H πολύ συχνή συνήθεια που σε βασανίζει χωρίς να το καταλαβαίνεις.

Ή αλλιώς: 

Η παγιδα της ταύτισης και πώς να την αποφύγεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πάντα ό,τι "αρνητικό" νιώθεις, έχει σαν σκοπό να σε κινητοποιήσει να αλλάξεις κάτι, ή να αναθεωρήσεις κάποια πράγματα, σύμφωνα με νέα δεδομένα.

Όμως, πόσες φορές θα κάτσουμε να αναμασάμε τα αρνητικά που μας συμβαίνουν καθημερινά, ξανά και ξανά;

Συχνά μας ξεφεύγει και μεγενθύνουμε τα αρνητικά συναισθήματα περισσότερο απ'όσο χρειάζεται.

Όμως το θέμα δεν είναι εκεί, γιατί όσο τα επεξεργαζόμαστε, εάν καταλήξουμε κάπως σε κάτι που μπορούμε να ελέγξουμε την επόμενη φορά, καλώς. 

Εάν μπορούμε κάπως να το αποφύγουμε την επόμενη φορά, και έχουμε κάτι να μάθουμε, καλώς. 

Αν μας κινητοποιήσουμε να λάβουμε δράση, καλώς.

Η πολύ συχνή παγίδα, όμως, είναι να εστιάσεις όλες σου τις σκέψεις γύρω απ'τα προβλήματά σου, να τα μεγενθύνεις στο μυαλό σου, και να αρχίσεις να ΤΑΥΤΙΖΕΣΑΙ με όλα αυτά τα προβλήματα και τις κακές συνήθειες.

Μην τα αγνοήσεις αυτά τα συναισθήματα, αλλά ούτε να τα μεγαλοποιήσεις σε βαθμό που να ταυτιστείς μαζί τους, λέγοντας "εγώ αυτός είμαι" ή "εγώ έτσι πάντα ήμουν".

Και αυτό, γιατί δεν είσαι εσύ τα αρνητικά σου συναισθήματα ή οι διαθέσεις σου. Όπως δεν είσαι ούτε τα θετικά σου συναισθήματα. 

Ο λόγος που δεν είσαι τίποτε από τα δύο, είναι γιατί αυτά είναι τελείως ευμετάβλητα, τεχνητά και πλαστά.

Σκέψου μόνο πόσο εύκολα μεταβάλλονται όταν παίζεις ένα παιχνίδι ή όταν μπαίνεις σε έναν ρόλο και παίζεις θέατρο. 

Είσαι εσύ ένα από αυτά; Ή όλα αυτά; Ή τίποτα από αυτά;

Οι διαθέσεις είπαμε πως είναι φίλτρα που βλέπουμε τον κόσμο, ορμόνες και μόρια μέσα στο σώμα μας που μας κάνουν να αισθανόμαστε έτσι, και παράγονται με κάποιο ερέθισμα και για να μας πουν κάτι.

Επιπλέον, όταν πέφτεις στην παγίδα και ταυτίζεσαι με τα συναισθήματα και τη διάθεσή σου ή με τις συνήθειές σου, θα σταματήσεις κάθε προσπάθεια να τα αλλάξεις.

Μπορείς να πεις "έτσι είμαι εγώ και δεν αλλάζω", και έτσι να παραιτηθείς από κάθε πιθανότητα αλλαγής.

Και τότε έχασες το παιχνίδι, γιατί πραγματική ήττα είναι μόνο η παραίτηση.

Πραγματική ήττα είναι μόνο η παραίτηση

Click to Tweet

Πολλοί το κάνουν αυτό γιατί τους αρέσει η συμπόνια και ο οίκτος που παίρνουν απ' τους γύρω τους.

Παίρνουν μία αίσθηση συμπόνιας, σύνδεσης και συμπαράστασης.

Με αυτόν τον τρόπο, όμως, επενδύεις πάνω στα συναισθήματα αυτά κάθε ημέρα, και προσκολλάσαι σε σημείο που να μην θες να τα εξαλείψεις ή να αντιληφθείς τι σημαίνουν. Γιατί πλέον υπάρχουν εκεί από συνήθεια - γίνονται μέρος του ποιος είσαι, της ταυτότητάς σου.

Έτσι, αν πας να τα αποχωριστείς, φοβάσαι. 

Πιστεύεις ότι θα νιώσεις ακόμα μεγαλύτερο πόνο:  τον πόνο της απώλειας του ποιος είσαι. Τον πόνο της απώλειας της ταυτότητάς σου (fear of loss of identity) που είναι από τους μεγαλύτερους πόνους που μπορεί να βιώσει κάποιος.

Έχοντας αυτά τα αρνητικά συναισθήματα στην καθημερινότητά σου, καθώς και συνήθειες που να τα ενεργοποιούν συνεχώς, τα χρησιμοποιείς πλέον για να τραβάς προσοχή, ενέργεια, χρόνο και λοιπά αγαθά από τους άλλους.

Αυτό που στην Ψυχιατρική ονομάζεται και "δευτερογενές όφελος".

Τα χρησιμοποιείς ως δικαιολογία της απραγίας σου, ή κακών συμπεριφορών που δεν είναι καθόλου αρεστές και αποδεκτές από τους γύρω σου, αλλά πρέπει να τις ανέχονται γιατί:

  • "Κοιτα πόσο κακομοίρης είμαι εγώ",
  • "κοίτα πόσο με έχει βασανίσει η ζωή",
  • "κοίτα τι τραβάω",
  • "κοίτα πόσο μίζερο με έκαναν" κλπ.

Και δεν είναι πράγματα που απαραίτητα θα πει λεκτικά κάποιος, αλλά τα φωνάζει με όλο του το είναι, με μη-λεκτικούς τρόπους - στάση σώματος, πράξεις, ύφος, τόνο/χροιά φωνής και τα λοιπά.

Αυτή είναι η μεγαλύτερη παγίδα που μπορεί να πέσει ένας άνθρωπος. Μια πραγματική φυλακή. Πρόσεχέ την. 

Αν την έχεις σαν συνήθεια, ίσως αυτό το άρθρο σε κάνει απλά να σκεφτείς και βάλει τον σπόρο της αμφιβολίας μέσα σου. Ας είναι.

Όχι. ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ οι κακές σου συνήθειες, και τα προβλήματά σου.

Click to Tweet

Είσαι κάτι πολύ πιο περίπλοκο, μία πολύ μεγαλύτερη γκάμα δυνατοτήτων. 

Όλοι είμαστε ελεύθεροι, ανεξαρτήτως αν κάνουμε συνεχώς τις ίδιες και τις ίδιες επιλογές.

Click to Tweet

Είμαι σίγουρος ότι μπορείς να βρεις και άλλα πράγματα απ'τα οποία θα αισθανθείς άνεση και πως είσαι σημαντικός. ΜΗΝ επαναπαύεσαι μέσα στα αρνητικά συναισθήματα.

Εάν από το παρελθόν έχεις ήδη ταυτιστεί με τα συναισθήματά σου και λες "εγώ είμαι αυτός", μετά από αυτό το άρθρο θα αρχίσεις να παρατηρείς σιγά σιγά στιγμές που πιάνεις τον εαυτό σου να λέει "εγώ είμαι ...". Θα αρχίσεις να βλέπεις όλο και πιο συχνά τα συναισθήματά σου να αλλάζουν εύκολα, και θα αρχίσεις να διερωτάσαι… “Είμαι όντως εγώ αυτά;”

Σιγά σιγά θα δεις ότι δεν είσαι.

Κατανόησε ότι όταν επενδύεις σε αυτά, όταν τους δίνεις μεγαλύτερη σημασία και τα τονίζεις (τόσο στον εαυτό σου, όσο και στους άλλους), άθελά σου τα μεγενθύνεις.

Συζητώντας τα, γκρινιάζοντας, και με κάθε λόγο που προσφέρει παραπάνω ενέργεια σε αυτό το συναίσθημα, διαιωνίζεις και την παραμονή σου στην "επίγεια κόλαση", που είναι η καθημερινότητά σου όσο ταυτίζεσαι με αυτά τα συναισθήματα.

Θυμίσου ότι τα συναισθήματά σου είναι απλή βιοχημεία του εγκεφάλου σου, χημικές ουσίες. Αυτό δεν μειώνει καθόλου από τη μαγεία και το μυστήριό τους, όμως το ότι είναι μέρος του σώματός σου, δεν τα κάνουν “Εσύ”.

Είναι μόνο ένα μικρό μέρος της Μεγάλης εικόνας του ποιος είσαι.

“Εσύ” είσαι κάτι πολύ περισσότερο, και μπορείς να ξεφύγεις από τη σαγηνευτική τους πλάνη, να πας κόντρα, να εκπαιδεύσεις άλλες συνήθειες σκέψης, δράσης και συναισθημάτων.

Υπάρχουν και Δέκα Συναισθήματα Δύναμης, τα οποία ΑΝ θες να τα αισθάνεσαι με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια στη ζωή σου, όπως το οτιδήποτε άλλο, θες να βρεις τα κουμπιά που τα ενεργοποιούν στο μυαλό σου, να τα εκπαιδεύσεις και να εστιάζεις περισσότερο σε αυτά. 

Δεν στο λέω για να ταυτιστείς με τα θετικά συναισθήματα, καθώς και με αυτά εάν ταυτιστείς, ενέχονται πολλοί κίνδυνοι. Αλλά στο λέω για να τα εξερευνήσεις περισσότερο σαν άλλο ένα αχαρτογράφητο μέρος του εαυτού σου.

Διάβασε το άρθρο Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας και ξεκίνα!

Μπορείς να βρεις εκτυπώσιμο Α3 πόστερ με τα 10 παραπάνω συναισθήματα στη “δωρεάν εργαλειοθήκη των συνδρομητών”, βάζοντάς σου το email εδώ:

Μπορείς να κατεβάσεις δωρεάν το μικρό βιβλιαράκι αυτο-ανακάλυψης, με ερωτήσεις για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου και να σκεφτείς (αυτό που βλέπεις στην πλαϊνή στήλη), καθώς και αρκετά άλλα δωρεάν εκτυπώσιμα  / πόστερ / εργαλεία για τους συνδρομητές.

Επίσης να σου πω πως πλέον το Neuroselfmastery Podcast μπορείς να το βρεις σε όλες τις αγαπημένες πλατφόρμες σου που ακούς podcasts:

iTunesSpotify, Overcast, StitcherCastbox και Anchor 

Καλή συνέχεια!

Είσαι αρκετά πειθαρχημένος, αλλά δεν το ξέρεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πολλες φορές πιστεύουμε πως χρειαζόμαστε να γίνουμε πιο «πειθαρχημένοι».

Όμως από τον σκύλο μας (εάν έχεις σκύλο - έστω ότι) δεν απαιτούμε να έχει «πειθαρχία». 

Ξέρουμε πως αν κάτι δεν το κάνει σωστά, δεν έχει εκπαιδευτεί σωστά. 

Γιατί να είναι διαφορετικά για τον εαυτό μας;

Γιατί, πιστεύουμε πως οι άνθρωποι είμαστε καλύτεροι και ανώτεροι από τα σκυλιά.

Όμως, αυτό που έχουμε περισσότερο είναι ότι μπορούμε να καταλάβουμε τι είναι εκπαίδευση, τι είναι επιβράβευση, τι είναι συνήθεια και συμπεριφορές. 

Με λίγα λόγια, έχουμε μεγαλύτερη επίγνωση από το σκύλο, και μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας, τους άλλους - και τον σκύλο - να κάνει αυτά που θέλουμε.

Η διαφορά μας με τον σκύλο, όμως, ΔΕΝ έγκειται στην αυτοπειθαρχία μας.

Τα βασικά του πώς να εκπαιδεύσεις έναν σκύλο.

Εάν ένας σκύλος δεν κάθεται όταν του λες, τότε η διαδικασία να τον εκπαιδεύσεις είναι πολύ απλή:

Το μόνο που χρειάζεται είναι επιβράβευση και συγκεκριμένη στρατηγική από μέρους σου.

Κοίτα τη διαδικασία πχ να τον μάθεις να κάθεται:

  • Σήμα: Του λες να κάνει κάτι.
  • Κίνηση: πάει να κάνει κάτι που μοιάζει με αυτό που θες - ή του δείχνεις και το βάζεις να πάρει κάποια θέση, τον σπρώχνεις στην πλάτη να χαμηλώσει τα πίσω του πόδια «σαν να πηγαίνει να κάτσει»
  • Λεκτική επιβράβευση: Του λες «μπράβο αγόρι μου» και τον χαϊδεύεις.
  • Σνακ - σωματική επιβράβευση: Του δίνεις ένα μικρό δωράκι, ένα σνακ.

Μόλις γίνεται η επιβράβευση, ξαφνικά τα κυκλώματα της επιβράβευσης ανάβουν μέσα στο μυαλό του, και όλη η σειρά των αναμνήσεων, των αισθήσεων, των συμπεριφορών πριν την ανταμοιβή συνδέονται και ενισχύονται. 

Έτσι ενισχύεται και το πόσο ικανοποιητικό είναι το “μπράβο αγόρι μου”, σαν ένα δεύτερο καμπανάκι γιa τα σκυλιά του Pavlov, καθώς προμηνύει ίσως κάποιο σνακ.

Επανάληψη, η μητέρα της μαθήσεως.

Όταν το ξανακάνεις αυτό, ξανά και ξανά, τότε θα αρχίσει να συνδέει όλο και παραπάνω τη συμπεριφορά που θες με την ανταμοιβή.

Οταν πλέον το κάνει συστηματικά, τότε θες να αραιώνεις το πόσο συχνά του δίνεις σνακ, συνεχίζοντας όμως το «μπράβο αγόρι μου», χωρίς όμως να κόψεις το σνακ τελείως. 

Ισα ίσα, όταν κάτι ανταμείβεται πιο αραιά, είναι πιο εθιστικό, γιατί η «πιθανότητα» να ανταμειφθεί είναι ΠΟΛΥ πιο εθιστικό από την ανταμοιβή καθεαυτή (βλέπε κουλοχέρη). 

Για περισσότερα σε αυτό μπορείς να ακούσεις αυτά τα 5 λεπτά ομιλίας του αγαπητού καθηγητή Νευρολογίας και Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Stanford, Robert Sapolsky: Dopamine Jackpot! Sapolsky on the Science of Pleasure

Όμως θα πρέπει να έχει συνδεθεί ήδη η συμπεριφορά με κάποια ανταμοιβή, το οποίο αρχικά χρειάζεται να γίνεται με πολύ πιο συχνές ανταμοιβές, ώστε να κατανοηθεί πλήρως ποια συμπεριφορά ακριβώς είναι αυτή που ανταμείβεται.

Προσοχή όμως:

Εάν αλλάξεις τη σειρά στον κύκλο της μάθησης, τότε κανένας σκύλος στον πλανήτη δεν πρόκειται να εκπαιδευτεί. 

  • Εάν δώσεις το σνακ πριν τη συμπεριφορά που θες να ενισχύσεις, τότε ενισχύεις άλλες συμπεριφορές. 
  • Εάν πεις «μπράβο αγόρι μου» αφού δώσεις το σνακ, τότε το «μπράβο αγόρι μου» δεν συνδέεται με τη διαδικασία που θες να ενισχύσεις - οπότε δεν το συνδέει με ευχαρίστηση, του είναι αδιάφορο, και δεν μπορείς να το χρησιμοποιήσεις σαν μελλοντική - ηπιότερη αλλά πιο μακροχρόνια - ανταμοιβή.
  • Εάν δεν συνεχίσεις να δίνεις στο τέλος το σνακ έως ότου μάθει να κάνει αυτό που θες, δεν πρόκειται να ενεργοποιηθούν τα κυκλώματα της ανταμοιβής αρκετά. Έτσι, δεν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία της μάθησης της συγκεκριμένης συμπεριφοράς.

Νομίζεις ότι οι άνθρωποι είμαστε πολύ διαφορετικοί από αυτό; Ή μήπως πιστεύεις ότι αυτό ίσως να έπιανε και στους ανθρώπους;

Η αλήθεια είναι ότι όχι μόνο ισχύει και για τους ανθρώπους η παραπάνω διαδικασία, αλλά την έχουμε κάνει και πιο πολύπλοκη, και ενέχει πάρα πολλές παγίδες της σύγχρονης ζωής. 

Αναβάλλοντας την ευτυχία

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν πως το να κάνουν κάτι που τους κάνει ευτυχισμένους είναι «καλό σνακ», πολλές φορές αναβάλλοντας το «σνακ» για αργότερα - «όταν θα τελειώσεις το σχολείο», και για αργότερα, «όταν θα τελειώσεις το πανεπιστήμιο», και για αργότερα «όταν θα κάνεις οικογένεια», και για αργότερα, «όταν θα φύγουν τα παιδιά από το σπίτι», και για αργότερα, «όταν θα πάρω σύνταξη»… 

Και εντέλει καταλήγουμε να μην παίρνουμε ποτέ την επιβράβευση που επιθυμούσαμε και συνεχώς να κυνηγάμε κάτι («όταν θα πας στον παράδεισο θα είναι καλά»…)

Σταμάτα να χρησιμοποιείς την ευτυχία σου σαν «σνακ»!

Θα έχεις παρατηρήσει τα σκυλιά να φαίνονται ευτυχισμένα πολλές φορές. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν αναβάλλουν την ευτυχία για «όταν θα γίνει κάτι». Απλά είναι ευτυχισμένα στο τώρα.

Κάνουμε το λάθος να βάζουμε την ευτυχία μας σαν «σνακ» για «όταν γίνει κάτι», χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι το ένα είναι άσχετο από το άλλο, και απλά γινόμαστε δυστυχισμένοι χωρίς λόγο.

Η ευτυχία είναι κάτι διαφορετικό από τη χαρά (joy) και τα λοιπά θετικά συναισθήματα. Είναι τρόπος σκέψης και τρόπος ζωής και θα το αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο.

Έστω ότι ισχύει κάτι τέτοιο, χωρίς να το αναλύσουμε παραπάνω τώρα… 

Θα γινόταν κάποιος να είναι ευτυχισμένος για τον σκύλο που είχε ΚΑΙ να νιώθει λύπη επειδή έχασε τον σκύλο του από τα πολλά σνακς; 

Χμμμ...

Η απάντηση αυτού σε επόμενο άρθρο!

Ας προχωρήσουμε όμως λίγο παραπάνω στο αγαπημένο θέμα μας - την αναβλητικότητα!

Και απορούμε με την αναβλητικότητα…

Φαντάσου λίγο τι θα γινόταν αν έδινες στον σκύλο σου το σνακ ΠΡΙΝ του πεις να κάτσει (ή όποια συμπεριφορά θες να μάθει), ή ΠΡΙΝ κάτσει, και αφού έτρωγε το σνακ, του φώναζες, του μίλαγες άσχημα και τον κλώτσαγες που δεν έκατσε.

Ακούγεται χαζό και βάναυσο ε;

Χμμμ….

Το κάνουμε όμως στον εαυτό μας καθημερινά αυτό. 

Σκέψου το λίγο.

Δίνεις στον εαυτό σου «ανταμοιβή» π.χ. το επόμενο επεισόδιο από τη σειρά που σου αρέσει στο Netflix, ή το σνακ (καλή ώρα) ή ότι άλλο σου αρέσει, ΠΡΟΤΟΥ να έχεις ξεκαθαρίσει τι θέλεις να κάνεις - ή ΠΡΟΤΟΥ κάτσεις να το κάνεις έστω και για 1-2 λεπτά. 

Μόλις φας το σνακ (ή ακόμη 2-3 σνακς), έχεις τύψεις και ενοχές και βρίζεις τον εαυτό σου «γιατί δεν το έκανε» (άρα δέρνεις τον σκύλο), και πας και τρως ακόμη παραπάνω ή βλέπεις ακόμη παραπάνω netflix για να νιώσεις καλύτερα (δίνοντας ακόμη παραπάνω "σνακ στον σκύλο") - και άρα επιβραβεύοντας αυτές τις συμπεριφορές, δηλαδή:

  • Την ανυπακοή στην εντολή, 
  • Την απαίτηση για σνακ, 
  • Το ξύλο και κακομεταχείριση που έχεις ως προς τον εαυτό σου, όλα μαζί).

Και κάπως έτσι επιβραβεύουμε όλον τον κύκλο της αναβλητικής συμπεριφοράς στον οποίο πέφτουμε πολύ συχνά!

Είναι να απορείς γιατί το κάνουμε τόσο συχνά λοιπόν;

Εγώ εντυπωσιάστηκα από τη χαζομάρα μου όταν κατάλαβα το τι κάνω. 

Με αυτόν τον τρόπο επιβραβεύεις όλες τις λάθος συμπεριφορές.

Τι μπορούμε να κάνουμε γι'αυτό;

Σκέψου λίγο πιο συνειδητά το τι έκανες σήμερα ή χτες - και σκέψου το υπό το πρίσμα των όσων διάβασες παραπάνω.

Η βασική ερώτηση που θέλω να σκεφτείς είναι - πριν κάνεις κάτι, σκέφτεσαι ξεκάθαρα τι είναι αυτό που πρέπει να κάνεις και ποια συμπεριφορά θες να ανταμείψεις ώστε να έχεις μελλοντικά, ή απλά κάθεσαι και “κάνεις” αυτό που έχεις να κάνεις;

Έχεις κατά νου μερικές ανταμοιβές που δίνεις στον εαυτό σου;

Πριν από αυτά - μήπως έχεις έναν τελείως “ανεκπαίδευτο σκύλο” και θα’πρεπε πρώτα να του δείξεις πώς είναι η συμπεριφορά που θες να επιβραβεύσεις στο περίπου;

Αρχικά, όπως είπαμε στο παραπάνω παράδειγμα, δε χρειαζόμαστε την τελειότητα - μόνο μία συμπεριφορά που προσεγγίζει στο περίπου αυτό που θέλουμε να κάνουμε. Δίνοντας την ανταμοιβή αμέσως μετά την ολοκλήρωση στο “περίπου”, δημιουργούμε ξαφνικά ένα κύκλωμα επιβράβευσης που λέει:

“Ώπ! Εδώ κάτι σημαντικό έγινε!
Τι κάναμε πριν πάρουμε την ανταμοιβή;”

Και σιγά σιγά, όσο θα επαναλαμβάνεις τη διαδικασία, θα επιβραβεύεις όλο και πιο συγκεκριμένη συμπεριφορά, έως ότου παίρνεις μία συγκεκριμένη συμπεριφορά όταν το θες.

Αλλά αρχικά, ξεκινάς στο περίπου, με μικρά βήματα. 

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα γι’ αυτό στα άρθρα Η τέχνη των μικρών βημάτων και 21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους ,

Ερώτηση… Πώς σε όλα τα παραπάνω παίζει ρόλο το συναίσθημα;;...

Αυτό καθώς και πολλά άλλα θα τα δούμε σε επόμενα άρθρα και επεισόδια όπως:

  • Πώς να επιβραβεύω τον εαυτό μου;
  • Πώς επιβραβεύουμε ΑΘΕΛΑ μας κακές συμπεριφορές και τι να κάνουμε
  • Πώς η παραπάνω διαδικασία μας καταστρέφει την υγεία, τις σχέσεις, τα οικονομικά;
  • Όπως είπαμε παραπάνω, είναι η ευτυχία συναίσθημα; 
  • Και αν όχι, πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την ευτυχία από τα συναισθήματα;

Καλή συνέχεια, stay tuned, και… Ζήσε με Δύναμη! ;)

Εγγράψου στους συνδρομητές και κατέβασε τα Δώρα!

Κάνε εγγραφή στους συνδρομητές και κατέβασε τη δωρεαν "εργαλειοθήκη των συνδρομητών", με το βιβλιαράκι - ερωτηματολόγιο αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου", καθώς και άλλα εκτυπώσιμα (πόστερ). Επίσης θα ενημερώνεσαι για νέα άρθρα.

Ο Νόμος που θα σε απελευθερώσει από την Αναβλητικότητα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Ξέρεις ποια είναι η Νούμερο ΈΝΑ δικαιολογία που χρησιμοποιούμε για να μην κάνουμε αυτά που θα θέλαμε να κάνουμε;

“Δεν προλαβαίνω.”

Αυτή η φράση είναι η μεγαλύτερη παγίδα. ​

Όμως πώς θα μπορούσαμε να μην πέφτουμε θύματα του ίδιους μας του μυαλού;;

Σου έχει τύχει στη σχολή, ή το σχολείο το παρακάτω;​

Να έχεις μία εργασία να παραδώσεις, ή ένα μάθημα να δώσεις, και να λες “θέλει 1 εβδομάδα”, και να το αναβάλλεις συνεχώς έως τελευταίας στιγμής... Και τελευταία στιγμή, όταν φτάνει ο κόμπος στο χτένι, βάζεις τα πάντα στην άκρη και κάθεσαι εκεί για μερικές (ή αρκετές) ώρες, πλήρως αφοσιωμένος και το τελειώνεις μέσα σε ένα βράδυ.

Σου θυμίζει κάτι αυτό; 

Νομίζω πως όλοι μας ανεξαιρέτως το έχουμε ζήσει.

Χτες άκουσα ένα podcast από το BrainHackingAcademy.gr (Επ. 56: Ο Νο. 1 νόμος για περισσότερα αποτελέσματα) που με έκανε να ξεχάσω όλες τις δικαιολογίες του γιατί δεν γράφω τόσο καιρό - κυρίως το “δεν προλαβαίνω” και το “έχω άλλες προτεραιότητες”, και με έκανε να το δω με νέα ματιά. 

Μία εργασία θα σου πάρει όσο χρόνο της αφιερώσεις. 

Μπορει να θέλει γύρω στις 15 ώρες. Η ίδια εργασία μπορεί να πάρει 1 μήνα αν έχεις πει ότι τόσο θα της αφιερώσεις. 

Όμως αν βαθιά μέσα σου πιστεύεις ότι θέλει λιγότερο, θα το αναβάλλεις. 

Θα το έχεις στο πίσω μέρος του μυαλού σου, αλλά δεν θα ασχοληθείς μέχρι τελευταία στιγμή. Και τότε, μαγικά, μέσα σε 5 ώρες την έχεις τελειώσει.

Όλοι μας το έχουμε ζήσει αυτό.

Υπάρχει μάλιστα ένας νόμος που το περιγράφει:

Ο νόμος του Parkinson

“Η δουλειά πάντα θα επεκτείνεται, ώστε να γεμίσει τον χρόνο που της δίνουμε για την εκπλήρωσή της”
~ Νόμος του Parkinson ~

Κάνε Tweet

Ξαναδιάβασέ το.

Είχα μιλήσει για αυτόν το νόμο περιληπτικά και σε προηγούμενο άρθρο, γράφοντας για το “καλό” στρες (ευ-στρες) - “Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;”, όπως και στα “4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας”, στο 3ο αντίδοτο, που ανέφερα πως θα πρέπει να θέτουμε τις δικές μας “Ημερομηνίες Λήξης” και "Ποινές" σε ό,τι έχουμε να κάνουμε.

Βλέπεις, λειτουργούμε πολύ καλύτερα με περιορισμούς και όρια.

Σίγουρα, η “ελευθερία” είναι πολύ πιο σέξι από τους περιορισμούς. 

“Δε μου αρέσει να με περιορίζουν” λέμε. 

Όμως είναι διαφορετικό να περιορίζεσαι από άλλους, και διαφορετικό το να περιορίζεσαι από δική σου επιλογή.

Το σπίτι στο οποίο ζούμε, οι τοίχοι, είναι όρια προς τα έξω. Το δωμάτιο που κοιμόμαστε, έχει όρια σε σχέση με τα άλλα δωμάτια. Το ίδιο και η τουαλέτα.

Επιθυμούμε τα όρια γιατί μας δίνουν ελευθερίες, όσο παράδοξο και αν ακούγεται. Όταν κάποιος εισβάλει στον προσωπικό μας χώρο, μας ενοχλεί. Και αυτό γιατί δεν σέβεται τα προσωπικά μας όρια. 

Οι κανόνες και οι νόμοι είναι μία μορφή ορίων

  • Σκέψου λίγο την οδήγηση χωρίς κανόνες. Θα επικρατούσε χάος. Δε θα τολμούσες να βγεις από το σπίτι σου. 
  • Σκέψου τη φυσική χωρίς νόμους. Τα πάντα θα ήταν τυχαία, κάθε βήμα μας θα είχε τυχαίο αποτέλεσμα.
  • Σκέψου τη γλώσσα χωρίς κανόνες. Ο καθένας θα μιλούσε όπως να’ναι.
  • Ή σκέψου τη μουσική χωρίς νόμους. Θα επικρατούσε μόνο θόρυβος.
  • Σκέψου να παίξεις ένα παιχνίδι χωρίς κανόνες, που ο καθένας κάνει ότι θέλει όποτε θέλει. Θα αγανακτούσες, ή θα το βαριόσουν κατευθείαν.

Δεν μας αρέσει να μας θέτουν όρια. Αλλά όταν φαντάζεσαι μία ζωή απελευθερωμένη και δίχως όρια, δεν νομίζω να φαντάζεσαι τα αποπάνω. 

Ωστόσο είναι διαφορετικό το να μάθουμε να θέτουμε εμείς οι ίδιοι όρια στον εαυτό μας. Είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο.

Και γι’αυτό το λόγο ο περισσότερος κόσμος λειτουργεί καλύτερα σε οργανωμένα πλαίσια που οι άλλοι του βάζουν όρια - όπως ως υπάλληλοι σε επιχειρήσεις, ή δημόσιοι υπάλληλοι, και γι'αυτό ο περισσότερος κόσμος όταν αποκτήσει απότομα δύναμη ή χρήματα λένε πως "βλέπεις ποιος πραγματικά είναι". Δε γνωρίζει πώς και γιατί να οριοθετεί τον εαυτό του και τους άλλους. Όμως ξεφεύγω. Αυτό είναι συζήτηση για άλλο άρθρο.

Ο νόμος του Parkinson είναι μορφή οριοθέτησης

Αυτός ο νόμος που ανέφερα, ο Νόμος του Πάρκινσον, μας λέει πως ό,τι επιθυμούμε να κάνουμε, θα μας πάρει όσο χρόνο του αφιερώσουμε. Είναι μία μορφή αυτο-οριοθέτησης.

Και αυτό μπορούμε να αρχίσουμε να το χρησιμοποιούμε υπέρ μας, αντί να το αφήνουμε στην τύχη.

Εάν αναβάλλεις συχνά κάτι που θα ήθελες να κάνεις, επειδή “δεν έχεις χρόνο”, δοκίμασε να βάλεις κάποια χρονικά όρια για κάτι συγκεκριμένο. Όπως για αυτό το άρθρο, είπα: θα πάω σε μία καφετέρια χωρίς καλώδιο για το λάπτοπ, και θα έχω Χ χρόνο (1.5 ώρα) να παράγω ένα άρθρο (το έγραψα όταν ήταν ακόμη ανοιχτές οι καφετέρειες!! #μένουμεσπίτι).

Σίγουρα θα μπορούσα να του αφιερώσω παραπάνω χρόνο, όμως αν δεν το οριοθετήσω εγώ, δεν θα το κάνω ποτέ. Οπότε είπα απλά να ξεκινήσω, με αυτούς τους περιορισμούς.

Παρεπιπτόντως, αυτή ήταν μία πάρα πολύ ωραία ιδέα από το podcast που ανέφερα παραπάνω, από τη Φύλλις Γαβριηλίδου.

Υπολόγισε πόσο χρόνο θα σου έπαιρνε κάτι, και δοκίμασε να το κάνεις στα ⅔ του χρόνου, ή στο μισό χρόνο.

Ποια είναι μερικά από τα πράγματα που θα ήθελες να κάνεις, αλλά αναβάλλεις συνεχώς; Πόσο χρόνο πιστεύεις θα σου έπαιρναν;

Τι και αν τα έκανες στον μισό χρόνο;

Τι θα γινόταν αν εκείνη η αναφορά που πρέπει να γράψεις, είχες 30’ να την γράψεις; Ή αν είχες 10 λεπτά να κατεβάσεις ιδέες για το νέο σου project; Ή είχες 3 ώρες να διαβάσεις εκείνο το βιβλίο που λες εδώ και τόσο καιρό και δεν έχεις προλάβει να το ακουμπήσεις; Σίγουρα υπό χρονική πίεση, το μυαλό σου θα σου δείξει νέους τρόπους να τα καταφέρεις. 

Πολλές φορές μάλιστα, υπό τέτοια πίεση, ξυπνάνε μέσα μας δυνάμεις που ποτέ δεν πιστεύαμε πως είχαμε. Και δεν ξέραμε πως τις είχαμε γιατί δεν είχαν χρειαστεί να αφυπνιστούν. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες όμως, βρίσκονται εκεί.

Κάπως έτσι, έφτασα την περίοδο που διάβαζα πάρα πολύ εντατικά για εξετάσεις για ειδικότητα στην Αμερική (USMLE) να διαβάζω και 10 και 12 και 14 ώρες την ημέρα, καθημερινά για μεγάλο διάστημα - πάνω από μήνα.

Ήταν μία μορφή αυτοπεριορισμού και αυτο-οριοθέτησης που έπρεπε να το κάνω, ώστε να καταφέρω αυτά τα οποία ήθελα. Και είχα επενδύσει ήδη πάρα πολύ, το κόστος ήταν πάρα πολύ υψηλό, και ΕΠΡΕΠΕ να τα βγάλω πέρα, έπρεπε να βρω κάποιον τρόπο να τα καταφέρω.

Και έτσι, στην ανάγκη, ξύπνησαν οι δυνάμεις που χρειάζονταν. Τις οποίες, δεν ήξερα ότι τις έχω, ή ότι βρίσκονταν εκεί για όταν τις χρειαστώ.

Και αν τα κατάφερα εγώ, μπορούν να τα καταφέρουν όλοι.

Και ακριβώς αυτό είναι το νόημα: όλοι μας έχουμε δυνάμεις μέσα μας, αλλά κοιμούνται, γιατί δεν χρειάζεται να αφυπνιστούν - δεν είναι τέτοια η πίεση, οι ανάγκες, οι καταστάσεις που να τις απαιτούν.

“Η δουλειά πάντα θα επεκτείνεται, ώστε να γεμίσει τον χρόνο που της δίνουμε για την εκπλήρωσή της”
~ Νόμος του Parkinson ~

Κάνε Tweet

Σίγουρα, αυτό θα σου προκαλέσει παραπάνω στρες. Όμως αν το κάνεις με δική σου επιλογή και είναι κάτι που εσύ θες, θα είναι καλό στρες (ευστρες - διάβασε το άρθρο παραπάνω).

Επίσης με αυτόν τον τρόπο θα έχεις περισσότερο χρόνο για βαθύτερη και καλύτερη ξεκούραση.

Θέσε χρονικά όρια, και απλά ξεκίνα.

Σου υπενθυμίζω και πάλι (όπως εμένα μου υπενθυμίζει πολλές φορές από το αποπάνω podcast ο Δημήτρης και η Φύλλις), πως "το μέτριο που θα κάνεις, θα είναι πολύ καλύτερο από το τέλειο που δεν θα κάνεις."

Τέλος, αν σου φαίνεται χρήσιμο αυτό το άρθρο, μοιράσου το με φίλους/φίλες σου που πιστεύεις ότι θα τους ενδιαφέρει ή θα τους βοηθήσει.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:

Παλαιότερα άρθρα μου για την αναβλητικότητα:

Εγγράψου στους συνδρομητές και κατέβασε τα Δώρα!

Κάνε εγγραφή στους συνδρομητές για να λαμβάνεις 1 email την εβδομάδα (max) για όλα τα νέα άρθρα και προτάσεις / έξτρα υλικό.

Επίσης μπορείς να κατεβάσεις τη δωρεαν "εργαλειοθήκη των συνδρομητών", με το βιβλιαράκι - ερωτηματολόγιο αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου", καθώς και άλλα εκτυπώσιμα (πόστερ).

Πώς να απελευθερωθείς πριν τελειώσει η καραντίνα

Αισθάνεσαι και εσύ φυλακισμένος; Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος.

Όμως, είναι όντως οι περιορισμοί που σε κάνουν να αισθάνεσαι πιεσμένος και περιορισμένος;

Είναι δυνατόν να απελευθερωθείς πριν τελειώσουν οι περιορισμοί;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Αισθάνεσαι και εσύ φυλακισμένος; Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος. 

Αρκετός κόσμος από την αρχή των περιορισμών αισθανόταν εγκλωβισμένος, αλλά ιδίως τώρα με τα νέα μέτρα από 23/3, πολύς κόσμος που ήταν στα πρόθυρα, τώρα είναι εμφανώς ενοχλημένος και πιεσμένος.

Ίσως και εσύ να έχεις ζοριστεί οικονομικά ή να έχεις χάσει τη δουλειά σου, και να μην ξέρεις τι να κάνεις και να αισθάνεσαι εγκλωβισμένος.

Όμως είναι όντως οι περιορισμοί που σε κάνουν να αισθάνεσαι πιεσμένος και περιορισμένος; Φαινομενικά, ναι. 

Φταίει ιδίως το γεγονός ότι στο επιβάλλουν, έτσι;

Και όμως, ο λόγος για τον οποίο αισθάνεσαι έτσι είναι το νόημα που του έχεις δόσει = εσύ τι πιστεύεις για τα όσα συμβαίνουν.

"

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ είναι εσωτερική υπόθεση. Μπορείς να τα έχεις όλα και να νιώθεις στέρηση. Μπορείς να είσαι κλεισμένος σπίτι και να νιώθεις ελεύθερος. Ελευθερία δεν είναι να μπορώ να κάνω ό,τι θέλω, αλλά να νιώθω ελεύθερος ακόμα κι αν επιλέξω να μην το κάνω*. 

Ο Μαντέλα ένιωθε ελεύθερος 27 χρόνια μέσα στο κελί του γι’αυτό κι έγινε αυτός που έγινε.”


*(αλλιώς είσαι ουσιαστικά σκλαβωμένος από τις επιθυμίες σου)

Δε θα μπορούσα να το διατυπώσω καλύτερα.

Τα συναισθήματά μας δεν πηγάζουν από τις καταστάσεις (κάτι εκεί έξω - αντικειμενικό) - αλλά από το νόημα που δίνουμε σε αυτές (κάτι μέσα μας - υποκειμενικό). 

Τα συναισθήματά μας δεν πηγάζουν από τις καταστάσεις - αλλά από το νόημα που εμείς δίνουμε σε αυτές.

Κάνε Tweet

Και ξέρεις ποιο είναι το καλύτερο; Ότι μπορούμε να αλλάξουμε το τι νόημα δίνουμε στις καταστάσεις. Έχεις σκεφτεί συνειδητά το τι σημαίνει αυτή η κατάσταση, ή έχεις δεχτεί αφιλτράριστα τα όσα μας μεταφέρουν από τον περίγυρό μας;

Κάποιος μπορεί να θεωρεί την καραντίνα σαν φυλάκιση και εγκλωβισμό, κάποιος σαν σωτηρία για τους αγαπημένους του, κάποιον άλλον να μην τον νοιάζει καν, γιατί δεν άλλαξε η καθημερινότητά του.

Εσύ ΤΙ νόημα δίνεις στην καραντίνα και τους περιορισμούς; 

Μπορείς να παρατηρήσεις το πώς μιλάς για αυτά, και τι υπονοείς με αυτά που λες. 

Το βλέπεις σαν φυλακή; Ή σαν εξελικτικό άλμα; Και γιατί να μην είναι ΚΑΙ το δεύτερο; 

Γιατί να μην είναι, πέρα από κάτι αγχωτικό και πιεστικό για την ανθρωπότητα, και μία ευκαιρία να αναθεωρήσεις πολλά από το παρελθόν σου, και να ξεκινήσεις όλα αυτά που ήθελες να κάνεις τόσο καιρό και δεν έβρισκες χρόνο;

Η αλήθεια ότι όλο αυτό είναι κάτι το πρωτοφανές, σίγουρα. Δεν έχουμε αντιμετωπίσει  ξανά κάτι τέτοιο, και δεν ξέρουμε πως θα κυλήσουν τα πράγματα. Το μέλλον είναι πολύ αβέβαιο.

Όμως μέσα σε αυτόν τον ωκεανό αβεβαιότητας είναι που καλούμαστε να βρούμε όποια βραχονησίδα σιγουριάς μπορούμε για να πιαστούμε. 

Ο άνθρωπος είναι βιολογικά προγραμματισμένος κάθε φορά που στρεσάρεται, να καταφεύγει παραπάνω στις συνήθειές του - σε αυτές τις βραχονησίδες σιγουριάς, τις οποίες ξέρει, και του παρέχουν μία σχετική ασφάλεια σε σχέση με το άγνωστο εκεί έξω.

Ο άνθρωπος όταν βρίσκεται υπό πίεση, τείνει να μπαίνει στον αυτόματο πιλότο - καταφεύγοντας στις συνήθειες που ήδη έχει, μεγενθύνοντάς τις.

Κάνε Tweet

Βλέπεις, η ίδια κατάσταση μπορεί να ερμηνευθεί με πολλούς τρόπους, και από μόνη της, είναι κενή νοήματος.

Κάθε κατάσταση είναι καθρέφτης του εμείς ποιοι είμαστε.

Ο αισιόδοξος θα χαρεί, ο απαισιόδοξος θα στεναχωρηθεί, ο ανασφαλής θα προσβληθεί, ο δυνατός θα το εκμεταλλευτεί, και θα μπορέσει να προσφέρει κιόλας.

Γιατί πέρα από συνήθειες πράξεων, δηλαδή το αν γυμναζόμαστε, ή το να πλένουμε τα δόντια μας, έχουμε και:

  • νοητικές συνήθειες (δηλαδή σκέψεις, μοτίβα και τρόπο που βλέπουμε ή που ερμηνεύουμε τις καταστάσεις) που σκεπτόμαστε καθημερινά και πολλές φορές την ημέρα, αλλά και 
  • συναισθηματικές συνήθειες, δηλαδή συναισθήματα που μας βγαίνουν πολύ πιο εύκολα και τα οποία έχουμε συνηθίσει να τα αισθανόμαστε σε καθημερινή ή εβδομαδιαία βάση, και αν δεν τα αισθανθούμε, μας φαίνεται περίεργο.

Όλες αυτές οι συνήθειες είναι για να μας παρέχουν κάποιο μικρό έλεγχο, και ξέρουμε ότι θα μας φέρουν ένα προβλεπόμενο αποτέλεσμα ή κάποια επιβράβευση.

Όμως για να καταφέρουμε να αλλάξουμε το οτιδήποτε, θα πρέπει πρώτα να παρατηρήσουμε, και να αποκτήσουμε επίγνωση.

Μπορούμε να αλλάξουμε μόνο ότι φέρουμε στο φως του Συνειδητού, μέσα από την προσεκτική εστίαση, καταγραφή και παρακολούθηση. 

Αυτό που παραμένει στην Άβυσσο, στο σκοτάδι του ασυνειδήτου, στην άγνοια, δεν μπορούμε να το αλλάξουμε ηθελημένα. Και είναι λογικό, γιατί δεν ξέρουμε καν πως υπάρχει.

Να μερικές ερωτήσεις να κάτσεις να σκεφτείς:

  • Εσύ πώς βλέπεις την κατάσταση; 
  • Τι νόημα έχει για σένα προσωπικά αυτή η φάση με τον ιό; 
  • Έχει κάποιο νόημα ή όχι;
  • Πού ξοδεύεις τον περισσότερό σου χρόνο μέσα στην ημέρα;
  • Πέρα από το από πάνω, ποιο είναι το 2ο πράγμα στο οποίο ξοδεύεις τον περισσότερό σου χρόνο;
  • Τι κάνεις όταν ξυπνάς το πρωί;
  • Ποια είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα μέσα στην ημέρα σου;
  • Τα κυρίαρχα συναισθήματα μέσα στην εβδομάδα σου;
  • Αν κολλούσες σε μία «μέρα της Μαρμότας» (από τη γνωστή ταινία «Groundhog day») και αυτά που κάνεις τώρα συνέχιζες να τα κάνεις καθημερινά ακριβώς τα ίδια, σα να ξαναζείς την ίδια μέρα για 1 χρόνο, ή για 3 χρόνια.. Πού θα σε οδηγούσαν; Να γίνεις καλύτερος ή χειρότερος; Καλύτερος σε ποιους τομεις; Χειρότερος σε ποιους τομείς;

Ελπίζω να σε προβλημάτισα. Γράψε στα σχόλια.

Τέλος, θέλω να κλείσω με κάτι που είχε πει ένας Εβραίος Ψυχίατρος, ο Βίκτορ Φρανκλ, τον οποίο είχαν συλλάβει, φυλακίσει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, και βασανίσει οι Γερμανοί Ναζί, αλλά παρ’όλα αυτά, επιβίωσε, βοηθούσε τους υπόλοιπους φυλακισμένους, και έγραψε για την εμπειρία του στο καταπληκτικό βιβλίο - Το νόημα της Ζωής (μεταφρασμένο στα Ελληνικά - πρωτότυπος τίτλος: "Man's search for meaning")

Τα πάντα μπορούν να τα στερήσουν από έναν άνθρωπο εκτός από ένα: την τελευταία από τις ανθρώπινες ελευθερίες - το να επιλέγει κάποιος τη στάση του ανεξαρτήτως περιστάσεων, το να επιλέγει κάποιος τον δικό του δρόμο. - Viktor E. Frankl

Κάνε Tweet

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για το πώς βλέπουμε τον κόσμο μας - ένα καταπληκτικό νοητικό μοντέλο που επηρεάζει θεαματικά όλη μας τη ζωή χωρίς να το καταλαβαίνουμε. 

Άρθρο: "Ο καθοριστικός παράγοντας της ευτυχίας σου"

Πώς από τη μία γινόμαστε θύματα και έρμαια των περιστάσεων, και από την άλλη, μπορούμε να γίνουμε ήρωες της δικής μας ζωής. Με μία «απλή» αλλαγή οπτικής, κάτω από τις ίδιες συνθήκες.

Γιατί, ναι. Εχει τόση σημασία. Έχεις ως κέντρο κάτι που μπορείς να ελέγξεις, ή κάτι άλλο «κάπου εκεί έξω», εκτός του δικού σου ελέγχου;

13 λόγοι που η καραντίνα μας έχει κάνει καλό

Εν μέσω της πίεσης και του κορονοϊού, και ενώ ο περισσότερος κόσμος έχει πιεστεί αρκετά, 13 (τουλάχιστον) οφέλη ξεπηδούν που δεν γίνεται να μην σχολιαστούν!

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πολύς κόσμος έχει πιεστεί αρκετά με τον κορονοϊό και την φάση της καραντίνας και των απαγορεύσεων.

Ευτυχώς όλοι μας σκεφτόμαστε αν έχουμε κάποιον ευπαθή στο σπίτι, και αυτο-περιοριζόμαστε. Γιατί ο κόσμος πολύ πιο συχνά θα κάνει κάτι για να μην πάθει κάτι κάποιος δικός του, παρά για το δικό του καλό. Έτσι, όταν σκεφτόμαστε ότι το κάνουμε για το καλό των άλλων, οι περιορισμοί γίνονται πιο υποφερτοί.

O κόσμος πολύ συχνότερα θα κάνει κάτι για να μην πάθει κάτι κάποιος δικός του, παρά για το δικό του καλό.

Κάνε Tweet

Εννοείται πως αυτό που συμβαίνει στην παρούσα δεν είναι φυσιολογικό, και η απομόνωση απέχει πολύ από τη φύση του ανθρώπου, όντας κοινωνικό όν. Όπως μου είπε και ένας φίλος μου, "αυτή η φάση κάνει κακό στον άνθρωπο, αλλά καλό στην ανθρωπότητα".  

Παρά την πίεση, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βρει πολλές διεξόδους, και μας έχει βγει σε καλό εν μέσω ταραχής και πανικού.

Παραθέτω 13 οφέλη της καραντίνας που παρατήρησα, και μου λες αν κάνω λάθος ή αν έχεις κάτι να προσθέσεις!

1. Επιτέλους διαφαίνονται τα κενά στον τομέα της Υγείας και αναγκάζεται η κυβέρνηση αργά ή γρήγορα να τον ανανεώσει και να τον βελτιώσει. Αν όχι τώρα, πολύ σύντομα. Κάποιοι άνθρωποι αρχίζουν να καταλαβαίνουν τον καθημερινό αγώνα των ιατρών/νοσοκόμων και όλου του προσωπικού στον τομέα των Επιστημών Υγείας, καθώς και την υποτίμηση και τα χτυπήματα που έχουν δεχθεί έως τώρα, αλλά και τις τεράστιες ελλείψεις.

Ισπανίδα βιολόγος ερευνητής:

"Δίνεται στους ποδοσφαιριστές 1 εκατομμύριο €, και στους βιολόγους ερευνητές 1.800€. Τώρα θέλετε μία θεραπεία. Να πάτε στον Cristiano Ronaldo ή τον Messi να σας βρουν μία θεραπεία."

(Hoax ή μη, καλά τα'πε)

2. Επιτέλους επίσης το σύστημα εκπαίδευσης ανανεώνεται, προσθέτοντας online μαθήματα σύγχρονα (live) και ασύγχρονα (να μπορείς να τα δεις/κατεβάσεις όποτε θες). Ο κόσμος μαθαίνει τι είναι οι online πλατφόρμες εκπαίδευσης, ανοίγοντας τεράστιους ορίζοντες επιλογών και δυνατοτήτων, που ήταν αδιανόητες στους προγόνους μας, ακόμα και 1-2 γενιές πίσω.

*σημείωση: σε αυτά που έχω για τους συνδρομητές παρακάτω, περιλαμβάνεται λίστα με online πλατφόρμες εκπαίδευσης

3. Ο κόσμος αρχίζει να καταλαβαίνει πως πολλές δουλειές τόσο καιρό θα μπορούσαν να γίνονται εξ αποστάσεως (και meetings, που τα πας τα meetings!!!), εξοικονομώντας πολύ χρόνο, ενέργεια και χρήμα - ώστε να είναι με την οικογένειά τους παραπάνω, ή με αυτούς που αγαπούν, ή να ξοδεύουν λιγότερο (ή ποιοτικότερο) χρόνο στη δουλειά. Όσον αφορά το Δημόσιο της Ελλάδος και τη γραφειοκρατεία του, ξαφνικά έγινε ένα άλμα 10 χρόνια μπροστά στο μέλλον.

4. Πολλοί, στην ανάγκη μας για επαφή, καταφεύγουμε σε βιντεοκλήσεις με άτομα με τα οποία είχαμε χαθεί για πολύ καιρό και δεν μπορούσαμε να συντονιστούμε να βρεθούμε από κοντά! Πολλά γκρουπς και events που γινόντουσαν από κοντά, τώρα ναι μεν χάνουν την πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, αλλά επεκτείνονται εκτός των περιορισμών της απόστασης. Εδώ γίνονται προγράμματα γυμναστικής στο σπίτι μέσω Zoom...

5. Είμαστε όλοι ένα. Περνάμε όλοι μαζί μία αρκετά πιεστική κατάσταση - που είναι κοινή για όλους. Και αυτό μας ενώνει περισσότερο απ’ όσο μας διαχωρίζουν οι διάφοροι (μέχρι πρότινος) φραγμοί και διαφορές - σύνορα κρατών και ηπείρων, πολιτική και θρησκεία.

Υπό πίεση, τα πράγματα μπαίνουν σε μία καλύτερη προοπτική, και καταλαβαίνεις τι είναι πιο σημαντικό. Επίσης πολλές οικογένειες ενώνονται περισσότερο απ’ ότι καταστρέφονται - παιδιά επιστρέφουν στο σπίτι, ξαναγίνεται συσπείρωση πολλών οικογενειών που είχαν απομακρυνθεί για λόγους εργασίας.

Άλλοι που είχαν κάνει λάθος επιλογές ανθρώπων γύρω τους και απέφευγαν να δουν τις συνέπειες, τώρα αναπόφευκτα έρχονται αντιμέτωποι με αυτές και αναγκάζονται να ξανασκεφτούν κάποια πράγματα.

Άλλοι που δεν έχουν μάθει να οριοθετούν τους άλλους, τώρα συνειδητοποιούν το πόσο πολύ ενέργεια τους τρώει η κακή συνεννόηση και το να μην υπάρχουν όρια μεταξύ των ανθρώπων.

6. Έχουν δημιουργηθεί νέες εργασιακές ευκαιρίες. Μπορεί πολλές δουλειές και σπιτικά να υποφέρουν οικονομικά λόγω των απαγορεύσεων, όμως αν καταφέρεις μέσα στην καταιγίδα να βρεις το κέντρο σου και να ηρεμήσεις, ίσως μπορέσεις να κοιτάξεις πιο προσεκτικά…

Και τότε θα δεις πως  δημιουργούνται πολλές περισσότερες ευκαιρίες για δουλειά online - όπως online/social media marketing, copywriting, coding, ανάπτυξη εφαρμογών (apps), video editing (αυξημένα online courses), online δημιουργία προϊόντων, design (photoshop etc), online μαθήματα, online πλατφόρμες εκπαίδευσης, παραλλαγές πολλών εργασιών για το σπίτι.

Έχεις αρκετό χρόνο στη διάθεσή σου, αν κάθεσαι σπίτι σου, να μάθεις εξ αποστάσεως μία νέα ικανότητα - ή να βελτιώσεις μία ήδη υπάρχουσα (από πλατφόρμες όπως Udemy, Skillshare, ή Coursera) σε βαθμό που να μπορείς να ξεκινήσεις να εργάζεσαι ως ελεύθερος επαγγελματίας μερικής απασχόλησης (αναλαμβάνοντας μικρά projects) σε sites όπως το Fiverr, Upwork και Freelancer.

Θυμήσου ότι ο πραγματικός κόσμος δε θέλει χαρτιά και βεβαιώσεις - θέλει αποτελέσματα και απλές κριτικές από άλλους πως "το έκανε καλά και στην ώρα του".

7. Ξύπνημα χωρίς ξυπνητήρι. Πόσο καιρό είχες να το κάνεις αυτό καθημερινή; Δε το σχολιάζω άλλο! Η αναπλήρωση ύπνου είναι το μεγαλύτερο καλό που μπορείς να κάνεις για την υγεία σου και το ανοσοποιητικό σου.

8. Τα πάρκα ξαναγεμίζουν, χωρίς την ανάγκη του Pokemon GO και powerbank! Ο κόσμος επειδή δεν αντέχει άλλο μέσα και με  ηλεκτρονικές συσκευές, άρχισε να βγαίνει έξω.

Αυτό, έως ότου το απαγόρευσαν προφανώς, αλλά ακόμη βλέπεις περισσότερα άτομα έξω απ’ ότι συνήθως να περπατούν/γυμνάζονται.

9. Κόσμος που γυμναζόταν σε κλειστούς χώρους, τώρα βγαίνει και γυμνάζεται έξω (ΟΚ, ίσως αυτό να μην ισχύει τόσο πολύ αυτή την εβδομάδα)- και περισσότεροι τους βλέπουν και τους αντιγράφουν ή τουλάχιστον αρχίζουν και αυτοί να κινητοποιούνται. Πλέον γίνεται της μόδας να γυμνάζεσαι ακόμη και σπίτι σου, (αμάν αυτά τα βίντεο με γυμναστική στο σπίτι!) επειδή μας απαγόρευσαν τα γυμναστήρια!

10. Καθαρίζει λίγο ο πλανήτης. Μπορεί να ακουστεί τραβηγμένο, και πραγματικά οι θάνατοι που έχει προκαλέσει αυτός ο κορονοϊος είναι αρκετοί. Ιδίως στην Ιταλία λόγω του υψηλού μέσου όρου ηλικίας της χώρας, και λυπάμαι βαθύτατα γι’ αυτό, όμως φαίνεται πως ο ίδιος ιός να έχει προκαλέσει, έμμεσα, πολύ περισσότερα οφέλη σε ολόκληρο τον πλανήτη. Μειώθηκαν παντού δραματικά οι ρύποι, άρχισε να καθαρίζει η ατμόσφαιρα, τα νερά, τα κανάλια, η θάλασσα, και να αναγεννάται η γη. 

11. Χρόνος για σειρές και videogames μέχρι τελικής πτώσεως! Προφανώς όλοι μας θα δούμε και θα παίξουμε λίγο παραπάνω από το συνηθισμένο μας. Έτσι ξεκινήσαμε στην αρχή των περιοριστικών μέτρων, γιατί δεν γνώριζαν το πόσο θα κρατήσει. Όμως σιγά σιγά ίσως έχεις συνειδητοποιήσει ότι θα κρατήσει παραπάνω απ'όσο περιμέναμε

12. Όταν πλέον δεν αντέχεις άλλο, ώρα να ανακαλύψεις τα podcasts - σαν «ραδιοφωνικές» εκπομπές, είτε μουσικής, είτε (και σημαντικότερο) ομιλίες - συζητήσεις επαγγελματιών από διάφορους τομείς, σε απλή γλώσσα, πάνω σε ότι θέμα τραβά η καρδιά σου. Ό,τι κινητό και αν έχεις, μπες και κατέβασε την εφαρμογή Stitcher, πήγαινε στην αναζήτησή του, και ψάξε ό,τι τραβά η ψυχούλα σου. Παραθέτω παρακάτω μερικά από τα αγαπημένα μου podcasts, και είμαι σίγουρος ότι θα βρεις και εσύ μερικά διαμαντάκια που να σου τραβήξουν το ενδιαφέρον.

13. Αναγκαστικά, θέλοντας ή μη, θα αφιερώσεις χρόνο με τον εαυτό σου. Αυτό έχει διαφορετικού βαθμού δυσκολία για τον καθένα, ανάλογα τη σχέση του με τον εαυτό του.

Πόσο αγαπάς τον εαυτό σου; (Διάβασε το παλαιότερό μου άρθρο Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;)

 Μπορείς να αξιοποιήσεις αυτόν τον χρόνο για να απολαύσεις ύπνο που σου λείπει. Ίσως για να αναζωπυρώσεις παλιές φιλίες εξ αποστάσεως.

Ίσως όμως να κάτσεις με μία κούπα καφέ ή τσάι και να γράψεις, και να σκεφτείς, και να επαναπροσδιορίσεις τις προτεραιότητές σου και το τι είναι πραγματικά σημαντικό για εσένα. Τι μπορείς να βελτιώσεις. Τι λάθη έκανες και τι μπορείς να μάθεις απ’ αυτά. Ίσως και να αρχίσεις να ονειρεύεσαι για το μέλλον πράγματα που έως τώρα ήταν θολά, ή δεν είχες χρόνο να σκεφτείς. Ή… που δεν τολμούσες να σκεφτείς.

Μπορείς να κατεβάσεις δωρεάν το μικρό βιβλιαράκι αυτο-ανακάλυψης, με ερωτήσεις για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου και να σκεφτείς (αυτό που βλέπεις στην πλαϊνή στήλη), καθώς και αρκετά άλλα δωρεάν εκτυπώσιμα  / εργαλεία για τους συνδρομητές.

Όπως και να έχει, καλή καραντίνα σου εύχομαι, και να θυμάσαι:

~ Και αυτό θα περάσει ~

Ποιες είναι οι σκέψεις σου; Γράψε παρακάτω και μοιράσου το με τους φίλους σου!

Πώς να συγκεντρώνεσαι όταν δίνεις εξετάσεις

Σου έχει τύχει και εσένα να μπεις να δώσεις εξετάσεις ή να κάνεις μία συνέντευξη, και ξαφνικά να αδειάζει το μυαλό σου; Να μην μπορείς να θυμηθείς τίποτα;
Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος.
Όμως υπάρχει τρόπος να κάνεις επανεκκίνηση στο μυαλό σου.

Σου έχει τύχει και εσένα να μπεις να δώσεις εξετάσεις και ξαφνικά να αδειάζει το μυαλό σου; Να μην μπορείς να θυμηθείς τίποτα;

Ή μήπως σου έχει τύχει να θολώνει το μυαλό σου σε μία συνέντευξη; Σε μία κρίσιμη στιγμή; Σε μία στιγμή που σου ζητάνε πολλά ταυτόχρονα; Σε έναν τσακωμό;

Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος. Και δεν φταις εσύ. Ως άνθρωποι, είμαστε καλωδιωμένοι να συμβαίνει αυτό. Συνέχισε να διαβάζεις παρακάτω για να δεις γιατί συμβαίνει αυτό, και τι μπορείς να κάνεις όταν ξανασυμβεί, ώστε να ξεμπλοκάρεις.

Έχω γράψει στο παρελθόν άρθρα για το διάβασμα και τη μνήμη, όπως:

Όμως πολλά παιδιά μου έχουν στείλει μηνύματα ζητώντας να γράψω για τη συγκέντρωση, και ιδίως κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, όπως οι Πανελλήνιες, οπότε ήρθε η ώρα!

Τι συμβαίνει όταν το μυαλό μας μπλοκάρει στις εξετάσεις;

Είμαστε στην αίθουσα. Ο καθηγητής μοιράζει τα θέματα για να ξεκινήσει το διαγώνισμα. Το παίρνεις, βλέπεις τις ερωτήσεις, και ξαφνικά, κενό.

Το μυαλό σου έχει τηλεμεταφερθεί στη σαβάννα, κάπου μεσημέρι, ο ήλιος καίει, και εσύ τρέχεις μανιωδώς για να ξεφύγεις από τα λιοντάρια, τα φίδια, τις τίγρεις, και όλη την παρέα του Σίμπα και του Μόγλη μαζί που σε κυνηγάνε να σε φάνε.

Μπορεί να βρίσκεσαι στην αίθουσα, αλλά ταυτόχρονα το σώμα σου να αντιδρά όπως στο αποπάνω σενάριο. Τι συμβαίνει;

Το σώμα σου έχει μπει σε κατάσταση "Μάχης ή Φυγής", και οι ορμόνες που κατακλύζουν το σώμα σου σε ετοιμάζουν για αυτό.

Και αφού τρέχεις στη σαβάννα να σωθείς, τι να την κάνεις τη λογική; 

Δεν τη χρειάζεσαι. Και έτσι το σώμα σου την κλείνει. Το ανθρώπινο μέρος του εγκεφάλου, ο μετωπιαίος λοβός, έχει σταματήσει να λειτουργεί. Τα έντονα συναισθήματα έχουν μπλοκάρει την πρόσβαση στις αναμνήσεις. Μόνο οι βασικές ανάγκες επιβίωσης λειτουργούν. 

Έχεις νοιώσει κάτι αντίστοιχο;

Φαντάζομαι άλλοι σου είπαν "Ηρέμησε!" ή "Χαλάρωσε και συγκεντρώσου!". Σίγουρα βοήθησε αυτό, ε;

Μάλλον όχι. Τα λόγια και η σκέψη δεν έχουν καμία θέση στο παραπάνω σενάριο επιβίωσης από τα θηρία της εξέτασης.

Φαίνεται πως στο παρελθόν, οι άνθρωποι που στεκόντουσαν να το σκεφτούν ή να το αναλύσουν, την ώρα που τους κυνηγούσαν θηρία, έγιναν γεύμα.

Εμείς είμαστε μάλλον απόγονοι των άλλων - εκείνων που δεν σκεφτόντουσαν εκείνη την κρίσιμη ώρα. Οπότε, δεν φταις εσύ που δεν μπορείς να συγκεντρωθείς - φταίει η βιολογία μας.

Όσο δεν σε κατακλύζει φόβος και άγχος, δεν μπορείς να συγκεντρωθείς ή να θυμηθείς, γιατί ο εγκέφαλός σου δεν λειτουργεί ιδανικά.

Εάν βρίσκαμε έναν άμεσο τρόπο να ηρεμήσουμε, θα άρχιζε ξανά να λειτουργεί ιδανικά (ίσως και καλύτερα από πριν!).

Σε τι έχεις έλεγχο, και σε τι όχι;

Για να μπορέσεις εκείνη την κρίσιμη ώρα να συγκεντρωθείς, υπάρχουν μερικές απλές τεχνικές χαλάρωσης που έχει αποδειχτεί επανειλημμένα πως λειτουργούν. Το γιατί λειτουργούν, είναι μεγάλο θέμα, θα βάλω τα links στο τέλος του άρθρου.

Σκέψου λίγο, πώς μπορείς να ηρεμήσεις εκείνη τη στιγμή; Ας σκεφτούμε λίγο τη βασική ερώτηση των Στωικών φιλοσόφων:

"Σε τι έχεις έλεγχο, και σε τι όχι;"

  • Έχεις έλεγχο στο τι αισθάνεσαι; Όχι. 
  • Έχεις έλεγχο στο πόσο γρήγορα χτυπά η καρδιά σου; Όχι (φαντάζομαι).
  • Έχεις έλεγχο στο τι λένε οι άλλοι και τι θα σκεφτούν για εσένα; Όχι.
  • Έχεις έλεγχο στο τι σκέφτεσαι εσύ; πολύ λίγο. 
  • Έχεις έλεγχο στην αναπνοή σου; Ναι. Μπορείς να κλείσεις τα μάτια σου; Πάλι ναι! 

Σε αυτά τα δύο λοιπόν θα σταθούμε.

Σου φαίνεται περίεργο;

Και όμως, ελέγχοντας την αναπνοή, πέρα απ'το ότι συνειδητοποιείς ότι "έχω κάποιον έλεγχο", έχεις έμμεση επίδραση στην καρδιά και τον ρυθμό της, στις ορμόνες που κυκλοφορούν στο σώμα σου, όπως η αδρεναλίνη, η νοραδρεναλίνη και η κορτιζόλη, και εν συνεχεία στο μυαλό σου, που ξεμπλοκάρει και αρχίζει να λειτουργεί ξανά φυσιολογικά και ολόκληρο.

“Η αργή, βαθιά ανάσα, είναι σημαντική γιατί μειώνει τα επίπεδα έντασης στο σώμα σου. Δεν θα διώξει τα συναισθήματα, αλλά θα σου προσφέρει ένα κέντρο ηρεμίας μέσα σου. Είναι σαν μία άγκυρα μέσα σε μία συναισθηματική καταιγίδα: η άγκυρα δεν διώχνει την καταιγίδα, αλλά θα σε κρατήσει σταθερό μέχρι να περάσει."

~ Russ Harris - ιατρός, ψυχοθεραπευτής A.C.T. (Acceptance & Commitment Therapy) ~

Αρχικά, για να ανακτήσεις τον έλεγχο, κλείσε τα μάτια σου (αν θες), και πάρε μία αργή και βαθιά ανάσα από τη μύτη, και κράτα την για 15 δευτερόλεπτα (15"). Βγάλε τον αέρα αργά και σταθερά από το στόμα. Δοκίμασέ το τώρα.

Επανέλαβε 1-2 φορές. Αυτό είναι η βασική σου άγκυρα στην πραγματικότητα, που θα σε επαναφέρει στην αίθουσα, μακριά από τη σαβάννα, τον καυτό ήλιο και τα θεριά.

Τώρα που άρχισες να έχεις έναν μικρό βαθμό ελέγχου πάνω στο σώμα σου, άρχισε να παίρνεις ρυθμικές, αργές, σχετικά βαθιές αναπνοές από τη μύτη.

Άσκηση "Πνοή Κουτί"

Ακολούθησε την εξής άσκηση, που ονομάζεται "Πνοή Kουτί" (δική μου μετάφραση, κανονικά το λένε "Box Breathing"), η οποία άρχισε να γίνεται δημοφιλής από τους Ο.Υ.Κ.άδες της Αμερικής - U.S. Navy S.E.A.L.s.

“Προτού πάρεις τον έλεγχο του μυαλού σου, πρέπει πρώτα να το ηρεμήσεις. Ο γρηγορότερος τρόπος να ηρεμήσεις το μυαλό σου, μαζί με το σώμα σου, είναι μέσω της αργής και ελεγχόμενης βαθιάς αναπνοής.”
~Mark Divine, πρώην U.S. Navy S.E.A.L. Commander~
Βιβλίο: The Way of the SEAL

Πνοή κουτί - Box Breathing gif - 5" εισπνοή, 5" κρατάς, 5" εκπνοή, 5" κρατάς, επανάληψη.

Η άσκηση "Πνοή Κουτί" (Box Breathing) έχει 4 στάδια που επαναλαμβάνονται:

  1. 5 δευτερόλεπτα παίρνεις εισπνοή από τη μύτη, 
  2. 5 δευτερόλεπτα κρατάς την αναπνοή σου, 
  3. 5 δευτερόλεπτα εκπνέεις,
  4. 5 δευτερόλεπτα μένεις χωρίς αέρα. Επανάληψη.

Το νόημα είναι η ρυθμικότητα. Επίσης έχει σημασία το να αναπνέεις από τη μύτη, καθώς αυτό απενεργοποιεί την αντίδραση "Μάχης / Φυγής".

Υπάρχουν πολλές παραλλαγές της παραπάνω άσκησης, αλλά καλό είναι να τα έχεις απλά στο μυαλό σου, και να το κάνεις. Μη σε νοιάζει η τελειότητα.

"Το μέτριο που θα κάνεις είναι πολύ καλύτερο 
από το τέλειο που δε θα κάνεις".

Όμως, για να το κάνεις στις εξετάσεις αυτό, θα πρέπει πρώτα ΝΑ ΘΥΜΗΘΕΙΣ να το κάνεις!!!

Μην ξεχνάς πως έχει κλείσει το μυαλό σου εκείνη την ώρα και δε θυμάσαι τίποτα.

Οπότε, την ώρα που σε κυνηγάνε πιστεύεις θα μπορέσεις να το θυμηθείς; 

Εκπαιδεύσου με την κάθε ευκαιρία!

“Ο Φόβος είναι ενθουσιασμός, χωρίς την ανάσα"
~ Fritz Perls, ιδρυτής της θεραπείας Gestalt ~

Εαν δεν το έχεις ήδη εκπαιδεύσει και δεν το έχεις κάνει συνήθεια, όχι, δεν πρόκειται να το θυμηθείς μέσα στην ένταση των εξετάσεων.

Όπως είπαμε, δεν φταις εσύ γι'αυτό. Δεν έχεις τον έλεγχο εκείνη τη στιγμή.

Όμως έχεις τη δυνατότητα να προνοήσεις - έχεις τον έλεγχο πριν (δηλαδή τώρα), και μετά. Οπότε, τώρα τι κάνεις. 

Εάν δεν το εκπαιδεύσεις τώρα που μπορείς, και με την κάθε ευκαιρία που θα βρίσκεις, τότε ναι, θα έχεις την ευθύνη μετά που δεν θα το θυμάσαι υπό πίεση.

Για να μπορείς να το κάνεις στις εξετάσεις, πρέπει να το έχεις εκπαιδεύσει σε ασφαλές περιβάλλον.

Θυμάσαι τι είπαμε στο προηγούμενο άρθρο (Η τέχνη των μικρών βημάτων);; Ξεκίνα με πολύ μικρά βηματάκια και επανέλαβέ το πολλές φορές μέσα στην ημέρα. Δοκίμασε για 3-6 ανάσες αρχικά (=1 με 2 λεπτά).

Μερικές περιπτώσεις και ευκαιρίες που μπορείς να κάνεις την παραπάνω άσκηση "Πνοή Κουτί":

  1. Το πρωί όταν ξυπνάς
  2. Πριν, ή την ώρα που διαβάζεις κάτι
  3. Όταν νιώθεις να ανεβάζεις παλμούς και αυτό σε ανησυχεί
  4. Όταν νιώθεις να εκνευρίζεσαι από κάτι ή με κάποιον, και να “ανάβουν τα αίματα”
  5. Όταν νιώθεις ότι κάποιος πάει να σου μεταδώσει τον πόνο και τα προβλήματά του και νοιώθεις να "φουντώνεις"
  6. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να ανησυχεί και να αγχώνεται για το μέλλον
  7. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να μετανιώνει και να έχει ενοχές για κάτι που συνέβη στο παρελθόν
  8. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να μην μπορεί να συγκεντρωθεί
  9. Όποτε περιμένεις σε ουρές και αναμονές, πχ στο ταμείο, στην τράπεζα, στο φανάρι.

Τέλος, αν σου φαίνεται χρήσιμο αυτό το άρθρο, μοιράσου το με φίλους/φίλες σου που πιστεύεις ότι θα τους ενδιαφέρει ή θα τους βοηθήσει.

Η τέχνη των μικρών βημάτων

Η τέχνη των μικρών βημάτων

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πόσες φορές καθημερινά δίνουμε υποσχέσεις στον εαυτό μας και στους άλλους, και λίγο αργότερα πιάνουμε τον εαυτό μας να κάνει το ακριβώς αντίθετο, αντί για αυτό που είπαμε πως θα κάνουμε. 

Μας αρέσει να βάζουμε μεγάλους στόχους. Και ακόμη περισσότερο, να τους συζητάμε!

Ακούγονται τόσο σέξι όταν τους λέμε δεξιά και αριστερά. 

Και νοιώθουμε τόσο παραγωγικοί.

Την τελευταία διετία, ο κόσμος παρατηρεί πως έχω χάσει μερικά κιλά και έχω αυξήσει λίγο τον “όγκο”. Και με ρωτάνε “τι κάνεις; Πόσες ώρες περνάς στο γυμναστήριο και έγινες έτσι;”

Χαμογελώ, και τους λέω το “μυστικό” μου:

“Κάνω 1 push up την ημέρα.”
“Χαχαχαχα εντάξει, σοβαρά τώρα, τι κάνεις;”
(παίρνω σοβαρό ύφος) “Όχι, σοβαρά. Αυτό κάνω.”

Κανένας δεν με πιστεύει. Και όμως είναι αλήθεια.

Τον τελευταίο χρόνο πειραματίζομαι με μία γιγάντια αλλαγή στον τρόπο σκέψης μου και δράσης μου. 

Ο μεγαλύτερός μου εχθρός για όλη μου τη ζωή ήταν ο ίδιος μου ο εαυτός. Πολλοί το λέμε, λίγοι όμως καταλαβαίνουν τι σημαίνει ακριβώς αυτό.

Τι σημαίνει το ότι “Ο μεγαλύτερός μας εχθρός είναι ο ίδιος μας ο εαυτός”;

Για μένα, σημαίνει πολλά πράγματα, το μεγαλύτερο εκ των οποίων είναι η αναβλητικότητά μου. Είχα μερικούς πανέξυπνους τρόπους να αναβάλλω τα σημαντικά και αυτά που ξέρω πως είναι καλά για μένα.

Εντέλει, αποφάσισα να κάνω τον εαυτό μου από εχθρό μου, φίλο μου.

Και άρχισα να κάνω τη μεγάλη αλλαγή που προανέφερα, η οποία όπως κατάλαβες έχει να κάνει με το ακριβώς αντίθετο: πολύ μικρές αλλαγές.

Για να καταλάβεις όμως το γιατί, ας διερωτηθούμε:

Γιατί αναβάλλουμε;

Ξέρουμε τι μας συμφέρει και τι είναι για το καλό μας. Όλοι μας ξέρουμε τι “θα έπρεπε” να κάνουμε. Όλοι μας είχαμε όνειρα κάποια στιγμή στη ζωή μας. Γιατί δεν τα ακολουθήσαμε μέχρι τέλους; 

Γιατί συνεχίζουμε να αθετούμε τις υποσχέσεις μας, προς τους άλλους, αλλά το κυριότερο, τις υποσχέσεις μας προς τον εαυτό μας;

Η απάντηση είναι πολύ απλή:

​Το μυαλό μας είναι σαν ένα γατάκι στο χιόνι.

Τι εννοώ με αυτό;

Πες πως έχεις ένα γατάκι, που δεν έχει δει ποτέ του χιόνι.

Και θες να το μάθεις να αγαπάει το χιόνι, και να παίζει με αυτό.

Τι θα έκανες;

Μία επιλογή είναι να το πάρεις, και να το πετάξεις μες στο χιόνι. Θα παγώσει για μία στιγμή, θα φοβηθεί μέχρι θανάτου, και θα τρέξει κατευθείαν μέσα στο σπίτι και τη ζεστασιά του.

Τώρα, μάλιστα, είναι θυμωμένο μαζί σου, και θα σε γρατζουνίσει σε απροειδοποίητη στιγμή.

Το μυαλό μας είναι ακριβώς έτσι: Σαν ένα ανεκπαίδευτο, ατίθασο κατοικίδιο.

Εάν κάνεις κάτι που θα το φοβίσει, θα γυρίσει να σε δαγκώσει και να σε γρατζουνήσει.

Πάει κάπως έτσι:

Εσύ: "Θέλω να πάω στο γυμναστήριο"
Μυαλό σου: "Τι είπες?! Θα μου το πληρώσεις! Πήγαινε φάε μπισκοτάκια και πιάσε ένα μαξιλάρι να κλάψεις γιατί είσαι παχύς."  ή

Εσύ: "Θέλω να τελειώσω την εργασία μέχρι την επόμενη εβδομάδα"
Μυαλό σου: "Οκ, έχουμε χρόνο, τώρα όμως θα σε τιμωρήσω που με τρόμαξες και μου βάζεις όλη αυτή την πίεση. Πήγαινε να δεις Netflix με τις ώρες, μέχρι να σιχαθείς τον εαυτό σου."

Αλλά τι θα γινόταν εάν στο παραπάνω παράδειγμα με το γατάκι είχαμε μία προσέγγιση πολύ πιο φιλική και αγαπητή, και πάνω απ’ όλα, μη-απειλητική;

Τι θα γινόταν αν, αντί να το πετάξεις βίαια μέσα στο χιόνι, κάνεις το εξής:

Την πρώτη μέρα, παίρνεις το γατάκι έξω απ’την πόρτα, και το αφήνεις στα όρια του χιονιού. Τρομάζει και τρέχει μέσα.

Την επόμενη μέρα ξανά. Τρομάζει λιγότερο.

Και ξανά. Και ξανά. Και ξανά.

Μετά από λίγες μέρες αρχίζει να το περιεργάζεται. Το δοκιμάζει, το ζουλάει, και ξανατρέχει μέσα.

Μετά από μερικές μέρες αρχίζει να παίζει λίγο μαζί του. Να το περιεργάζεται περισσότερο.

Και μία μέρα το βλέπεις να τρέχει και να βουτάει μέσ’το χιόνι από μόνο του, και να παίζει με αυτό.

Γιατί τώρα ξέρει ότι το χιόνι δεν είναι απειλητικό, αλλά μαλακό και αφράτο σα σύννεφο, παρά του ότι είναι κρύο.

Φαντάσου για μία στιγμή:

Στο μυαλό σου υπάρχει ένα Δωμάτιο Ελέγχου.

Οτιδήποτε αισθάνεσαι, κάνεις, λες, μυρίζεις, ακούς - τα πάντα, περνούν μέσα από αυτό το δωμάτιο. Αυτό το Δωμάτιο Ελέγχου, είναι γεμάτο φρουρούς, λέιζερς, κάμερες, και μηχανές βασανιστηρίων. Εάν αισθανθεί την οποιαδήποτε απειλή, έχεις τελειώσει. Και όσο μεγαλύτερη η αλλαγή, τόσο μεγαλύτερη η απειλή.

Αλλά τι γίνεται με τις πολύ μικρές επιλογές, αποφάσεις και συνήθειες; Είτε καλές, είτε κακές; 

Περνούν απαρατήρητες.

Πολλά πράγματα περνούν απαρατήρητα από αυτό το δωμάτιο. Τα μικρά παιδιά ξέρουν πώς να χειραγωγούν τους μεγάλους με αυτόν τον τρόπο. Και εμείς ξέρουμε πώς να περνάμε αυτό το δωμάτιο όταν είναι να κάνουμε κάποια σκανταλιά ή να πείσουμε κάποιον για κάτι.

  • Έλα μωρέ, πλάκα θα έχει, μόνο για αυτή τη φορά! Δε θα το ξανακάνουμε, το υπόσχομαι!
  • Άντε, πάμε για ένα ποτάκι μόνο...
  • Θα φάω μόνο μία μπουκίτσα από αυτή τη σοκολάτα...
  • Μόνο ένα τσιγάρο είναι. Έλα μωρέ, τι να σου κάνει μία φορά;..
  • Θα δω απλά ένα επεισόδιο από τη σειρά…

Ποιον κοροϊδεύουμε; Οκ, μερικές φορές ναι. Αλλά ας σοβαρευτούμε. ΣΠΑΝΙΑ μένουμε στο ένα. Τις περισσότερες φορές θα συνεχίσουμε. Γιατί αν αρχίσουμε, θέλουμε κι άλλο.

Ένα τσιγάρο δεν προκαλεί κάποιο πρόβλημα.

Αλλά τι γίνεται με τα 10.000; Ή τα 20.000; Γιατί αν υπολογίσεις 1 πακέτο την ημέρα για 5 χρόνια είναι 36.500 (20*365*5) μικρές επιλογές (ω ναι!) που πέρασαν απαρατήρητες.

Αλλά τι γίνεται με τις θετικές αλλαγές;

Είδες πόσο “κουλό” σου ακούστηκε το 1 push up την ημέρα. Τι να σου κάνει; Δεν είναι στην κουλτούρα μας να συζητάμε “πώς να κάνεις 1 pushup την ημέρα”. Δεν είναι σέξυ. Είναι καλύτερο το “πήγαινε στο γυμναστήριο 3-5 φορές την εβδομάδα για 2 ώρες τη φορά”. Ακούγεται πιο σωστό.

Δεν είναι ωραίο το “πώς να χάσεις 100 γραμμάρια”, αλλά “πώς να χάσεις 20 ή 50 κιλά ή να κάνεις κοιλιακούς σε 2 εβδομάδες”.

Δεν είναι το “πώς να αυξήσεις τα έσοδά σου κατά 50€”, αλλά “πώς να διπλασιάσεις ή να τριπλασιάσεις τα έσοδά σου” ή “πώς να γίνεις εκατομμυριούχος”.

Και δεν αρχίζουμε, γιατί περιμένουμε τη σωστή στιγμή - να νιώσουμε πάθος, ενθουσιασμό, και να έχουμε όρεξη να το κάνουμε. Αλλά η “όρεξη” είναι συναίσθημα. Και τα συναισθήματα είναι τελείως ασταθή και αναξιόπιστα, όπως οι αμμόλοφοι της ερήμου Σαχάρα που αλλάζουν συνεχώς με τον άνεμο. Η “όρεξη”, η “έμπνευση”, δεν είναι για συνήθειες ή αλλαγές ζωής.

Δεν μπορούμε να χτίσουμε τίποτε πραγματικά σταθερό πάνω σε μία τόσο ασταθή βάση.

Δεν μπορούμε να χτίσουμε τίποτε πραγματικά σταθερό πάνω σε μία τόσο ασταθή βάση συναισθημάτων όπως η “όρεξη” και η “έμπνευση”.

Χρειαζόμαστε κάτι σταθερό. Κάτι που να λειτουργεί 100% των φορών, όχι 50% ή 30%.

Και όσο περιμένουμε να μας έρθει η όρεξη και η κατάλληλη στιγμή, μήνες και χρόνια περνούν, και τίποτε δεν συμβαίνει. Αλλά οι μικρές επιλογές, αποφάσεις και συνήθειες περνούν κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη μας.

Ίσως το 1 pushup ή το να διαβάσεις μία σελίδα από ένα βιβλίο, ή απ’τα 5 κουταλάκια ζάχαρη στον καφέ να κόψεις το ένα, ή να γράψεις ένα πράγμα για το οποίο είσαι ευγνώμων απ’την ημέρα σου, ή να κάτσεις να χαλαρώσεις μόνος σε μία καρέκλα δίχως να κάνεις τίποτα για 1-2 λεπτά, όντως να μην κάνει καμία μεγάλη διαφορά. 

Όμως όταν το βάζεις σκοπό να το κάνεις καθημερινά, οι μέρες περνούν, χωρίς να το καταλάβεις, επειδή δεν ενεργοποιείται ο συναγερμός απ’ το προαναφερθέν Δωμάτιο Ελέγχου.

Και αν τα κάνεις τικ (ή βάζεις νούμερο) σε ένα απλό ημερολόγιο τοίχου, ξαφνικά βλέπεις ότι έχεις φτάσει τις 30 ημέρες. Μετά τις 50. Μετά τις 80, τις 100. Και δεν το έχεις συνειδητοποιήσει καν.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των μίνι-συνηθειών

Μάντεψε ποιο είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα; Τηρείς μία απλή υπόσχεση που έδωσες στον εαυτό σου, και τα δεδομένα μιλάνε μόνα τους - γίνεσαι αυτός που όταν λες ότι θα κάνεις κάτι, το κάνεις. Αυτή είναι η βάση της αυτοπεποίθησης. Από εκεί που ο εαυτός σου ήταν ο εχθρός σου, συμφιλιώνεσαι μαζί του.

Είχα εκπληκτικά αποτελέσματα με αυτή την απλή μέθοδο, και γι’αυτό μιλάω γι’αυτή σε φίλους, γνωστούς ή ακόμη και σε ασθενείς μου, με την πρώτη ευκαιρία. Τώρα, καθημερινά για τις τελευταίες 650 ημέρες ηρεμώ καθημερινά για 1 λεπτό. Κάνω ένα pushup για τις τελευταίες 635 ημέρες, καθημερινά (αν και το έσπασα για 2 εβδομάδες και τώρα είμαι στο 150 ξανά).

Ανακάλυψα πως ΜΠΟΡΩ να το κάνω. 

Οπότε άρχισα να προσθέτω προσεκτικά μερικές επιπλέον συνήθειες.

Και όχι μόνο αυτό.

Η αύξηση στην αυτοπεποίθηση είναι ακόμη μεγαλύτερη από αυτό που φαντάζεσαι. Γιατί;

Γιατί ενώ λες θα κάνω 1, πάντα το πετυχαίνεις. Όμως όταν αρχίσεις, κάποιες φορές θα θέλεις να συνεχίσεις και το 1 θα γίνουν 2, 10 ή 50. 

Ξαφνικά αρχίζεις να γίνεσαι ο άνθρωπος που λέει και λέει λίγα, αλλά κάνει πολλά - σε αντίθεση με τον περισσότερο κόσμο που λέει πολλά και κάνει λίγα.

Η καθημερινή ενέργεια που δίνει μία τόσο απλή τακτική, εις βάθος χρόνου, αλλά και μετατροπή αυτών των συνηθειών σε παιχνίδι, είναι ασύλληπτη.

Ταυτόχρονα, αυτές οι Μίνι-Συνήθειες, όταν περάσουν μερικές ημέρες, σου παρέχουν έναν ακλόνητο πυρήνα. Γίνονται ένας φωτεινός, και διαχρονικός Πολικός Αστέρας, που σε καθοδηγεί και μπορεί να σε βγάλει απ’ την οποιαδήποτε καταιγίδα και χάος. Επειδή το λες και γίνεται - ό,τι και να συμβαίνει γύρω σου.

Επειδή όπως έχει πει και ο Tony Robbins:

“Συστηματικά υπερεκτιμούμε τι μπορούμε να κάνουμε σε μία ημέρα ή σε μία εβδομάδα, και μεγαλειωδώς υποτιμούμε τι μπορούμε να κάνουμε σε έναν χρόνο ή σε μία δεκαετία”.

Η δύναμη των μικρών συνηθειών και αποφάσεων, βρίσκεται στην συνέπεια - εις βάθος χρόνου, και στη συσσώρευση αυτών σε κάτι τεράστιο.

Πάντα κοιτάμε προς τα πίσω, και αναρωτιόμαστε 
"Μα καλά, τι έκανα όλα αυτά τα χρόνια;"

Η απάντηση;
"Μικρές επιλογές, αποφάσεις και συνήθειες που συνεχίζουν να συσσωρεύονται."

Οπότε

“Ονειρέψου μεγάλα πράγματα,
αλλά ξεκίνα από τα μικρά
Και ξεκίνα τώρα.”

Ναι. Εστίασε στα μικρά. Γιατί τα μικρά είναι αυτά που πραγματικά μετράνε.

Μπορείς να ακούσεις περισσότερα για τις μίνι-συνήθειες στο ελληνικό podcast “Μίνι συνήθειες για μεγάλα αποτελέσματα”, από το Brain Hacking Academy και τους Δημήτρη Γκιόκα και Φύλλις Γαβριηλίδου (τα έχω ακούσει όλα και το αγαπώ).

Θα βρεις να διαβάσεις περισσότερα στο βιβλίο “Mini Habits: Smaller Habits, Bigger Results” ή  στο “Atomic Habits”, το οποίο πλέον έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά ως “Ένα τίποτα μπορεί να αλλάξει τα πάντα” (link από το Public.gr). 

Ίσως μάλιστα να θες να ξεκινήσεις το “διάβασμα 1 σελίδα την ημέρα” σαν την επόμενή σου Μίνι-Συνήθεια. Ξεκίνα, γιατί πραγματικά θα σου αλλάξει όλη τη ζωή.

Τώρα, ρίξε μία ματιά στο προηγούμενο άρθρο "21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους".

Μπορείς να κατεβάσεις δωρεάν το μικρό βιβλιαράκι αυτο-ανακάλυψης, με ερωτήσεις για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου και να σκεφτείς (αυτό που βλέπεις στην πλαϊνή στήλη), καθώς και αρκετά άλλα δωρεάν εκτυπώσιμα  / εργαλεία για τους συνδρομητές.

21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast: Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Τον τελευταίο χρόνο έχω βιώσει τεράστια διαφορά σε όλη μου τη ζωή εξαιτίας μίας μικρής αλλαγής στον τρόπο σκέψης μου: χαμήλωσα τις προσδοκίες μου. Άρχισα να περιμένω λιγότερα απ'τον εαυτό μου και τους άλλους.

Μου πήρε 10 χρόνια να το καταλάβω ότι έπρεπε επιτέλους να το κάνω. Και ξαφνικά, μέσα σε ένα χρόνο, έχω δει περισσότερες αλλαγές από ποτέ.

Ακούγεται παράλογο, και όμως, μέχρι το τέλος του άρθρου ελπίζω να καταλήξεις στα ίδια συμπεράσματα που κατέληξα και εγώ.

Ήταν σαν σήμερα ένα χρόνο πριν, όταν μετά από τόσες αποτυχίες (δες το προηγούμενο άρθρο: Πώς να αποτυγχάνεις πολύ αλλά να συνεχίζεις να προχωράς (- μερικές από τις μεγάλες μου αποτυχίες) ) έπιασα στα χέρια μου και διάβασα ένα μικρό βιβλίο πάνω σε Μινι-Συνήθειες. Και όλα σταδιακά άρχισαν να αλλάζουν.

Σημείωση: Δεν είναι ΟΛΕΣ οι προσδοκίες το ίδιο: έχουν διαφορά οι “μακροπρόθεσμες” προσδοκίες - πχ. το τι περιμένεις να έχεις καταφέρει σε μία δεκαετία, από τις “βραχυπρόθεσμες” (καθημερινές) προσδοκίες - πχ. το τι θες να κάνεις μέσα στη μέρα σου, ή μέσα στην επόμενη ώρα.

Στο άρθρο αυτό μιλάω για τις βραχυπρόθεσμες προσδοκίες, δηλαδή τους καθημερινούς σου στόχους που βάζεις συνειδητά ή υπάρχουν αυτόματα (ασυνείδητα), και όχι για τις μακροπρόθεσμες (όπου εξακολουθώ να έχω υψηλές - αυτό θέλουμε).

Τις διαφορές μακροπρόθεσμων VS βραχυπρόθεσμων προσδοκιών θα τις αναλύσω σε επόμενο άρθρο.

21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου:

Για να καταλήξεις στα συμπεράσματα που κατέληξα και εγώ, θα σου παραθέσω τους παρακάτω 21 λόγους:

1. Οι μεγάλες προσδοκίες είναι ακριβώς αυτό: μεγάλες (αυτονόητο).

  • Όταν λέμε θέλω να γράψω 5 άρθρα μέσα σε μία εβδομάδα - ή έχω να κάνω 100 πράγματα μέσα στη μέρα μου, ή να πάω 5 φορές γυμναστήριο την εβδομάδα για 1 ώρα την ημέρα...
  • Και ταυτόχρονα θέλω να ξεκινήσω και μία δουλειά / side-project, και να έχω και την ηρεμία μου και την υγεία μου...
  • Ναι καλά. Έχεις παρατηρήσει πως ό,τι μας φαίνεται μεγάλο, μας φοβίζει και το αναβάλλουμε. Σωστά;

2. Τις υψηλές προσδοκίες είναι πιο δύσκολο να τις φτάσεις απ’ ότι τις χαμηλές.
(No shit, Sherlock)

3. Έχοντας υψηλές προσδοκίες αποτυγχάνεις συχνότερα και απογοητεύεσαι συχνότερα.

4. Είτε έχεις ψηλές είτε χαμηλές προσδοκίες, αν αποτυγχάνεις, σου ρίχνει την αυτοπεποίθηση και τη διάθεση, έστω και λίγο.

5. Όταν σε κάτι αποτυγχάνεις συνεχώς, δε θες να το ξανακάνεις. Έτσι, το παρατάς πιο εύκολα.

6. Χαμηλώνοντας, όμως, τις προσδοκίες σου, τις πετυχαίνεις πιο εύκολα. Άρα γίνεται και ευκολότερο να το ΞΑΝΑκάνεις.

  • Είναι εύκολο να αρχίσεις να μαζεύεις πολλές “μικρές νίκες” έχοντας χαμηλές προσδοκίες και μικρούς στόχους.

7. Άρα και ευκολότερο να σου ανέβει η αυτοπεποίθηση και η διάθεση.

8. Όταν θες να το ξανακάνεις, το εντάσσεις όπου βρεις μέσα στην ημέρα σου, όσο λίγο χρόνο και αν έχεις.

9. Όταν θες να το κάνεις μέσα στην ημέρα σου, εύκολα το συνεχίζεις για πολλές ημέρες.

10. Όταν το κάνεις για πολλές μέρες συνεχόμενα, το κάνεις και για μήνες, και γίνεται συνήθεια.

  • Έχε κατά νου πως ό,τι είναι εύκολο να κάνεις, είναι εύκολο και να ΜΗΝ κάνεις - γιαυτό θα'ταν καλό να το καταγράφεις κάπου πως το κάνεις, ώστε να το ξαναθυμάσαι καθημερινά (post-it χαρτάκια / υπενθυμίσεις / ξυπνητήρια / εφαρμογή για συνήθειες)

11. Η συνήθεια γίνεται χαρακτήρας και ταυτότητα - δηλαδή αλλάζει την εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου και το ποιος είσαι.

12. Κάτι που έχει γίνει πλέον μέρος του "ποιος είσαι", της ταυτότητάς σου, προσελκύει αντίστοιχες μικρές καθημερινές επιλογές

13. Αυτές οι μικρές καθημερινές επιλογές σου  βγαίνουν “φυσικά” - δεν αισθάνεσαι να πιέζεσαι - γιατί πηγάζουν απ’το ποιος είσαι πλέον.

14. Όταν αρχίζεις να κάνεις πολλές μικρές επιλογές διαφορετικά αυτή η νέα εικόνα για τον εαυτό σου εγκαθίσταται πιο βαθειά μέσα σου.

15. Όταν αλλάζει η εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου, τότε “κακές” συνήθειες που ΔΕΝ ταιριάζουν με τη “νέα εικόνα” σου, τείνουν να σταματούν πιο εύκολα (πχ. κάπνισμα)

16. Οι πολλές μικρές επιλογές που συσσωρεύονται καθημερινά, γίνονται νέες μικρές συνήθειες.

17. Οι συσσωρευμένες μικρές συνήθειες σου αυξάνουν εκθετικά την ταχύτητα προς τους στόχους σου.

18. Όσο περισσότερο πλησιάζεις τις προσδοκίες σου, τόσο μικραίνει το χάσμα μεταξύ του ποιος είσαι και του ποιος θέλεις να γίνεις / θα ήθελες να είσαι.

19. Όσο μικραίνει αυτό το χάσμα τόσο πιο ευτυχισμένος και γεμάτος νόημα αισθάνεσαι

  • το να αισθάνεσαι πως έχεις νόημα και ευτυχία στη ζωή σου, είναι σημαντικότερο απ’το να είσαι χαρούμενος όλη την ώρα.
  • Το πρώτο (νόημα και ευτυχία) είναι ένα γενικό αίσθημα μέσα στην καθημερινότητά σου, το δεύτερο (συνέχεια χαρούμενος) είναι αφύσικο και λάθος - πολλές φορές η χαρά δεν είναι το κατάλληλο συναίσθημα.
  • Γίνεται να είσαι λυπημένος, αλλά ταυτόχρονα να αισθάνεσαι ευτυχισμένος και με νόημα.

20. Όσο πιο ευτυχισμένος αισθάνεσαι τόσο περισσότερο θες να προσφέρεις και να βοηθήσεις και τους άλλους να τα καταφέρουν, προκειμένου να έχεις κοντινά σου, δικά σου άτομα να μοιραστείς αυτή την ευτυχία.

21. Όσοι περισσότεροι γινόμαστε ευτυχισμένοι, τόσο πιο ανεκτός και καλύτερος γίνεται ο κόσμος.

Κλείνοντας

Ναι, ΟΚ, ίσως να το πήγα λίγο μακριά. Αλλά ξεκίνησα με πολύ μικρά βήματα στη σκέψη, σωστά;

Τώρα καταλαβαίνεις το πόσο μεγάλη σημασία έχει το να ρίξεις τις καθημερινές σου προσδοκίες; Αν όχι, ξαναδιάβασέ το. Θα έρθουν και άλλα άρθρα πάνω σε αυτό.

Δε θέλεις να τιμωρείς συνεχώς τον εαυτό σου και τους άλλους που δεν κάνουν αυτά που “θα έπρεπε”. 

Θέλεις να τον επαινείς όποτε καταφέρνει το παραμικρό προς την σωστή κατεύθυνση.

Ό,τι και να κάνεις, κάν’ το μικρό, αλλά ξεκίνα τώρα.
Και ξανακάν'το μέσα στην ημέρα σου.
Και κάν’ το και αύριο.
Και κοίτα για τις μικρές διαφορές.

Σε ευχαριστώ.

Πώς να αποτυγχάνεις πολύ αλλά να συνεχίζεις να προχωράς (+ μερικές από τις μεγάλες μου αποτυχίες)

Έχω αποτύχει πολλές φορές. Εδώ είναι μερικές από αυτές, για να μη νομίζει ο κόσμος ότι είμαι ξεχωριστός ή πως μόνο προχωράω μπροστά.

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Ένας αναγνώστης μου έστειλε τις προάλλες το παρακάτω μήνυμα...

Φίλε Teo,

Συμφώνω με όλα αυτά που αναφέρεις, πιστέυω όμως ότι μερικές φορές ακόμα και αν ξέρεις τι χρειάζεται να κάνεις για να μπείς σε μια διαδικασία δια βιου μάθησης και αυτοβελτίωσης δεν καταφέρνεις ποτέ να το κάνεις συνήθεια.

Είτε γιατί πολύ απλά ποτέ δεν βρίσκεις τον χρόνο ή πέφτεις θύμα υποχρεώσεων και άλλων αντιπερισπασμών.

Πρέπει πρώτα να υπάρχουν πολυ καλά θεμέλια αυτο-πειθαρχίας.


Για αυτό θα ήθελα να σε ρώτησω να μοιραστείς μαζί μας πώς καταφέρνεις να είσαι συνεχώς αποδοτικός και να βαδίζεις σε μια μόνιμη πορεία αυτοβελτιωσης;

Με εκτίμηση,

Κώστας

Φίλε Κώστα, η αλήθεια είναι πως ΔΕΝ είμαι συνεχώς αποδοτικός.

Βαδίζω σε μία μόνιμη πορεία αυτοβελτίωσης, ναι, αλλά όπως και εσύ - πέφτω συνέχεια, και πολλές φορές κάνω ένα βήμα μπρος και τρία ή πέντε ή ΔΕΚΑ βήματα πίσω.

Έχω πάρα πολλές αποτυχίες στην καθημερινότητά μου, και πολλές φορές υπεραναλύω αυτά που έχω να κάνω, και εντέλει δεν κάνω τίποτα.

Κάποιες φορές βασανίζομαι από παραλυτικό άγχος και υπερφόρτωση επειδή βάζω συνεχώς πολλές υποχρεώσεις στο πιάτο μου - σε τέτοιο βαθμό που κάποιες μέρες δε θέλω να σηκωθώ το πρωί απ'το κρεββάτι, θέλω απλά να κάτσω εκεί να κοιτάω το ταβάνι. 

Θέλει κουράγιο μερικές φορές να σηκωθείς απ'το κρεβάτι σου.

Ώρες ώρες έχω αίσθημα αναξιότητας και σκέψεις αυτο-αμφισβήτησης - "υπάρχουν τόσοι και τόσοι που το κάνουν καλύτερα από μένα, γιατί ασχολούμαι; Γιατί να συνεχίσω;"

"Ίσως να έπρεπε να περιμένω μερικά χρόνια ακόμα." "Ίσως να μην είναι για μένα αυτό, γιατί το συνεχίζω;" "Μήπως θα'ταν καλύτερα να το αφήσω;"

Ώρες ώρες μπορεί απλά να έχω θυμό και επιθετικότητα προς όλους και προς όλα, και όλα να μου φταίνε. Γιατί είμαι ξενερωμένος κυρίως με τον εαυτό μου - ίσως και με τον κόσμο.

Δεν είναι όλα ρόδινα, και προσπαθώ - πλέον τουλάχιστον - να μην τα παρουσιάζω έτσι, γιατί κατανοώ ότι δίνω λάθος εντύπωση στον κόσμο. Και μετά δεν έχω ποιος να με βοηθήσει ή με ποιον να πανηγυρίσω.

Όταν δεν παρουσιάζεις τα λάθη σου, και το πού υστερείς, στους γύρω σου, στους φίλους σου, στην οικογένειά σου, στους αγαπημένους σου... Δεν μπορεί ο κόσμος να καταλάβει τη χαρά σου όταν πετυχαίνεις - "αφού πάντα πετύχαινες, τι το ξεχωριστό;".

Δεν μπορεί ο κόσμος να σε καταλάβει άμα δεν ανοίγεσαι. Δεν μπορούν να σε καταλάβουν όταν στεναχωριέσαι, και δεν μπορείς να πανηγυρίσεις, να γιορτάσεις όταν εν τέλει τα καταφέρνεις - γιατί δεν ξέρουν τι περνούσες.

Όμως, τουλάχιστον, πλέον είμαι πολύ πιο επιεικής με τον εαυτό μου και τα λάθη του

Μετά από τόσα χρόνια που "με μελετώ", που βλέπω τις αποτυχίες μου, που ψάχνω γιατί έφαγα και τρώω τα μούτρα μου, τι δεν έκανα καλά, και τι θα μπορούσα να κάνω καλύτερα, πλέον ο εαυτός μου με ξαφνιάζει πολύ λιγότερο. Αυτό είναι το καλό.

Μπορεί να έχω καταφέρει μόνο το 5-10% αυτών που θα ήθελα μέχρι τώρα. Όμως δεν έχει σημασία.

Ο Εγωισμός είναι ο χειρότερος Τύραννος.

Ανακάλυψα πως ο Εγωισμός μας είναι αυτός που μας τυφλώνει τις περισσότερες φορές και δεν μας επιτρέπει να δούμε το πόσο ατελείς είμαστε, και το πόσο υψηλές προσδοκίες έχουμε απ'τον εαυτό μας και τους άλλους.

Αυτός ο Εγωισμός που σου λέει πως "είσαι καλύτερος απ'αυτό" ή "θα έπρεπε να'χεις καταφέρει πόσα παραπάνω μέχρι τώρα". Αυτός ο Εγωισμός είναι ο χειρότερος τύραννος.

Με ξαφνιάζει όλο και λιγότερο πλέον το πόσο "μικρά πιθηκάκια" είμαστε ακόμα στο μυαλό μας και τη συμπεριφορά μας καθημερινά:

Όταν κάνεις "διατροφή" αλλά ξεκινάς με ένα γλυκάκι και μέσα σε λίγη ώρα έχεις φάει το μισό κουτί. Ή όταν βάζεις στοίχημα πως θα χάσεις 10 κιλά σε ένα μήνα (#fail), είναι η 10η προσπάθειά σου, και ξεκινάς "γιορτάζοντάς το" με ένα τεράστιο κομμάτι Λάβα Κέικ (#facepalm).

Όταν λες κόβω το κάπνισμα για 6η φορά, και σε λίγη ώρα λες "άκυρο, το παίρνω πίσω, φέρε ένα". Ή γράφεις άρθρο για το πώς έκοψες το κάπνισμα, και λίγους μήνες μετά το ξαναρχίζεις - και το διαγράφεις γιατί αισθάνεσαι υποκριτής (#ρεζίλι).

Όταν συζητάς με τους φίλους σου το πόσο καλύτερος είσαι από τον γείτονα που φωνάζει και βάζει δυνατά μουσική, ή τον άλλον που βγαίνει έξω, βρίζει και καλεί την αστυνομία - και μετά από λίγες ώρες ή μέρες πας και κάνεις τα ίδια.

Όταν κάνεις μεγάλα πλάνα και βάζεις πολύ ωραίους, μαγικούς, απίθανους στόχους, να τελειώσω τη σχολή το επόμενο 6άμηνο, να κάνω 6-pack, να κάνω το-και-το που θα μου αποφέρει τόσα €, και αμέσως μετά λες πάω για καφέ ή για ποτό να το γιορτάσω και να τα συζητήσω με τα παιδιά - ή ακόμα καλύτερα - μπαίνω να παίξω LoL να το συζητήσω εκεί με τα παιδιά.

Και εντέλει τα αναβάλλεις όλα - και το μόνο που κάνεις είναι να τα συζητάς με τους φίλους σου, γιατι "δεν έχω ενέργεια" "θέλω ύπνο" "τελικά ήταν χαζή ιδέα" ή συζητώντας τα να αισθάνεσαι ότι κάνεις βήματα προς τους στόχους σου. Ενώ στην πραγματικότητα παραμένεις στο ίδιο σημείο.

Όταν ανακαλύπτεις τους "απομακρυσμένους βοηθούς" (virtual assistants) στις Φιλιππίνες και προσλαμβάνεις έναν για 0.50 $ την ώρα για να κάνει μία εργασία σου και να σου γλιτώσει χρόνο ώστε να κάνεις άλλη, και εντέλει τον χρόνο που κερδίζεις κάθεσαι και παίζεις World of Warcraft...

Αγαπητέ Κώστα, το έχω "λούσει"

Αγαπητέ Κώστα, "το έχω λούσει" πάρα πολύ όλα αυτά τα χρόνια, πάμπολες φορές, σε όλους τους τομείς. Και ακόμη συνεχίζω, αρκετά, με πολύ θεαματικούς τρόπους που ίσως να έπρεπε να αναφέρω συχνότερα. Έτσι, ίσως και εγώ να μην κορόιδευα τον εαυτό μου ότι είμαι καλύτερος.

Όμως τουλάχιστον, μαθαίνουμε, έστω και αργά, έστω και επίπονα, έστω και μπροστά σε κόσμο, με ρεζίλι.

Όσο δεν το βάζουμε κάτω, και συνεχίζουμε να σηκωνόμαστε, να τινάζουμε τη σκόνη από πάνω μας, να μαθαίνουμε και να προχωράμε μπροστά, όσο συνεχίζουμε να συγχωρούμε τον εαυτό μας και να μη του κρατάμε κακία, γιατί "τόσα ξέραμε, τόσα κάναμε" και όσο περισσότερο πληγώνουμε και πατάμε το Εγώ μας, και χτίζουμε μεγαλύτερη ταπεινοφροσύνη...

Τόσο περισσότερο σκληραγωγούμαστε και γινόμαστε δυνατότεροι.

Και σιγά σιγά γινόμαστε πιο δυνατοί και πιο άξιοι να καταφέρουμε αυτά που θέλαμε μικρότεροι.

Γιατί η ζωή δεν είναι εύκολη, και το να απαιτούμε να μας δωθούν έτοιμα αυτά που θέλουμε χωρίς να το αξίζουμε, ή με το να απαιτούμε να μας συμπεριφερθούν καλά χωρίς να το αξίζουμε, είναι ύβρις. 

Ή στην τελική, μπορεί να συνειδητοποιήσουμε καθ'οδόν πως πλέον δεν το θέλουμε αυτό το "κάτι", και αλλάζουμε πορεία. Τώρα τουλάχιστον ξέρουμε τι ΔΕΝ θέλουμε.

Το μυστικό είναι να συγχωρείς τον εαυτό σου, να σηκώνεσαι, και να συνεχίζεις να προχωράς τον δρόμο σου.

Και να σταματήσουμε να προσπαθούμε να ξεγελάσουμε τον εαυτό μας - που είναι το ευκολότερο άτομο να ξεγελαστεί.

Για πρώτη φορά φέτος, κατάφερα να είμαι συνεπής με τον εαυτό μου και αυτά που λέω, και κατάφερα να επιτύχω πολλούς απ'τους στόχους που είχα βάλει χρόνια πριν.

Για δεύτερη φορά στη ζωή μου φέτος (πρώτη ήταν οι πανελλήνιες), τους τελευταίους μήνες, μπορώ να κοιτάω τον εαυτό μου στον καθρέφτη στα μάτια, και να χαίρομαι που είμαι εγώ - να είμαι περήφανος για τον εαυτό μου και να λέω "ρε φίλε, σε χαίρομαι, συνέχισε".

Ο τρόπος που το κατάφερα ήταν τέρμα απρόσμενος, αυτά που άλλαξα ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΑ και οι διαφορές είναι δραματικά ΜΕΓΑΛΕΣ μέσα στον τελευταίο χρόνο. Όμως δε θέλω να σου πω μεγάλα λόγια ακόμα.

Θα σου πω περισσότερα για το πώς τα κατάφερα στο επόμενο άρθρο. Όμως:

Προς το παρόν συγχώρεσε τον εαυτό σου.

Πείραμα:

Κάτσε και γράψε, σε χαρτί ή βίντεο: "Εαυτέ μου, αν και έχεις αποτύχει σε πολλά, πολλές φορές, σε συγχωρώ." Ξαναγράψτο. Ξανά και ξανά. Πες το. Μέχρι να το αισθανθείς. Όσο ψεύτικο και αν σου ακουστεί στην αρχή. Κάτσε και γράψε συγκεκριμένα περιστατικά:

  • Σε συγχωρώ που χτες καθόσουν 3 ώρες στο Instagram
  • Σε συγχωρώ που έβγαλες το άρθρο σε 5 ώρες αντί για 2.
  • Σε συγχωρώ που ήσουν επιθετικός ανά φάσεις και δεν μίλησες όπως θα έπρεπε.
  • Σε συγχωρώ που...

Γιατί αν δεν συγχωρέσεις πρώτα εσύ τον εαυτό σου, δεν θα τα έχεις καλά μαζί του. Και θα είσαι μαζί του μιά ζωή.

Θα πρέπει να συγχωρέσεις πρώτα τον εαυτό σου, ώστε εν συνεχεία να μπορέσεις να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να πετύχεις τους στόχους σου (21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους)

(1) Αν θες διάβασε αυτό το άρθρο για 25 τρόπους να αγαπήσεις περισσότερο τον εαυτό σου
και (2) γιατί αυτό είναι υγιής - ΚΑΛΟΣ εγωισμός.


Αν θες να γνωρίσεις τον εαυτό σου καλύτερα, για να τον εκτιμήσεις περισσότερο και να βρεις και άλλους λόγους να είσαι ευγνώμων και να τον αγαπήσεις, μπες εδώ και κατέβασε δωρεάν το μικρό βιβλιαράκι αυτο-ανακάλυψης, καθώς και αρκετά άλλα δωρεάν εκτυπώσιμα  / εργαλεία για τους συνδρομητές.

Πώς να κάνεις την Αναβλητικότητα φίλη σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Μετά από τόσο καιρό που είχα να γράψω άρθρο, έπρεπε να γράψω για την αναβλητικότητα! Όχι όμως γιατί είναι κακή - αλλά γιατί είναι καλή - και πώς έρχεται να μας υπενθυμίσει κάτι...

Πρόσφατα άρχισα να ξαναδιαβάζω ένα καταπληκτικό βιβλίο - "Το Εγώ είναι ο Εχθρός" (Ego is the Enemy) του Ryan Holiday, το οποίο μιλάει για το πώς το "Εγώ" μας είναι αυτό που μπαίνει εμπόδιο σε κάθε τι που κάνουμε ή δεν κάνουμε, είτε επιτυγχάνουμε, είτε αποτυγχάνουμε, είτε αναβάλλουμε συνεχώς τα πάντα και δεν κάνουμε τίποτα. 

***Σημείωση: στο άρθρο αυτό, το Εγώ το χρησιμοποιώ σαν τον ΚΑΚΟ ΕΓΩΙΣΜΟ, την έκδοση του Εγωισμού που τυφλώνει, που κουφαίνει, που απομονώνει και παραλύει τον άνθρωπο. Υπάρχει όμως και καλός εγωισμός και έχω μιλήσει για αυτόν σε άλλο άρθρο.***

Άμα πετύχεις κάτι, μεγάλο ή μικρό, το Εγώ είναι που θα αρχίσει να σου δίνει άδεια να αρχίσεις να "πυροβολάς τα πόδια σου":

Το Εγώ είναι που σου λέει πως "είσαι ξεχωριστός" - "αξίζεις περισσότερα" - "μπορείς να χαλαρώσεις τώρα, σου αξίζει" - "έλα, έχασα μερικά κιλά, μου αξίζει τώρα το μιλφέιγ" - "κρατιόμουν, ήμουν καλός όλη μέρα, αλλά τώρα θες βρίσιμο" - "τόσο καιρό έχω κόψει το τσιγάρο, μπορώ να κάνω ένα τώρα, δε θα με πειράξει".

Όταν αρχίζεις και γίνεσαι καλός σε κάτι, όταν κάνεις πρόοδο προς στόχους που έβαλες, αρχίζεις να ακούς λιγότερο αυτά που σου λένε οι άλλοι. Γιατί εσύ ξέρεις καλύτερα. Αρχίζεις και κλείνεσαι και απομονώνεσαι.

Σταματάς αυτά που σε οδήγησαν στη νίκη. Και αρχίζει ξανά η κατρακύλα.

Όταν αποτυγχάνεις, το Εγώ σου αρχίζει και λέει "αξίζω περισσότερα, φταίει αυτός που απέτυχα". "Φταίει η κοινωνία". "Φταίνε οι άλλοι". Και δεν αναλαμβάνεις καμία ευθύνη - και έτσι είσαι θύμα της ζωή σου και δεν πας πουθενά - περιμένεις κάποιον να έρθει να σε σώσει.

Αλλά το Εγώ μπορεί να οδηγήσει και σε ακόμα χειρότερα: σε μία ζωή που έχεις επαναπαυτεί, τη σιχαίνεσαι, τη νοιώθεις να σε φθείρει, αλλά την έχεις συνηθίσει, και δε σε ενοχλεί αρκετά ώστε να ταρακουνηθείς να αλλάξεις.

Και όταν δεν προσπαθείς καν να αλλάξεις, είναι γιατί το Εγώ σου σου λέει: "εγώ είμαι για μεγαλεία, τι νομίζεις, θα αρχίσω να δουλεύω για 1€ την ώρα;" ή "Τι θα μου κάνει το 1 πουσαπ, εγώ θέλω κανονική γυμναστική!", ή "τι είμαι ο χαμάλης σου και θες να βγάλω και τα σκουπίδια;", "για ποια με πέρασες, για τη δούλα σου;", "ξέρεις ποιος είμαι εγώ;", "γιατί εγώ να τους συμπεριφερθώ καλά, αυτοί μου συμπεριφέρονται καλά;".

Σου θυμίζουν τίποτα;

Όλα αυτά τα ωραία τα λέει το Εγώ μας. Και είναι αυτά που οδηγούν στην απομόνωση, την αποτυχία, την κατάθλιψη, και το θυμό με όλους και με όλα.

Και βλέπεις την 70άχρονη να έρχεται στο νοσοκομείο και να έχει μείνει μόνη της - να μην τη θέλουν ούτε τα παιδιά της, ούτε τα εγγόνια της, ούτε τα αδέρφια της, γιατί τους έδιωξε όλους από κοντά της, γιατί "δεν τους άντεχε". Γιατί τους κατηγορεί που την ξεχνάνε. Που δεν παίρνουν τηλέφωνα. Που έφυγαν από κοντά της. Γιατί πάντα έπαιρνε και δεν έδινε. Γιατί "ξέρεις ποια είμαι εγώ". Ενώ και αυτή έκανε τα ίδια στους δικούς της γονείς.

Το Εγώ παίζει πολύ άσχημα παιχνίδια.

Σου φαίνονται οικεία τα παραπάνω;

Εγώ ξέρω ότι κάθε τρεις και λίγο ακούω το Εγώ μου να μου λέει μερικές τέτοιες σκέψεις. Αλλά πλέον το καταλαβαίνω συχνότερα, και δεν το αφήνω να με μπερδεύει.

Ξέρω ότι τίποτα δεν έχω καταφέρει μόνος μου, και ούτε θα μπορούσα.

Ξέρω ότι τα πάντα τα οφείλω σε άλλους - στην οικογένειά μου, στους φίλους μου, στις ομάδες που είμαι - και ναι - τα οφείλω και στην πατρίδα μου. Μπορεί να μην είναι τέλεια - όμως επέτρεψαν όλα αυτά που καταφέρνω, με τους περιορισμούς τους και όλα.

Για να είμαι ακριβής, αν πίστεψες ότι 100% των φορών τα πιστεύω τα παραπάνω - είναι ψέμα και μιλάει το Εγώ μου. Η αλήθεια είναι ότι και γω τα κατηγορώ όλα και όλους μερικές φορές. Ιδίως όταν βιάζομαι. Αλλά με μια δεύτερη ματιά - τα ευγνωμονώ. Δεν είμαι ξεχωριστός. Και γω, όπως όλοι πέφτω θύμα του μυαλού μου, και προσπαθώ να απελευθερωθώ.

Και ευγνωμονώ βασικά πράγματα που παίρνουμε για δεδομένα - όπως το ότι δεν είμαστε δικτατορία. Γιατί αν ταξιδέψεις λίγο, θα αρχίσεις να εκτιμάς ΠΟΛΛΑ από αυτά που παίρνεις για δεδομένα - όπως τη δωρεάν εκπαίδευση, τον καλό καιρό, τη θάλασσα, τα πανέμορφα μέρη, και ναι, την ελευθερία μας.

Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης; ΑΦΘΟΝΑ. Σίγουρα. Αλλά ας μην ξεχνάμε όλα αυτά που έχουμε.

Όμως πώς μπορούμε να αρχίσουμε να πιάνουμε συχνότερα το πότε μας μιλάει το Εγώ μας, και πότε μας κάνει τη ζωή δύσκολη;

Αναβλητικότητα

Αρχίζουμε να θέτουμε ψηλούς στόχους και να λέμε πράγματα του στυλ "ΟΚ, θέλω να χάσω 10 κιλά σε 2 μήνες" ή "θα πηγαίνω γυμναστήριο 3 φορές την εβδομάδα, 2 ώρες τη φορά", ή "θέλω να πάω ταξίδια" (πιο γενικό). "Θέλω να κάνω την πτυχιακή μου". 'Η όπως εγώ - "θέλω να γράψω 2 άρθρα". 

Και μάντεψε τι γίνεται: 

"Από Δευτέρα"

Παλιόφιλε Αναβλητικότητα, καλωσήρθες.

Σε ακούω να σκέφτεσαι "ρε Θοδωρή, φίλος η Αναβλητικότητα; Από πού κι ως πού; Εσύ δε μας έλεγες πως είναι Ο Συχνότερος Σαμποτέρ μας παλιότερα;;;"

Και όμως, άσχετα με το τι λένε, και το τι έλεγα και εγω, η αναβλητικότητα είναι φίλος μας.

Ξέρεις γιατί; Γιατί όταν τη βλέπουμε, μας κλείνει το μάτι και μας λέει "φιλαράκι, σαν πολλά δεν μας τα λές; Ποιος νομίζεις πως είσαι; Κάτσε καλά και μην το παίζεις κάποιος".

Μας δείχνει ότι έχουμε πέσει θύμα του Εγώ μας. Μας δείχνει ότι έχουμε υπερβολικά ψηλές προσδοκίες από τον εαυτό μας, και πρέπει να κόψουμε κάτι. 

Κόψε κάτι... Ξεκίνα με μικρά βηματάκια... Που πας χοροπηδώντας;

Θες να ξεκινήσεις διατροφή; Ξεκίνα λίγο πρώτα να μειώνεις τη ζαχαρίτσα απ'τον καφέ..

Θες να ξεκινήσεις γυμναστική; Ανέβα τη σκάλα αντί να πάρεις το ασανσέρ.. Πέσε και κάνε ένα πουσάπ... Πήγαινε 5 λεπτά περπάτημα γύρω απ'το σπίτι σου..

Θες να τελειώσεις ένα καλό βιβλίο; Διάβασε μία σελίδα την ημέρα.

Θες να σταματήσεις να αισθάνεσαι μόνος; Σήκωσε το χέρι σου και πάρε κάποιον τηλέφωνο. Χωρίς να του παραπονεθείς "πού εξαφανίστηκες πάλι".

Θες να γράψεις 2 άρθρα; (λέω στον εαυτό μου) - Ξεκίνα να χαζεύεις λίγο τα προηγούμενα άρθρα σου να δεις πώς έχεις αλλάξει από τότε... (και ναι, τα βλέπω και θέλω να τα αλλάξω όλα ?)

Την επόμενη φορά που θα αρχίσεις να αναβάλλεις, λοιπόν, σκέψου πως η αναβλητικότητα είναι φίλη σου, και πως έρχεται να σου υπενθυμίσει κάτι:

Πως δεν χρειάζονται μεγάλα βήματα. 
Μην το παίζεις ήρωας. 
Κάν΄το απλό. Κάνε κάτι μικρό. 
Αλλά ΞΕΚΙΝΑ.

Αυτό που σε εμποδίζει πολλές φορές να ξεκινήσεις με μικρά βήματα, είναι οι υψηλές προσδοκίες σου (λόγω του Εγώ). 

Δες γιατί το να ρίξεις τις προσδοκίες σου θα σε βοηθήσει να πετύχεις τους στόχους σου (21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους)

Τα 10 ωραιότερα μαθήματα του 2017 – Δυσκολίες, The Force και άλλα καλά.

Θα’ταν το απόγευμα της Πρωτοχρονιάς, την ώρα που ο ήλιος έπεφτε, και ήμασταν στο λεοφωρείο για Λευκάδα με τον αδερφό μου. Μετά από λίγη κουβεντούλα, έκατσα, χαλάρωσα, και άρχισα να σκέφτομαι τη χρονιά που έκλεισε, και τη νέα που ξανοίγεται μπροστά μας…

Όπως κάθε Πρωτοχρονιά, τα τελευταία 8 χρόνια, κάθομαι και κάνω μία ανασκόπηση του έτους που πέρασε.

Μου αρέσει πολύ αυτη η διαδικασία, γιατί πάντα μου θυμίζει πράγματα που κόντευα να ξεχάσω ή άλλα που θα’θελα να σημειώσω για τα βλέπω συχνότερα και να μην τα ξεχάσω.

  • “Τι κατάφερες το 2017; Ποια ήταν μερικά απ’τα highlights;”
  • “Αν ήταν να τα συνοψίσεις σε 3 επικεφαλίδες;”
  • “Με ποιους διασκέδασες; Σε ποιά νέα μέρη πήγες; Τι καινούριο έκανες;”

(Αν θες μπορείς να κατεβάσεις το pdf με τις 25 ερωτήσεις για το νέο έτος, δωρεάν, με το να γίνεις συνδρομητής στην αρχική σελίδα εδώ.)

Όμως μία από τις ερωτήσεις που είχα μπροστά μου, με έκανε να σκεφτώ πολύ περισσότερο και να κάτσω να γράψω για αρκετή ώρα:

“Τι εμαθες από τον κόσμο; Τι έμαθες από διάβασμα/μελέτη; Τι έμαθες απ΄τη ζωή;”

Συνολικά σημείωσα 50 πράγματα, αυτά είναι τα 10 καλύτερα κατά την άποψή μου, που ελπίζω να σε βοηθήσουν κάπως στο δρόμο σου. Ας αρχίσουμε!

1. Οι Aνθρώπινες Σχέσεις κάνουν τη διαφορά.

Όπου και να πας, η εμπειρία σου σχηματίζεται απ’το ποιος είσαι εσύ, και τι ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ έχεις γύρω σου. Όχι απ’το μέρος – όπου και αν πας στον κόσμο.

Οι άνθρωποι είναι ο μεγεθυντικός φακός της εμπειρίας που ζεις. Της ζωής σου.

Κανένας δεν είναι ξεχωριστός από τον υπόλοιπο κόσμο – όσο και να ‘θελε να’ναι. Όλοι μας συνδεόμαστε.

Εσύ επιλέγεις τι ανθρώπους θα επιτρέψεις να έχεις γύρω σου.

Επέλεξε αυτές τις διασυνδέσεις συνειδητά, γιατί αυτές μεγενθύνουν και τις ανάλογες εμπειρίες σου – και εν τέλει αυτές είναι που σχηματίζουν και τις καλύτερες ή χειρότερες αναμνήσεις της ζωή σου.

Αυτά θα σου μείνουν πριν απ’το τέλος, και κανένας δεν μπορεί να στα αφαιρέσει παρά μόνο εσύ – και πόσο γρήγορα ξεχνάς.

2. Ο Πλούτος είναι συναίσθημα.

Δεν είναι πισίνες, βίλες, κότερα και κάμπριο – άδεια. Ο πλούτος μπορεί να είναι κοινός αγώνας, ζεστή καρδιά και καλή παρέα – ο πλούτος έρχεται απ’ότι σου γεννά ωραία συναισθήματα. Μέχρι και στις σκοπιές στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως Νεοσυλλέκτων της Πάφου (στρατόπεδο), ένιωσα πραγματικά πλούσιος. Γιατί περνούσαμε πολύ ωραία, και το εκτιμούσα.

Ο πραγματικός πλούτος έρχεται από τα πράγματα που ΕΚΤΙΜΑΣ που έχεις. Όχι από όλα αυτά που έχεις και δεν εκτιμάς.

Πιο πλούσιος αισθάνεται αυτός που εκτιμά το σπίτι, τη γυναίκα, τα παιδιά, τους φίλους και τα παπούτσια που έχει και τις στιγμές που ζει, από εκείνον που είναι περισσότερο (χρηματικα) πλούσιος και τα έχει και όλα αυτά, αλλά δεν εκτιμά (κατανοεί) την αξία από τίποτε απ’όλα.

Όπως είπα – είσαι ήδη πλούσιος και δεν το ξέρεις.

3. Τι κάνουν διαφορετικά αυτοί που
πετυχαίνουν συστηματικά;

Μετά από έρευνες 3 χρόνων με ερωτηματολόγια, προσωπικές συνεντεύξεις, αναλύσεις κλπ, βρήκαν τι κάνουν αυτοί που καταφέρνουν μακροχρόνια και συστηματική επιτυχία άνω του μέσου όρου.

Κατ’αρχάς ανακάλυψαν κάποια “παράλογα” πράγματα όπως το ότι έχουν λιγότερο στρες, είναι πιο ευτυχισμένοι, εκτιμούν τις ανθρώπινες σχέσεις και δεν έχουν ξεχνούν κανένα τομέα της ζωής τους. Πώς σου φάνηκε;

Α, και πως δεν ασχολούνται περισσότερο με τις “δυνάμεις” τους απ’ότι με τις “αδυναμίες” τους απ’όσο ο υπόλοιπος κόσμος.

Αυτά ήταν αρκετά για να μου κινήσουν το ενδιαφέρον. Στο βιβλίο High Performance Habits του Brendon Burchard, λοιπόν, έμαθα τι έκαναν διαφορετικά.

Συγκεκριμένα κατέληξαν σε 6 συνήθειες που είχαν τη μεγαλύτερη συσχέτιση.

Συνήθειες, αλλά καθημερινές, συνειδητές και κατευθυνόμενες.

Σε προκαλώ να το αγοράσεις και να το διαβάσεις για το πως μπορείς να τις εφαρμόσεις στην καθημερινότητά σου και τις 6 (3 εφαρμογές για την κάθε μία – και να δεις δραματική διαφορά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα – όσο όμως τα εφαρμόζεις). Ή τουλάχιστον να δεις το interview εδώ αν σ’αρέσουν τα παρακάτω.

Απ’τη στιγμή που το βιβλίο αυτό έπεσε στα χέρια μου και άρχισα να το εφαρμόζω – (πολύ απλές εφαρμογές) έχουν αλλάξει πολλά πράγματα προς το καλύτερο στη ζωή μου.

Ίσως να είναι η φάση τέτοια – που ξεκαθαρίζω και εφαρμόζω – αλλά σίγουρα έπαιξε ένα μεγάλο ρόλο το βιβλίο αυτό. Είναι απ’τα λίγα που διαβάζω και ξαναδιαβάζω – ενώ είμαι σε φάση που ΠΟΛΥ δύσκολα διαβάζω κάτι εκτός Ιατρικής.

Σου αναφέρω, λοιπόν, τις 2 απ’τα 6 συνήθειες, τις υπόλοιπες να μπεις να ακούσεις το interview :)

Κατέκτησε ΔΙΑΥΓΕΙΑ

Διαύγεια για το τι θες, ποιος θες να είσαι, τι θες να καταφέρεις, τι θα φερεις εσυ, τι ζητας απτους αλλους, τι θες να νοιωσεις, τι θες να κανεις τους αλλους να νοιωσουν – καθε μερα, οσο πιο συχνα μπορεις, πριν και μετα το οτιδηποτε, ολη μερα, για ολη σου την υπόλοιπη ζωή.

Μίλα παραπάνω με τον εαυτό σου. Κάνε συνεχώς ερωτήσεις. Πριν κάτσεις για δουλειά. Πριν πας κάπου. Πριν μπεις για meeting. Πριν μπεις σπίτι σου. Πριν πάρεις κάποια απόφαση. Πριν σηκώσεις το τηλέφωνο. Πριν μπεις στο messenger.

Ποιος θέλω να είμαι; Ποιος θέλω να είμαι για αυτόν/ή; πώς θα προσεγγίσω καλύτερα αυτόν/ή; τι ικανότητες θέλω να εξασκήσω; πώς μπορώ να προσφέρω καλύτερα / περισσότερα; Τι θέλω να νοιώσω; Τι θέλω να κάνω τους άλλους να νοιώσουν; Ποιος είναι ο σκοπός μου; Τι με ενθουσιάζει, με συνδέει, με ικανοποιεί περισσότερο και ΒΓΑΖΕΙ ΝΟΗΜΑ για εμένα, σε αυτή τη φάση της ζωής μου;

* Make it a habit: “Butt hits chair, brain starts questions.”
~ Brendon Burchard ~

Μαθε να δημιουργεις ενέργεια μέσα στη μέρα σου.

Κάθε μέρα, όλη μέρα – κίνηση, ζωντάνια, ξεκούραση, χαλάρωση, συγκέντρωση, εγκράτεια στο φαγητό.

Η ενέργεια είναι το παν. Όλες οι ιδέες του κόσμου, όλα τα λεφτά, όλες οι διασυνδέσεις, όλα τα οτιδήποτε, δε θα σε βοηθήσουν να φτιάξεις τη ζωή των ονείρων σου αν δεν έχεις ενέργεια.

Ενέργεια = Ζωή

Χωρίς αυτή, τα πάντα αποσυντίθενται.

Κάνε διαλείμματα κάθε 50 λεπτά. Γυμνάσου συχνά μέσα στην εβδομάδα σου. Κινήσου συχνά πυκνά μέσα στην ημέρα σου. Πήγαινε για ένα περίπατο στο βουνό ή στο πάρκο ή στο τετράγωνό σου. Κάτσε και προτού πιάσεις δουλειά, κλείσε τα μάτια σου και εστίασε στην αναπνοή σου. Ξεκουράσου – σωματικά, συναισθηματικά, νοητικά.

Αν είσαι άνω των 18, και δεν το έχεις κάνει ακόμα, αποφάσισε να κάνεις κάποιο έτος το καλύτερο έτος από άποψη υγείας και ενέργειας που είχες ποτέ σου.

Σε προκαλώ αυτό το έτος να είναι το 2018.

Για μένα ήδη είναι – έκανα τη Dexa Scan λιπομέτρησή μου, τις αναλύσεις αίματος, τα ζυγίσματα, έβγαλα τις φωτογραφίες για “το πριν και το μετα”.

Και ξεκίνησα αλλαγές σε άσκηση – συνιστώ ωραίο app: Thenics (απ’το Callisthenics), τοχω λατρέψει και είμαι lvl 9/47 αυτή τη στιγμή, σκοπεύω να το τερματίσω φέτος – κάνω λίγο κάθε μέρα, στα διαλείμματά μου για να ξεπιάνομαι, μαζί με τεντώματα/yoga.

Και αλλαγές σε διατροφή – επίσης απλό και ωραίο app: Vora – για να σταματάς να τρως μερικές ώρες, μερικές μέρες την εβδομάδα – ψάξε “διαλειμματική νηστεία / intermittent fasting” – το έκανα και παλαιότερα και ξέρω ότι λειτουργεί 1000% και πως έχω περισσότερη ενέργεια και καθαρότερο μυαλό νηστικός – τρως σε παράθυρο πχ 8 ωρών – 16 ώρες δεν τρως τίποτα με θερμιδικό περιεχόμενο – πίνεις μόνο νερό, τσάι, καφέ σκέτο

(*προφανώς αν έχεις ιατρικά προβλήματα συμβουλέψου τον ιατρό σου, δε φέρω καμία ευθύνη).

Στη φάση διαβάσματος για εξετάσεις που είμαι τώρα (απ’τις τελευταίες φαίνεται, επιτέλους), είναι τα λιγότερα που μπορώ να κάνω και μου δίνουν απίστευτα περισσότερη ενέργεια απ’όση φαντάζεσαι. Αλλά ό,τι λειτουργεί για σένα.

4. Ολες μας οι συμπεριφορές είναι ΡΟΛΟΙ.

Όχι μόνο οι συμπεριφορές μας, αλλά και η ίδια μας η “ταυτότητα”.

Μπαίνοντας σε έναν νέο ρόλο, γίνεσαι διαφορετικός – επέλεξε το ρόλο που θες και γίνε αυτός που θες.

Οι συνήθειες, οι συμπεριφορές, οι σκέψεις, τα συναισθήματα, τα αισθήματα, οι σχέσεις σου, η κοσμοθεωρία σου.. ΟΛΑ πηγάζουν απ’το πώς βλέπεις τον εαυτό σου – τι ρόλους παίζεις και τι νέους ρόλους θα επιλέξεις να ενσαρκώσεις.

Για να αλλάξεις κάτι, θα πρέπει να δεις τον εαυτό σου σε έναν νέο ΡΟΛΟ. Θα πρέπει να μπεις και να παίξεις τον ρόλο για κάποιο διάστημα. Θέλει παιχνίδι, διασκέδαση και διάρκεια.

Για παραπάνω διάβασε το The As If Principle του Richard Wiseman.

Φαντάσου τον ιδανικό μελλοντικό εαυτό σου (πχ σε 10-20 χρόνια). Όχι πού θα είναι, ή τι θα κάνει, ή τι θα έχει καταφέρει. Όχι όχι όχι.

Τι άνθρωπος είναι; Τι χαρακτηριστικά έχει; Πώς συμπεριφέρεται; Πώς μοιάζει;

Με το να τον σκέφτεσαι συχνά, με το να συζητάς μαζί του, με το να μπαίνεις σε αυτό το ρόλο και να ζεις κάθε μέρα όσο περισσότερο μπορείς προσπαθώντας να του μοιάσεις, γίνεσαι περισσότερο αυτός.

Όπως τα φαντάζεσαι, τα δημιουργείς.

5. Δείχνεις πόσο θες κάτι μόνο μέσα απ’τις πράξεις και τις προτεραιότητές σου.

Όταν μιλάς συνέχεια για κάτι, αλλά δεν κάνεις τίποτε για αυτό, σημαίνει πως δε το θες πραγματικά (ακόμα).

Για να δεις και να αποδείξεις στους άλλους και στον ΕΑΥΤΟ σου το τι πραγματικά θες, κοίτα τις πράξεις σου – τις ώρες, τη σκέψη, την εργασία, τον κόπο, την επιμονή και υπομονή, τις ΘΥΣΙΕΣ, τα (επίπονα) ΟΧΙ σε όλα τα υπόλοιπα που είναι δευτερεύουσας σημασίας.

Οι πράξεις δεν ψεύδονται.

ΠΑΝΤΑ θα χρειάζονται ΘΥΣΙΕΣ για να καταφέρεις κάτι – και οσο μεγαλύτερες και περισσότερες οι θυσίες, τοσο περισσότερο αποδεικνύεις στον εαυτό σου πως θες κάτι, και τόσο μεγαλύτερη αξία έχει για σένα, και τόσο περισσότερο αφοσιώνεσαι και συγκεντρώνεσαι και προχωράς.

Τίποτε σπουδαίο δε θα γίνει ποτέ στη ζωή σου χωρίς θυσιες.

6. Οι δυσκολίες μας μεταμορφώνουν.

3 βιβλία, 3 διαφορετικές οπτικές, τα ίδια ξεκάθαρα και πολύ ισχυρά και διαχρονικά μηνύματα – για όσους θέλουν να τα δούν κατάματα.

Αυτά τα 3 βιβλία μετέτρεψαν τη στρατιωτική μου θητεία σε κατασκήνωση. Με έκαναν να δω πολλά πράγματα διαφορετικά. Θυμήθηκα γιατί αγαπώ τις δυσκολίες – και ευχαριστώ τους γονείς μου για αυτό.

Δεν έχουμε ΙΔΕΑ τι είναι πραγματικό πλεονέκτημα και τι μειονέκτημα.

Οι δυσκολίες, πέρα απ’το φαινομενικό κακό που έχουν, κρύβουν μέσα τους κάποιο ακόμη μεγαλύτερο ΚΑΛΟ. Μας μεταμορφώνουν. Μας αναγκάζουν να εξελιχθούμε.

Ο κόσμος δε γνωρίζει ποιος είναι γιατί ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ να γνωρισει ποιος είναι.

Νομίζεις πως ξέρεις ποιος πραγματικά είσαι; Θα το επαναλάβω:

Δεν γνωρίζεις ποιος πραγματικά είσαι,
γιατί ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ να γνωρίσεις ποιος είσαι.

Όταν πρωτοάκουσα αυτά τα λόγια, ακούγοντας και διαβάζοντας ταυτόχρονα για φρικτές δυσκολίες και μαρτύρια, μου κόλλησε και το επαναλάμβανα μέσα μου για πολλές μέρες.

Οι δυνάμεις μας κοιμούνται μέσα μας και περιμένουν να αφυπνιστούν – και αφυπνίζονται μόνο μέσα στις δυσκολίες, όταν θα τις χρειαστούμε, όταν θα ζοριστούμε, όταν θα πιστέψουμε πως υπάρχουν και τις καλέσουμε.

Είχα αναρωτηθεί παλαιότερα αν “Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;”. Τώρα θα μπορούσα να σου πω τα τριπλάσια.

Το The Subtle Art of Not Giving a F*ck με έκανε να θυμηθώ πως ο πόνος και τα προβλήματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν για όλη μας τη ζωή. Ναι, είναι ένα πολύ “ρεαλιστικό” βιβλίο. Το λάτρεψα.

Μου θύμισε πως δεν υπάρχει καμία διαφυγή απ’τα προβλήματα.

Πως η Ευτυχία είναι στιγμιαία – ποτέ δε διαρκεί.

Ο εγκέφαλός μας ΔΕΝ είναι καλωδιωμένος για ευτυχία. Είναι καλωδιωμένος να εστιάζει στα προβλήματα, στο τι δεν λειτουργεί. Αλλά:

Η Ευτυχία είναι αποτέλεσμα.

Είναι το αποτελεσμα της επίλυσης αυτών των ατέρμονων προβλημάτων – των δικών μας, αλλά και του υπόλοιπου κόσμου (oh yeah, αισθάνεσαι ευτυχισμένος όταν μπορείς να βοηθήσεις τα άτομα που σε νοιάζουν στο να λύσουν τα δικά τους προβλήματα).

Δεν υπάρχει ευτυχία χωρίς πρόοδο, επίλυση προβλημάτων και προσφορά.

Και κάθε τι που θα επιλέξουμε φέρει και το δικό του κατάλογο νέων προβλημάτων (check #1st_world_problems).

Οπότε, όχι μόνο αποδέξου πως υπάρχουν και θα υπάρχουν για πάντα, αλλά ΕΠΕΛΕΞΕ ποια προβληματα, ποιους πόνους, ποια αντίτιμα δύνασαι να βιωσεις, και ΚΥΝΗΓΑ ΤΑ.

Μην τα αποφεύγεις.

Αυτά θα σε εξελίξουν.

Μόνο αντιμετωπίζοντάς τα παίρνεις την εμπειρία (ΧΡ) για να περάσεις στο επόμενο επίπεδο (level up). ;)

Μονο αντιμετωπίζοντάς τα μαθαίνεις, και μόνο επιλύοντάς τα θα ζήσεις ευτυχισμένος.

7. Η έμπνευση και η καθοδήγηση έρχεται στη σιωπή.

Έρχεται με κουβέντα με τον εαυτό σου, τον διδάσκαλο που έχεις μέσα σου. Μπορείς να ξεκινήσεις με ένα άδειο word ή note και να πιάσεις διάλογο, να ξεκινήσεις κουβέντα.

Και μπορείς να μάθεις να το κάνεις αργότερα και χωρίς συγγραφή.

Ξέρω πως ήδη το κάνεις, αλλά σπάνια. Σίγουρα όχι αρκετά.

Δε θα σου πω παραπάνω εδώ, για να μη θολώσω το νόημα:

Το νόημα είναι – κάτσε άδειασε το μυαλό σου σε ένα άδειο φύλλο χαρτί / σημείωση (note) και στη συνέχεια πιάσε κουβέντα με τον εαυτό σου.

8. Το ΕΓΩ είναι ο κρυφός εχθρός σου.

Είναι το ζώο μέσα μας. Είναι η κατώτερη ανθρώπινη φύση μας.

Όσο περισσότερο το ακούμε – που του αρέσει πολύ να μιλάει – πολύ και δυνατά, να προσπαθεί να τραβήξει προσοχή και κοπλιμέντα – τόσο περισσότερο το ταίζουμε.

Οσο περισσότερο κινείσαι για δικό σου συμφέρον, όσο περισσότερο νοιωθεις έντονα, πολύ έντονα, συναισθήματα – θετικά ή αρνητικά – και τα αφήνεις να σε ελέγχουν.. Τόσο το ταΐζεις και το κάνεις ισχυρότερο – και πέφτεις στην παγίδα των ψεύτικων ονείρων και στόχων.

Αυτά είναι το ναρκωτικό μας – έντονες εμπειρίες που μας προκαλούν μία κορύφωση και μετά μία πτώση τόσο μεγάλη που αποζητούμε την επόμενη δόση μας και καταλήγουμε εξαρτημένοι.

Και μπαίνουμε μέσα στην ποντικο-ροδίτσα και τρέχουμε ασταμάτητα χωρίς να πηγαίνουμε πουθενά.

Και όσο περισσότερο το ταΐζουμε, κάνουμε αυτά που μας λέει, το πολεμάμε, του πάμε κόντρα, όσο περισσότερο κάνουμε πως δεν το βλέπουμε, όσο το υποτιμούμε, του δίνουμε αέρα, ΤΟΣΟ δυσκολότερο είναι να το ελέγξουμε.

Και οσο λιγότερο το ελέγχουμε, τόσο δυσκολότερο το κάνουμε να απελευθερωθούμε για να ακούσουμε τη φωνή της λογικής – τον “άγγελο/Θεό/Ανώτερο Άνθρωπο/Δύναμη” (ναι, μόλις έκανα παραπομπή στην The Force απ’το StarWars) μέσα μας.

Νοιώθουμε εκτός ελέγχου, πως τα πάντα στη ζωή μας είναι υπεράνω των δυνάμεών μας και του ελέγχου μας, πως οι άλλοι φταίνε για το οτιδήποτε μας συμβαίνει, ρίχνουμε ευθύνες και δεν αναλαμβάνουμε καμία.

Αλλά όταν τα καταφέρνουμε, παίρνουμε όλη τη δόξα και μας αρέσει να μας συγχαίρουν και πιστεύουμε πως τα καταφέραμε μόνοι μας, πως δικαιούμαστε το οτιδήποτε.

Και έτσι γίνεται η αρχή της πτώσης – αρχίζουμε να κλεινόμαστε, να μην ακούμε τον κόσμο, να μη δίνουμε προσοχή στο παρόν και στο περιβάλλον μας, γιατί εμείς ξέρουμε καλύτερα – και αρχίζουμε να πιστεύουμε πως οι παγκόσμιοι αλλά και ανθρώπινοι νόμοι αυτού του κόσμου δεν ισχύουν για εμάς.

Τείνουμε να ξεχνάμε τους διάφορους τομείς της ζωής μας και τις επιλογές, τους ανθρώπους και τις συμπτώσεις που μας βοήθησαν και μας οδήγησαν σε αυτή την επιτυχία.

Και έτσι αρχίζει η ΑΚΟΜΗ μεγαλύτερη πτώση.

Γιατί όλα αυτά είναι παιχνίδια του Εγώ.

Μόνο όταν το κατανοήσουμε και το αγαπήσουμε θα μπορέσουμε να το ελέγξουμε, και μόνο όταν το ελέγξουμε θα είμαστε πραγματικά Ελεύθεροι.

Θα πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε το ποσο σημαντικό είναι: αυτό είναι τα βασικά μας ένστικτα που έκανε όλους μας τους προγόνους να επιβιώσουν και αναπαραχθούν για να φτάσουμε εδώ σήμερα.

Μόνο όταν δουμε και κατανοήσουμε όλα τα παιχνίδια που παίζει, και εντέλει μόνο όταν το αγαπήσουμε (αγάπη = κατανόηση και συμπόνια), θα απελευθερωθούμε πραγματικά από το παιχνίδι του.

Τότε θα αρχίσουμε να κατανοούμε πότε μας μιλάει αυτό και πότε όχι, και θα σταματήσουμε να το παίρνουμε στα σοβαρά και να πέφτουμε θύμα στα ύπουλα παιχνίδια προσοχής και ελέγχου του.

Αυτό είναι η απόλυτη ελευθερία.

Μόνο τότε θα μπορούμε να το σιωπήσουμε για να μπορέσουμε να ακούσουμε το άλλο μισο του ανθρώπου – τη Δύναμη, τον Θεό ή γενικότερα τη Φωνή που έχουμε μέσα μας.

9. Η Φωνούλα μέσα μας

Η Φωνούλα της Δύναμης, που υπάρχει μέσα μας, μιλάει σε πολύ πιο ήπιο και χαμηλό τόνο.

Τα συναισθήματα που μας δίνει είναι πολύ πιο ήπια, αλλά σταθερά και μακροχρόνια.

Μας συμβαίνουν και μπορούμε να τα βιώσουμε πολύ περισσότερες φορές μέσα στην ημέρα μας, ΑΛΛΑ είναι πολύ πιο ήπια και φευγαλαία – μπορούν πανεύκολα να μας ξεφύγουν / να μην τα παρατηρήσουμε και να τα προσπεράσουμε. Στην Ψυχολογία αυτό ονομάζεται Positivity Offset.

Το να εξασκείς την εσωτερική σου Δύναμη, σημαίνει να εξασκείσαι στις Αρετές, και στην Πίστη.

Στην πίστη πως τα πράγματα θα λειτουργήσουν.

Πως ό,τι γίνεται, γίνεται για να σε βοηθήσει, για να σου διδάξει κάτι.

Πως ό,τι γίνεται, γίνεται για το καλό μας, και εμείς πρέπει να το δούμε και να παίξουμε σωστά τα “τυχαία” χαρτιά που μας μοιράστηκαν.

Πίστη πως όταν κάνεις το καλύτερο που μπορεις, ό,τι και να προκύψει, όταν προκύψει, θα’σαι σε θέση και θα βρεις τη δύναμη να το αντιμετωπίσεις.

Πως ότι καταφέρνεις, ΔΕΝ το καταφέρνεις μόνος σου, αλλά σε βοήθησαν οι άλλοι – άνθρωποι, “συγκυρίες” και δυνάμεις που δεν κατανοούμε ακόμα, που χωρίς αυτούς δε θα τα είχες καταφέρει.

Αυτό είναι το μεγαλύτερο κλειδί για την Ταπεινοφροσύνη (όχι μετριοφροσύνη – πρόσεχε): το κλειδί για να αποφύγεις το τάισμα του Εγώ, το απίστευτο φούσκωμα και κορύφωσή του μετά από μία επιτυχία, και την επικείμενη τεράστια πτώση που έρχεται αμέσως μετά απ’αυτό.

“[…] Αν ν’αντικρύζεις σου βαστά το θρίαμβο και τη συμφορά παρόμοια.
Κι όμοια να φέρεσαι σ’ αυτούς τους δύο τυρανικούς απατεώνες. […]” ~ “ΑΝ” – R.Kipling

Η Δύναμη μέσα σου είναι αυτή που θα σε καθοδηγήσει σε στιγμές που δεν ξέρεις τι να κάνεις ή τι να επιλέξεις ή πού να πας. Εάν σιωπήσεις, ηρεμήσεις και ακούσεις.

Η Δύναμη αυτή είναι αυτή που σου λέει τι είναι σωστό και τι λάθος μέσα σου, αλλά και πάλι πρέπει να ηρεμήσεις για να ακούσεις.

Η Δύναμη αυτή είναι αυτή που θα ξυπνήσει πτυχές, ικανότητες και δυνάμεις του εαυτού σου που ούτε καν γνώριζες πως υπήρχαν – μέχρι που τις χρειάστηκες.

Γι’αυτό εμπιστέψου. Κάνε το καλύτερο που μπορείς, δώσ’τα όλα, εστίασε σε αυτά που μπορείς να βελτιώσεις ή να επηρεάσεις. Και γνώριζε πως όταν έρθει η στιγμή, και τη χρειαστείς, θα βρεις τη Δύναμη.

Αλλά θα πρέπει πρώτα να έχεις μάθει να ξεχωρίζεις τα παιχνίδια και τη φωνή του Εγώ σου, για να μπορεσεις να ακούσεις αυτή την άλλη φωνούλα της Δύναμης μέσα σου.

10. Η ζωή είναι σαν τη Μουσική.

Κλείνοντας το 2017 πήρα και το πιο ωραίο μάθημα που με έκανε να δω πιο ομορφη την καθημερινότητα. Η ζωή δεν είναι απλά ένα ταξίδι – είναι Μουσική.

Δεν ακούς μουσική για την τελευταία νότα. Δεν χορεύεις για την τελευταία φιγούρα. Δεν ζεις για “οταν θα έρθει εκείνο το σπουδαίο πράγμα που θα κάνει τη ζωή μου απίστευτη”.

Ζεις για ΟΛΟ το ενδιάμεσο. Ευχαριστήσου το.

Δες αυτό εδώ το βιντεάκι και καλή συνέχεια! Καλή, αλλά δύσκολη χρονιά να έχουμε!

Μήπως είσαι ήδη πλούσιος και δεν το ξέρεις;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Ο ζητιάνος και το κασελάκι

Ήταν κάποτε στην Ισπανία, στους δρόμους της Βαρκελώνης, ένας ζητιάνος. Από μικρός καθόταν στο ίδιο σημείο, κάθε μέρα, και περίμενε να του δώσουν οι περαστικοί μερικά κέρματα για να μπορέσει να φάει.

Κάποια στιγμή, περνάει από εκείνον το δρόμο ένας γνωστός Πανεπιστημιακός καθηγητής της Ισπανικής Ιστορίας. Βλέπει τον ζητιάνο, γουρλώνει τα μάτια του και τρέχει προς το μέρος του.

"Ξέρεις τι είναι αυτό πάνω στο οποίο κάθεσαι;!;" του φωνάζει προτού καν προλάβει να πλησιάσει.

"Ένα παλιό κασελάκι που το έχω και κάθομαι πάνω του από τότε που γεννήθηκα!" του λέει με περηφάνια ο ζητιάνος.

"Ξέρεις, άνθρωπέ μου, ότι αυτό είναι ένα Ισπανικό σεντούκι θησαυρού;"

"Μα τι λες τώρα, αυτό είναι το κασελάκι μου, το έχω από μικρός."

"Το έχεις ανοίξει ποτέ σου να το δεις; Έχει μεγάλο θησαυρό μέσα του!"

"Είσαι με τα καλά σου; Δεν ξέρεις τι λες! Όχι δεν το έχω ανοίξει και ούτε θέλω, προτιμώ να κάθομαι πάνω του και δε θέλω να το χαλάσω. Έχεις κανένα κέρμα;" του λέει ο ζητιάνος, περιμένοντας τον άγνωστο να φύγει.

Και έτσι, συνέχισε να κάθεται στη γωνιά του, περιμένοντας ελεημοσύνη απ'τους περαστικούς, χωρίς να έχει ιδέα τι υπήρχε κάτω απ'τα πόδια του για τόσα χρόνια...

Έχεις δει τον πλούτο που ήδη έχεις;

Έτσι είμαστε και εμείς, σαν και αυτόν τον ζητιάνο.

Βλέπεις, το μυστικό του εσωτερικού μας πλούτου, δεν είναι το πόσα πράγματα έχουμε - είναι το πόσα πράγματα είμαστε ευγνώμονες που έχουμε. Το πόσα πράγματα εκτιμούμε που έχουμε. Πόσο κατανοούμε την αξία τους;

Η Ευγνωμοσύνη είναι το επόμενο μεγάλο συναίσθημα Δύναμης, μετά την Αγάπη και τη ζεστασιά (δες σχετικά άρθρα). Και δεν υπάρχει πραγματική αγάπη χωρίς την Ευγνωμοσύνη.

Πόσα δώρα έχουμε στην καθημερινότητά μας που τα παίρνουμε για δεδομένα. Αλλά όταν τα χάσουμε, τότε μόνο καταλαβαίνουμε τι αξία είχαν πραγματικά για εμάς.

Είσαι υγιής; Περπατάς; Βλέπεις; Γεύεσαι; Τότε έχεις ήδη πολλά να είσαι ευγνώμων.

Αν κάτσεις λίγο να σκεφτείς πώς θα είναι αν τα χάσεις, μόνο τότε θα τα εκτιμήσεις.

Για παράδειγμα αναφέρω το χαρακτηριστικό ρητό:

"Η Υγεία είναι η Κορώνα στο κεφάλι του υγιούς
 που μόνο ο άρρωστος άνθρωπος μπορεί να δει."

ή

"Βλαστημούσα για το ότι δεν είχα παπούτσια,
μέχρι που είδα τον άνθρωπο που δεν είχε πόδια."

Πόσοι από εμάς παίρνουμε την υγεία μας για δεδομένη;

Πόσοι από μας παίρνουμε τα πρόσωπα που αγαπάμε και μας αγαπούν για δεδομένα;

Είναι φυσικό και είναι θέμα χρόνου το πότε θα αρχίσει να συμβαίνει αυτό. Έτσι είναι καλωδιωμένος ο εγκέφαλός μας εδώ και χιλιάδες χρόνια:

Να εστιάζει στα αρνητικά, στα οποία προσδίδει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα (γιατί ήταν δυνητικά θανατηφόρα - οπότε προσέφερε ένα εξελικτικό πλεονέκτημα).

Και ταυτόχρονα να μην βλέπει τα καλά, που είναι πιο φευγαλέα και εύκολα να ξεφύγουν της προσοχής σου, παρ'όλο που είναι αφάνταστα περισσότερα.

Σταμάτα για 5 λεπτά και άρχισε να κοιτάς το πόσα πράγματα έχεις στη ζωή σου για τα οποία θα μπορούσες να είσαι ευγνώμων.

Πράγματα που αν τα έχανες, από τη μία στιγμή στην άλλη, θα πονούσες.

Πράγματα που κάποτε ήταν επιθυμίες και όνειρα και τώρα τα έχεις για δεδομένα, ή που όταν τα χάσεις στο μέλλον ξέρεις ότι θα σου στοιχίσει πάρα πολύ.

  • Πώς θα εκτιμήσεις τη ζωή σου, αν δεν έχεις σκεφτεί το θάνατό σου; Το ότι θα τ'αφήσεις όλα πίσω;
  • Πώς θα εκτιμήσεις την οικογένειά σου και τα αγαπημένα σου πρόσωπα, αν δεν έχεις σκεφτεί ότι όλοι κάποια στιγμή θα φύγουν;
  • Πώς θα εκτιμήσεις την ελευθερία σου, αν δεν έχεις σκεφτεί τη φυλάκισή σου;
  • Πώς θα εκτιμήσεις την υγεία σου, αν ξεχνάς το πώς ένοιωθες όταν ήσουν άρρωστος;
  • Πώς θα εκτιμήσεις τις παρέες, αν ξεχνάς το πώς ένοιωθες όσο ήσουν μόνος;

Πόσο διαφορετικά θα ζούσαμε, αν κάθε μέρα σκεφτόμασταν το πόσο λίγο χρόνο έχουμε;

Πόσες συζητήσεις θα γίνονταν αλλιώς, πόσες επιλογές θα ήταν διαφορετικές, πόσα πράγματα που φοβόμαστε θα τολμούσαμε, πόσο πιο πολύ θα εκτιμούσαμε την κάθε στιγμή; Πόσα πράγματα παραπάνω ή λιγότερα θα λέγαμε, πόσο λιγότερο φόβο θα νοιώθαμε και πόσο περισσότερο θα ζούσαμε;

Θες το μεγαλύτερο αντίδοτο για το φόβο και τη λύπη;  Ναι, καλά το κατάλαβες:

Είναι η ευγνωμοσύνη.

Η μεγαλύτερη λύπη δεν είναι όταν χάνουμε κάτι ή κάποιον.

Η μεγαλύτερη λύπη είναι όταν το/τον/την χάνουμε και καταλαβαίνουμε για πρώτη φορά πως δεν είχαμε καταλάβει την αξία του - δεν το είχαμε εκτιμήσει αρκετά.

Όταν καταλαβαίνουμε πως έμειναν άρρητα (ανείπωτα) πολλά λόγια, ή ειπώθηκαν άλλα που δεν έπρεπε. Πως έμειναν άλυτα πολλά ζητήματα.

Ο καλύτερος αποχωρισμός είναι όταν πλέον δεν έχουν μείνει άλλα πράγματα να ειπωθούν και από τις δύο μεριές.

Συζητάμε συχνά μέσα στην καθημερινότητά μας για πλούτο, και πως δεν τον έχουμε και πως μας λείπει το ένα και το άλλο. Και ταυτόχρονα ζητιανεύουμε για προσοχή, εκτίμηση και αναγνώριση από τους άλλους, σαν τον ζητιάνο της ιστορίας.

Όταν ο πραγματικός Πλούτος βρισκόταν όλη την ώρα κάτω απ'τα πόδια μας.

Καλλιεργώντας και ζώντας περισσότερο αυτή τη συναισθηματική κατάσταση της ευγνωμοσύνης, κάθε μέρα, η ζωή σου θα εμπλουτιστεί περισσότερο απ’όσο θα μπορούσες ποτέ σου να διανοηθείς.

Καλλιεργώντας την Ευγνωμοσύνη, είναι το να καλλιεργείς την ίδια τη Ζωή.

Οι πιο ευτυχισμένοι και παθιασμένοι άνθρωποι στη Γη, ξυπνούν κάθε μέρα και ευχαριστούν που είναι ζωντανοί.

Με ρωτάνε πώς μπορώ να είμαι τόσο χαρούμενος και με τόση ενέργεια, και να μην επηρεάζομαι συναισθηματικά από πολλές καταστάσεις.

Αυτή είναι η απάντηση.

Το "ευχαριστώ για ..." που με ακούνε πολλοί να λέω συχνά. Και το λέω ακόμα πιο συχνά από μέσα μου, και το νοιώθω. Γιατί πώς μπορώ να μην εκτιμώ αυτά που έχω;

Πολλοί νομίζουν ότι το πεις ευχαριστώ είναι από καλοσύνη, για τα τυπικά καλής κοινωνικής συμπεριφοράς.

Όμως το νόημα είναι άλλο όταν λες ευχαριστώ για κάτι συγκεκριμένο και το εννοείς.

Γιατί αυτό δείχνει πως εκτιμάς αυτό που σου δόθηκε. Και το νοιώθεις πολύ περισσότερο και εσύ και ο άλλος.

Άκουγα τις προάλλες ένα interview του Gary Vaynerchuk (Gary V) με τον Tony Robbins.

Κάποιος τους ρώτησε για το πώς γίνεται να εκτιμούν τόσο τη ζωή τους και την κάθε τους ημέρα και να είναι τόσο χαρούμενοι.

Η απάντηση του Robbins ήταν πως ξυπνάει κάθε μέρα και αφήνει τον εαυτό του να νοιώσει απέραντη ευγνωμοσύνη για όλα αυτά που έχει, ξεκινάει από οικογένεια και φίλους, και επεκτείνεται.

Και μου έκανε εντύπωση η απάντηση - αυτό που κάνει ο Gary V, γιατί είναι τόσο ισχυρό και περίεργο:

Κάθε πρωί, ξυπνάει, και για λίγα δευτερόλεπτα αναλογίζεται πώς θα αισθανόταν αν ανακάλυπτε πως μέσα στο βράδυ είχε πεθάνει όλη του η οικογένεια.

Μακάβριο;

Και όμως τον κάνει τόσο ευγνώμων που είναι όλοι ζωντανοί, και μπορεί να εκτιμά πολύ περισσότερο την κάθε στιγμή μαζί τους. Ό,τι και να συμβεί μέσα στη μέρα του δε συγκρίνεται με αυτόν τον πόνο.

Σκέψου μόνο τι δύναμη δίνει στον άνθρωπο η σύγκριση με αυτόν τον πόνο.

Τι μπορείς να κάνεις

Καθημερινά εξέφραζε ενεργά, μέσα από σκέψεις και πράξεις, την εκτίμηση και την αγάπη σου για όλα τα δώρα που η Ζωή σου χάρισε. Για τους ανθρώπους, τις εμπειρίες, το γέλιο, τις συζητήσεις, τη σύνδεση, το παιχνίδι, τη χαρά και τις στιγμές που σου έδωσε την ευκαιρία να ζήσεις.

Αφιέρωσε 5 λεπτά τώρα, να αναλογιστείς πόσα πράγματα έχεις που εάν τα έχανες θα σου κόστιζε. Πώς θα ένοιθες τότε; Και πώς νοιώθεις τώρα που τα έχεις; Αυτό θα σου δώσει πραγματική Δύναμη.

Κάνε μία λίστα αν θες, με 5 ή 10 ή 50 πράγματα τα οποία πραγματικά εκτιμάς.

Και κάν'το αυτό κάθε μέρα, πρωί ή βράδυ, στο μυαλό σου ή σε χαρτί, για 5 λεπτά ή όσο θες. Την ώρα που φτιάχνεις τον καφέ σου. Την ώρα που βουρτσίζεις τα δόντια σου. Την ώρα που κάνεις μπάνιο. Την ώρα που φεύγεις απ'το γραφείο ή τη δουλειά σου. Όταν σε πιάνει κόκκινο φανάρι στην κίνηση. Την ώρα που πέφτεις να ξαπλώσεις. Συνέδεσέ το σε κάτι που ήδη κάνεις, και βάλ'το στην καθημερινότητά σου.

Και δες πόσο πλούσιος είσαι και δεν το ήξερες.

Κάθε φορά που αισθάνεσαι λυπημένος, μπορείς να το κάνεις αυτό μέχρι που να δακρύσεις. Δεν σου λέω πως θα φύγει η λύπη. Αλλά θα την κάνει πολύ πιο γλυκιά - θα την μεταμορφώσει.

Αν θες να γνωρίσεις τον εαυτό σου καλύτερα, για να τον εκτιμήσεις περισσότερο και να βρεις και άλλους λόγους να είσαι ευγνώμων, γράψε παρακάτω όνομα και e-mail για να κατεβάσεις δωρεάν το μικρό βιβλιαράκι αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου",  καθώς και αρκετά άλλα δωρεάν εκτυπώσιμα  / εργαλεία για τους συνδρομητές.

Το καλό του να είσαι “κακός” με τον εαυτό σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Αν δεν είμαι κακιά με τον εαυτό μου δεν θα κινητοποιηθώ να κάνω τίποτα” μου είπε η Κατερίνα, φοιτήτρια της Νομικής.

“Τα μπερδεύεις” της είπα. “Δεν είσαι κακιά, και ούτε χρειάζεται… Μία δασκάλα που είναι απαιτητική από τα παιδιά σημαίνει πως πρέπει να είναι και κακιά;”

“Ίσα ίσα, μπορεί να είναι αυστηρή και σκληρή μαζί τους, αλλά ταυτόχρονα καλή, να τα αγαπά πολύ, να τα σέβεται και να τα προσέχει. Και για αυτό να θέλει να είναι τόσο αυστηρή τους. “

Η αγάπη έχει να κάνει με το εάν νοιάζεσαι για τον άλλον, πόσο τον σέβεσαι, πόσο τον υποστηρίζεις και πόσο τον εκτιμάς (= τι αξία πιστεύεις πως έχει).

Και εκεί κρύβεται η διαφορά μεταξύ καλοσύνης και κακίας – στο αν υπάρχει αγάπη ή όχι.

Δεν έχει να κάνει με το πόσο αυστηρά και απαιτητικά συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου ή στους άλλους.

Το να μπορείς να αγαπάς κάποιον, και ταυτόχρονα να τον πιέζεις και να είσαι αυστηρός μαζί του, για να καταφέρει να αποκτήσει και να γίνει όλα αυτά που θέλει, είναι από τα πιο σημαντικά και δύσκολα πράγματα στον κόσμο.

Το να είσαι υποχωρητικός και ανεκτικός με κάποιον, να του κάνεις όλα τα χατίρια, να υπακούς σε κάθε απαίτηση, να ανέχεσαι κακές συμπεριφορές και συνήθειες… δείχνει πως δεν περιμένεις και πολλά από αυτόν. Πως δεν έχεις υψηλές προσδοκίες.

Δείχνει πως του επιτρέπεις να παραμένει κατώτερος από όλα αυτά που θα μπορούσε να είναι.

Αλλά, ναι, είναι ο πιο εύκολος και βραχυπρόθεσμα ευχάριστος δρόμος… Για πολλούς ανθρώπους, η εκπλήρωση επιθυμιών, η υποχωρητικότητα και η ανεκτικότητα είναι η μόνη μορφή αγάπης που πιστεύουν πως υπάρχει, δυστυχώς.

Ακολουθεί ένα πείραμα που, πέρα από το προφανές, θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τι εστί μια διαφορετική όψη της αγάπης – η “Σκληρή Αγάπη“.

Το Πείραμα

Έχεις ακούσει για το πείραμα που έδειξε το “Pygmalion Effect” (φαινόμενο του Πυγμαλίωνα*);

Το πείραμα είχε γίνει σε δασκάλους. Κάποιοι ερευνητές πήγαν και κάνανε τεστ σε διάφορες τάξεις πολλών σχολείων.

Στη συνέχεια, ενημέρωσαν τους δασκάλους για κάποια παιδιά της τάξης τους πως είναι ιδιοφυΐες. Τους είπαν πως έχουν πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης και να περιμένουν θαυμαστά πράγματα από αυτά στο μέλλον.

Απλά, τους προειδοποίησαν πως θα αργήσουν να “ανθίσουν”, και γι’αυτό δεν έχει φανεί ακόμα, και χρειάζεται υπομονή.

Τα υπόλοιπα παιδιά, τους είπαν, είναι στο φυσιολογικό, μέτριο, μέσο όρο.

Τους προειδοποίησαν επίσης να μην πουν τίποτα για αυτό σε κανέναν, και ιδίως στα παιδιά.

Αυτό που δεν γνώριζαν οι καθηγητές, ήταν πως τα ονόματα των παιδιών για τα οποία ενημερώθηκαν πως είναι ιδιοφυΐες, βγήκαν τυχαία από ένα καπέλο που περιείχε τα ονόματα όλων των μαθητών.

Ναι, δεν ήταν ιδιοφυΐες.

Και αυτό ήταν το νόημα του πειράματος.

Οι ερευνητές ξαναπήγαν σε αυτές τις τάξεις μετά από ένα χρόνο, και επανέλαβαν σε όλους τα τεστ IQ. Και αυτό που είδαν ήταν απλά μαγικό.

Τα σκορ των παιδιών που ήταν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες” για τους δασκάλους τους, είχαν ανέβει σημαντικά. Όχι απλά γιατί μεγάλωσαν κατά 1 χρόνο, αλλά πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο.

Ο δείκτης IQ των υπολοίπων παιδιών ήταν το ίδιο ή ίσως και να είχε πέσει λίγο σχετικά με το αναμενόμενο.

Το πείραμα επαναλήφθηκε πολλές φορές από τότε, και σε άλλα σχολεία, και από άλλους ερευνητές, καταλήγοντας  πάντα στα ίδια αποτελέσματα.

Τα παιδιά που πίστευαν οι καθηγητές για “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”, είχαν γίνει σημαντικά πιο έξυπνα.

Μαγεία! Πώς έγινε αυτό; Αφού οι καθηγητές δεν είπαν τίποτα!

Τα συμπεράσματα του πειράματος

Αυτό που είδαν οι ερευνητές κατά τη διάρκεια του πειράματος, παρακολουθώντας τις τάξεις, ανά φάσεις, ήταν πως οι δάσκαλοι, είχαν μεγαλύτερες προσδοκίες από τις “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”:

Τους συμπεριφέρονταν διαφορετικά – πιο σκληρά, αλλά και με μεγαλύτερη αγάπη.

  • Οι δάσκαλοί τους, πλέον, δεν ανέχονταν από αυτά να είναι αδιάβαστα
    ή να μην έχουν κάνει τις εργασίες τους.
  • Δεν ανέχονταν μέτριες απαντήσεις.
  • Τους έδιναν περισσότερες ευκαιρίες και πιο συχνά το λόγο.
  • Τα άκουγαν πιο υπομονετικά.
  • Είχαν πιο ενθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος απέναντί τους.
  • Τα επιβράβευαν περισσότερο όταν έκαναν κάτι σωστά.
  • Δεν ανέχονταν κάτι λιγότερο από το τέλειο.
  • Ασχολούνταν περισσότερο μαζί τους.
  • Τα σέβονταν περισσότερο.

Γιατί πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι ιδιοφυΐες. Και έτσι κι έγινε.

Για τους υπόλοιπους μαθητές:

  • Θα ανέχονταν και μέτριες απαντήσεις. “Έτσι και αλλιώς δεν είναι και πολύ έξυπνα”.
  • Τα διέκοπταν πιο εύκολα αν δεν τους άρεσε η απάντηση.
  • Έδιναν πιο αποθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος.
  • Ασχολούνταν λιγότερο μαζί τους.

Επειδή πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι μέτρια. Και έτσι κι έγινε.

Αυτό ήταν από τα πιο σημαντικά πειράματα που έγιναν στον χώρο της ψυχολογίας, και έδειξε τη δύναμη των “αυτο-εκπληρούμενων προφητειών“.

Δηλαδή, πώς αυτά που πιστεύουμε επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, χωρίς να το καταλάβουμε και, εν συνεχεία, επηρεάζουν τους γύρω μας, εκπληρώνοντας την “προφητεία” – αυτά που πιστεύαμε εξ αρχής.

Εσύ πώς συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου; Πώς συμπεριφέρεσαι στους γύρω σου;

Αυτό δείχνει το τι πραγματικά πιστεύεις για τον εαυτό σου και για τους άλλους.

Αν δεν σου αρέσει, κάνε τα πάντα για να το αλλάξεις. Δες τον εαυτό σου σαν “αργοπορημένη ιδιοφυΐα“.

Γιατί μπορεί να μην το ξέρεις, ΑΛΛΑ ΕΙΣΑΙ.

Γιατί το παραπάνω πείραμα έγινε με μαθητές μετρίου (φυσιολογικής) νοημοσύνης, και άρα ισχύει για ΟΛΟΥΣ μας.

Και αυτό συμπεριλαμβάνει και εσένα, τους φίλους σου, τους γνωστούς σου, και τον περισσότερο κόσμο.

Όλοι μας έχουμε τα σποράκια μέσα μας να γίνουμε ιδιοφυΐες σε κάτι, να εκφράσουμε ένα απεριόριστο δυναμικό και να επιταχύνουμε την εξέλιξη του κόσμου.

Ποια είναι τα δικά σου συμπεράσματα;

Θέλω να ξαναδιαβάσεις το πώς οι δάσκαλοι συμπεριφέρονταν στους μαθητές που θεωρούσαν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”.

Τους αγαπούσαν και τους σέβονταν περισσότερο; Ναι.

Αυτό σημαίνει πως ήταν πιο ανεκτικοί απέναντί τους; Όχι.

Τους καλομάθαιναν περισσότερο; Όχι.

Ανέχονταν μετριότητες; Όχι.

Αυτό είναι που ονομάζεται “σκληρή αγάπη“. Είναι μία μορφή αγάπης που κοιτάει όχι την προσωρινή καλοπέραση, αλλά το μακροχρόνιο και ουσιαστικό όφελος για τον άλλον.

Έχεις χαμηλές προσδοκίες από κάποιον; Τότε θα τον αφήνεις να επαναπαύεται. Θα τον καλομάθεις. Ο κόσμος μετά θα του φανεί άδικος και σκληρός, γιατί τίποτα δεν θα το καταφέρνει χωρίς να μοχθήσει.

Και κάποια στιγμή θα αποτύχει (αναπόφευκτα, όπως όλοι μας), και θα τα παρατήσει, αντί να συνεχίσει. Έτσι, ποτέ δε θα μπορέσει να εκφράσει πλήρως την ιδιοφυΐα, το τραγούδι, τις ιδέες, τη δημιουργικότητα που κρυβόταν πάντα μέσα του.

Εάν είσαι όμως σκληρός και αυστηρός μαζί του, θα τον έχεις εκπαιδεύσει, θα τον έχεις σκληραγωγήσει. Θα κουράζεται λιγότερο στην προσπάθειά του και θα παραιτείται πιο δύσκολα.

Τι είναι η “Σκληρή Αγάπη”

Σκληρή Αγάπη” (“tough love”): όταν αγαπάς κάποιον αλλά ξέρεις ότι κρύβει μέσα του ένα τεράστιο δυναμικό. Ξέρεις πως έχει κάποιες υποχρεώσεις προς τον εαυτό του και την κοινωνία. Οπότε για να τον βοηθήσεις να είναι συνεπής προς αυτές, πρέπει να είσαι ακλόνητος και αυστηρός μαζί του, αλλά και ταυτόχρονα να τον υποστηρίζεις και να τον αγαπάς.

Είσαι, λοιπόν, σκληρός με τον εαυτό σου; Αν ναι, καλά κάνεις, αλλά κάν’το με τον σωστό τρόπο και για τους σωστούς λόγους. Αγάπα τον εαυτό σου, λες και η ζωή σου εξαρτάται από αυτό. Γιατί έτσι είναι.

Αν όχι, ανέβασε τις προσδοκίες σου. Γίνε πιο σκληρός με τον εαυτό σου. Αγάπα τον αφόρητα μεν, αλλά εκπαίδευσέ τον. Μπες ηθελημένα σε καταστάσεις που θα σε σκληραγωγήσουν. Σε καταστάσεις με χρονικά όρια και υψηλό αντίτιμο αν δεν τα καταφέρεις. Γιατί εκεί εκδηλώνεται ο γίγαντας, ο θεός που έχεις μέσα σου, και ποτέ αλλιώς δε θα ξυπνήσει – γιατί δε τον χρειάζεσαι.

Οι δυνατότητες που κρύβονται μέσα σου, μπορούν να ξεκλειδωθούν μόνο όταν τις χρειαστείς – μέσα στις δυσκολίες.

Αν δεν γίνεις εσύ σκληρός με τον εαυτό σου, ηθελημένα, θα το κάνει η κοινωνία για σένα, και δε θα σου αρέσει. Θα σου φερθεί πολύ πιο σκληρά απ’όσο νομίζεις. Και θα το κάνει προς κατευθύνσεις που μπορεί να μη θες κιόλας να πας.

Έτσι, οι περισσότερες δυνατότητές σου μπορεί να μείνουν για πάντα ανέκφραστες – και θα αναρωτιέσαι “Ποιος είμαι;” και δε θα βρίσκεις απάντηση.

Έχω γράψει περισσότερα για αυτά τα σποράκια που φυτρώνουν μόνο υπό πίεση, σε προηγούμενο άρθρο που πρέπει να ξαναδείς – τι πιστεύεις για την πίεση; Ότι είναι κάτι καλό ή κάτι κακό;

Διάβασε το άρθρο: Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;

Επίσης, θυμίσου, πως η αγάπη και οι καλές ανθρώπινες σχέσεις είναι η μεγαλύτερη ανάγκη για την ευτυχία μας.


Άλλα άρθρα που μπορείς να διαβάσεις:

Διάβασε παραπάνω για τα “Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας“, εδώ.
Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;


***Σημειώσεις του συγγραφέα***

Πού έμαθα για τη “Σκληρή Αγάπη”,
και ποιος ήταν ο Πυγμαλίων και ταιριάζει στο πείραμα;

Για μένα, η ιστορία της Marva Collins είναι αυτή που μου δίδαξε το τι είναι η Σκληρή Αγάπη, και είναι το αγαπημένο μου υπόδειγμα “σκληρής αγάπης”.

Δείχνει το πώς μία κοινή δασκάλα κατάφερε με αυτή την αφορητη, αν και σκληρή, αγάπη να ξεκινήσει με ένα δωμάτιο του σπιτιού της με τα παιδιά της, το οποίο ονόμαζε σχολείο, και να καταλήξει σε μία αλυσίδα από σχολεία-υπόδειγμα, με μαθητές που να διαβάζουν Σαιξπηρ από το δημοτικό (είναι πολύ υψηλού επιπέδου αγγλική φιλολογία που τη διδάσκονται στο Πανεπιστημίο, γενικά).

Πώς απ’το τίποτα, ξεκινώντας σε μια απ’τις πιο δύσκολες περιοχές, με συμμορίες, gangsters, ναρκωτικά και όπλα, κατάφερε να μεταμορφώσει τη ζωή των μαθητών της ολοκληρωτικά, προσφέροντάς τους νόημα, αγάπη, γνώσεις και ανατροφή που ούτε οι γονείς τους δεν μπορούσαν να τους δώσουν.

Για όποιον δεν έχει διαβάσει το βιβλίο “Marva Collins’ Way“, το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

* Ο Πυγμαλίων, κατά μία ιστορία, ήταν ένας γλύπτης (κατά μία άλλη ιστορία βασιλιάς) που ερωτεύτηκε ένα γυναικείο άγαλμα που είχε φτιάξει, και ζήτησε από την Αφροδίτη να του δώσει μία γυναίκα σαν αυτό. Την επόμενη μέρα, στη θέση του αγάλματος βρήκε μία γυναίκα, τη Γαλάτεια, την οποία και παντρεύτηκε και ο γιος τους ονομάστηκε Πάφος – ο ιδρυτής της Πάφου στην Κύπρο.

Το φαινόμενο πήρε το όνομά του Πυγμαλίωνα πολύ ταιριαστά, γιατί βλέπουμε πως στην αυτο-εκπληρούμενη προφητεία, σμιλεύουμε σύμφωνα με αυτά που πιστεύουμε, και το δημιούργημα γίνεται πραγματικότητα.

Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

- Ποια πιστεύεις ότι είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που θα μπορούσα να κάνω για το το νέο έτος; με ρώτησε η Σοφία.

Ήταν όμορφη, στα 30κάτι της, ίσως τελειομανής, με αρκετές επιτυχίες σε όλους τους τομείς, και παρ'όλ'αυτά, κάτι της έλλειπε συνεχώς.

Ήταν απίστευτα σκληρή με τον κόσμο, δε συγχωρούσε εύκολα, και ακόμη χειρότερη ως προς τον εαυτό της.

Όλα αυτά την είχαν οδηγήσει πλέον τα βράδια να μην μπορεί να κοιμηθεί και μου είπε πως αισθανόταν δυστυχισμένη και πως αυτό την έκανε να κλείνεται όλο και περισσότερο στον εαυτό της, δίχως να βρίσκει κάποια λύση.

- "Να μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου λες και η ζωή σου εξαρτάται από αυτό. Γιατί ισχύει. Αυτή είναι η βασικότερη και μεγαλύτερη αλλαγή που πρέπει να κάνεις" της είπα.

Στα προηγούμενα άρθρα έμαθες γιατί η αγάπη και οι σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους είναι η μεγαλύτερη πηγή της ευτυχίας μας.

Επίσης έμαθες γιατί αν θέλουμε να αγαπήσουμε και να μας αγαπήσουν, θα πρέπει πρώτα να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας, και πως αυτό ΔΕΝ είναι εγωισμός, αλλά αντιθέτως:

Στη βάση του αληθινού αλτρουισμού βρίσκεται η υγιής αγάπη προς τον εαυτό μας.

Click to Tweet

Όταν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας κοιτάμε να ρουφήξουμε απ'τους άλλους αυτή τη ζωτική ενέργεια που μας λείπει.

Όταν τον αγαπάμε και ξεχειλίζουμε από αυτή την αγάπη, τότε, και ΜΟΝΟ τότε, μπορούμε να προσφέρουμε κιόλας, πραγματικά.

Πρώτο βήμα για ΟΛΟΥΣ τους ανθρώπους θα πρέπει να είναι να αποκτήσουν μία απεριόριστη αγάπη, κατανόηση και σεβασμό για τον εαυτό τους.

- Ωραία. Πώς, όμως, μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Υπάρχουν δύο βασικοί κανόνες στις σχέσεις

Ο ένας γνωστός, ο άλλος όχι και τόσο.

Ο πρώτος είναι: "Μην κάνεις στους άλλους αυτά που δε θες να κάνουν σε εσένα."  και άρα

"Να συμπεριφέρεσαι στους άλλους όπως θες να συμπεριφέρονται και σε εσένα".

Ο δεύτερος, όμως, που είναι πιο άγνωστος, είναι και πιο βασικός: "Μην κάνεις στον εαυτό σου αυτά που δεν κάνεις στους άλλους." Ή αλλιώς,

"Να συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου
όπως θα ήθελες να σου συμπεριφέρονται οι άλλοι
".

~Κάτσε λίγο και σκέψου τα αυτά.~

Γιατί απ'αυτούς τους κανόνες πηγάζουν πολλά που μπορείς να κάνεις, για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς.

25 Τρόποι που δείχνεις πως τον/την αγαπάς:

Ας πούμε ότι υπάρχει κάποιος που τον αγαπάς πολύ. Πώς του το δείχνεις;

1. Κατ'αρχάς, ενδιαφέρεσαι. Και τον αφήνεις να το καταλάβει.

2. Ακούς πραγματικά προτού μιλήσεις.

3. Προσπαθείς να τον γνωρίσεις και να τον κατανοήσεις εις βάθος:

  • τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο
  • τον τρόπο που ερμηνεύει τα γεγονότα
  • τις απόψεις του
  • τις δυνάμεις του και τις αδυναμίες του

4. Εν συνεχεία, εστιάζεις στις δυνάμεις του και παραβλέπεις ή κοιτάς πώς να τον βοηθήσεις στις αδυναμίες του.

5. Δεν τον κατηγορείς για αυτά που δεν είναι καλός.

6. Επίσης όταν κάνει κάτι λάθος (επειδή δε γνωρίζει), ή όταν γίνεται μία παρεξήγηση, κάθεσαι κάτω και τα συζητάτε.

Δεν το αφήνεις να περάσει έτσι, γιατί έχεις υψηλές προσδοκίες απ'τον άλλον.

7. Κατανοείς, και του συγχωρείς τα λάθη.

Δεν του τα "κοπανάς" συνεχώς, ούτε του τα "τρίβεις στη μούρη" με την πρώτη ευκαιρία.

8. Τον βοηθάς να βρει το μάθημα απ'τις λάθος επιλογές που έκανε, ώστε να μην τις επαναλάβει.

9. Τον περιποιείσαι, περνάς χρόνο μαζί του, καλλιεργείς τη σχέση σας.

10. Κάνετε νέα πράγματα και ζείτε νέες εμπειρίες μαζί.

11. Του κάνεις δώρα. Τον προσέχεις.

12. Εκτιμάς αυτά που κάνει για σένα. Τον ευχαριστείς.

13. Του λες "σε αγαπώ". Δε φοβάσαι να το πεις.

14. Θυμάστε ωραίες εμπειρίες που περάσατε μαζί και τις συζητάτε.

15. Εκτιμάς που τον έχεις στη ζωή σου και όλα τα μικρά πράγματα που κάνει για εσένα καθημερινά και άκοπα.

16. Κάνετε όνειρα και σχέδια μαζί για πράγματα που θέλετε να κάνετε, να ζήσετε, ή μέρη που θέλετε να δείτε.

17. Μπορεί να συζητάτε με τις ώρες επί συγκεκριμένων θεμάτων που σου αρέσουν ή του αρέσουν.

18. Τον σέβεσαι, όπως σέβεσαι και τον χρόνο του, και δεν του τον σπαταλάς σε ανοησίες.

19. Όταν κάποιος λέει εναντίον του, τον υπερασπίζεσαι. Αν έχεις την οποιαδήποτε αμφιβολία, θα τον υπερασπιστείς, αλλά μετά θα το συζητήσετε ιδιαιτέρως.

20. Δεν επιτρέπεις σε κανέναν να πει κάτι αρνητικό για αυτόν και δεν αφήνεις άλλους να τον υποβιβάσουν. Δεν το ανέχεσαι.

21. Μιλάς για αυτόν με τα καλύτερα λόγια, αλλά όταν είστε οι δυο σας και συζητάτε δεν του "χαϊδεύεις τα αυτιά". Του τα λες ευθέως και χωρίς υπεκφυγές.

22. Είσαι ειλικρινής μαζί του και δεν τον κοροϊδεύεις, ούτε του λες ψέματα.

23. Τον βοηθάς αν μπορείς να εξελιχθεί και να του διευρύνεις τους ορίζοντες.

24. Όταν έχει κάποιο δίλημμα τον υποστηρίζεις σε όποια απόφαση και να πάρει, ακόμα και αν είσαι αντίθετος.

25. Όταν έχει κάποιο πρόβλημα το συζητάτε και τον ενισχύεις, και ψάχνεις να βρεις λύσεις αντί να του το μεγενθύνεις.

Τα κάνεις όλα αυτά για τον εαυτό σου;

Τα θέλουμε όλα αυτά σε μία σχέση να μας τα κάνουν; NAI.

Και θα πρέπει πρώτος ΕΓΩ να τα κάνω για τον άλλον.

Αλλά ακόμα πιο πριν θα πρέπει να τα κάνω για τον εαυτό μου.

Ξαναδιάβασε τη λίστα και σκέψου αν τα κάνεις με τον εαυτό σου.

Σκέψου πράγματα που μπορείς να κάνεις για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς.

Κάνε μία λίστα - ένα σχέδιο με τα πράγματα που θα ξεκινήσεις να κάνεις για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς περισσότερο.

Και ξεκίνα να τα κάνεις.

Το ξέρεις πως όσο περισσότερο περιποιείσαι τον εαυτό σου, τόσο περισσότερο ανεβαίνει η αξία σου στα μάτια του, και συνεπώς και στα μάτια των άλλων;

Τι είναι η αυτο-εκτίμηση;

Αυτοεκτίμηση είναι το πόσο εκτιμάς τον εαυτό σου!
Στις πράξεις και στα λόγια.

Αν θες ο κάθε χρόνος της ζωής σου να είναι μαγικός, πάνω απ'όλα τ'άλλα, υποσχέσου στον εαυτό σου πως κάθε μέρα θα προσπαθείς να επιδιορθώσεις και να βελτιώσεις τη σχέση σου μαζί του.

Γιατί αν δεν είσαι ΕΣΥ ο καλύτερος φίλος του εαυτού σου, ΕΣΥ, ο μόνος που είσαι μαζί του 24 ώρες το 24άωρο, κάθε μέρα, ακόμα και στο πιο απομονωμένο μέρος του πλανήτη, και από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό του, κανένας δε θα είναι.

Μερικές ακόμα ιδέες για το 
πώς μπορώ να περιποιηθώ τον εαυτό μου.

  • Κάτσε διάβασε. Καλλιέργησέ τον.
  • Ξεκούρασέ τον. Κοιμήσου τουλάχιστον 8 ώρες κάθε βράδυ.
  • Πήγαινε για μασάζ ή σε Σπα για δώρο για κάτι που κατάφερες.
  • Επαίνεσέ τον όταν τον βλέπεις να ξεπερνά τον εαυτό του και κάνει το κάτι παραπάνω.
  • Εκτίμησε τα μικροπράγματα που κάνει που σε ενισχύουν και σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο.
  • Φτιάξε τη διατροφή σου. Φτάσε τα κιλά που είναι καλά για το ύψος σου.
  • Γυμνάσου. Ξεκίνα τουλάχιστον με καθημερινό περπάτημα.
  • Κάνε πράγματα που σε ζωντανεύουν και σε γεμίζουν ενέργεια.
  • Κάτσε σκέψου τις αρχές και τις αξίες σου, και μην τις καταπατάς.
  • Κάνε πράγματα που θα κοιτάς τον εαυτό σου στον καθρέφτη και θα λες με χαμόγελο περηφάνιας: "Ναι ρε φίλε. Χαίρομαι που ζω τη ζωή σου. Σε χαίρομαι. Συνέχισε έτσι."


Κλείνοντας:

- Πώς, όμως, μπορώ να αγαπήσω τον εαυτό μου με τόσες κακές επιλογές και τόσα λάθη που κάνω καθημερινά;

- Πώς μπορώ να μου συγχωρήσω όλα αυτά που έκανα στο παρελθόν;

- Και κάτι ακόμη πιο δύσκολο - πώς μπορώ να συγχωρήσω τους άλλους, για πραγματικά ασυγχώρητα πράγματα που μου έχουν κάνει;

- Στο κάτω κάτω... Και γιατί να το κάνω...;

Έπεται συνέχεια!

Διάβασε παραπάνω για τα "Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας", εδώ.

Είναι εγωισμός το να αγαπάς τον εαυτό σου;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Λένε πως "για να αγαπήσεις τους άλλους, θα πρέπει να αγαπήσεις τον εαυτό σου πρώτα."

Όμως τι εννοούν; Να γίνουμε όλοι εγωιστές και να κοιτάμε μόνο τον εαυτό μας και να σταματήσουμε να νοιαζόμαστε για τους άλλους;

Πολλοί το παρερμηνεύουν αυτό.

Ρωτάνε:

- Μα το να αγαπάς τον εαυτό σου περισσότερο απ'τους άλλους δεν είναι εγωισμός;
- Αυτό δεν είναι Ναρκισσισμός;
- Δε μας μάθανε να εξυμνούμε την αυτοθυσία και την προσφορά;

Θα πρέπει να σου γκρεμίσω τον κόσμο. Και όμως, ΟΧΙ, δεν είναι εγωισμός.

Όχι, όχι και πάλι όχι.

Η υγειής αυτο-αγάπη και αυτοσεβασμός, είναι η ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ανάγκη του πραγματικού αλτρουισμού, και η ΠΡΩΤΗ προϋπόθεση.

Δε μιλάω για κάτι παθολογικό. Όχι "εγώ είμαι και κανένας άλλος". Ούτε "εγώ είμαι καλύτερος από όλους τους άλλους, και όλοι οι άλλοι είναι υποδεέστεροι". Αυτός είναι Ναρκισσιμός.

Αν όντως, όμως, νοιάζεσαι για τους άλλους και θέλεις να του βοηθάς, θα πρέπει να νοιαστείς πρώτα για τον εαυτό σου, ώστε να μπορείς και να προσφέρεις περισσότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Αν δεν τα'χεις καλά με τον εαυτό σου, όλα σου φταίνε, ενοχλείσαι με το κάθε τι, και όλα σου φαίνονται ψεύτικα και επιτηδευμένα.

Θεωρούμε αυτοθυσία το να αφήνεις τους άλλους να σε πατάνε για να αισθάνονται καλά, ενώ εσύ αισθάνεσαι καταπιεσμένος και παράλληλα νομίζεις ότι κάνεις κάτι καλό.

Όμως ΟΧΙ. Αυτό δεν είναι έξυπνη αυτοθυσία.

Αυτό είναι περιττή, τελείως απερίσκεπτη και κοντόφθαλμη αυτοθυσία.

Γιατί ΔΕΝ γίνεται να συνεχίσει να προσφέρεις έτσι για μεγάλο διάστημα.

Προσφέρεις (φαινομενικά) πολλά τώρα, άμεσα, και στην πορεία απογοητεύεσαι, καταπιέζεσαι, αρχίζεις να γίνεσαι απάνθρωπος, το σιχαίνεσαι και τα παρατάς μιά για πάντα.

- Εγώ του τα προσέφερα όλα, και ο κόσμος είναι αχάριστος!
Θέλει ακόμα παραπάνω!

Έτσι, αν το δεις συνολικά, προσφέρεις ΠΟΛΥ λιγότερα απ'όσα θα μπορούσες να προσφέρεις, αν το έκανες κτήμα σου και μέρος της ζωής σου.

Γι'αυτό θες υγιείς συμπεριφορές, ώστε να περνάς καλά και να σου αρέσουν.

Θες να γίνουν τρόπος ζωής και ταυτότητα για σένα, και όχι απλά κάτι που "το έκανα για κάποιο μικρό διάστημα και το παράτησα, γιατί απογοητεύτηκα".

Με το να αφήνεις τους άλλους να σε πατάνε, όχι μόνο δεν προσφέρεις, αλλά προσπαθείς να πάρεις κιόλας, ασυνείδητα.

- Τι εννοείς;!;! Τι προσπαθώ να πάρω εγώ;

(Εγώ, που γίνομαι χαλί να με πατήσουν!)

Το να το παίζεις "Απόμακρος" ή "Θύμα", είναι και αυτά δύο μορφές "θεάτρου" που μαθαίνουμε να παίζουμε από μικροί, προκειμένου να αποσπάσουμε ενέργεια (υπό τη μορφή προσοχής, αγάπης κλπ) από τους γύρω μας.

Το κάνεις για να πάρεις αγάπη απ'τους άλλους.

Αυτή που δε δίνεις ΕΣΥ στον εαυτό σου.

Αυτό καταστρέφει μέσα σου, τη ζωή σου, και τη ζωή των γύρω σου μακροχρόνια, γιατί αυτό απωθεί τον κόσμο.

Έτσι, πρώτο και σημαντικότερο όλων:

Αγάπα τον εαυτό σου, λες και η ζωή σου εξαρτάται απ'αυτό.

Γιατί έτσι είναι.

Όπως είπαμε και στο προηγούμενο άρθρο, η αγάπη και οι καλές ανθρώπινες σχέσεις είναι η μεγαλύτερη ανάγκη για την ευτυχία μας.

- Όμως πώς το κάνω αυτό; Πώς μπορώ να αγαπήσω τον εαυτό μου;

Μπορείς να το διαβάσεις εδώ: Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Διάβασε παραπάνω για τα "Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας", εδώ.

Η Μεγαλύτερη Ανάγκη για την Ευτυχία

Η μεγαλύτερη έρευνα πάνω στην Ευτυχία του ανθρώπου που τέλειωσε το 2012 παρακολουθούσε 268 άτομα για 75 χρόνια. Ξέρεις που κατέληξε;

"Οι καλές σχέσεις μας κρατούν υγιέστερους και πιο χαρούμενους!" καταλήγει ο Waldinger (Ψυχίατρος του Χάρβαρντ που έκανε τη μελέτη).

Ναι. Οι μεγάλες αλήθειες είναι πάντα απλές.

Τι περίμενες να διαβάσεις, καμία εξίσωση; Απλά πράγματα, αλλά ταυτόχρονα δύσκολα.
Τα εφαρμόζεις;

Το πρόβλημα με τις μεγάλες αλήθειες είναι ότι είναι απλές.

Είναι εύκολο να σου ξεφύγουν, να τις παρακάμψεις, να μην τις πιστέψεις ή να ξεχάσεις να τις εφαρμόσεις.

Ξαναδιάβασέ το, λοιπόν:

Οι ΣΧΕΣΕΙΣ μας είναι ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ παράγοντας της ευτυχίας μας.

Ναι, το αποτέλεσμα μιλάει για την Αγάπη, τη Σύνδεση και τη Ζεστασιά.

Σοβαρά μιλάω. Όλος ο κόσμος αυτό θέλει, και δεν είναι θεωρία των "παιδιών των λουλουδιών".

Χωρίς αυτή δε θα υπήρχαμε κάν εσύ και εγώ. Είναι ΑΝΑΓΚΑΙΑ προϋπόθεση για την επιβίωσή μας, ιδίως κατά τα πρώτα έτη της ζωής μας.

Ακόμη και όταν μεγαλώσουμε, θέλουμε την επικοινωνία και την αποδοχή. Θέλουμε να έχουμε ανθρώπους γύρω μας που να μας υποστηρίζουν.

Μιλάμε για αληθινές σχέσεις, με άτομα που νοιαζόμαστε και νοιάζονται για εμάς.

Η σχέση μας με την οικογένειά μας. Με τους φίλους μας. Με τους συνεργάτες μας.
Με τον υπόλοιπο κόσμο με τον οποίο ερχόμαστε σε επαφή.

Ξέρεις, δε μιλάμε για τις απόμακρες "επαγγελματικές" ή "τυπικές" σχέσεις... Αλλά για πραγματικές, ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ σχέσεις, που ο ένας εκτιμά τον άλλον, προσφέρει στον άλλον - και μάντεψε τι συναίσθημα υπάρχει κάτω από κάθε συναλλαγή.

Σωστά μάντεψες, όχι αλαζονία ή αυταρέσκεια ή ψυχρότητα ή εκμετάλλευση.

Υπάρχει η Αγάπη. Η "Σύνδεση".

Το συνεχές πάρε-δώσε θετικών συναισθημάτων και κάποιας μορφής αξίας για τους άλλους, η καθαρή επικοινωνία χωρίς υπεκφυγές και θεατρινισμούς.

Η συνεχής έκφραση Αγάπης και Ζεστασιάς φαίνεται να μπορεί να λιώσει το οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα με το οποίο έρχεται σε επαφή.

Όλη η επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων είναι είτε μια έκφραση αγάπης, είτε μια κραυγή για βοήθεια:

  • Όταν κάποιος σου φωνάζει στο δρόμο για να σε βρίσει, φωνάζει ουσιαστικά για κατανόηση.
  • Όταν κάποιος σου φωνάζει γιατί δεν τον ακούς, πάλι φωνάζει για βοήθεια.
  • Όταν σου παραπονιέται πως τα πάντα του φταίνε και δεν ξέρει τι θέλει, πάλι φωνάζει για βοήθεια.

Όμως, δεν μας τα μαθαίνουν αυτά.

Δεν μας μαθαίνουν να καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους.

Δε μας μαθαίνουν να στρέφουμε την προσοχή και τις συζητήσεις προς τα εκεί που θέλουμε. Δηλαδή προς την κατανόηση του προβλήματος και τη λύση του.

Και έτσι πέφτουμε εύκολα στην παγίδα των τσακωμών, και καταλήγουμε:

  • ή να σηκώσουμε άμυνες (πολλές φορές κάνοντας και εμείς επίθεση)
  • ή να πηγαίνουμε με τη "ροή" της κουβέντας, συμφωνώντας σε όλα, χωρίς να προσφέρουμε κάτι.

Έτσι γινόμαστε και εμείς μέρος του προβλήματος, αντί να γίνουμε μέρος της λύσης.

“Εάν μόνο μπορούσες να αγαπήσεις αρκετά, θα ήσουν ο πιο δυνατός άνθρωπος στον κόσμο”. ~Μητέρα Τερέζα

Όλα τα Συναισθήματα Δύναμης είναι κάποια διαφορετική έκφραση της Αγάπης.

Αυτή είναι το βασικότερο συναίσθημα όλων. Η πηγή απ'την οποία πηγάζουν.

Οι επιστήμονες έχουν βρει πως η ανάγκη μας για αγάπη, σύνδεση και αποδοχή όταν πληρείται:

  1. είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας για την ευτυχία ενός ανθρώπου.
  2. αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσής.
  3. βελτιώνει την υγεία και αναρρώνεις ταχύτερα όταν είσαι άρρωστος.

Όταν δεν πληρείται, μπορεί να είναι η μεγαλύτερη πηγή άγχους και στρες. Και αυτό δείχνει το πόσο πολύ νοιαζόμαστε.

Από πού ξεκινάμε, λοιπόν;

~ Απ'το να μάθουμε να αγαπάμε τον ΕΑΥΤΟ μας. ~

- Μα το να αγαπάς τον εαυτό σου περισσότερο απ'τους άλλους δεν είναι εγωισμός;;;

Διάβασε ή άκου το επεισόδιο-άρθρο εδώ: Είναι εγωισμός το να αγαπάς τον εαυτό σου;

- Πώς μπορώ να αγαπήσω τον εαυτό μου; 

Και αυτό θα το δούμε σε επόμενο άρθρο.

Μέχρι τότε, κάνε αυτό που νομίζεις πως θα στο φέρει αυτο. ΔΕΙΞΤΟ στον εαυτό σου, με πράξεις - μην το πεις μηχανικά.

Μπορείς να διαβάσεις τα υπόλοιπα αρθρα πάνω στα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας, καθώς βγαίνουν, εδώ.

Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας

Υπάρχουν Δέκα Συναισθήματα Δύναμης, τα οποία ΑΝ θες να τα αισθάνεσαι με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια στη ζωή σου, όπως το οτιδήποτε άλλο, θες να βρεις τα κουμπιά που τα ενεργοποιούν στο μυαλό σου, να τα εκπαιδεύσεις και να εστιάζεις συνεχώς σε αυτά.

Θα πρέπει να τα καλλιεργείς στην καθημερινότητά σου, σαν ένας αφοσιωμένος γεωργός. Τα καλλιεργείς μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις συζητήσεις σου. Δηλαδή με το πού στρέφεις την προσοχή σου και την ενέργειά σου.

Συνήθως περιμένουμε από μόνο του να συμβεί κάτι  για να μας δημιουργήσει κάποιο συναίσθημα. Κάτι που σημαίνει πως λειτουργούμε ακόμα με αντιδραστικό μοντέλο του κόσμου...

Βασική λάθος πεποίθηση, ρίζα πολλών προβλημάτων, είναι το να πιστεύουμε ότι ΕΙΜΑΣΤΕ το μυαλό μας, οι σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να τα κατηγορούμε, αυτά ή τις συγκυρίες, όποτε μας βολεύει, και να απαλασσόμαστε ευθυνών όταν δεν κάνουμε κάτι γιατί "δεν το αισθανόμαστε".

Είναι σαν να δηλώνουμε "είμαι θύμα των συναισθημάτων μου και των συγκυριών - αυτά φταίνε, αυτά με τραμπουκίζουν, δε φταίω εγώ!".

Πάλι, σε παροτρύνω να διαβάσεις το άρθρο "Ο μεγαλύτερος παράγοντας της ευτυχίας μας", ώστε να ξεχωρίσεις αν έχεις τον έλεγχο της ζωής σου ή όχι, και τι μπορείς για να τον ξαναπάρεις στα χέρια σου.

Ό,τι και να αποκτήσεις στη ζωή σου, ό,τι και να πετύχεις, χωρίς αυτά τα συναισθήματα δε θα νιώθεις πληρότητα - θα αισθάνεσαι πως συνεχώς κάτι λείπει.

Αφιερώνοντάς τους όμως χρόνο να τα καλλιεργείς καθημερινά, θα κάνουν τη ζωή σου πραγματικά μαγική, και θα σου δώσουν πραγματική ζωντάνια και όρεξη.

Είναι ικανά να σου μεταμορφώσουν κάθε πτυχή της ζωής σου. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τους αφιερώνεις λίγο χρόνο ώστε να τα "τροφοδοτείς".

Θυμήσου: η Συνέπεια είναι σημαντικότερη της Ισχύος.

Το λίγο και ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ, είναι ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟ του ΠΟΛΥ και για μία μέρα. Ναι, θες μερικές φορές περισσότερο, αλλά εστίασε περισσότερο στη συνέπεια.

Έστω και 5 λεπτά κάθε μέρα, κάθισε και κάνε ερωτήσεις στον εαυτό σου που να εκλύουν τα παρακάτω συναισθήματα. Ζήσε τα πραγματικά μέσα σου.

Θα τα αναλύσουμε σιγά σιγά όλα, και θα ξεκλειδώνουν με τις μέρες και τα νέα άρθρα.

Οι συνδρομητές έχουν ήδη το πόστερ Α5 και με τα 10, αλλά με σύντομη περιγραφή. Και ξεκινάμε:


Κατέβασε το A3 Poster! :)

Αυτό το άρθρο συνοδεύει το poster που περιέχεται στη δωρεάν εργαλειοθήκη για τους συνδρομητές του Neuroselfmastery, στο οποίο αποκτάς πρόσβαση μόλις εγγραφείς - ώστε να το τυπώσεις σε Α3 και να το τοιχοκολλήσεις.

Απλά βάλε όνομα και email για να τα κατεβάσεις.

Έπεται και συνέχεια, με τα Δέκα "αρνητικά συναισθήματα", τα Δέκα "Σήματα για Δράση".

Γιατί αυτό είναι στην πραγματικότητα, δεν είναι κάτι αρνητικό. Απλά τα αισθανόμαστε άσχημα για να μας κινητοποιήσουν να δράσουμε. Αλήθεια, τι θα κάναμε χωρίς αυτά;

Ο Λόγος που Αυτο-Σαμποτάρεσαι, και πώς να το σταματήσεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | 

Spotify | Castbox |

Πιστεύεις πως ο άνθρωπος είναι ικανός να καταφέρει τα πάντα;

Το πιστεύεις πραγματικά, ή σαν άλλη μία κλισέ / στερεότυπη έκφραση;

Γιατί αν το πιστεύεις πραγματικά, σημαίνει πως το πιστεύεις και για τον εαυτό σου και για τους γύρω σου.

Το πιστεύεις μόνο στα λόγια, ή το δείχνεις και με τις πράξεις σου, προς τους άλλους και προς τον εαυτό σου;

Συμπεριφέρεσαι στον κόσμο λες και έχει άπειρες δυνατότητες; Συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου έτσι;

  • Τι εικόνα έχεις για τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι θα γίνεις σπουδαίος;
  • Πιστεύεις ότι θα επιτύχεις, θα είσαι ευτυχισμένος, θα έχεις ευημερία, ηρεμία, ή οτιδήποτε άλλο επιθυμείς;

Γιατί αν όχι, περιορίζεις τον εαυτό σου, χωρίς το ξέρεις, με τρόπους που ούτε καν μπορείς να διανοηθείς.

Εάν, όντως, πιστεύεις ότι είσαι γεννημένος για μεγάλα πράγματα και έχεις άπειρες δυνατότητες... Τότε βλέπεις το κάθε εμπόδιο, δυσκολία και αναποδιά που αντιμετώπισες ποτέ σου ως κάτι αναγκαίο;

Το βλέπεις ως το μονοπάτι σου που σε οδήγησε και θα σε οδηγήσει να γίνεις αυτός που πρόκειται να γίνεις;

Το χρησιμοποιείς σα σκαλοπάτι για να ανέβεις ψηλότερα, να καταφέρεις περισσότερα και να γίνεις κάτι περισσότερο από αυτό που ήσουν χτες;

Εάν όχι... Ξανασκέψου το, και βάλε αυτή την εικόνα στον υπολογιστή σου και κοίτα την καθημερινά...

Πώς πιστεύεις ότι θα είσαι στα 30 σου;

Ή στα 40 ή στα 80 σου; Γιατί ό,τι πιστεύεις, προς τα εκεί βαδίζεις.

Αν δεν τα έχεις σκεφτεί όλα αυτά, και δεν έχεις κάποιο ξεκάθαρο όραμα προς το οποίο βαδίζεις, τότε όλα αυτά έχουν μπει αυτόματα από τους γύρω σου (και πίστεψέ με, συνήθως δεν είναι καλά).

Από πού προέρχονται και τι είναι οι πεποιθήσεις μας;

Όλες μας οι πεποιθήσεις είναι επίκτητες και όχι συγγενείς.

Δηλαδή, ΔΕΝ γεννηθήκαμε με αυτές, αλλά τις αποκτήσαμε στην πορεία.

Όλες οι πεποιθήσεις είναι αυτο-ύπνωση.

Τις έχουμε επαναλάβει τόσες φορές στο μυαλό μας που τις έχουμε πιστέψει εν τέλει. Ό,τι επαναλαμβάνουμε, στο μυαλό μας, στις συζητήσεις και τα μηνύματα που στέλνουμε και στις πράξεις μας, γίνεται συνήθεια και εν τέλει εγκαθίσταται μέσα μας.

Τις περισσότερες πεποιθήσεις που έχουμε τις έχουμε ενσωματώσει στον τρόπο σκέψης μας και στην καθημερινότητά μας, κατά τύχη.

Μας τις έχει επαναλάβει τόσες φορές ο περίγυρός μας, τις έχουμε δεχτεί αφιλτράριστα, και τις έχουμε κάνει κτήμα μας και μέρους του τρόπου που ζούμε, παίρνουμε αποφάσεις και ενεργούμε.

Υπνωτιστήκαμε είτε ηθελημένα είτε κατά λάθος, από μικροί, αποδεχόμενοι φράσεις, νοοτροπίες, και ιδέες χωρίς να τις φιλτράρουμε, γιατί θεωρήσαμε “αυθεντία” αυτόν που μας το είπε, ή γιατί, απλά, τον εμπιστευόμασταν.

Ουσιαστικά δουλειά του υπνωτιστή, των ψυχιάτρων και των ψυχοθεραπευτών είναι να "απο-υπνωτίσουν" τους ασθενείς τους από τις περιοριστικές τους πεποιθήσεις, και να τους "υπνωτίσουν" σε νέες, καλύτερες, πιο ενδυναμωτικές εναλλακτικές.

Επίσης αυτά που έχεις ακούσει για τα θεάματα με τους υπνωτιστές… Ή είναι στημένα, ή οι θεατές ΘΕΛΟΥΝ να υπνωτιστούν:

Μία αρχή που έχει γίνει γνωστή εδώ και καιρό, είναι πως ένας υπνωτιστής δεν μπορεί να σε υπνωτίσει σε κάτι που δεν το θέλεις ή σε κάτι που είσαι αντίθετος.

(Δηλαδή; Δε θα πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο αν δεν θες να πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο.)

Άρα είμαστε όλοι υπνωτισμένοι;

Η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ.
Είμαστε όλοι μας υπνωτισμένοι στις πεποιθήσεις μας και ο καθένας ζει στο δικό του όνειρο - κόσμο.

Και μάντεψε ποιος καθορίζει τα όρια του ονείρου...

Ξέρεις τι είναι οι αυτο-περιοριστικές πεποιθήσεις;

Περιληπτικά, είναι αυτό που λέει η λέξη: Πεποιθήσεις που περιορίζουν τον ίδιο μας τον εαυτό.

Πράγματα που πιστεύουμε και μας κρατούν πίσω, μας εμποδίζουν να καταφέρουμε τους στόχους μας.

Κάτι όμως που δεν έχω ξανα αναφέρει: οι αυτοπεριοριστικές μας πεποιθήσεις είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίον σαμποτάρουμε τον εαυτό μας!

Γενικά έχω ξαναμιλήσει για το πώς υπάρχει ένας άγνωστος πόλεμος μέσα μας, και πώς πολλές φορές σαμποτάρουμε τον εαυτό μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή χωρίς να το θέλουμε, και μετά απορούμε τι συνέβη. Είναι συνηθισμένα, μεταξύ της πλειοψηφίας, τα παρακάτω φαινόμενα:

  1. Δεν πιστεύουμε ότι είμαστε άξιοι.
  2. Δεν έχουμε παίξει ποτέ, στο μυαλό μας, με το ενδεχόμενο να είμαστε στη Γη για κάποιο μεγαλύτερο σκοπό, πόσο μάλλον να το συζητήσουμε με φίλους η την οικογένειά μας.
  3. Πιστεύουμε ότι χρειάζεται αντοχή, δυνάμεις, και ενέργεια αφύσικα περισσότερη απ'όση έχουμε.
  4. Πιστεύουμε ότι τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμάς.
  5. Πιστεύουμε ότι οι μικρές μας πράξεις και η καθημερινότητά μας, και όσα λίγα μπορεί να προλάβουμε να κάνουμε στη σύντομη ζωή μας δεν θα έχουν κανένα μεγάλο αντίκτυπο στην κοινωνία μας, στην ανθρωπότητα και στη ροή της ιστορίας...

Έτσι, με βάση αυτές τις πεποιθήσεις, όποτε πάμε να κάνουμε κάτι, πούμε κάτι, ή δούμε κάτι που να τις διαψεύδει αυτές, αισθανόμαστε άσχημα...

Ή αλλάζουμε ξαφνικά γνώμη και κάνουμε την επιλογή ή ερμηνεύουμε την κατάσταση με τρόπο που να συμβαδίζει με αυτές τις πεποιθήσεις...

Τι και αν όλοι αυτοί οι περιορισμοί είναι ΛΑΘΟΣ;

Τι και αν όλα αυτά είναι λάθος πεποιθήσεις και συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε εν αγνοία μας, ασυνείδητα, μετά από κάποια αποτυχία μας, ή μετά από κάποια αποτυχία κάποιου γνωστού μας προσώπου;

Ή τι και αν ήταν απλά μια παρερμήνευση μιας κατάστασης;

Ή αν ήταν οι περιορισμοί κάποιου άλλου που, άθελά του, προκειμένου να προστατευτεί τους μετέδωσε και σε εμάς για να μην απειλούνται τα όριά του;

Τι και αν βγάλαμε το λάθος συμπέρασμα και τόσο καιρό ζούσαμε ένα ψέμα;

Μπορούμε να τις αλλάξουμε;

Πάλι η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ. Εάν το θέλουμε.

Βλέπεις, κάθε πεποίθηση είναι σαν ένα τραπέζι.

Μία μεγάλη επιφάνεια που ισορροπεί πάνω σε κάποια πόδια. Κάθε “πόδι” είναι μια εμπειρία που εμείς έχουμε χρησιμοποιήσει σαν υποστηρικτικό στοιχείο αυτής της πεποίθησης.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν γύρω μας όλων τον ειδών “πόδια”. Εάν θέλουμε, μπορούμε να βρούμε αρκετές εμπειρίες και αναμνήσεις απ’τη ζωή μας που να υποστηρίζουν είτε πχ πως όλος ο κόσμος είναι υπέρ μας, είτε πως όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας.

Ο καθένας βρίσκει αυτό που ψάχνει.

Έτσι λοιπόν, για να αλλάξουμε μία περιοριστική πεποίθηση θα πρέπει πρώτα να σκεφτούμε μία αντίστοιχη ενδυναμωτική πεποίθηση - για να ξέρουμε ΤΙ ψάχνουμε.

Ποιες είναι οι ενδυναμωτικές εναλλακτικές των παραπάνω πεποιθήσεων;

  1. Το “δεν αξίζω ευτυχία και επιτυχία” μπορεί να γίνει
    • “Είμαι όσο άξιος πιστεύω πως είμαι, και καθημερινά ανεβάζω την αξία μου όλο και περισσότερο”.
  2. Το “δεν έχω έρθει για κάποιο σκοπό ή αν έχω, δεν έχω ιδέα ποιος είναι αυτός” μπορεί να γίνει
    • “Ό,τι υπάρχει πάνω στη Γη εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, και προετοιμάζομαι για να αποκαλύψω τον δικό μου”.
  3. Το “δεν έχω δύναμη, αντοχές και ενέργεια για να καταφέρω αυτά που θέλω, οπότε γιατί να μπω στον κόπο;” μπορεί να γίνει:
    • “Οι αντοχές, η δύναμη και η ενέργεια που χρειάζομαι για να τα καταφέρω είναι όντως πολύ περισσότερα απ'αυτά που έχω τώρα, και γι'αυτό επιλέγω αυτό το στόχο, για να γίνω κάτι περισσότερο από αυτό που ήδη είμαι.”
  4. Το “Τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμένα” μπορεί να γίνει:
    • “Όλα τα όνειρα και οι στόχοι έχουν ένα κόστος, και ΕΙΝΑΙ για μένα μόνο αυτά που εγώ δύναμαι και θέλω να πληρώσω το αντίτιμο.”
  5. Το “Πιστεύω πως αυτά που κάνω καθημερινά δε μετράνε πουθενά και δεν έχουν κάποιο αντίκτυπο στον κόσμο, οπότε εγώ θα κάνω ό,τι θέλω, και ας κάνουν οι άλλοι ό,τι θέλουν”, μπορεί να γίνει:
    • “Οι μικρές πράξεις είναι αυτές που χτίζουν τη δύναμη για μεγαλύτερες και μεγαλύτερες και μεγαλύτερες. Πιστεύω ότι κάθε μου πράξη έχει ένα αποτέλεσμα ντόμινο στον κόσμο.”

Δες το βίντεο με τα ντόμινο και μείνε άναυδος (1 λεπτό).

Γνωρίζεις ποιες είναι οι ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ πεποιθήσεις σου;

Υπάρχει ένας αλάνθαστος τρόπος για να εντοπίσεις τις πραγματικές σου πεποιθήσεις, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι άλλες από αυτές που “πιστεύουμε” πως έχουμε ή “θα θέλαμε” να έχουμε.

Ο αλάνθαστος αυτός τρόπος είναι απλός:

Κοίτα τις πράξεις και τα αποτελέσματά σου.

Οι πράξεις και τα αποτελέσματα μιλάνε ΠΟΛΥ δυνατότερα απ'τα οποιαδήποτε λόγια:

  • Τα αποτελέσματα μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις και τις πράξεις του παρελθόντος.
  • Οι πράξεις μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις που έχουμε τώρα.

Αν δεν άλλαξε τίποτε τον τελευταίο καιρό (το πιο πιθανό για την πλειονότητα), τότε πράξεις και αποτελέσματα πάνε μαζί - δηλαδή:

Τα αποτελέσματα που έχεις σε οποιονδήποτε τομέα, 
απορρέουν απ' τις πράξεις που κάνεις
και τις πεποιθήσεις που έχεις αυτή τη στιγμή.

Πάρε για παράδειγμα τις σχέσεις:

Για να δεις ποια άτομα είναι πραγματικά προτεραιότητες βλέπεις ποιους βάζεις τακτικά στο πρόγραμμα και ποιους όχι. Χωρίς να κρίνεις τίποτα, μπορεί πολλές φορές να τυχαίνει να συντονίζεσαι με κάποιους και να αποσυντονίζεσαι από άλλους, αυτό συμβαίνει.

  • Αλλά ποιοι μπαίνουν στο πρόγραμμά σου; 
  • Ποιους έχεις προτεραιότητα;
  • Έχεις τις σχέσεις σου σε υψηλότερη προτεραιότητα απ'τη δουλειά σου; Τις έχεις υψηλότερα από τον εαυτό σου και την προσωπική σου βελτίωση;
  • Πόσο ψηλά έχεις την καλλιέργεια των σχέσεων και των ατόμων γύρω σου, πέρα απ'τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι είναι δυνατόν να αλλάξουν;
  • Πιστεύεις ότι βελτιώνεις τους ανθρώπους γύρω σου;

Πάρε για παράδειγμα τα οικονομικά / καριέρα:

Θες να διπλασιάσεις ή τριπλασιάσεις ή δεκαπλασιάσεις τον μισθό σου;

Τότε κοίτα οι συμπεριφορές σου με ποια πεποίθηση συνάδουν και αν υπάρχουν οι αντίστοιχες πράξεις.

Βάζεις τον αντίστοιχο κόπο; Είναι προτεραιότητά σου;

Χτίζεις τις σχέσεις σου με τους συναδέλφους σου;

Πατάς τον εγωισμό σου για να χτίσεις σχέσεις;

Λύνεις προβλήματα στη θέση που είσαι;

Κάνεις άλλες θυσίες για αυτό;

Βελτιώνεσαι καθημερινά και συνειδητά;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις;


Λες πως είναι προτεραιότητά σου να πάρεις το πτυχίο; 

Τότε, γιατί στο πρόγραμμά σου βλέπω περισσότερες ώρες καφέδες με φίλους και βόλτες απ'ότι διάβασμα; Ή γιατί στο μεγάλο γραφείο είναι ο υπολογιστής και κάθεται, και εσύ κάθεσαι και διαβάζεις στο κρεββάτι ή στο μικρό τραπεζάκι, όταν και αν;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις το πτυχίο;

Μα όλα αυτά δεν είναι λεπτομέρειες;;;

Ναι, όλα αυτά είναι λεπτομέρειες, όμως μέσα στις λεπτομέρειες κρύβονται οι βαθύτερες πεποιθήσεις σου για το πόσο σημαντικό είναι για εσένα κάτι. Μέσα απ'τις λεπτομέρειες και τις θυσίες φαίνονται οι πραγματικές μας προτεραιότητες και τα "θέλω" μας.

Ναι, εδώ οι λεπτομέρειες ΜΕΤΡΑΝΕ.

Είχα ακούσει κάποιον να λέει “εγώ θέλω γίνω ο καλύτερος στο τάδε επάγγελμα, και οικονομική ανεξαρτησία, καταπληκτική οικογένεια και παρέες, και υγεία και ενέργεια και ωραίο σώμα, και χρόνο για τον εαυτό μου”.

Ναι, ΟΚ, ξέρεις τι αντίτιμο θέλει αυτό που ζητάς; Ξέρεις πόσα χρόνια πόνο, προετοιμασία, προσπάθεια θέλει αυτό; Και αν ναι, τι κάνεις για αυτό; Γιατί αν δεν τα έχεις ήδη, και αν δεν κάνεις ήδη δραματικές αλλαγές, τότε τίποτα από αυτά δεν θα έρθει από μόνο του.

Αν ήταν τόσο εύκολο και “φτηνό” στις απαιτήσεις του σαν στόχος, όλοι θα το έκαναν! Όταν όμως βλέπεις μετρημένους στα δάχτυλα αυτούς που έχουν καταφέρει κάτι τέτοιο, κάτι σημαίνει αυτό για το κόστος και τη δυσκολία του.

Πώς μπορούμε να αλλάξουμε τις περιοριστικές μας πεποιθήσεις για πάντα;

1ο βήμα: Κοίτα τα αποτελέσματα που έχεις. Αν δεν έχεις τα αποτελέσματα που θες, τότε υπάρχουν από πίσω περιοριστικές πεποιθήσεις που σε εμποδίζουν να τα καταφέρεις.

2ο βήμα: Γιατί πιστεύεις πως δεν έχεις αυτά που θες, ακόμα;

Αυτή είναι η ιστορία που λες στον εαυτό σου και στους άλλους όταν σε ρωτάνε “πώς και δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα;". Γράψ’ την σε ένα χαρτί, και κράτα το μπροστά σου.

3ο βήμα: Δες την κατάματα. Αυτή η ιστορία που έχεις μπροστά σου, αυτή που λες στον κόσμο και στον εαυτό σου για το “γιατί δεν τα έχω καταφέρει ακόμα”, είναι που σε περιορίζει.

Αυτή η ιστορία σε εμποδίζει να τα καταφέρεις.

Πρόσεξε: Το ότι πιστεύεις πως αυτή η ιστορία είναι αλήθεια είναι αυτό που σε κρατάει πίσω! Τι και αν όμως ήταν απλά μία παρερμήνευση και δεν ισχύει;

Αυτή η ιστορία είναι οι περιοριστικές σου πεποιθήσεις. Ανέπτυξε αυτούς τους λόγους για τους οποίους δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα.

4ο βήμα: Αναγνώρισε τις περιοριστικές σου πεποιθήσεις μέσα σε αυτή την ιστορία, βάλ’τες σε σειρά προτεραιότητας. Στη συνέχεια

5ο βήμα: Κάνε δύο λίστες: Βάλε τις κορυφαίες 5 πεοιθήσεις που σε περιορίζουν στην πρώτη στήλη.

6ο βήμα: Γράψε τα αντίθετά τους στη δεύτερη λίστα. Για κάθε μία περιοριστική σου πεποίθηση γράψε μία διπλανή λίστα με ενδυναμωτικές εναλλακτικές πεποιθήσεις. Έχε για όλες τις περιοριστικές τουλάχιστον από μία ενδυναμωτική εναλλακτική.

7ο βήμα - Ανάλυση (σε γενικές γραμμές):

Ακολουθούν αρκετά βήματα, αλλά ξεκίνα με αυτά τα 5 που σου έγραψα, και στη συνέχεια, σε γενικές γραμμές, σκέψου γιατί οι περιορισμοί αυτοί είναι ψευδείς περιορισμοί και πως είχες την ελευθερία να επιλέξεις κάτι διαφορετικό, αλλά δεν το έκανες.

Στη συνέχεια σκέψου πού σε εξυπηρέτησαν αυτές οι πεποιθήσεις και τι σου προσέφεραν - και τι σου προσφέρουν ακόμα, και τι χάνεις - πώς σε περιορίζουν, και τι έχεις να κερδίσεις με τις νέες πεποιθήσεις.

Όσο περισσότερο τις αναλύσεις, τόσο περισσότερο θα κατανοήσεις τον εαυτό σου, τις πράξεις που έχεις κάνει, τις επιλογές που έχεις πάρει, τι σου προσέφεραν, τι έχασες, και τι γενικά έχεις να κερδίσεις με την αλλαγή.

8ο βήμα: Αν αυτές οι νέες πεποιθήσεις ήταν αλήθεια...

Τι θα άλλαζες αμέσως;

Να συμπεριφέρεσαι και να σκέπτεσαι βάσει των νέων σου πεποιθήσεων. Λες και αυτές οι νέες πεποιθήσεις είναι 100% αληθινές.

Αν ήταν, τι θα έκανες διαφορετικά; Τι αποφάσεις θα έπαιρνες; Τι επιλογές θα έκανες; Τι συνήθειες θα έχτιζες; Τι θα άλλαζες στη ζωή σου;

Βρες μία πράξη, μικρή ή μεγάλη, για την κάθε νέα σου πεποίθηση, που μπορείς να κάνεις και είναι σύμφωνη με την κάθε μία και κάν’το ΕΠΙΤΟΠΟΥ.

Μην το αφήσεις για αργότερα και χάσεις την ορμή.

Πρέπει όσο πιο σύντομα γίνεται να κάνεις κάτι για να “σφραγίσεις” αυτή τη νέα συμφωνία με τον εαυτό σου -κάτι που να δείξει στον εαυτό σου ότι πραγματικά θες να αλλάξεις αυτές τις πεποιθήσεις και να αρχίσεις να έχεις διαφορετικά αποτελέσματα.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ;

Τι έχει να σου προσφέρει το Neuro Self Mastery

Ζούμε σε μία εποχή με άπειρες επιλογές - Ό,τι ψάξουμε μπορούμε να το βρούμε.

  • Υπάρχουν 20 είδη απ'το κάθε προϊόν να επιλέξουμε και δεκάδες διαφορετικές υπηρεσίες ή επιχειρήσεις που εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό.
  • Περισσότερα βιβλία έχουν εκδοθεί πλέον μέσα στα τελευταία 20 χρόνια απ'οτι σε όλα τα προηγούμενα χρόνια ΜΑΖΙ.
  • Κατοικούνται τα περισσότερα μέρη στον πλανήτη και υπάρχουν άπειρα μέρη να δούμε και να εξερευνήσουμε.
  • Οι επιστήμες έχουν διακλαδωθεί και εξειδικευτεί πιο πολύ από ποτέ.

Τι λείπει, όμως, απ'τον κόσμο;

Με τις άπειρες επιλογές και ευκαιρίες που πλέον μας δίνονται, όμως, δημιουργούνται νέα προβλήματα και ανάγκες.

Τα πανεπιστήμια και τα πτυχία έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό, που πλέον το να έχεις πτυχίο είναι το δεδομένο, και πολλές φορές δεν λέει και τίποτα (τις περισσότερες φορές).

Ο κόσμος καταλήγει να μην το χρειάζεται ή να μην εφαρμόζει τίποτα από αυτά που τον μάθανε στο πεπαλαιωμένο πλέον εκπαιδευτικό σύστημα.

Έτσι καταλήγει να γίνεται όλο και πιο σύνηθες το να προοδεύουν άνθρωποι που παραιτήθηκαν από το Πανεπιστήμιο.

Γιατί αυτοί έμαθαν και είχαν καθημερινή τριβή με το επάγγελμα που θέλανε από πολύ πιο νωρίς - δε χάσανε χρόνο, και μαθαίναν μόνο χρήσιμα πράγματα μέσα από την πρακτική και την εξάσκηση, και την επαφή τους με τον εκάστοτε πελάτη, συνεργάτη και κατάσταση.

Μέσα από την υπερβολή και την αφθονία της σημερινής εποχής, αρχίζουν να αναδύονται οι εξής ανάγκες:

1. Απλούστευση και απλότητα

Στις μέρες μας υπάρχει μεγαλύτερη πολυπλοκότητα από ποτέ.

Ο κόσμος πλέον πληρώνει, επιζητά και αναζητά την απλότητα στη ζωή του.

Όταν κάποιος μπορεί να κάνει κάτι με ποιο απλό και αποτελεσματικό τρόπο, η κοινωνία τον πληρώνει, και τον σπρώχνει προς τα μπροστά.

Η απλότητα είναι κάτι που λείπει σε όλους μας. Το μυαλό μας αποζητά την απλότητα. Ζούμε σε μία κοινωνία που διαδίδει πως οι περισσότερες επιλογές μας φέρνουν την ευτυχία. Όμως δεν ισχύει κάτι τέτοιο.

Η απλότητα είναι αυτή που οδηγεί στην ευτυχία. Όσες περισσότερες επιλογές έχουμε, τόσο πιο δυστυχισμένοι είμαστε, όπως έχουν δείξει οι έρευνες.

"Η απλότητα είναι η υπέρτατη πολυπλoκότητα" ~ Λεονάρντο Ντα Βίντσι~

Click to Tweet

Αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να πιάσουμε κάτι να το αναλύσουμε και να το κάνουμε πολύπλοκο, ώστε να το καταλάβουμε, και να ξαναεπιστρέψουμε στην απλότητα, αυτή τη φορά κατανοώντας το εις βάθος.

2. Καθοδήγηση

Στις μέρες μας υπάρχει λιγότερη καθοδήγηση από ποτέ.

Τα παιδιά έως και τέλος του Λυκείου δεν ξέρουν τι να κάνουν με τη ζωή τους και τις άπειρες επιλογές που τους ανοίγονται. Δεν ξέρουν καν τις επιλογές τους πολλές φορές. Εάν συμπεριλάβεις και τις επιλογές στο εξωτερικό, πάει χάθηκες.

Τα σχολεία δεν ασχολούνται ουσιαστικά με το μέλλον των παιδιών, αλλά με το "να βγάλουμε την ύλη που μας υποχρεώνει το Υπουργείο". Αντικαθιστούν τη Δημιουργικότητα των παιδιών με την Υπακοή, προετοιμάζοντάς τα για ένα δυσλειτουργικό Δημόσιο που είναι πλέον δεινόσαυρος, και καταπατώντας τις ικανότητες που χρειάζονται για το επιχειρείν - ή για να επιχειρίσουν το οτιδήποτε ουσιαστικό για τη ζωή τους.

Το Δημόσιο είναι ένας δεινόσαυρος που περιμένει να πεθάνει. Είναι το τελευταίο σύστημα που θα εξελιχθεί, αφού παραβιάζει βασικούς νόμους της φύσης, και δεν υπάρχει η ευγενής άμιλλα του ανταγωνισμού που υπάρχει στον ιδιωτικό τομέα και τον υποχρεώνει να εξελιχθεί ώστε να επιβιώσει (όπως κάθε ζωντανός οργανισμός).

Οι γονείς και οι παππούδες δεν μπορούν προσφέρουν καθοδήγηση στις επιλογές των νεώτερων γενεών για πολλούς λόγους:

  • λόγω της άγνοιας των νέων δρώμενων,
  • λόγω της ταχύτητας με την οποία γίνονται τα άλματα στις επιστήμες και στην τεχνολογία, 
  • λόγω των εργαλείων (και του ιντερνετ) που μέχρι πριν 50 χρόνια δεν υπήρχαν
  • λόγω έλλειψης χρόνου και της ανάγκης να εργάζονται συνεχώς ώστε να παρέχουν τα απαραίτητα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να σκεφτούν ήρεμα και μακροχρόνια.

Οι επιχειρήσεις ζητούν υπαλλήλους με ικανότητες που δεν τις λαμβάνεις από καμία σχολή, αλλά πρέπει να τις αναζητήσεις και να τις εκπαιδεύσεις από μόνος σου.

Οι περισσότερες σχολές δεν έχουν καμία επαφή πλέον με το τι συμβαίνει στον "έξω κόσμο" και δεν σε προετοιμάζουν καταλλήλως, εστιάζοντας φουλ στην θεωρία, και καθόλου στην πράξη.

Γίνονται καθηγητές άτομα που δεν "το'χουν", δεν έχουν μεταδοτικότητα, δεν έχουν υπομονή ή δημιουργικότητα, και συχνά είτε έγιναν για λάθος λόγους και με λάθος τρόπο καθηγητές, και δεν έχουν ιδέα απο διδασκαλία.

3. Κριτική σκέψη

Στις μέρες μας υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη για κριτική σκέψη από ποτέ.

  • Ώστε ο κάθε άνθρωπος να μπορεί να ξεδιαλύνει μόνος του το περιττό από το χρήσιμο.
  • Ώστε να μπορεί να βρει την ποιότητα μέσα στην ποσότητα και να πετάξει ό,τι δεν του χρειάζεται ή δε λειτουργεί για αυτόν
  • Ώστε να αγκαλιάσει τις δικές του απαντήσεις και να χαράξει το δικό του δρόμο.

Σε μία εποχή που δημοσιεύονται πάνω από 400.000 - 600.000 βιβλία κάθε χρόνο (μόνο στην Αμερική), και γράφονται πάνω από 70.000.000 νέα άρθρα κάθε μήνα, και να θες να τα διαβάσεις όλα, δεν σου φτάνουν ούτε 1.000 χρόνια.

Ο όγκος της πληροφορίας που βγαίνει συνεχώς είναι τόσο τεράστιος, και υπάρχει τόσο μεγάλη ανακύκλωση της πληροφορίας, αλλά και παραπληροφόρηση, που εάν κάποιος δεν μπορεί να σκεφτεί από μόνος του και να ξεσκαρτάρει το καλό από το περιττό, είναι καταδικασμένος να κυνηγάει την ουρά του.

4. Εποικοδομητική αμφισβήτηση

Στις μέρες μας υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη για εποικοδομητική αμφισβήτηση και διάλογο από ποτέ.

Το να μην πιστεύουμε ό,τι μας λένε και να ζητούμε αποδείξεις.

Πλέον, με τόσες νέες έρευνες που βγαίνουν συνεχώς (εκ των οποίων κάποιες σωστές, κάποιες με στατιστικά λάθη, κάποιες με "μαγειρεμένα" νούμερα προκειμένου να δημοσιευτούν, που ξεγελάνε τον κόσμο), ο κόσμος χρειάζειται κάπως να μπορεί να ελιχθεί μέσα σε αυτό τον λαβύρινθο.

Πλέον υπάρχουν βάσιμες ενστάσεις για τις περισσότερες ιδέες και σκέψεις. Υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν όλες τις αντίπαλες απόψεις.

Χρειάζεται να μπορείς να αμφισβητείς τα όσα ακούς ακόμα και αν προέρχονται απο "αυθεντίες" στο χώρο, και να μπορείς να επεξεργάζεσαι την "μασημένη τροφή" που σου δίνουν.

Και χρειάζεται να χτίσεις την εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου και την αυτοπεποίθησή σου, ώστε

  1. καταρχάς να μην προσβάλλεσαι εύκολα,
  2. να μπορείς να δεις την αντίθετη όψη και τους ισχυρισμούς του άλλου και να καταλάβεις τι εννοεί
  3. να μπορείς να κάνεις οικοδομητική κουβέντα ώστε να πάρεις κάτι από αυτήν
  4. να είσαι αρκετά ευέλικτος ώστε να μπορείς να αλλάξεις τις απόψεις σου εάν κάπου έχεις λάθος
  5. να είσαι υπεράνω των απόψεών σου, ώστε να μπορείς να αναγνωρίσεις και να παραδεχτείς ότι κάνεις λάθος.

Αλλά πάνω απ'όλα:

5. ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ

Ή αλλιώς, η ανάγκη του να κατανοούμε τον εαυτό μας, να τον μάθουμε όσο καλύτερα μπορούμε, ώστε εν συνεχεία να μπορούμε να πάρουμε τον έλεγχο της ζωής μας.​

Για να μπορέσεις να κατακτήσεις τον οποιοδήποτε στόχο, θα πρέπει να μπορέσεις πρώτα να καταλάβεις τον εαυτό σου, και να ξεπεράσεις τον παλιό σου εαυτό και τρόπο σκέψης, με κάποιο τρόπο.

Η Αυτογνωσία είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για να σταματήσεις να "πυροβολάς τα πόδια σου", και να σαμποτάρεις τον εαυτό σου και τις προσπάθειές σου.

Τη θες για να μπορείς να μάθεις από τα λάθη που επαναλαμβάνονται  με το μικρότερο δυνατό κόστος (ψυχολογικό ή υλικό), και να μπορέσεις να πετύχεις τον στόχο σου, μικρό ή μεγάλο, και να προχωρήσεις στο επόμενο κεφάλαιο.

Τη χρειάζεσαι για να ξέρεις τα αδύναμα σημεία σου, και τι θα εκμεταλλευτούν οι άλλοι για να σε παρασύρουν έξω από τον δρόμο σου.

Υπάρχουν πλέον τόσα άπειρα ερεθίσματα γύρω μας που είναι πανεύκολο αποπροσανατολιστείς, να "σκοντάψεις" και να χαθείς σε επικίνδυνα σκοτεινά δρομάκια ή να καταλήξεις να κάνεις κύκλους χωρίς να το καταλαβαίνεις.

Έχει ήδη ξεκινήσει ένας πόλεμος για την προσοχή μας. 

Τηλέφωνα, μηνύματα, ειδοποιήσεις, απαιτήσεις, καθήκοντα, διαφημίσεις όπου και να κοιτάξεις. Όλοι κυνηγάνε να αποσπάσουν μέρος της προσοχής μας.

Η προσοχή μας, όπως και η ενέργεια και ο χρόνος μας είναι από τα αγαθά που πρέπει να διαφυλάσσεις ως κόρη οφθαλμού, γιατί όποιος ελέγχει την προσοχή σου, ελέγχει και τη ζωή σου.

Ο κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη κάποιας καθοδήγησης μέσα στο σκοτάδι του χάους.

Το να αρχίσεις να γνωρίζεις τον εαυτό σου, να ακούς την εσωτερική σου φωνή και να καταλάβεις τι σου ταιριάζει και τι όχι, είναι σαν να ρίχνεις φως σε σκοτεινά μέρη - σε εκείνα τα μέρη που ναι μεν μπορεί να κρύβουν τέρατα, όμως είναι τα τέρατα που θα κληθείς να αντιμετωπίσεις αργά ή γρήγορα, γιατί κρύβουν τον θησαυρό που ψάχνεις.

Έτσι, λοιπόν, ελπίζω να αρχίζεις να καταλαβαίνεις ποια η χρησιμότητα της αυτογνωσίας και της αυτοκυριαρχίας στις μέρες μας.

Χωρίς αυτογνωσία (και εντέλει αυτοκυριαρχία), ο εξωτερικός κόσμος θα κυριαρχήσει στη ζωή μας, και θα γίνουμε το κλασσικό χαριτωμένο σκυλάκι που κυνηγάει τα μπαλάκια που του πετάνε και δεν ξέρει πού να πρωτοπάει. Εάν δεν σταματήσει όμως αυτό, μετά από καιρό καταλήγει μία μίζερη ύπαρξη που κάθεται στη γωνία του γιατί δεν μπορεί να πιάσει κανένα μπαλάκι, και προσπαθεί να αποτρέψει και τους άλλους.

Το Neuro-Self-Mastery, λοιπόν, ασχολείται με το πώς μπορεί ένας άνθρωπος να ανακαλύψει τον εαυτό του και σιγά σιγά να τον κατανοήσει και να αρχίσει να χρησιμοποιεί τα όσα μαθαίνει για να βελτιώσει την καθημερινή του ζωή.

Με αυτή την αναζήτηση της αυτο-κυριαρχίας, τους πειραματισμούς, και τις μικρές επιτυχίες να συσσωρεύονται, ξεκινάμε ένα φαινόμενο κύματος  (ripple effect), που εξαπλώνεται σε όλους τους τομείς της ζωής μας και όχι μόνο.

Εξαπλώνεται ταυτόχρονα στους ανθρώπους γύρω μας - στα αγαπημένα μας πρόσωπα, στις ομάδες που ανήκουμε, στην κοινωνία μας, στη χώρα μας, και τελικά σε όλον τον κόσμο.

Είπαμε - τα πάντα είναι ένα, και αυτό ισχύει και για τους ανθρώπους - ναι, ακόμη και ένας άνθρωπος είναι αρκετός για να επηρεάσει το σύνολο. Κανένας δεν είναι ξεχωριστός από το σύνολο, και κάθε τι που κάνεις ή δεν κάνεις, προσθέτει ή αφαιρεί από όλη την ανθρωπότητα.

Έτσι...

Για να μπορέσεις να αλλάξεις τον κόσμο αύριο,
θα πρέπει να ξεκινήσεις από τον εαυτό σου σήμερα. ~

Και αυτό που επιζητούμε, περισσότερο απ'όλα, είναι να ξαναβρούμε την ευτυχία μας, το χαμόγελό μας και το πάθος μας για ζωή.

Γιατί;

Γιατί είναι ο στόχος με τη μεγαλύτερη αξία, ο οποίος στη διαδρομή μας μετατρέπει σε κάτι παραπάνω, και μας οδηγεί στο να ανακαλύψουμε το ποιοι είμαστε, τι μπορούμε να κάνουμε και τι ρόλο ήρθαμε να παίξουμε σε αυτόν τον κόσμο.

Και στη συνέχεια, μπορούμε να εμφυσήσουμε και στους άλλους αυτή την ενέργεια και το πάθος, ώστε να τους υποστηρίξουμε και αυτούς στον αντίστοιχο αγώνα τους για εξέλιξη.

Τι έχει να σου προσφέρει το Neuro-Self-Mastery;

Θα μοιραστώ μαζί σου σκέψεις, ιδέες, άρθρα, βίντεο, σειρές μαθημάτων και ό,τι άλλο μπορεί να σε βοηθήσει (επιστημονικώς αποδεδειγμένα όσα περισσότερα μπορώ) που να αφορούν την υπέρτατη πρόκληση για τον κάθε άνθρωπο, όποιον στόχο και να έχει: την Αυτογνωσία, την Διαχείριση των καταστάσεων, και την Τελείωση, που είναι τα μεγάλα βήματα της εξελικτικής μας πορείας.

Νευρο- γιατί το στοιχείο κλειδί, εδώ, είναι ο Εγκέφαλος και το Νευρικό μας Σύστημα.

Ο εγκέφαλός σου είναι ο πιο φανταστικός υψηλής-τεχνολογίας υπερ-υπολογιστής και αυτόματος-μηχανισμός που υπάρχει στον πλανήτη μας αυτή τη στιγμή.

Το site αυτό ονομάζεται Neuro-Self-Mastery (Νευρο-αυτο-κυριαρχία) για 2 λόγους:

Πρώτον: Αφορά την Εξερεύνηση, την Κατανόηση και την Κυριαρχία ΕΠΙ του Νευρικού μας συστήματος (της μηχανής/υπολογιστή) και κατ'επέκταση στην κατανόηση και εκπαίδευση του Μυαλού μας (του χρήστη) - με απλά λόγια και χωρίς να χρειάζεστε εξοικίωση με περίεργους όρους!

Γιατί ΓΙΝΕΤΑΙ να γίνουμε εμείς οι κυρίαρχοι του μυαλού και της ζωής μας.

Δεύτερον: Πιστεύω ότι η Αυτοκυριαρχία είναι ο πιο δύσκολος αλλά και ο στόχος με την υψηλότερη ανταπόδοση. Είναι η μητέρα όλων των υπόλοιπων στόχων που κάποιος μπορεί να προσπαθήσει να επιτύχει.

Όλοι οι στόχοι από αυτόν περνάνε προκειμένου να επιτευχθούν.

Είτε κάποιος έχει όνειρο μία Lamborghini, είτε το ιδιωτικό του νησί, είτε οικονομική ανεξαρτησία, είτε την ωραιότερη κοπέλα (ή άντρα) στον πλανήτη, είτε να χάσει κιλά, είτε να αναπτυχθεί πνευματικά, είτε μία αγαπημένη οικογένεια, είτε το να βελτιώσει όλο τον κόσμο και να πολεμίσει την παγκόσμια φτώχια, αδικία και πείνα.

Ό,ΤΙ και να επιθυμείς, απαιτεί Αυτογνωσία και Αυτοκυριαρχία.

Όλοι οι στόχοι είναι διαφορετικά μονοπάτια που οδηγούν στον ίδιο σκοπό, σε διαφορετικό βαθμό και με διαφορετικό τρόπο για τον καθένα μας.

Όπως είχε πει ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι (που θα διαβάσεις αρκετά για αυτό στο NeuroSelfMastery: "Δεν μπορεί κάποιος να έχει μικρότερη ή μεγαλύτερη κυριαρχία από την κυριαρχία που έχει επί του εαυτού του."

Ποτέ δεν θα έχεις μεγαλύτερη ή μικρότερη εξουσία απ'αυτή που έχεις πάνω στον εαυτό σου...
τα ύψη της επιτυχίας ενός ανθρώπου μετρώνται από την αυτο-κυριαρχία του,
και τα βάθη της αποτυχίας του από την αυτο-εγκατάλειψή του.
...Και αυτός ο νόμος είναι η έκφραση της αιώνιας δικαιοσύνης.
Αυτός που δεν μπορεί να εξουσιάσει τον εαυτό του, δεν θα έχει καμία εξουσία πάνω σε άλλους."

~ Leonardo da Vinci ~

Η φιλοσοφία του Neuroselfmastery είναι ο συνδιασμός των Νευροεπιστημών ("δύση") με την Αυτοκυριαρχία ("ανατολή").

Θα δεις πως τίποτα δεν είναι άσπρο ή μαύρο, και "ή αυτό ή το άλλο", αλλά και τα δύο - όλα αποχρώσεις του γκρι. ?

Δεν είναι ή "φιλοσοφία" Ή "επιστήμη", αλλά και τα δύο, καθώς η φιλοσοφία κρύβει επιστήμη, και η επιστήμη έχει φιλοσοφία.

Όλες οι επιστήμες και οι κλάδοι αρχίζουν σιγά σιγά να συνδέονται και να αναμειγνύονται, όπως και στα αρχαία χρόνια.

Είναι στην τάση των ανθρώπων να παίρνουν τα απλά και να τα κάνουν πολύπλοκα, να τα αναλύουν και να τα υπερ-αναλύουν, προκειμένου να καταλάβουν, να μάθουν και να εξασκηθούν, σαν "ασκήσεις επί χάρτου".

Στη συνέχεια τείνουν να επανέρχονται σιγά σιγά στην απλότητα - αλλά αυτή τη φορά γνωρίζοντας - έχοντας πάρει το μάθημά τους.

Έτσι λοιπόν, όπως πάλι έλεγε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι:

"Τα πάντα είναι ένα, τα πάντα συνδέονται"
και
"Αν δεν βλέπεις τη σύνδεση, δεν κοιτάς αρκετά προσεκτικά."

Οι επιστήμες τείνουν να αναμυγνύονται πλέον και να αλληλο-ενισχύονται.

Και αν και πιστεύουμε πως διαχωρίζονται και διακλαδίζονται ακόμη περισσότερο, και υπο-εξειδικεύονται, μας ξεγελά το μυαλό μας - μας φαίνονται να διαχωρίζονται ενώ στην πραγματικότητα συνδέονται, και απλά εμείς δίνουμε νέες και διαφορετικές ταμπέλες.

Μπες να κατεβάσεις το Δωρεάν Πακέτο Εξερεύνησης του Εαυτού σου για να ξεκινήσεις το ταξίδι προς την Αυτο Κυριαρχία και μία ζωή εσύ όπως την επιθυμείς. 

Εδώ μπορείς να βρεις τις Βασικές Αρχές του Neuro-Self-Mastery.

Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Δες τα υπόλοιπα επεισόδια εδώ.

Γιατί υπάρχουν τα αρνητικά συναισθήματα; Μας βοηθούν πουθενά;

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ενοχές, Βαρεμάρα, Ντροπή, Αηδία, Πόνος, Απώλεια, Περιφρόνηση, Κατωτερότητα...

Τόσα συναισθήματα, και ο λόγος;

Οι βιολόγοι έχουν δείξει πως ό,τι υπάρχει στη φύση έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Αν υπάρχει ακόμα μετά από πολλές γεννιές, αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κάπου χρησιμεύει στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή. Αν δεν βλέπουμε τη χρησιμότητά του, είναι επειδή δεν παρατηρούμε αρκετά καλά.

Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι επιστήμονες και γι'αυτό μελετώντας τη φύση περισσότερο, κατανοούν (και εμείς εκ των υστέρων) ακόμη περισσότερα.

Τίποτα δεν είναι περιττό, αλλά εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, διαφορετικά θα είχε εξαλειφθεί από την εξέλιξη.

Εξάλλου αυτός είναι ο ρόλος της εξέλιξης: η εξάλειψη του περιττού και η δημιουργία του νέου που είναι πιο λειτουργικό, και που εξυπηρετεί περισσότερους σκοπούς, καλύτερα και ταχύτερα.

Αυτή η συνεχής διαδικασία της "εκκαθάρισης", στην ουσία, αν και παίρνει πολλά χρόνια (αιώνες), αφήνει την ύπαρξη μόνο διαδικασιών που είναι απαραίτητες και δεν έχει βρεθεί κάτι καλύτερο να τις αντικαταστήσει.

Κατ'αυτόν τον τρόπο, αυτά που ονομάζουμε "Αρνητικά" συναισθήματα, κάποιο σκοπό εξυπηρετούν - διαφορετικά θα είχαν εξαλειφθεί προ πολλού.

Ίσως οι μηχανισμοί που τα ενεργοποιούν μερικές φορές να είναι φτιαγμένοι για μερικούς (πολλούς) αιώνες πριν - για τη ζούγκλα και τη σαβάνα, και να αγχωνόμαστε χωρίς στην πραγματικότητα να μας κυνηγάει καμία τίγρης. 

Όμως αυτά τα συναισθήματα κάτι σημαίνουν και ακόμη και σήμερα παίζουν το ρόλο τους.

Το καθένα είναι ένα σήμα για να σε κινητοποιήσει να κάνεις κάνεις κάτι!

Υπάρχουν τρεις λέξεις που μιλάνε για αυτά γενικότερα και θέλουν μια σύντομη εξήγηση για αποφυγή παρεξηγήσεων: Τα αισθήματα, τα συν-αισθήματα και η συγ-κίνηση.

Τα συναισθήματα διαρκούν λίγο (δευτερόλεπτα) και είναι ισχυρά σε ένταση.

  • συναίσθημα = συν+αίσθημα = συνοδεύονται από το υποβόσκων αίσθημα
  • συγκίνηση = συν+κίνηση = συνοδεύονται από κίνηση

Αίσθημα απ'την άλλη, είναι πάντα κάτι το υποβόσκον - έχει μικρή ένταση, μεγάλη διάρκεια (μέρες ή και εβδομάδες ή μήνες) και είναι ο φακός που φιλτράρει όλα τα εισερχόμενα μυνήματα, τι θα δούμε, τι όχι, τι θα πέσει στην αντίληψή μας και τι όχι.

Θα μιλήσω εκτενέστερα σε άλλο άρθρο για τη λειτουργεία τους σα φίλτρο φακού.

Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα ΔΕΝ είναι αρνητικά, και τι ρόλο παίζουν;

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι ΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

Γιατί μιλάω για "σήματα δράσης";

Τα αρνητικά συναισθήματα μας πυροδοτούν κάτι να κάνουμε, μας ειδοποιούν ότι κάτι πάει καλά και μας κινητοποιούν να δράσουμε. Και όσο τα αγνοούμε και δεν κάνουμε αυτό που μας υποδεικνύουν, τόσο πιο έντονα αυτά θα συνεχίσουν να γίνονται.

Νόμιζες ότι γίνεται να τα καταπιέσεις ή να τα αγνοήσεις; Τόσο πιο δυνατά θα αρχίσουν να σου φωνάζουν, μέχρι να σου τραβήξουν την προσοχή.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τα "αρνητικά" συναισθήματα καθ'εαυτά, αλλά:

  1. η ικανότητά μας να κατανοήσουμε ΤΙ σημαίνουν αυτά,
  2. να κάνουμε τις σωστές κινήσεις ώστε να βγούμε απ'τη δύσκολη θέση και να μας διευκολυνθεί η ζωή,
  3. και με τη σειρά του ένα θετικό συναίσθημα ικανοποίησης να αντικαταστήσει το αρνητικό συναίσθημα.

Άλλος τρόπος που μπορούμε να τα χειριστούμε είναι να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που μας δίνουν και να τη στρέψουμε προς κάτι δημιουργικό (πχ τον θυμό να τον στρέψουμε προς δημιουργική επιθετικότητα προς κάτι άσχετο που πρέπει να κάνουμε - πχ να λύσουμε ασκήσεις μαθηματικών).

Ή να τα μετατρέψουμε σε άλλα συναισθήματα, πχ τον φόβο σε ανυπομονησία και εγρήγορση. (ναι γίνεται, θέλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής - αναπνέεις πιο βαθειά και αργά - για να γίνει μια τέτοια αλλαγή)

Το νόημα πάντως είναι το ίδιο:

Τα αρνητικά συναισθήματα υπάρχουν για να μας προειδοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξουμε.

Μπορείς να δεις τα παρακάτω συναισθήματα, αναλυτικά, τι σημαίνει το καθένα, καθώς και τα αντίδοτα σε αυτά: