσχετίζεται με την καταπίεση, το στρες και την έλλειψη αυτοπεποίθησης (και σε γυναίκες και σε άντρες πάλι).

Μάλιστα, σε έναν χώρο, αυτοί που είναι ψηλότερα στην ιεραρχία παίρνουν περισσότερο τις στάσεις δύναμης (αυξ. τεστοστερόνη, μειωμένη κορτιζόλη), ενώ αυτοί που είναι χαμηλότερα παίρνουν περισσότερο στάσεις αδυναμίας (μειωμένη τεστοστερόνη, αυξ. κορτιζόλη) - με τα ανάλογα βιοχημικά ευρήματα.

Μπορείς να δεις αυτό το μικρό βιντεάκι να πάρεις μία γεύση, και εάν θες περισσότερα, στο τέλος του άρθρου έχω το 20άλεπτο βίντεο της ίδιας (Amy Cuddy) στο TED, με ελληνικούς υπότιτλους (αγαπάω το TED).

Εάν διάβασες την ιστοριούλα "Τα 2 βατραχάκια στο αφρόγαλο" πιστεύω πως θα κατάλαβες ότι η αποφασιστικότητα και το πείσμα σημαίνουν πολλές φορές τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.

Αν δεν κατάλαβες τι είπα μόλις τώρα, διάβασέ το.

Γιατί ακολούθησαν 4+ σημαντικά πράγματα που μπορείς να κάνεις με τη στάση του σώματός σου για να καλλιεργήσεις την αποφασιστικότητα στην καθημερινότητά σου.

Αναφορικά, είναι

  1. το να βαδίζεις με σιγουριά,
  2. να κινείσαι και να δρας με αποφασιστικότητα, και
  3. να μιλάς με σιγουριά.

Τα λέω όμως λες και είναι κάτι εύκολο.

  • Πώς γίνεται να περπατήσεις με αυτοπεποίθηση εάν δεν αισθάνεσαι έτσι;
  • Πώς μπορείς να μιλήσεις με σιγουριά εάν δεν είσαι σίγουρος;

Η απάντηση είναι απλούστατη. Κάν'το για να το νοιώσεις.

Όπως είπαμε, η σχέση των συναισθημάτων με τη γλώσσα σώματος και τον τρόπου που κινούμαστε/συμπεριφερόμαστε είναι ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ.

Αυτό σημαίνει μεν ότι όταν αισθάνεσαι σιγουριά και αυτοπεποίθηση θα περπατάς και θα μιλάς διαφορετικά.

Αλλά αν "προσποιηθείς" ότι μιλάς ή περπατάς με σιγουριά, ξαφνικά μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου θα νοιώσεις αυτά τα συναισθήματα.

Το μυαλό σου θα αρχίσει να ψάχνει λόγους για τους οποίους έχεις αυτή τη στάση και τα συναισθήματα - και θα τους βρει (αυτή είναι η δουλειά του, σα μηχανή αναζήτησης).

Αισθάνεσαι ότι προσποιείσαι;

Η όλη σημασία της "προσποίησης" σε τέτοιες αλλαγές και περιστάσεις, είναι μία μεγάλη παρεξήγηση.

Προσποίηση είναι το πρώτο δευτερόλεπτο-λεπτό, μέχρι να νοιώσεις την αίσθηση της αυτοπεποίθησης.

Όλο το υπόλοιπο μετά είναι αληθινό.

Πες ότι πας σε μία ξένη χώρα και πρέπει να μιλήσεις στην εκεί γλώσσα (που έστω ότι την ξέρεις).

Θεωρείται προσποίηση το να μιλήσεις στη γλώσσα τους και όχι στη μητρική σου;

Σίγουρα η μητρική σου γλώσσα είναι πιο άνετη για σένα. Είναι όμως η πιο αποτελεσματική;

Η περίεργη αίσθηση που παίρνεις στην αρχή (που το ερμηνεύεις ότι αισθάνεσαι περίεργα επειδή προσποιείσαι), δεν είναι επειδή προσποιείσαι - είναι επειδή δοκιμάζεις/κάνεις κάτι διαφορετικό. Είναι επειδή προσωρινά βγαίνεις απ'την "άνεσή" σου και κάνεις κάτι διαφορετικό του συνηθισμένου.

Σημείωση:

Προφανώς το να φτιάξεις τη στάση σου είναι ένας απ'τους πολλούς τρόπους να φτιάξεις τη διάθεσή σου, αλλά δεν είναι κάτι που κάνεις μια φορά και πάει τέλειωσε.

Αν θες να χτίσεις ένα ωραίο και υγειές σώμα, θα πρέπει αν βάλεις στην καθημερινότητά σου συγκεκριμένες συνήθειες διατροφής και άσκησης που να υποστηρίζουν αυτό τον στόχο και να σε πηγαίνουν προς τα εκεί.

Αντίστοιχα, εάν θες να χτίσεις μια υγιή και όμορφη συναισθηματικά ζωή θα πρέπει να βάλεις στην καθημερινότητά σου συνήθειες δημιουργίας και διατήρησης αυτών των θετικών συναισθημάτων.

~Θες να χτίσεις συνήθειες δημιουργίας και διατήρησης θετικών συναισθημάτων.~

Το να παίρνεις στάσεις Δύναμης και να αντιλαμβάνεσαι πότε παίρνεις στάσεις αδυναμίας και να τις αλλάζεις, είναι μια τέτοια συνήθεια που καλό θα ήταν να βάλεις στην καθημερινότητά σου.

Όμως, θα πρέπει πάντα να θυμάσαι ότι τα αρνητικά συναισθήματα έχουν κάποιο λόγο που υπάρχουν - και αυτός ο λόγος είναι ότι σηματοδοτούν κάτι - κάτι σημαίνουν - και θα πρέπει να κατανοήσεις από που πηγάζουν και να το αντιμετωπίσεις.

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτό, εδώ: Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα.

Ναι μεν οι στάσεις δύναμης θα σου αλλάξουν τη διάθεση, αλλά δε θα αλλάξουν την πηγή, η οποία όσο θα υπάρχει, θα συνεχίσει να δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα.

Εάν θες, έχω φτιάξει για τους συνδρομητές του neuroselfmastery δύο πόστερ Α3:

  1. με το τι σημαίνουν τις περισσότερες φορές τα περισσότερα αρνητικά συναισθήματα.
  2. με τα κυριότερα θετικά συναισθήματα που θες να καλλιεργήσεις στην καθημερινότητά σου.

Πάτα στο κουμπί αποκάτω "ξεκίνα το ταξίδι της Αυτο-Ανακάλυψης".

Μπες να κατεβάσεις το Δωρεάν Πακέτο Εξερεύνησης του Εαυτού σου για να ξεκινήσεις το ταξίδι προς την Αυτο Κυριαρχία και μία ζωή εσύ όπως την επιθυμείς. 

Κλείνοντας:

Λίγες παραπομπές για το χαμόγελο (το πραγματκό χαμόγελο της ευτυχίας) και τις επιδράσεις του στο σώμα μας.

Και το βίντεο που σου είπα προηγουμένως:

Και παραθέτω τέσσερα ακόμα παραδείγματα με στάσεις δύναμης! :)

120808050034-rttt-power-posing-usain-bolt-getty-horizontal-large-gallery
4183935_orig
120809012455-route-to-the-top-power-posing-ronaldo-getty-horizontal-gallery
1967

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, σου συνιστώ να διαβάσεις το παρακάτω:

Ποιοι είναι δύο τρόποι για να φτιάξεις εύκολα και γρήγορα τη διάθεσή σου; Είναι η πραγματικότητα αυτή που πιστεύουμε ή μπορεί να κάνουμε και λάθος; Ζούμε όλοι στην ίδια πραγματικότητα; Τι σχέση έχει αυτό με το πώς νοιώθουμε; Αυτά και άλλα πολλά σε αυτό το άρθρο: 2 τρόποι να φτιάξεις τη διάθεσή σου εύκολα και γρήγορα

Τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την Απογοήτευση, τις Τύψεις και τις Ενοχές, και την Ανεπάρκεια ή Κατωτερότητα, ή την αίσθηση ότι είμαστε Ανίκανοι.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ

Κατά καιρούς όλοι μας αισθανόμαστε απογοητευμένοι, είτε από τον εαυτό μας, είτε από τους καρπούς των προσπαθειών μας, είτε από τους άλλους.

Όμως, όπως και με τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, αν καταλάβεις τι σημαίνει, είναι πολύ θετικό και βοηθητικό συναίσθημα.

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η απογοήτευση είναι ότι:

Μία προσδοκία που είχες μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί.

Μάλλον είναι ώρα να αλλάξεις τις προσδοκίες σου και να τις κάνεις πιο κατάλληλες για την περίσταση.

Τις περισσότερες φορές απογοητευόμαστε γιατί δεν γίνεται αυτό που περιμέναμε.

Η συσσωρευμένη απογοήτευση οδηγεί στον συναισθηματικό πόνο που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο. Οπότε, προκειμένου να μη συσσωρευτεί, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα (πάρε το αντίδοτο).

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απογοήτευσης:

1. Αμέσως βρες κάτι που να μπορείς να μάθεις από την περίσταση που θα μπορούσε να σε βοηθήσει στο μέλλον.

Ίσως να ξεπέρασες τον εαυτό σου σε μερικά πράγματα, και να έμαθες ότι είναι εφικτά ακόμη περισσότερα.

Ίσως να παρατήρησες κάτι διαφορετικό.

Ίσως έκανες κάποια λάθη και έμαθες μέσα από αυτά.

Όπως και να’χει, βρες και κατέγραψε το οτιδήποτε έμαθες και δεν πρέπει να επαναλάβεις στο μέλλον.

2. Θέσε ένα νέο στόχο.

Όχι πιο χαμηλό, αλλά κατά κάποια έννοια, πιο ολοκληρωμένο και λίγο διαφορετικό.

Κάτι που θα σε εμπνέει ακόμη περισσότερο από τον προηγούμενο στόχο.

Κάτι για το οποίο μπορείς άμεσα να κάνεις κάποια πρόοδο και να ξαναρχίσεις να παίρνεις μικρές νίκες και επιτυχίες.

3. Συνειδητοποίησε ότι ίσως να βιάζεσαι να κρίνεις.

Τείνουμε  να δίνουμε μια μονιμότητα σε ολα και να πιστεύουμε ότι θα διαρκέσουν για πάντα, και ιδίως για τα αρνητικά. Όμως τις περισσότερες φορές, όλα είναι παροδικά (“Τα πάντα ρει”).

Οπότε μη βιάζεσαι να καταλήξεις σε συμπεράσματα.

Συνήθως αυτά είναι προσωρινές προκλήσεις και μαθήματα που πρέπει να μάθεις να ανταπεξέρχεσαι.

Θυμήσου ότι “Οι καθυστερήσεις, δεν είναι και απαρνήσεις”.

Εάν έχεις μη ρεαλιστικές, και τρελά ψηλές προσδοκίες, και περιμένεις να τα πετύχεις όλα με την πρώτη ή με τη δεύτερη, ή και με την πέμπτη προσπάθεια, έχεις προετοιμάσει το έδαφος για ΠΟΛΥ μεγάλες απογοητεύσεις.

Αποδέξου ότι στην αρχή θα αποτύχεις ΠΟΛΛΕΣ φορές και κάνε το καλύτερο που μπορείς, χωρίς να χάνεις χρόνο.

“Πέσε κάτω εφτά φορές, σήκω οκτώ” ~Ιαπωνική παροιμία

Αποδέξου ότι ο χάρτης της πραγματικότητας που έχεις, δεν είναι και πολύ ακριβής (μιας και δεν έχεις ακόμη την εμπειρία), και πώς μέχρι να γίνει πιο ακριβής, θα πέφτεις πάνω σε τοίχους και εμπόδια.

Επίσης, διάβασε αυτό εδώ το άρθρο για το “Τι δε σου λένε για την Αισιοδοξία;“, και άρχισε να θέτεις καλύτερες ερωτήσεις.

ΤΥΨΕΙΣ & ΕΝΟΧΕΣ

Είναι θυμός ο οποίος στρέφεται προς τα έσω.

Είσαι θυμωμένος και κατηγορείς τον εαυτό σου.

Είναι απ’τα συναισθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα για να αποφύγουν.

Το μήνυμα αυτών των συναισθημάτων είναι:

Έχεις παραβιάσει (ή ξεπεράσει) τα όρια, σε μια (ή και περισσότερες) από τις υψηλότερες αρχές σου.

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσεις:

  • Ποια είναι αυτή η αρχή στην οποία πιστεύεις ακράδαντα ότι ισχύει, συνειδητή ή ασυνείδητη.
  • Πώς και πότε την παραβίασες και
  • Να κάνεις κάτι ΑΜΕΣΩΣ για να σιγουρέψεις ότι δεν πρόκειται να ξανασυμβεί στο μέλλον.

Μερικοί ίσως να προσπαθούν να καταπιέσουν αυτά τα συναισθήματα, και απαρνούνται ότι τα αισθάνονται.

Ίσως με τον καιρό υποχωρήσουν απ’το συνειδητό, αλλά σίγουρα θα παραμένουν μέσα τους έως ότου τα επιλύσουν.

Το να τα αγνοήσουν ή να τα καταπιέσουν θα τα κάνει να επιστρέψουν αργότερα πολύ πιο δυνατά (όπως είπαμε στο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα), είτε με τη μορφή ψυχολογικών, είτε και σωματικών προβλημάτων.

Ο ρόλος τους και πάλι, όπως όλα τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, είναι να σε κινητοποιήσουν να κάνεις κάτι.

Το να κάθεσαι να αναλώνεσαι σε αυτά, και να αισθάνεσαι ένοχος και κατώτερος για το υπόλοιπο της ζωής σου, σίγουρα δεν θα βοηθήσει ούτε εσένα, ούτε τους γύρω σου.

Οπότε, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις, είναι να πάρεις το αντίδοτο:

ΑΝΤΙΔΟΤΟ των Τύψεων και των Ενοχών:

1. Αναγνώρισε ότι έχεις παραβιάσει μία σοβαρή Αρχή σου, και ΠΟΙΑ είναι αυτή η αρχή.

Κατέγραψε την κάπου να τη θυμάσαι.

Θυμήσου άλλες φορές στο παρελθόν που την παραβίασες και πώς αισθανόσουν, και αντίθετα, άλλες φορές που την ακολούθησες και πόσο καλύτερα μετά αισθανόσουν.

2. Κατάλαβε ότι μια πράξη δεν χαρακτηρίζει κανέναν “κάπως”.

Οι επαναλαμβανόμενες πράξεις είναι αυτές που δημιουργούν τις συνήθειες και διαμορφώνουν τον χαρακτήρα σου.

“Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γιατί γίνονται οι λέξεις σου.
Πρόσεχε τις λέξεις σου, γιατί γίνονται οι πράξεις σου.
Πρόσεχε τις πράξεις σου, γιατί γίνονται οι συνήθειές σου.
Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γιατί γίνονται ο χαρακτήρας σου.
Πρόσεχε το χαρακτήρα σου, γιατί γίνεται το πεπρωμένο σου.”
~Μαχάτμα Γκάντι

Οπότε μην αρχίσεις να προτρέχεις σε συμπεράσματα για το “ποιος είσαι”, “τι έγινες” κλπ. Όμως…

3. Δεσμεύσου απόλυτα πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Είτε σιγανά στον εαυτό σου, είτε μπροστά στους άλλους, δεσμεύσου πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα ξανασυμβεί στο μέλλον.

Επανέλαβε στο μυαλό σου το πώς, εάν μπορούσες να ξαναζήσεις τη στιγμή, θα αντιμετώπιζες την ίδια κατάσταση για την οποία αισθάνεσαι ενοχές, με τρόπο συνεπή με τις υψηλότερες προσωπικές σου Αρχές.

Κάνε “νοητικές πρόβες“.

Βρες ποια θα ήταν η καλύτερη συμπεριφορά/απάντηση, και πρόβαρέ την στο μυαλό σου να την κάνεις/λες ιδανικά έτσι όπως θα ήθελες να γίνει.

Κάν’το μερικές φορές αυτό, και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο εάν ξανασυμβεί, να δράσεις έτσι όπως προέβλεψες.

4. Κάνε και άλλες πρόβες / αυτοσχεδιασμούς στο μυαλό σου.

Δοκίμασε το στο νου σου, πώς θα αντιμετωπίσεις, ιδανικά, παρόμοιες καταστάσεις, εμπόδια και πειρασμούς (που αναπόφευκτα θα συμβούν) στο μέλλον.

Όσο πιο ζωντανά και με περισσότερες λεπτομέρειες “προβάρεις” (φανταστείς) τις ιδανικότερες απαντήσεις / συμπεριφορές, και τον εαυτό σου να δρα έτσι όπως θες, τόσο καλύτερα θα σου εντυπωθεί.

Θα σου είναι πιο εύκολο να δρασεις έτσι στο μέλλον.

ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΚΑΤΩΤΕΡΟΤΗΤΑ

Συνήθως έχουμε έναν τελείως άδικο κανόνα για να καθορίσουμε εάν είμαστε ανεπαρκείς και ανίκανοι ή όχι.

Τις περισσότερες φορές για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι είμαστε ανίκανοι, θα πρέπει να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους.

Αλλά κάθε φορά που θα μπαίνεις σε διαδικασία σύγκρισης με άλλους, πάντα θα βγαίνεις δεύτερος και θα καλλιεργείς την εικόνα ότι είσαι χειρότερος ή κατώτερος απ’τους άλλους.

Ο καλύτερος χειρουργός του κόσμου πάει να μάθει να παίζει κιθάρα.

Αν έστω και για μια στιγμή κάτσει να συγκριθεί με τον καλύτερο κιθαρίστα του κόσμου, ή ακόμα και με τον δάσκαλό του, θα αισθανθεί ότι είναι τελείως ανίκανος.

Όμως, αντί να κάτσει να το πολυσκεφτεί, ξέρει ότι κάνει τόσα άλλα που ο κιθαρίστας δεν μπορεί να κάνει.

Και όταν το αναλογιστεί αυτό, καθώς και το ότι δεν μαθαίνει κιθάρα για να γίνει ο καλύτερος του κόσμου, αλλά για να είναι “λειτουργικός”, να μπορεί να παίζει μερικά τραγούδια, σταματά να αισθάνεται ανικανότητα.

Το μήνυμα που θέλουν να σου περάσουν αυτά τα συναισθήματα είναι πως:

Προς το παρόν δεν έχεις το επίπεδο της ικανότητας που απαιτείται για την παρούσα δουλειά.
Χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες, κατανόηση, στρατηγικές, εργαλεία, ή και αυτοπεποίθηση.

Η αυτοπεποίθηση, χτίζεται μέσα από τις προσωπικές επιτυχίες, οι οποίες πάντα έρχονται μετά από πολλές αποτυχίες, μάθηση και βελτίωση.

Μάλιστα είναι ευρέως διαδεδομένα τα ψυχολογικά πειράματα που γίνονται για την “δημιουργία” αυτών των συναισθημάτων κατωτερότητας στα πλαίσια του εργαστηρίου.

Το μόνο που χρειάζεται να κάνει ο ερευνητής, είναι να βάλει σε μια ομάδα ανθρώπων ένα απλό τεστ, και να πει ειλικρινά ότι “ο μέσος άνθρωπος ολοκληρώνει αυτό το τεστ σε 5 λεπτά (πχ)” (που μπορεί ο πραγματικός χρόνος να είναι 25 λεπτά).

Πάντα, όταν χτυπήσει το κουδουνάκι ότι πέρασε αυτός ο χρόνος, η επίδοση όλων πέφτει, καθώς αισθάνονται ότι είναι ηλίθιοι και χειρότεροι από τον μέσο άνθρωπο.

Έτσι, πολύ εύκολα, δημιουργούνται αισθήματα κατωτερότητας και ανικανότητας.

Μην πέσεις θύμα της κατωτερότητας.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ Ανικανότητας, Ανεπάρκειας, Κατωτερότητας:

1. Αναρωτήσου κατ’αρχάς:

“Είναι πραγματικά το κατάλληλο συναίσθημα το οποίο νοιώθω σε αυτή την κατάσταση;
Είμαι πραγματικά ανεπαρκής, ή μήπως πρέπει να αλλάξω τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα;”

Μήπως έχεις θέσει πολύ ψηλά τον πήχη, και δεν έχεις σκεφτεί όλη την πορεία και τα μικρότερα βήματα που προηγούνται αυτού που φαντάζεσαι;

Μήπως σου είχε φανεί κάτι εύκολο και είχες υποτιμήσει το πόσο χρόνο, κόπο και ενέργεια θέλει για να επιτευχθεί;

2. Μήπως πέφτεις θύμα των “Αυθαίρετων Προϋποθέσεων” του μυαλού σου;

Αυτό γίνεται σαν αμυντικός μηχανισμός για να αναβάλλεις αυτό που φοβάσαι, αλλά ξέρεις πως θα σ’αρέσει…

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτόν τον κίνδυνο που παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

  • Μήπως πιστεύεις ότι για να μπεις στην πίστα να χορέψεις θα πρέπει να είσαι καλύτερος απ’τον Michael Jackson
  • Ή ότι για να ξεκινήσεις να ζωγραφίζεις θα πρέπει να έχεις δει τα 1450871 βίντεο του Bob Ross;
  • Ή ότι για να πας στην Χ χώρα θα πρέπει να ξέρεις τη γλώσσα;
  • Ή ότι για να αλλάξει η οικονομική σου κατάσταση θα πρέπει να αλλάξει πρώτα η κυβέρνηση ή να βγει η Ελλάδα απ’την κρίση;

Ξανασκέψου ότι όλες οι προϋποθέσεις που έχεις στο μυαλό σου, μπορεί να είναι τελείως αυθαίρετες και να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό…

Και ανέλαβε την πλήρη ευθύνη για να πάρεις ξανά τον έλεγχο.

3. Εκτίμησε την ενθάρρυνση που σου δίνουν αυτά τα συναισθήματα να γίνεις καλύτερος.

Χρησιμοποίησε αυτά τα συναισθήματα σαν κινητήριες δυνάμεις, και όχι σαν άγκυρες που σε κρατάνε πίσω.

Αποδέξου ότι δεν είσαι τέλειος.

Βασικά ότι κανένας άνθρωπος και τίποτα στον κόσμο αυτό δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει τέλειο, αλλά όλα ακολουθούν μία εξελικτική πορεία.

Αφοσιώσου σε αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν “Kaizen” – τη Συνεχή και Ατέρμονη Βελτίωση αυτού του τομέα, και θα κάνεις το πρώτο βήμα κατά της ανεπάρκειας.

Με το που θα αρχίσεις να βελτιώνεσαι, αυτά τα συναισθήματα θα μειωθούν δραματικά.

4. Αποδέξου την ανεπάρκεια αυτή, και κάνε κάτι για αυτό.

Βρες ένα πρότυπο, κάποιον που βρίσκεται πολύ πιο μπροστά από εσένα στον τομέα που αισθάνεσαι ανεπάρκεια, και πες του να σε βοηθήσει.

Να σου δείξει τι ισχύει και τι όχι, πώς σκέφτεται, τι θα έκανε στη θέση σου ή να σε “προπονήσει”.

Δεν χρειάζεται να ξαναεφεύρεις τον τροχό.

Γι’αυτό υπάρχουν οι μέντορες και οι δάσκαλοι.

Γιατί ο χρόνος είναι πολύτιμος και δεν είναι αρκετός για να εφεύρουμε ξανά τα ίδια και τα ίδια.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού και τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 2 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την ελαφριά δυσφορία (ανία, ανυπομονησία, δυσφορία, αγωνία, ντροπή) και τον Φόβο.

ΕΛΑΦΡΑ ΔΥΣΦΟΡΙΑ

Σε αυτή την οικογένεια ανήκουν πολλά ήπια αρνητικά συναισθήματα όπως η ανία (το να βαριέσαι) (βλέπε ποιο είναι το αντίδοτο της ανίας σε παλαιότερο άρθρο μου), η ανυπομονησία, η δυσφορία, η αγωνία και η (ήπια) ντροπή.

Όλα σου στέλνουν το μήνυμα ότι “κάτι δεν πάει καλά”, και προκαλλούνται με πολλούς και ποικίλους τρόπους που σου δημιουργούν μια ελαφρά δυσφορία…. Όλα όμως σου στέλνουν το ίδιο μήνυμα:

“Κάτι δεν πάει καλά, κάνε κάτι.”

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της ελαφράς δυσφορίας

Αρχικά κάνε κάτι για να αλλάξεις τη συναισθηματική σου κατάσταση απ’όλα όσα έχω αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μου, όπως το να κάνεις καλύτερες ερωτήσεις και να εστιάσεις αλλού την προσοχή σου, για να ξανανοίξει το μυαλό σου.

Μπορείς να ρίξεις μία ματιά σε αυτά εδώ:

~Ξεκαθάρισε τι ακριβώς θες!~

Τι συναίσθημα θες να νοιώσεις;

Ποιο θες να είναι το αποτέλεσμα;

“”Πώς είναι δυνατόν να είμαι χαρούμενος;” ρώτησε ο επιχειρηματίας, “μόλις έχασα $200.000 στο χρηματιστήριο. Είμαι κατεστραμμένος και ντροπιασμένος!”
“Μπορείς να είσαι πιο χαρούμενος”, του είπα, “με το να μην προσθέτεις τη γνώμη σου στα γεγονότα. Είναι γεγονός ότι έχασες $200.000. Είναι γνώμη σου πως είσαι κατεστραμμένος και ντροπιασμένος.””
~Maxwell Maltz στο βιβλίο του “Psycho-Cybernetics”~

“Οι άνθρωποι ενοχλούνται όχι από τα πράγματα που συνέβησαν, αλλά από την γνώμη τους για τα πράγματα που συνέβησαν.”
~Επίκτητος~

Ναι, το λεξιλόγιο και η γλώσσα που χρησιμοποιείς – αυτά που λες, παίζουν μεγάλο ρόλο στο πώς νοιώθεις (και αντίθετα)

Εντόπισε ποιο είναι το γεγονός, και ποια η επιπρόσθετη γνώμη σου.

Τι θα έπρεπε να πιστεύεις για να νοιώσεις έτσι όπως νιώθεις τώρα;

Κάνοντας αυτή την ερώτηση αναγκάζεσαι να βάλεις σε λόγια πεποιθήσεις που κρύβονται κάτω απ’αυτό που νιώθεις αυτή τη στιγμή.

Και μόνο που θα το κάνεις αυτό θα καταλάβεις πόσο γελοίο και ανούσιο είναι.

Τις περισσότερες φορές θα μπορείς να πεις από μόνος σου “έι, περίμενε! Αυτό δεν είναι αλήθεια“.

Τέλος, προσδιόρισε με περισσότερη ακρίβεια τι θες, τις επόμενες πράξεις σου, άλλαξε κάτι που δεν σου φέρνει αποτέλεσμα και σ’ενοχλεί, και ξεκίνα να πράττεις.

Θυμίσου ότι τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι σήματα δράσης”.

Επομένως η στοχευμένη δράση, οποιασδήποτε διάρκειας (ακόμα και λίγα λεπτά), είναι αυτή που θα σε βγάλει απ’τα περισσότερα ήπια “αρνητικά” συναισθήματα.

ΦΟΒΟΣ

“Ο δειλός πεθαίνει χίλιες φορές πριν το θάνατό του, αλλά ο γενναίος γεύεται τον θάνατο μόνο μία φορά.”
~Shakespear (Σαίξπηρ)~

“Ο Φόβος είναι το μονοπάτι προς τη Σκοτεινή πλευρά…
Ο Φόβος οδηγεί σε Θυμό.
Ο Θυμός οδηγεί σε Μίσος.
Το Μίσος οδηγεί σε Πόνο
(δεινά – Suffering)…”
~Master Yoda (Star Wars)~

Ο φόβος είναι αποδεδειγμένο ότι κλείνει το “ανθρώπινο” μέρος του εγκεφάλου μας και μας κάνει χαζούς (ζώα).

Μας ρίχνει στο επίπεδο του ζώου, όπως, όντως, και ο θυμός, και πολύ περισσότερο το μίσος και ο συνεχής πόνος (βάσανα/suffering).

Ο Yoda είχε δίκιο, αυτά τα συναισθήματα σε οδηγούν όντως στη σκοτεινή πλευρά όπου δεν μπορείς να δεις το φως, γιατί ο ίδιος ο εγκέφαλός σου δεν σε αφήνει.

Ο οργανισμός σου, μέσω του φόβου, σου δίνει το σήμα: “Προετοιμάσου!”.

Συνήθως φοβόμαστε μια επικείμενη απειλή, έναν επικείμενο πόνο, χωρίς να υφίσταται κάτι στην παρούσα στιγμή.

Πολλές φορές όμως φοβόμαστε κάτι που ξέρουμε ότι μας έρχεται, αλλά δεν έχουμε προετοιμαστεί αρκετά ή πιστεύουμε πως δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι.

Και το μυαλό μας μας κάνει να σκεφτόμαστε άπειρα πιθανά άσχημα σενάρια (πολύ κακή χρήση της φαντασίας…), σε βαθμό μάλιστα ικανό να μας παραλύσει μερικές φορές (βλέπε αδράνεια – αναβλητικότητα = fight/flight/freeze).

Δημιουργούμε, δηλαδή, μια εικόνα με τρομαχτικά τέρατα, και στη συνέχεια μπαίνουμε μέσα της και φοβόμαστε μη μας φάνε ή μας κάνουν κακό.

Ενώ εμείς τα δημιουργήσαμε.

Και ξέρουμε ότι δεν είναι πραγματικά.

Πρώτο ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Φόβου

Αυτό που θα πρέπει να καταλάβεις, είναι το ΓΙΑΤΙ ο φόβος ΔΕΝ είναι σημάδι αδυναμίας:

Πριν αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση που για εμάς είναι κρίσιμη (κρίση), μέσα μας αρχίζει και “ανάβει το αίμα“.

Φορτώνει σιγά σιγά συναισθηματική ενέργεια, η οποία αρχικά, μέχρι να την κατευθύνεις προς κάποια σκέψη, ή κάποιο στόχο, ΔΕΝ έχει μία συγκεκριμένη μορφή.

Είναι απλά “συναισθηματικός ατμός” μέσα σε μία χύτρα, που αυξάνει την πίεση.

Δεν είναι ούτε καν φόβος αρχικά, απλά ενέργεια.

Και αυτό ΔΕΝ είναι σημάδι αδυναμίας.

Μπορείς να επιλέξεις το προς τα ΠΟΥ θα στρέψεις αυτήν την ενέργεια, αυτόν τον “συναισθηματικό ατμό”.

Έτσι μπορείς να τον μετατρέψεις σε κάτι βαθύτερο και ισχυρότερο – σε φόβο, σε άγχος, σε επιθετικότητα, σε οργή, σε κουράγιο, σε αυτοπεποίθηση, σε αποφασιστικότητα, ή σε ενθουσιασμό. 

Και το ΠΟΥ θα στρέψεις αυτόν τον “συναισθ. ατμό”, το επιλέγεις με το προς τα πού θα επιλέξεις να εστιάσεις.

Αν νομίζεις ότι δεν επιλέγεις, τότε επιλέγεις ασυνείδητα, και καλό θα ήταν να φανταστείς τον εαυτό σου σε μία ανάλογη περίσταση να επιλέγει αυτό που θες, και να καταφέρνει αυτή τη “μετάλλαξη” του συναισθήματος.

Έτσι, την επόμενη φορά θα σου είναι πιο εύκολο να επιλέξεις συνειδητά.

Δεύτερο ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Φόβου

Ξεκίνα να παίρνεις βαθιές, μακρές, ρυθμικές ανάσες άνω των 10 δευτερολέπτων συνολικά για να ξαναθέσεις σε σωστή λειτουργία τον εγκέφαλο, και επανεξέτασε για ποιο πράγμα αισθάνεσαι φόβο. 

Τι πρέπει να κάνεις για να προετοιμάσεις τον εαυτό σου νοητικά; 

Τι χρειάζεται να κάνεις για να το αντιμετωπίσεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο;

Αν δεν υπάρχει τίποτα που να μπορείς να κάνεις, τότε χρησιμοποίησε το Μεγαλύτερο αντίδοτο του φόβου: 

~Το μεγαλύτερο αντίδοτο του φόβου είναι η ανθρώπινη Πίστη.~

Κάνε ερωτήσεις που θα σε βγάλουν από το σκοτάδι πχ “Τι και αν όλα αυτά που φοβάμαι είναι ψεύτικα;” ή “Τι και αν όλα πήγαιναν αρκετά καλά;”

Και επέμεινε σε αυτές τις ερωτήσεις.

Παίξε με αυτές τις ιδέες. Ξανά και ξανά.

Εξάσκησε τη φαντασία σου στα Θετικά. 

Όλο και περισσότερο.

Αυτό είναι η Πίστη.

~Πίστη είναι το να χρησιμοποιείς θετικά τη δημιουργική σου φαντασία.~

Μπορεί και να μην είναι αλήθεια τις περισσότερες φορές.

Όμως ούτε τα περισσότερα απ’τα σενάρια που φοβόμαστε δεν είναι αληθινά, συνήθως.

Οπότε γιατί να εστιάζεις στα “φανταστικά” που σε αποδυναμώνουν, για τα οποία δε μπορείς να κάνεις κάτι και σε χαλάνε στο παρόν;

Αναζήτησε στο παρελθόν σου καταστάσεις που κατάφερες να ανταπεξέλθεις σε δυσχέρειες ίδιες ή και πολύ μεγαλύτερες. Και πώς το έκανες. Πώς ένοιωθες.

Θυμήσου ότι ήδη έχεις περάσει αυτά τα συναισθήματα και κατάφερες να τα ξεπεράσεις.

Επίλογος: Εξασκήσου και Εξερεύνα

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης. Μην παίρνεις 100% σωστά τα παραπάνω, και μην τολμήσεις να επαναπαυτείς σε αυτά. Εξερεύνησε τον εαυτό σου.

Και μην περιμένεις ποτέ αυτά τα “αρνητικά” συναισθήματα να εξαλειφθούν πλήρως, καθώς πάντα θα αδειάζει κάποιο “ντεπόζιτό μας” ή θα σκοντάφτουμε και θα βγαίνουμε εκτός του δρόμου μας.

Αυτά τα συναισθήματα/σήματα θα είναι εκεί για να μας το υπενθυμίζουν, και να μας καθοδηγούν.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά: