Είσαι αρκετά πειθαρχημένος, αλλά δεν το ξέρεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πολλες φορές πιστεύουμε πως χρειαζόμαστε να γίνουμε πιο «πειθαρχημένοι».

Όμως από τον σκύλο μας (εάν έχεις σκύλο - έστω ότι) δεν απαιτούμε να έχει «πειθαρχία». 

Ξέρουμε πως αν κάτι δεν το κάνει σωστά, δεν έχει εκπαιδευτεί σωστά. 

Γιατί να είναι διαφορετικά για τον εαυτό μας;

Γιατί, πιστεύουμε πως οι άνθρωποι είμαστε καλύτεροι και ανώτεροι από τα σκυλιά.

Όμως, αυτό που έχουμε περισσότερο είναι ότι μπορούμε να καταλάβουμε τι είναι εκπαίδευση, τι είναι επιβράβευση, τι είναι συνήθεια και συμπεριφορές. 

Με λίγα λόγια, έχουμε μεγαλύτερη επίγνωση από το σκύλο, και μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας, τους άλλους - και τον σκύλο - να κάνει αυτά που θέλουμε.

Η διαφορά μας με τον σκύλο, όμως, ΔΕΝ έγκειται στην αυτοπειθαρχία μας.

Τα βασικά του πώς να εκπαιδεύσεις έναν σκύλο.

Εάν ένας σκύλος δεν κάθεται όταν του λες, τότε η διαδικασία να τον εκπαιδεύσεις είναι πολύ απλή:

Το μόνο που χρειάζεται είναι επιβράβευση και συγκεκριμένη στρατηγική από μέρους σου.

Κοίτα τη διαδικασία πχ να τον μάθεις να κάθεται:

  • Σήμα: Του λες να κάνει κάτι.
  • Κίνηση: πάει να κάνει κάτι που μοιάζει με αυτό που θες - ή του δείχνεις και το βάζεις να πάρει κάποια θέση, τον σπρώχνεις στην πλάτη να χαμηλώσει τα πίσω του πόδια «σαν να πηγαίνει να κάτσει»
  • Λεκτική επιβράβευση: Του λες «μπράβο αγόρι μου» και τον χαϊδεύεις.
  • Σνακ - σωματική επιβράβευση: Του δίνεις ένα μικρό δωράκι, ένα σνακ.

Μόλις γίνεται η επιβράβευση, ξαφνικά τα κυκλώματα της επιβράβευσης ανάβουν μέσα στο μυαλό του, και όλη η σειρά των αναμνήσεων, των αισθήσεων, των συμπεριφορών πριν την ανταμοιβή συνδέονται και ενισχύονται. 

Έτσι ενισχύεται και το πόσο ικανοποιητικό είναι το “μπράβο αγόρι μου”, σαν ένα δεύτερο καμπανάκι γιa τα σκυλιά του Pavlov, καθώς προμηνύει ίσως κάποιο σνακ.

Επανάληψη, η μητέρα της μαθήσεως.

Όταν το ξανακάνεις αυτό, ξανά και ξανά, τότε θα αρχίσει να συνδέει όλο και παραπάνω τη συμπεριφορά που θες με την ανταμοιβή.

Οταν πλέον το κάνει συστηματικά, τότε θες να αραιώνεις το πόσο συχνά του δίνεις σνακ, συνεχίζοντας όμως το «μπράβο αγόρι μου», χωρίς όμως να κόψεις το σνακ τελείως. 

Ισα ίσα, όταν κάτι ανταμείβεται πιο αραιά, είναι πιο εθιστικό, γιατί η «πιθανότητα» να ανταμειφθεί είναι ΠΟΛΥ πιο εθιστικό από την ανταμοιβή καθεαυτή (βλέπε κουλοχέρη). 

Για περισσότερα σε αυτό μπορείς να ακούσεις αυτά τα 5 λεπτά ομιλίας του αγαπητού καθηγητή Νευρολογίας και Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Stanford, Robert Sapolsky: Dopamine Jackpot! Sapolsky on the Science of Pleasure

Όμως θα πρέπει να έχει συνδεθεί ήδη η συμπεριφορά με κάποια ανταμοιβή, το οποίο αρχικά χρειάζεται να γίνεται με πολύ πιο συχνές ανταμοιβές, ώστε να κατανοηθεί πλήρως ποια συμπεριφορά ακριβώς είναι αυτή που ανταμείβεται.

Προσοχή όμως:

Εάν αλλάξεις τη σειρά στον κύκλο της μάθησης, τότε κανένας σκύλος στον πλανήτη δεν πρόκειται να εκπαιδευτεί. 

  • Εάν δώσεις το σνακ πριν τη συμπεριφορά που θες να ενισχύσεις, τότε ενισχύεις άλλες συμπεριφορές. 
  • Εάν πεις «μπράβο αγόρι μου» αφού δώσεις το σνακ, τότε το «μπράβο αγόρι μου» δεν συνδέεται με τη διαδικασία που θες να ενισχύσεις - οπότε δεν το συνδέει με ευχαρίστηση, του είναι αδιάφορο, και δεν μπορείς να το χρησιμοποιήσεις σαν μελλοντική - ηπιότερη αλλά πιο μακροχρόνια - ανταμοιβή.
  • Εάν δεν συνεχίσεις να δίνεις στο τέλος το σνακ έως ότου μάθει να κάνει αυτό που θες, δεν πρόκειται να ενεργοποιηθούν τα κυκλώματα της ανταμοιβής αρκετά. Έτσι, δεν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία της μάθησης της συγκεκριμένης συμπεριφοράς.

Νομίζεις ότι οι άνθρωποι είμαστε πολύ διαφορετικοί από αυτό; Ή μήπως πιστεύεις ότι αυτό ίσως να έπιανε και στους ανθρώπους;

Η αλήθεια είναι ότι όχι μόνο ισχύει και για τους ανθρώπους η παραπάνω διαδικασία, αλλά την έχουμε κάνει και πιο πολύπλοκη, και ενέχει πάρα πολλές παγίδες της σύγχρονης ζωής. 

Αναβάλλοντας την ευτυχία

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν πως το να κάνουν κάτι που τους κάνει ευτυχισμένους είναι «καλό σνακ», πολλές φορές αναβάλλοντας το «σνακ» για αργότερα - «όταν θα τελειώσεις το σχολείο», και για αργότερα, «όταν θα τελειώσεις το πανεπιστήμιο», και για αργότερα «όταν θα κάνεις οικογένεια», και για αργότερα, «όταν θα φύγουν τα παιδιά από το σπίτι», και για αργότερα, «όταν θα πάρω σύνταξη»… 

Και εντέλει καταλήγουμε να μην παίρνουμε ποτέ την επιβράβευση που επιθυμούσαμε και συνεχώς να κυνηγάμε κάτι («όταν θα πας στον παράδεισο θα είναι καλά»…)

Σταμάτα να χρησιμοποιείς την ευτυχία σου σαν «σνακ»!

Θα έχεις παρατηρήσει τα σκυλιά να φαίνονται ευτυχισμένα πολλές φορές. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν αναβάλλουν την ευτυχία για «όταν θα γίνει κάτι». Απλά είναι ευτυχισμένα στο τώρα.

Κάνουμε το λάθος να βάζουμε την ευτυχία μας σαν «σνακ» για «όταν γίνει κάτι», χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι το ένα είναι άσχετο από το άλλο, και απλά γινόμαστε δυστυχισμένοι χωρίς λόγο.

Η ευτυχία είναι κάτι διαφορετικό από τη χαρά (joy) και τα λοιπά θετικά συναισθήματα. Είναι τρόπος σκέψης και τρόπος ζωής και θα το αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο.

Έστω ότι ισχύει κάτι τέτοιο, χωρίς να το αναλύσουμε παραπάνω τώρα… 

Θα γινόταν κάποιος να είναι ευτυχισμένος για τον σκύλο που είχε ΚΑΙ να νιώθει λύπη επειδή έχασε τον σκύλο του από τα πολλά σνακς; 

Χμμμ...

Η απάντηση αυτού σε επόμενο άρθρο!

Ας προχωρήσουμε όμως λίγο παραπάνω στο αγαπημένο θέμα μας - την αναβλητικότητα!

Και απορούμε με την αναβλητικότητα…

Φαντάσου λίγο τι θα γινόταν αν έδινες στον σκύλο σου το σνακ ΠΡΙΝ του πεις να κάτσει (ή όποια συμπεριφορά θες να μάθει), ή ΠΡΙΝ κάτσει, και αφού έτρωγε το σνακ, του φώναζες, του μίλαγες άσχημα και τον κλώτσαγες που δεν έκατσε.

Ακούγεται χαζό και βάναυσο ε;

Χμμμ….

Το κάνουμε όμως στον εαυτό μας καθημερινά αυτό. 

Σκέψου το λίγο.

Δίνεις στον εαυτό σου «ανταμοιβή» π.χ. το επόμενο επεισόδιο από τη σειρά που σου αρέσει στο Netflix, ή το σνακ (καλή ώρα) ή ότι άλλο σου αρέσει, ΠΡΟΤΟΥ να έχεις ξεκαθαρίσει τι θέλεις να κάνεις - ή ΠΡΟΤΟΥ κάτσεις να το κάνεις έστω και για 1-2 λεπτά. 

Μόλις φας το σνακ (ή ακόμη 2-3 σνακς), έχεις τύψεις και ενοχές και βρίζεις τον εαυτό σου «γιατί δεν το έκανε» (άρα δέρνεις τον σκύλο), και πας και τρως ακόμη παραπάνω ή βλέπεις ακόμη παραπάνω netflix για να νιώσεις καλύτερα (δίνοντας ακόμη παραπάνω "σνακ στον σκύλο") - και άρα επιβραβεύοντας αυτές τις συμπεριφορές, δηλαδή:

  • Την ανυπακοή στην εντολή, 
  • Την απαίτηση για σνακ, 
  • Το ξύλο και κακομεταχείριση που έχεις ως προς τον εαυτό σου, όλα μαζί).

Και κάπως έτσι επιβραβεύουμε όλον τον κύκλο της αναβλητικής συμπεριφοράς στον οποίο πέφτουμε πολύ συχνά!

Είναι να απορείς γιατί το κάνουμε τόσο συχνά λοιπόν;

Εγώ εντυπωσιάστηκα από τη χαζομάρα μου όταν κατάλαβα το τι κάνω. 

Με αυτόν τον τρόπο επιβραβεύεις όλες τις λάθος συμπεριφορές.

Τι μπορούμε να κάνουμε γι'αυτό;

Σκέψου λίγο πιο συνειδητά το τι έκανες σήμερα ή χτες - και σκέψου το υπό το πρίσμα των όσων διάβασες παραπάνω.

Η βασική ερώτηση που θέλω να σκεφτείς είναι - πριν κάνεις κάτι, σκέφτεσαι ξεκάθαρα τι είναι αυτό που πρέπει να κάνεις και ποια συμπεριφορά θες να ανταμείψεις ώστε να έχεις μελλοντικά, ή απλά κάθεσαι και “κάνεις” αυτό που έχεις να κάνεις;

Έχεις κατά νου μερικές ανταμοιβές που δίνεις στον εαυτό σου;

Πριν από αυτά - μήπως έχεις έναν τελείως “ανεκπαίδευτο σκύλο” και θα’πρεπε πρώτα να του δείξεις πώς είναι η συμπεριφορά που θες να επιβραβεύσεις στο περίπου;

Αρχικά, όπως είπαμε στο παραπάνω παράδειγμα, δε χρειαζόμαστε την τελειότητα - μόνο μία συμπεριφορά που προσεγγίζει στο περίπου αυτό που θέλουμε να κάνουμε. Δίνοντας την ανταμοιβή αμέσως μετά την ολοκλήρωση στο “περίπου”, δημιουργούμε ξαφνικά ένα κύκλωμα επιβράβευσης που λέει:

“Ώπ! Εδώ κάτι σημαντικό έγινε!
Τι κάναμε πριν πάρουμε την ανταμοιβή;”

Και σιγά σιγά, όσο θα επαναλαμβάνεις τη διαδικασία, θα επιβραβεύεις όλο και πιο συγκεκριμένη συμπεριφορά, έως ότου παίρνεις μία συγκεκριμένη συμπεριφορά όταν το θες.

Αλλά αρχικά, ξεκινάς στο περίπου, με μικρά βήματα. 

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα γι’ αυτό στα άρθρα Η τέχνη των μικρών βημάτων και 21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους ,

Ερώτηση… Πώς σε όλα τα παραπάνω παίζει ρόλο το συναίσθημα;;...

Αυτό καθώς και πολλά άλλα θα τα δούμε σε επόμενα άρθρα και επεισόδια όπως:

  • Πώς να επιβραβεύω τον εαυτό μου;
  • Πώς επιβραβεύουμε ΑΘΕΛΑ μας κακές συμπεριφορές και τι να κάνουμε
  • Πώς η παραπάνω διαδικασία μας καταστρέφει την υγεία, τις σχέσεις, τα οικονομικά;
  • Όπως είπαμε παραπάνω, είναι η ευτυχία συναίσθημα; 
  • Και αν όχι, πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την ευτυχία από τα συναισθήματα;

Καλή συνέχεια, stay tuned, και… Ζήσε με Δύναμη! ;)

Εγγράψου στους συνδρομητές και κατέβασε τα Δώρα!

Κάνε εγγραφή στους συνδρομητές και κατέβασε τη δωρεαν "εργαλειοθήκη των συνδρομητών", με το βιβλιαράκι - ερωτηματολόγιο αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου", καθώς και άλλα εκτυπώσιμα (πόστερ). Επίσης θα ενημερώνεσαι για νέα άρθρα.

Το καλό του να είσαι “κακός” με τον εαυτό σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Αν δεν είμαι κακιά με τον εαυτό μου δεν θα κινητοποιηθώ να κάνω τίποτα” μου είπε η Κατερίνα, φοιτήτρια της Νομικής.

“Τα μπερδεύεις” της είπα. “Δεν είσαι κακιά, και ούτε χρειάζεται… Μία δασκάλα που είναι απαιτητική από τα παιδιά σημαίνει πως πρέπει να είναι και κακιά;”

“Ίσα ίσα, μπορεί να είναι αυστηρή και σκληρή μαζί τους, αλλά ταυτόχρονα καλή, να τα αγαπά πολύ, να τα σέβεται και να τα προσέχει. Και για αυτό να θέλει να είναι τόσο αυστηρή τους. “

Η αγάπη έχει να κάνει με το εάν νοιάζεσαι για τον άλλον, πόσο τον σέβεσαι, πόσο τον υποστηρίζεις και πόσο τον εκτιμάς (= τι αξία πιστεύεις πως έχει).

Και εκεί κρύβεται η διαφορά μεταξύ καλοσύνης και κακίας – στο αν υπάρχει αγάπη ή όχι.

Δεν έχει να κάνει με το πόσο αυστηρά και απαιτητικά συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου ή στους άλλους.

Το να μπορείς να αγαπάς κάποιον, και ταυτόχρονα να τον πιέζεις και να είσαι αυστηρός μαζί του, για να καταφέρει να αποκτήσει και να γίνει όλα αυτά που θέλει, είναι από τα πιο σημαντικά και δύσκολα πράγματα στον κόσμο.

Το να είσαι υποχωρητικός και ανεκτικός με κάποιον, να του κάνεις όλα τα χατίρια, να υπακούς σε κάθε απαίτηση, να ανέχεσαι κακές συμπεριφορές και συνήθειες… δείχνει πως δεν περιμένεις και πολλά από αυτόν. Πως δεν έχεις υψηλές προσδοκίες.

Δείχνει πως του επιτρέπεις να παραμένει κατώτερος από όλα αυτά που θα μπορούσε να είναι.

Αλλά, ναι, είναι ο πιο εύκολος και βραχυπρόθεσμα ευχάριστος δρόμος… Για πολλούς ανθρώπους, η εκπλήρωση επιθυμιών, η υποχωρητικότητα και η ανεκτικότητα είναι η μόνη μορφή αγάπης που πιστεύουν πως υπάρχει, δυστυχώς.

Ακολουθεί ένα πείραμα που, πέρα από το προφανές, θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τι εστί μια διαφορετική όψη της αγάπης – η “Σκληρή Αγάπη“.

Το Πείραμα

Έχεις ακούσει για το πείραμα που έδειξε το “Pygmalion Effect” (φαινόμενο του Πυγμαλίωνα*);

Το πείραμα είχε γίνει σε δασκάλους. Κάποιοι ερευνητές πήγαν και κάνανε τεστ σε διάφορες τάξεις πολλών σχολείων.

Στη συνέχεια, ενημέρωσαν τους δασκάλους για κάποια παιδιά της τάξης τους πως είναι ιδιοφυΐες. Τους είπαν πως έχουν πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης και να περιμένουν θαυμαστά πράγματα από αυτά στο μέλλον.

Απλά, τους προειδοποίησαν πως θα αργήσουν να “ανθίσουν”, και γι’αυτό δεν έχει φανεί ακόμα, και χρειάζεται υπομονή.

Τα υπόλοιπα παιδιά, τους είπαν, είναι στο φυσιολογικό, μέτριο, μέσο όρο.

Τους προειδοποίησαν επίσης να μην πουν τίποτα για αυτό σε κανέναν, και ιδίως στα παιδιά.

Αυτό που δεν γνώριζαν οι καθηγητές, ήταν πως τα ονόματα των παιδιών για τα οποία ενημερώθηκαν πως είναι ιδιοφυΐες, βγήκαν τυχαία από ένα καπέλο που περιείχε τα ονόματα όλων των μαθητών.

Ναι, δεν ήταν ιδιοφυΐες.

Και αυτό ήταν το νόημα του πειράματος.

Οι ερευνητές ξαναπήγαν σε αυτές τις τάξεις μετά από ένα χρόνο, και επανέλαβαν σε όλους τα τεστ IQ. Και αυτό που είδαν ήταν απλά μαγικό.

Τα σκορ των παιδιών που ήταν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες” για τους δασκάλους τους, είχαν ανέβει σημαντικά. Όχι απλά γιατί μεγάλωσαν κατά 1 χρόνο, αλλά πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο.

Ο δείκτης IQ των υπολοίπων παιδιών ήταν το ίδιο ή ίσως και να είχε πέσει λίγο σχετικά με το αναμενόμενο.

Το πείραμα επαναλήφθηκε πολλές φορές από τότε, και σε άλλα σχολεία, και από άλλους ερευνητές, καταλήγοντας  πάντα στα ίδια αποτελέσματα.

Τα παιδιά που πίστευαν οι καθηγητές για “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”, είχαν γίνει σημαντικά πιο έξυπνα.

Μαγεία! Πώς έγινε αυτό; Αφού οι καθηγητές δεν είπαν τίποτα!

Τα συμπεράσματα του πειράματος

Αυτό που είδαν οι ερευνητές κατά τη διάρκεια του πειράματος, παρακολουθώντας τις τάξεις, ανά φάσεις, ήταν πως οι δάσκαλοι, είχαν μεγαλύτερες προσδοκίες από τις “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”:

Τους συμπεριφέρονταν διαφορετικά – πιο σκληρά, αλλά και με μεγαλύτερη αγάπη.

  • Οι δάσκαλοί τους, πλέον, δεν ανέχονταν από αυτά να είναι αδιάβαστα
    ή να μην έχουν κάνει τις εργασίες τους.
  • Δεν ανέχονταν μέτριες απαντήσεις.
  • Τους έδιναν περισσότερες ευκαιρίες και πιο συχνά το λόγο.
  • Τα άκουγαν πιο υπομονετικά.
  • Είχαν πιο ενθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος απέναντί τους.
  • Τα επιβράβευαν περισσότερο όταν έκαναν κάτι σωστά.
  • Δεν ανέχονταν κάτι λιγότερο από το τέλειο.
  • Ασχολούνταν περισσότερο μαζί τους.
  • Τα σέβονταν περισσότερο.

Γιατί πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι ιδιοφυΐες. Και έτσι κι έγινε.

Για τους υπόλοιπους μαθητές:

  • Θα ανέχονταν και μέτριες απαντήσεις. “Έτσι και αλλιώς δεν είναι και πολύ έξυπνα”.
  • Τα διέκοπταν πιο εύκολα αν δεν τους άρεσε η απάντηση.
  • Έδιναν πιο αποθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος.
  • Ασχολούνταν λιγότερο μαζί τους.

Επειδή πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι μέτρια. Και έτσι κι έγινε.

Αυτό ήταν από τα πιο σημαντικά πειράματα που έγιναν στον χώρο της ψυχολογίας, και έδειξε τη δύναμη των “αυτο-εκπληρούμενων προφητειών“.

Δηλαδή, πώς αυτά που πιστεύουμε επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, χωρίς να το καταλάβουμε και, εν συνεχεία, επηρεάζουν τους γύρω μας, εκπληρώνοντας την “προφητεία” – αυτά που πιστεύαμε εξ αρχής.

Εσύ πώς συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου; Πώς συμπεριφέρεσαι στους γύρω σου;

Αυτό δείχνει το τι πραγματικά πιστεύεις για τον εαυτό σου και για τους άλλους.

Αν δεν σου αρέσει, κάνε τα πάντα για να το αλλάξεις. Δες τον εαυτό σου σαν “αργοπορημένη ιδιοφυΐα“.

Γιατί μπορεί να μην το ξέρεις, ΑΛΛΑ ΕΙΣΑΙ.

Γιατί το παραπάνω πείραμα έγινε με μαθητές μετρίου (φυσιολογικής) νοημοσύνης, και άρα ισχύει για ΟΛΟΥΣ μας.

Και αυτό συμπεριλαμβάνει και εσένα, τους φίλους σου, τους γνωστούς σου, και τον περισσότερο κόσμο.

Όλοι μας έχουμε τα σποράκια μέσα μας να γίνουμε ιδιοφυΐες σε κάτι, να εκφράσουμε ένα απεριόριστο δυναμικό και να επιταχύνουμε την εξέλιξη του κόσμου.

Ποια είναι τα δικά σου συμπεράσματα;

Θέλω να ξαναδιαβάσεις το πώς οι δάσκαλοι συμπεριφέρονταν στους μαθητές που θεωρούσαν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”.

Τους αγαπούσαν και τους σέβονταν περισσότερο; Ναι.

Αυτό σημαίνει πως ήταν πιο ανεκτικοί απέναντί τους; Όχι.

Τους καλομάθαιναν περισσότερο; Όχι.

Ανέχονταν μετριότητες; Όχι.

Αυτό είναι που ονομάζεται “σκληρή αγάπη“. Είναι μία μορφή αγάπης που κοιτάει όχι την προσωρινή καλοπέραση, αλλά το μακροχρόνιο και ουσιαστικό όφελος για τον άλλον.

Έχεις χαμηλές προσδοκίες από κάποιον; Τότε θα τον αφήνεις να επαναπαύεται. Θα τον καλομάθεις. Ο κόσμος μετά θα του φανεί άδικος και σκληρός, γιατί τίποτα δεν θα το καταφέρνει χωρίς να μοχθήσει.

Και κάποια στιγμή θα αποτύχει (αναπόφευκτα, όπως όλοι μας), και θα τα παρατήσει, αντί να συνεχίσει. Έτσι, ποτέ δε θα μπορέσει να εκφράσει πλήρως την ιδιοφυΐα, το τραγούδι, τις ιδέες, τη δημιουργικότητα που κρυβόταν πάντα μέσα του.

Εάν είσαι όμως σκληρός και αυστηρός μαζί του, θα τον έχεις εκπαιδεύσει, θα τον έχεις σκληραγωγήσει. Θα κουράζεται λιγότερο στην προσπάθειά του και θα παραιτείται πιο δύσκολα.

Τι είναι η “Σκληρή Αγάπη”

Σκληρή Αγάπη” (“tough love”): όταν αγαπάς κάποιον αλλά ξέρεις ότι κρύβει μέσα του ένα τεράστιο δυναμικό. Ξέρεις πως έχει κάποιες υποχρεώσεις προς τον εαυτό του και την κοινωνία. Οπότε για να τον βοηθήσεις να είναι συνεπής προς αυτές, πρέπει να είσαι ακλόνητος και αυστηρός μαζί του, αλλά και ταυτόχρονα να τον υποστηρίζεις και να τον αγαπάς.

Είσαι, λοιπόν, σκληρός με τον εαυτό σου; Αν ναι, καλά κάνεις, αλλά κάν’το με τον σωστό τρόπο και για τους σωστούς λόγους. Αγάπα τον εαυτό σου, λες και η ζωή σου εξαρτάται από αυτό. Γιατί έτσι είναι.

Αν όχι, ανέβασε τις προσδοκίες σου. Γίνε πιο σκληρός με τον εαυτό σου. Αγάπα τον αφόρητα μεν, αλλά εκπαίδευσέ τον. Μπες ηθελημένα σε καταστάσεις που θα σε σκληραγωγήσουν. Σε καταστάσεις με χρονικά όρια και υψηλό αντίτιμο αν δεν τα καταφέρεις. Γιατί εκεί εκδηλώνεται ο γίγαντας, ο θεός που έχεις μέσα σου, και ποτέ αλλιώς δε θα ξυπνήσει – γιατί δε τον χρειάζεσαι.

Οι δυνατότητες που κρύβονται μέσα σου, μπορούν να ξεκλειδωθούν μόνο όταν τις χρειαστείς – μέσα στις δυσκολίες.

Αν δεν γίνεις εσύ σκληρός με τον εαυτό σου, ηθελημένα, θα το κάνει η κοινωνία για σένα, και δε θα σου αρέσει. Θα σου φερθεί πολύ πιο σκληρά απ’όσο νομίζεις. Και θα το κάνει προς κατευθύνσεις που μπορεί να μη θες κιόλας να πας.

Έτσι, οι περισσότερες δυνατότητές σου μπορεί να μείνουν για πάντα ανέκφραστες – και θα αναρωτιέσαι “Ποιος είμαι;” και δε θα βρίσκεις απάντηση.

Έχω γράψει περισσότερα για αυτά τα σποράκια που φυτρώνουν μόνο υπό πίεση, σε προηγούμενο άρθρο που πρέπει να ξαναδείς – τι πιστεύεις για την πίεση; Ότι είναι κάτι καλό ή κάτι κακό;

Διάβασε το άρθρο: Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;

Επίσης, θυμίσου, πως η αγάπη και οι καλές ανθρώπινες σχέσεις είναι η μεγαλύτερη ανάγκη για την ευτυχία μας.


Άλλα άρθρα που μπορείς να διαβάσεις:

Διάβασε παραπάνω για τα “Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας“, εδώ.
Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;


***Σημειώσεις του συγγραφέα***

Πού έμαθα για τη “Σκληρή Αγάπη”,
και ποιος ήταν ο Πυγμαλίων και ταιριάζει στο πείραμα;

Για μένα, η ιστορία της Marva Collins είναι αυτή που μου δίδαξε το τι είναι η Σκληρή Αγάπη, και είναι το αγαπημένο μου υπόδειγμα “σκληρής αγάπης”.

Δείχνει το πώς μία κοινή δασκάλα κατάφερε με αυτή την αφορητη, αν και σκληρή, αγάπη να ξεκινήσει με ένα δωμάτιο του σπιτιού της με τα παιδιά της, το οποίο ονόμαζε σχολείο, και να καταλήξει σε μία αλυσίδα από σχολεία-υπόδειγμα, με μαθητές που να διαβάζουν Σαιξπηρ από το δημοτικό (είναι πολύ υψηλού επιπέδου αγγλική φιλολογία που τη διδάσκονται στο Πανεπιστημίο, γενικά).

Πώς απ’το τίποτα, ξεκινώντας σε μια απ’τις πιο δύσκολες περιοχές, με συμμορίες, gangsters, ναρκωτικά και όπλα, κατάφερε να μεταμορφώσει τη ζωή των μαθητών της ολοκληρωτικά, προσφέροντάς τους νόημα, αγάπη, γνώσεις και ανατροφή που ούτε οι γονείς τους δεν μπορούσαν να τους δώσουν.

Για όποιον δεν έχει διαβάσει το βιβλίο “Marva Collins’ Way“, το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

* Ο Πυγμαλίων, κατά μία ιστορία, ήταν ένας γλύπτης (κατά μία άλλη ιστορία βασιλιάς) που ερωτεύτηκε ένα γυναικείο άγαλμα που είχε φτιάξει, και ζήτησε από την Αφροδίτη να του δώσει μία γυναίκα σαν αυτό. Την επόμενη μέρα, στη θέση του αγάλματος βρήκε μία γυναίκα, τη Γαλάτεια, την οποία και παντρεύτηκε και ο γιος τους ονομάστηκε Πάφος – ο ιδρυτής της Πάφου στην Κύπρο.

Το φαινόμενο πήρε το όνομά του Πυγμαλίωνα πολύ ταιριαστά, γιατί βλέπουμε πως στην αυτο-εκπληρούμενη προφητεία, σμιλεύουμε σύμφωνα με αυτά που πιστεύουμε, και το δημιούργημα γίνεται πραγματικότητα.

15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα

Εδώ θα βρείς 15 (και παραπάνω) συμβουλές για το πώς να διαβάζεις καλύτερα, να συγκεντρώνεσαι περισσότερο, να θυμάσαι περισσότερα, και γενικότερα να κάνεις πιο αποδοτικό τον χρόνο που αφιερώνεις στο διάβασμα.

Μια ζωή διάβαζα, πανεπιστημιακά και εξωπανεπιστημιακά και όλο αυτό τον καιρό έχω ψάξει, μάθει, δοκιμάσει και τεστάρει ΠΑΡΑ πολλές τεχνικές και συμβουλές για το πώς να το βελτιώσω. Τώρα ήρθε ο καιρός να μαζέψω εδώ τα καλύτερα από αυτά που βρήκα για να τα δοκιμάσεις και εσύ.

Προτού ξεκινήσουμε απλά να πω 3 πράγματα - σημειώσεις:

Σημείωση 1: Εδώ θα βρεις κάποια απ'αυτά που έχω βρει από sites/βιβλία/προσωπική εμπειρία τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μεγάλο άρθρο, οπότε χαλάρωσε, απλώσου, βάλε χαμηλά μουσικούλα, και take your time.

Σημείωση 2: Έχε κατα νού γενικά πως ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ μεταξύ τους. Επομένως, όσο καλύτερο τρόπο ζωής κάνεις, τόσο πιο αποδοτικός θα είσαι στο κάθε τι που κάνεις. Είτε αυτό είναι η συγκέντρωση στο διάβασμα, είτε η ικανοποίηση από τη δουλειά σου, είτε η στήριξη από τις σχέσεις σου, είτε η δημιουργικότητα μέσω κάποιας τέχνης που σου αρέσει, είτε η ενέργεια μέσω της γυμναστικής και της διατροφής.

Σημείωση 3: Σίγουρα οι παρακάτω μέθοδοι δεν είναι οι μοναδικές. Και για άλλους θα δουλέψουν περισσότερο, για άλλους λιγότερο. Ό,τι είναι το πιο αποτελεσματικό για εσένα, αυτό να κρατήσεις. Αμφισβήτησε τα πάντα, κάνε τη δική σου έρευνα και ψάξιμο, δοκιμές και πειραματισμούς, και κατέληξε στις ΔΙΚΕΣ σου αλήθειες. 

Αυτά είχα να πω, οπότε ας ξεκινήσουμε:

1. Αυτό που πιστεύεις, αυτό ισχύει για σένα.

Το διάβασμα δεν είναι κάτι το οποίο κάποιοι το έχουν και άλλοι δεν το έχουν.

Κανένας δεν γεννήθηκε με ένα βιβλίο στο χέρι, όλοι μάθαμε να διαβάζουμε από άλλους.

Βέβαια, ισχύει εν μέρει το "με όποιον δάσκαλο καθήσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις", αλλά εν πάση περιπτώσει, ό,τι δεν μάθαμε από τους δασκάλους μας, θα πρέπει να το μάθουμε από μόνοι μας :)

Αποδέξου ότι και το διάβασμα θέλει εξάσκηση και μην περιμένεις τελειότητα.

Ιδίως στην αρχή.

Πίστεψε ότι είναι κάτι στο οποίο γίνεσαι καλός, δεν γεννιέσαι καλός.

Πειραματίσου τι λειτουργεί για σένα. Παίξε. Γέλα.

Οι περισσότεροι το παίρνουν πολύ στα σοβαρά, ενώ πραγματικά δεν θα έπρεπε.

Γι'αυτό και η καλύτερη μάθηση γίνεται μέσα από τις ιστορίες, τα παιχνίδια και τις ταινίες.

Σκέψου τι πιστεύεις για ό,τι αφορά τη μάθηση.

  • Πώς πρέπει να γίνεται;
  • Πώς σου βγαίνει καλύτερα;
  • Τι σε ενδιαφέρει;
  • Πιστεύεις ότι είσαι έξυπνος ή όχι;
  • Πιστεύεις ότι το'χεις ή όχι;

Εάν έχεις για τον εαυτό σου την εικόνα ενός ατόμου που μαθαίνει εύκολα και γρήγορα, και δεν είναι θέμα εξυπνάδας, αλλά προσπάθειας και εκπαίδευσης, τότε αυτή θα γίνει η πραγματικότητά σου.

Επέμεινε σε αυτήν την άποψη και απόδειξέ το με πράξεις! Απόδειξέ το, πρώτα στον εαυτό σου.

Πηγή απ'το psychologytoday.com, εδώ.

2. Βάλ'το στην καθημερινότητά σου

Άσε ελεύθερη κάποια ώρα κάθε μέρα για διάβασμα.

Αρχικά μπορείς να έχεις 1 ώρα την ημέρα.

Κάν'το όμως κάθε μέρα για τουλάχιστον 66 μέρες, ώστε να γίνει συνήθεια.

Ναι, οι έρευνες πλέον λένε για 66 μέρες και όχι για 30 μέρες για να σου γίνει κάτι συνήθεια.

Σε αυτό μπορεί να σε βοηθήσει πολύ το παρακάτω site, που αφορά τις συνήθειες (και έπεται άρθρο μου πάνω σε αυτό ακριβώς το θέμα): www.zenhabits.net

Κάποιες συμβουλές στα γρήγορα;

Εστίασε στο να δημιουργήσεις μια "ρουτίνα" Μελέτης.

Εάν προγραμματίσεις συγκεκριμένες ώρες της ημέρας να μελετήσεις, θα μπεις σε μια ρουτίνα, και έτσι θα καταφέρεις περισσότερα.

Εάν απλά το "βολέψεις" μέσα στην ημέρα σου, οι πιθανότητες λένε ότι ποτέ δεν θα βρίσκεις χρόνο (το ίδιο και με τη γυμναστική, και ένα σωρό άλλα που ποτέ μας "δεν βρίσκουμε τον χρόνο να τα κάνουμε", άσχετα εάν ξέρουμε τη βαρύτητά τους)

Ένας αποτελεσματικός τρόπος να το κάνεις αυτό είναι πραγματικά να το προγραμματίσεις και να το γράψεις στο ημερολόγιό σου (ή στο κινητό σου) ή στην αντζέντα σου, όπως θα έκανες και με ένα ραντεβού με τον ιατρό σου.

Για παράδειγμα: "Τρίτη, 3-4:30 μμ - Διάβασμα."

Πλέον το ημερολόγιο της Google έχει την επιλογή να σου στέλνει και sms όποτε το προγραμματίσεις να έχει reminder, δωρεάν. Είναι ό,τι πιο βολικό. Δημιούργησε ένα event που επαναλαμβάνεται καθημερινά, και άστο να τρέχει μόνο του.

Είναι σημαντικό να το κάνεις κάθε μέρα, την ίδια ώρα περίπου, γιατί έτσι εγκαθίσταται πολύ πιο εύκολα η συνήθεια.

Και έτσι μάθε και άρχισε να συνηθίζεις την κάθε σου μέρα, και την κάθε σου εβδομάδα, να την προγραμματίζεις αδρά εκ των προτέρων, ώστε να ξέρεις τι έχεις να κάνεις, ασυμβίβαστα, ώστε να αφαιρείται ο παράγοντας "επιλογή".

Δεν υπάρχει επιλογή, και δεν έχει να κάνει με το πώς νοιώθεις.

Οι περισσότεροι περιμένουν να έχουν πρώτα την ενέργεια να κάνουν κάτι, ώστε να το κάνουν.

Οι επιτυχημένοι άνθρωποι ξέρουν ότι πρέπει να κάνουν το κάτι, για να πάρουν την ενέργεια.

Και έτσι οι παραγωγικοί γίνονται παραγωγικότεροι, και το αντίθετο.

"Για να έχεις την ενέργεια (να σου 'ρθει όρεξη), θα πρέπει να κάνεις τη δουλειά."
~Robin Sharma~

3. Ετοίμασε το περιβάλλον μελέτης σου!

Εάν χρειάζεσαι κάποια στοιχεία στο περιβάλλον σου για να σε βοηθήσουν να διαβάσεις, δοκίμασε πάντα να τα κάνεις προτεραιότητα ΠΡΙΝ την κανονισμένη σου ώρα διαβάσματος.

Για παράδειγμα, εάν χρειάζεσαι ειδικό φωτισμό, μουσική, ησυχία, προσωπικό χώρο, πιθανά σνακς κλπ., τότε θα πρέπει να τα έχεις κανονίσει όλα προτού κάτσεις, όχι να τα θυμηθείς αφού κάτσεις.

Πρόσεξε τι δουλεύει για σένα, και επανέλαβέ το κάθε φορά που διαβάζεις, για μεγαλύτερη επιτυχία.

Όταν έχεις κάτι σταθερό με το οποίο ξεκινάς το διάβασμά σου, τότε αυτό μελλοντικά θα μπορεί να χρησιμοποιείται πολύ πιο εύκολα σαν "σήμα" για το μυαλό σου και το σώμα σου, ότι "ξέρεις, είναι ώρα για διάβασμα".

Καλός φωτισμός πάντα είναι σημαντικός για να κουράζονται λιγότερο τα μάτια.

Όταν υπάρχει ανεπαρκής φωτισμός, κουράζεσαι εύκολα, θες πιο συχνά διαλείμματα και η προσοχή σου αποσπάται πολύ περισσότερο.

Σε αυτό θα σε βοηθήσει επίσης αφάνταστα να βάλεις το κινητό σου σε λειτουργία πτήσης, ή να μπλοκάρεις τα social media, να έχεις μακριά το κινητό σου με το messenger, το instagram, και το tik tok.

ΔΩΡΕΑΝ online Σεμινάριο:

"Πώς να χρησιμοποιείς τα Social Media χωρίς να σε χρησιμοποιούν"

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2020, και ώρα 17:00


4. Μελέτα σε σύντομα, συχνά Διαστήματα

Έχει αποδειχθεί ότι μικρές εκρήξεις συγκέντρωσης συχνά επαναλαμβανόμενες, είναι πολύ πιο αποδοτικές απ΄ότι μία μεγάλη περίοδος.

Έτσι, ακόμα και εάν έχεις μόνο 10 λεπτά, ΚΑΝ'ΤΟ!!! Κάτσε διάβασε, αυτά τα 10 λεπτά.

Στη συνέχεια κάνε διάλειμμα.

Και ξαναδιάβασε για άλλα 10 λεπτά.

Μπορεί να γίνει και με 25άλεπτα +2-5λεπτά διάλειμμα και ανά δίωρο κάνε ένα μεγαλύτερο διάλειμμα του μισάωρου (γνωστό ως pomodoro technique!)

Αυτή η προσέγγιση της "καταμερισμένης μάθησης" είναι πολύ αποδοτική γιατί τιμά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό!

Το μυαλό μας χρειάζεται χρόνο να ανακάμψει και να επαναφορτιστεί, χρόνο για "πρωτεϊνοσύνθεση".

Ο εγκέφαλός σου αφομοιώνει αυτά που έμαθε στις περιόδους ξεκούρασης!

Είναι ένα πολύ δυνατό εργαλείο που πολλοί πολλοί δάσκαλοι και καθηγητές αμελούν.

Το να καθίσεις και να διαβάζεις για  πολλές ώρες, δεν είναι μόνο βαρετό, αλλά δημιουργεί κούραση, υπερένταση, και εύκολη διάσπαση προσοχής.

Όμως δεν μπορείς να μάθεις όταν είσαι κουρασμένος, στρεσσαρισμένος και η προσοχή σου είναι αλλού!

5. Πίνε ΠΟΛΥ ΝΕΡΟ!

3L ημερησίως όπως+δήποτε!!! (εκτός και εάν τρώς άπειρα φρούτα και λαχανικά που ήδη είναι γεμάτα νερό σε περιεκτικότητα, οπότε εκει δεν χρειάζεται να πίνεις τόσο).

Ποτέ μην πίνεις πάνω από 6-7L. (για αποφυγή υπονατριαιμίας a.k.a. δηλητηρίαση από νερό)

Ίσως σε κάποιους να φανεί άκυρο με το θέμα.

Σίγουρα το'χετε ξανακούσει και αλλού. Όμως δεν είναι ψέματα.

Πραγματικά ισχύει ότι είναι σημαντικότατο για να λειτουργεί σωστά ο εγκέφαλός μας.

Έμενα προσωπικά με βοήθησε τρομερά το να πίνω πολύ νερό τις περιόδους που διάβαζα ΠΟΛΥ (βλέπε εξεταστικές - 14άωρα διαβάσματος την ημέρα...).

Είχα μάλιστα φτάσει να πίνω και 4.5L ημερησίως, και μου'μεινε από τότε και εκτός εξεταστικής να πίνω γύρω στα 2-3λ.

Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να συνηθίσεις να έχεις πάντα κοντά σου ένα μεγάλο (1.5Λ) μπουκάλι.

Όταν δεν έχω μεγάλο μπουκάλι δίπλα μου, σίγουρα θα γυρίσω στην παλιά συνήθεια του να πίνω λιγότερο.

Στο διάβασμα βοηθάει πολύ γιατί καθαρίζει το μυαλό σου, σου διώχνει εν μέρει ζαλάδα και πονοκέφαλο από την κούραση του διαβάσματος και σου δίνει ενεργεία να συνεχίσεις.

Μην περιμένεις να αισθανθείς δίψα για να πιεις νερό.

Τότε είναι ήδη αργά, ο οργανισμός σου είναι αφυδατωμένος.

Τα πρώτα σημεία δίψας είναι αφυδάτωση του στόματος, και στη συνέχεια θόλωμα στο μυαλό.

Μετά έρχεται το αίσθημα της δίψας.

Άλλος τρόπος να ενυδατώνεσαι συχνά και εύκολα είναι να τρως πολλές τροφές πλούσιες σε νερό (λαχανικά - αγγούρια, ντομάτες, μαρούλια κλπ, και φρούτα - πορτοκάλια, μανταρίνια, καρπούζι, πεπόνι κλπ)

Θα συνιστούσα περισσότερο τα λαχανικά, γιατί τα φρούτα μετά από λίγη ώρα, όταν πέσουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, μπορεί να σου κάνει θολούρα στο μυαλό για λίγο.

6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους

Ένας απ'τους σπουδαιότερους λόγους που οι άνθρωποι δεν κατακτούν τους στόχους τους είναι επειδή τους θέτουν υπερβολικά ψηλά. (Ο άλλος λόγος είναι να μην θέτουν καθόλου, πράγμα εξίσου καταστροφικό).

Θέσε ηλιθιωδώς μικρούς και εφικτούς στόχους, και προσπάθησε να τους ξεπεράσεις αν έχεις όρεξη.

Αλλά κράτα τους ηλιθιωδώς μικρούς ώστε να είναι πιο εύκολο να τους κάνεις από το να μη τους κάνεις.

* Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτό στα άρθρα μου εδώ:

  1. Ποιο είναι το επόμενο εκτελέσιμο βήμα σου;
  2. Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

Αν θέσεις στόχους που θεωρείς πως μπορείς να τους πετύχεις, ακόμα και εάν φαίνονται πολύ απλοί, θα μπεις στο συνήθειο (Habit) του να επιτυγχάνεις στόχους και σταδιακά να θέτεις υψηλότερους.

Επίσης, αναγνώρισε την διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων στόχων.

Θέσε το μεγάλο σου όραμα στο απώτερο μέλλον, και μετά σπάσ'το σε βήματα, ώστε στις καθημερινές σου δραστηριότητες να επικεντρώνεσαι αποκλειστικά στους κοντινούς στόχους, στα επιτρεπόμενα βήματα που θα σε οδηγήσουν σε εκείνο το μακρινό όνειρο.

Μην ξεκινάς με το "θα βγάλω 5 μαθήματα ή 10 βιβλία".

Ξεκίνα με το "μέσα στα επόμενα 2 χρόνια θα έχω τελειώσει 2 βιβλιοθήκες, αλλά τώρα θα κάνω 10 σελίδες" (ή 1 σελίδα για αρχή).

7. Απέφυγε τον υπερβολικό ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ

Και αυτό στο λέω γιατί ήταν η καθημερινότητά μου.

Γενικά είμαι ενθουσιώδης.

Και αυτό μου έβγαινε πολλές φορές σε κακό στο συγκεκριμένο θέμα.

Πάει χέρι χέρι με το αποπάνω βήμα (6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους) γιατί μετά τον ενθουσιασμό, ακολουθεί πτώση.

Θα πρέπει να το έχεις κάνει πολύ εύκολο να ξαναξεκινήσεις το διάβασμα (με το 6.), διαφορετικά σε περιμένει μεγάλη απογοήτευση.

Είναι καλό να διαβάζεις πολύ: μαθαίνεις απίστευτα πράγματα, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον κόσμο, και, εν συνεχεία, όλη σου η ζωή.

Όμως μην κάνεις το λάθος από εκεί που δεν διαβάζεις καθόλου να πέσεις με τα μούτρα στις 10 ώρες την ημέρα, γιατί αυτό είναι απλός ενθουσιασμός, και όπως πάντα θα εξαφανιστεί εάν όχι στην 1η βδομάδα, στη 2η σίγουρα..

Και δεν πρόκειται να ξαναπιάσεις βιβλίο στα χέρια σου για ΑΡΚΕΤΟ καιρό, στο εγγυώμαι  :P 

Έχω πέσει ουκ ολίγες φόρες θύμα αυτής της παγίδας.

Το ίδιο ισχύει και όταν ασχολείσαι ΠΑΡΑ πολλές ώρες πάνω σε ένα και μόνο θέμα χωρίς να έχεις ποικιλία.

Το βαριέσαι και μετά πάλι κάνεις μερικές μέρες να το ξαναπιάσεις.

Το καλύτερο είναι να βάλεις ένα ανώτατο όριο ωρών, και μέσα σε αυτές τις ώρες να πιάσεις όχι μόνο 1 άλλα εάν προλαβαίνεις, και παραπάνω θέματα, τα οποία σε ενδιαφέρουν κιόλας.

Η λύση για αυτό;

ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΕ ΤΟΝ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ ΣΟΥ!!!

Όσο περίεργο και εάν φαίνεται!

Με το να δημιουργήσεις μια αίσθηση περιέργειας και του απαγορευμένου ("δεν πρέπει παραπάνω") , θα σε κάνει να θες ακόμη περισσότερο την επόμενη μέρα, και την επόμενη, και την επόμενη.

Έτσι ξεπερνάς το φράγμα του ενθουσιασμού, και αυτός ο ενθουσιασμός έχει χαλιναγωγηθεί για το χτίσιμο μιας άριστης συνήθειας.

Καθώς οι μέρες περνούν, ξεπερνάς κατα πολύ, συνολικά, τις ώρες που θα διάβαζες μόνο από ενθουσιασμό (και μετά θα τα παρατούσες).

8. Προετοιμάσου!

(ή) Θέσε ένα Χρονοδιάγραμμα, και προ-επισκόπησε το υλικό

Με ένα χρονοδιάγραμμα μπορείς να προγραμματίσεις πως να καλύψεις όλα τα θέματα και τα κεφάλαια που θες, με έναν οργανωμένο τρόπο, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στο καθένα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι πνίγεσαι.

Το να βγάζεις ένα πρόγραμμα όταν ξεκινάς να κάνεις σοβαρό διάβασμα (για εξεταστική ή μη), είναι εξίσου σημαντικό με το διάβασμα:

Μην σνομπάρεις το πρόγραμμα, καθώς αυτό μπορεί να σε σώσει ή να σε καταστρέψει.

Όπως και το να προετοιμάσεις / προεπισκοπήσεις αυτά που θες να διαβάσεις στα περιεχόμενα, να δεις εάν υπάρχουν περιλήψεις στο τέλος των κεφαλαίων κλπ κλπ, να ξεφυλλίσεις και να δεις ό,τι χρειάζεσαι προτού σηκώσεις τα μανίκια και πέσεις με τα μούτρα.

Υπάρχει η φάση της προετοιμασίας, που στα γρήγορα, χρειάζεται καταμερισμό χρόνου, προγραμματισμό τι θα γίνει πότε, πώς και γιατί.

Και  υπάρχει και η φάση της δράσης, που ξεκινάς να διαβάζεις αυτό που σε ενδιαφέρει, να βουτάς στο κείμενο, να παίρνεις αυτό που θες, και μετά να συνεχίζεις μέχρι να βρεις το επόμενο κομμάτι που σε ενδιαφέρει.

Μην τα μπλέκεις και τα 2 μαζί σε ένα βήμα, γιατί είναι αντιπαραγωγικό :)

Καλύτερα κάν'τα ξεχωριστά.

Επίσης, όταν θέτεις το χρονοδιάγραμμα ή το "ραντεβού με τον εαυτό σου" για διάβασμα, είναι ΠΟΛΥ προτιμότερο αντί να γράψεις

"3-4:30μμ: Διάβασμα"

να γράψεις

"3-4:30μμ Κεφάλαιο Χ-Ψ-Ζ, ---σελίδες",

ή γενικά να είσαι ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΗΣ.

Επιπλέον, μπορείς να γράψεις και ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ του γιατί θες να διαβάσεις (αυτό θα σε παρακινήσει στις "δύσκολες" ώρες...)!

9. Τίμησε τη Συναισθηματική σου Διάθεση...

...αλλά μην εξαρτάσαι από αυτή.

Μην διαβάζεις πολύ εάν είσαι κουρασμένος, θυμωμένος, ή βιαστικός.

Ο εγκέφαλός μας όταν είναι χαλαρός, είναι σαν σφουγγάρι, και από φυσικού του απορροφά τα δεδομένα χωρίς προσπάθεια.

Εάν είσαι συναισθηματικά φορτισμένος, ο εγκέφαλός σου, τείνει να απωθεί τις πληροφορίες.

Το να πιέζεις τον εαυτό σου να κάτσει να διαβάσει όταν ο νους σου είναι γεμάτος με άλλα πράγματα, είναι παντελώς χάσιμο χρόνου!

Πάνω σε αυτό, όμως, έχω βρει ένα άρθρο (παρακάτω) που συνοψίζει μερικά πολύ ωραία φαινόμενα και συνήθειες οι οποίες πραγματικά με βοήθησαν ΠΑΡΑ πολύ στις τελευταίες μου εξεταστικές.

Ήταν οι πιο αποδοτικές και ταυτόχρονα πιο ξεκούραστες απ'όλες τις προηγούμενες.

Το παρακάτω άρθρο το βρήκα πριν από λίγα χρόνια, αλλά συνοψίζει πάρα πολύ ωραία αυτά που έχω βρει.

Περαιτέρω πληροφορίες στο θέμα, μπορείς να βρεις ​στο βιβλίο μου (Πάντα Υπάρχει Λύση - 33 τρόποι να ενισχύσεις τον εγκέφαλό σου και την επιλυτική του ικανότητα - κοίτα στη δεξιά στήλη), στο κεφάλαιο με τη μουσική, στο άλλο με τον διαλογισμό, καθώς και στο άρθρο μου «Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!».

Πίστεψέ με είναι καλύτερο απ’ ότι ακούγεται.

Αν υπήρχε ένα μαγικό χαπάκι που σου αυξάνει μνήμη, τη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα, την ενέργεια, και σου μειώνει το στρες, το πόσο εύκολα αισθάνεσαι να απειλείσαι από άλλους ή συνθήκες, το πόσο εύκολα προσβάλλεσαι, σου χτίζει την αυτοπεποίθηση, σου ενισχύει την εγκράτεια, και πολλά άλλα, ΠΟΣΟ θα έδινες να το αγοράσεις;;;

Ε λοιπόν υπάρχει όχι μόνο ένα, αλλά δύο τέτοια χαπάκια. Και είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Ονομάζονται «Γυμναστική» και «Διαλογισμός

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

10. Μπες σε χαλαρή εγρήγορση

Γενικά σε οτιδήποτε κάνεις, το να είσαι χαλαρός, άλλα ταυτόχρονα σε πνευματική εγρήγορση, (Α-state) είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου.

Μπορείς να μαθαίνεις καλύτερα, να απομνημονεύεις ευκολότερα, να σκέφτεται διαυγέστερα, να κατεβάζεις ιδέες, να συνδυάζεις γεγονότα/δεδομένα/γνώσεις και να βγάζεις συμπεράσματα πολύ πιο ακριβή.

Το παραπάνω άρθρο δίνει πολλούς τρόπους για να μπεις σε αυτό το "trance-state", άλλους απλούς, άλλους "περίεργους" ό,τι να'ναι, και άλλους πιο ψαγμένους.

4 είναι οι βασικές τεχνικές "χαλάρωσης":

Ι- Η μουσική

Η μουσική στα 40-60 bpm (beats per minute) όπως αρκετά κλασσικά κομμάτια, ιδίως του στυλ baroque, ή και μερικά lounge. Μπορείτε να βρείτε και στο youtube "music for studying" και τα σχετικά.

Το ενδιαφέρον είναι ότι έρευνες έχουν δείξει πως δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που μπορούν να επωφεληθούν με το να ακούνε baroque αυτού του τύπου. Ακόμα και τα φυτά μεγαλώνουν καλύτερα και υγιέστερα όταν εκτίθενται σε αυτή τη μουσική. Θα γυρίσουν ακόμα και προς τα ηχεία με τον ίδιο τρόπο που στρέφονται προς τον ήλιο! Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η παρατήρηση ότι τα ίδια φυτά τείνουν να ζαρώνουν και να πεθαίνουν εάν εκτεθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε δυνατή heavy (death κ τα παρόμοια) metal/ heavy rock μουσική!!)

Άλλοι επιστήμονες λένε πως αυτό οφείλεται στις ιδιότητες του νερού.

ΙΙ. Διαλογισμός/Περισυλλογή 

Μην το πάρεις για κάτι περίεργο, γιατί δεν είναι αυτό που φαντάζεσαι.

Απλά χαλαρώνεις καθιστός σε στάση που σε βολεύει με ίσια πλάτη, κλείνεις τα μάτια, συγκεντρώνεσαι στην αναπνοή σου και την παρατηρείς, και δεν σκέφτεσαι τίποτα άλλο πέρα από αυτή (περισυλλογή = συλλογή από γύρω γύρω - του νου σου).

5-10 λεπτά είναι υπεραρκετά, και για 2-3 φορες την ημέρα μπορούν να επιτευχθούν μεγάλες αλλαγές.

Το καλύτερο είναι να το κάνεις προτού πιάσεις διάβασμα, ώστε ακόμα και αρνητικά φορτισμένος να είσαι, να καταλαγιάζουν τα συναισθήματα και να σε αφήνουν να λειτουργήσεις πιο αποδοτικά. Έστω για 30 δευτερόλεπτα, κλείσε μάτια, και εστίασε στην αναπνοή. Κάντες πιο βαθειές και μακριές.

Παρατήρησε το σώμα σου από την κορυφή έως τα νύχια και χαλάρωσέ το σιγά σιγά. Όταν δεν υπάρχει ένταση στο σώμα, δεν μπορεί να υπάρχει συναισθηματική ένταση, ενώ εάν αισθανόμαστε οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα (fight/flight/freeze - αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος) τότε βλέπουμε διάφορους μύες του σώματός μας να είναι σε σύσπαση χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Χαλάρωσε για να "ανοίξει" το μυαλό σου.

ΙΙΙ. Προγράμματα "Εκπαίδευσης Εγκεφάλου"

Υπάρχουν πλέον διάφορα προγράμματα για binaural beats και "brain entrainment" (εκπαίδευσης εγκεφάλου).

Ουσιαστικά είναι ακουστικά προγράμματα που εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό σου σιγά σιγά με τον καιρό να λειτουργεί όπως ενός γιόγκι που διαλογίζεται για δεκαετίες. Είναι σαν "υποβοήθημα", για να σε φτάσει ποιο γρήγορα σε χαμηλότερους ρυθμούς του εγκεφάλου, που φυσιολογικά τους έχουμε μόνο όταν κοιμόμαστε (ή όταν ήμασταν μωράκια).

Ακολουθεί το κομμάτι του άρθρου του ΤΙ κάνουν αυτά τα προγράμματα, με πολύ απλά λόγια - είπα να μην το κάνω πολυσύνθετο και αυτό.
"Οι επιστήμονες βρήκαν ότι εάν βάλεις τακτικά παλλόμενους ήχους σε μία συχνότητα στο ένα αυτί, και ήχους σε άλλη συχνότητα στο άλλο αυτί, ο εγκέφαλός σου θα πάλλεται σε συχνότητα ίση της διαφοράς των δύο συχνοτήτων.

...οπότε εάν βάλεις ήχο των 100 κύκλων το δευτερόλεπτο (hertz) στο αριστερό αυτί, και 110 ήχων στο δεξί αυτί, ο ρυθμός των κυμάτων του εγκεφάλου σου θα τείνει στα 10 hertz... = κατάσταση Άλφα (alpha state)."
Ο διαλογισμός και η περισυλλογή, σε συνδυασμό με brain entrainment audio, θα διαπιστώσεις (ιδίως αν το ψάξεις και συ) ότι βοηθούν φοβερά και σε πολλούς άλλους τομείς, όπως πχ ενσυναίσθηση και stress release, καθώς και το να είσαι πιο πολύ παρόν-στη-στιγμή (presence - κύριο συστατικό αυτού που λέμε "χάρισμα" (charisma) σε έναν "χαρισματικό άνθρωπο" και σίγουρα κάτι 100% απαραίτητο για τον οποιονδήποτε ηγέτη. Και όλα αυτά επιστημονικά αποδεδειγμένα και με βούλα.  ;D

Για παραπάνω πληροφορίες, έρευνες κλπ στα 2 παραπάνω, μπορείς να κατεβάσεις το βιβλίο μου απ'τη στήλη δεξιά όπως προανέφερα, να γραφτείς για να κατεβάσεις δωρεάν υλικό για τους συνδρομητές και να διαβάσεις το παλαιότερο άρθρο μου: "Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!"

Μερικά που χρησιμοποιώ τα τελευταία χρόνια, είναι αυτά εδώ, μπορείς να πειραματιστείς και να δεις τι σου ταιριάζει εσένα. Με ακουστικά πάντα, ώστε να λαμβάνει τον συγκεκριμένο ήχο διαφορετικής συχνότητας το κάθε αυτί.

Παρέβλεψε σε παρακαλώ τους περίεργους τίτλους, και απλά πειραματίσου. ?

Σίγουρα εάν ψάξεις, θα βρεις πολλά τέτοια προγράμματα.

IV. Το πρωινό σου μετράει

Και δεν μιλάω για το τι θα φας για πρωινό. Μιλάω για τι θα ταΐσεις το μυαλό σου με το που θα ξυπνήσεις. Όταν ξυπνάς το πρωί, εκεί που χουζουρεύεις, προτού σηκωθείς να φτιάξεις το καφεδάκι σου, ρίξε και μια ματιά και σε αυτά που διάβαζες το προηγούμενο βράδυ.

Έτσι θα εντυπωθούν πολύ καλύτερα στη μνήμη σου γιατί ο εγκέφαλος αποθηκεύει καλύτερα τότε. Γενικά η επανάληψη είναι κάτι ΑΚΡΩΣ σημαντικό όπως θα αναφέρουμε παρακάτω στο 13. Αλλά έχε κατά νου ότι είναι υπερβολικά σημαντικό τι θα κάνεις το πρώτο τέταρτο (15') με το που θα ξυπνήσεις.

Αν αισθάνεσαι μια θολούρα όταν ξυπνάς ή δεν έχεις κοιμηθεί καλά, τότε είναι σημαντικότερο να κάνεις πρώτο πράγμα για λίγα λεπτά κάτι που θα σου φτιάξει τη διάθεση και θα ανεβάσει τους παλμούς - γυμναστική, χορός με μουσική, yoga, τρέξιμο, περπάτημα, σουτάκια, οτιδήποτε σ'αρέσει. Γιατί διαφορετικά έχεις περισσότερες πιθανότητες όλη την υπόλοιπη μέρα να είσαι άκρως αντιδραστικός.

Το να κάνεις κάτι που θα σε ξυπνήσει ευχάριστα, και στη συνέχεια να κάνεις την επανάληψη, είναι ότι καλύτερο.

11. Διατροφή για τον Εγκέφαλο

Πραγματικά χρειάζεται να τονίσω το ΠΟΣΟ σημαντική είναι από μόνη της και πόσους τομείς επηρεάζει? Είναι τεράστιο θέμα το οποίο δεν θα το αναλύσω εδώ. Θα αναφέρω όσον αφορά το διάβασμα μόνο το ότι:

Αν δεν τρώτε πολλά φρούτα/λαχανικά τουλάχιστον πάρτε κάποιο συμπλήρωμα με βιταμίνες, καθώς χρειάζονται για την μνήμη και γενικότερα για τον εγκέφαλο. Αλλά προφανώς προτιμώνται τα φρούτα και τα λαχανικά, και το να βάλεις μια σαλάτα μαζί με κάθε σου γεύμα είναι από τις καλύτερες διατροφικές αλλαγές και συνήθειες που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου (και για τους γύρω σου κατ'επέκταση!)

Πρωτεΐνη (κρέας, αυγά, αρακάς, όσπρια, φασόλια κλπ) μπορεί να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος για λίγο μέχρι να την χωνέψεις, άλλα μετά σου δίνει ενέργεια. Όπως επίσης και σου δίνει μεγαλύτερη αίσθηση κορεσμού (χόρταση) σε σχέση με τους υδατάνθρακες και με τα λίπη.

Υδατάνθρακες (μακαρόνια, ρύζια κλπ) κάνουν πολλή ώρα να τα χωνέψεις, και σου ρουφάνε ενεργεία ασύστολα, και γιαυτό χρειάζεσαι και τον "μεσημεριανό υπνάκο" ύστερα... Όπως επίσης σε κάνουν μόλις τα χωνέψεις να έχεις όρεξη να φας κι άλλο... Γενικότερα παίζουν με τα επίπεδα της ινσουλίνης και της γλυκόζης (και όχι μόνο) του αίματος σου, πράγμα καθόλου καλό για τη διαύγεια του εγκεφάλου σου... Οπότε περιόρισε τα ρύζια, τα μακαρόνια, τα ζυμαρικά γενικότερα, τα γλυκά και τις πατάτες στο ελάχιστο εάν μπορείς... Εάν θες να έχεις διαύγεια τουλάχιστον.

Γιατί για μένα είναι σημαντικότερο να λειτουργεί το μυαλό μου στο μέγιστο απ'το να τρώω οτιδήποτε (και να παχαίνω κιόλας! Δεν λέει!)

Λίπη (κυρίως ελαιόλαδο / λάδι καρύδας / ιχθυέλαια (ω-3)) - είναι τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ για την υγεία του νευρικού συστήματος, και γενικότερα): Κρατάνε περισσότερη ώρα την αίσθηση του κορεσμού από τους υδατάνθρακες, και έτσι απλά τρως λιγότερο. Επίσης απεδείχθη ότι εάν φας κάτι λιπαρό μαζί με κάτι γλυκό (πχ το αγαπημένο μου μετά το γυμναστήριο: χουρμάδες + λάδι καρύδας), τότε γίνεται πολύ πιο αμβλεία η αιχμή της ινσουλίνης στο αίμα, πράγμα που σημαίνει λιγότερη +αργότερη αποθήκευση στις λιπο-αποθήκες + λιγότερο πείραγμα της διαύγειας του εγκεφάλου.

Συμπέρασμα, εάν θες να διαβάσεις μετά από φαγητό, απέφυγε υδατάνθρακες και φάε περισσότερη πρωτεΐνη με μια σαλάτα, ή υγιή λιπαρά με μια σαλάτα. Προσπάθησε να αποφύγεις τον συνδυασμό πολλών λιπαρών με πολλή πρωτεΐνη. Αναγράφω λίγα περισσότερα στο κεφάλαιο περί διατροφής στο βιβλίο μου, καθώς είναι καίριας σημασίας το τι βάζεις στο στόμα σου, σε σχέση με το πώς λειτουργεί το μυαλό σου!!!

12. Συμπληρώματα Ω-3!

"Ανακάλυψη"/υπόδειξη ενός μέντορα και πολύ καλού μου φίλου, του Ηρακλή Κυριακάκη, πραγματικά είναι τρομερά, τον χιλιοευχαριστώ (και όχι μόνο γι'αυτό..).

Εάν δεν τρώτε πολλά ψάρια (που σίγουρα δεν τρώτε), απαραίτητα τα συμπληρώματα ιχθυέλαιου. Αυτό που εγώ παίρνω είναι αυτό εδώ της Carlson - σε υγρή μορφή με γεύση λεμόνι (ύψηστη ποιότητα), αλλά τα φτηνότερα (λόγω ελληνικής παραγωγής) είναι οι κάψουλες salmon oils εδώ, που τα βρίσκετε σε όλα τα φαρμακεία. Υποτίθεται ότι στην διατροφή μας το ιδανικότερο είναι μια αναλογία λιπαρών Ω-3 : Ω-6 = 1:1.

Η σύγχρονη διατροφή μας "τύπου δυτικού κόσμου", ακόμα και η "τυπική" μεσογειακή δίαιτα που υποτίθεται ότι έχουμε στην Ελλάδα, έχει φτάσει αυτή την αναλογία μικρότερη από 1:5 (υπερέχουν τρομερά τα Ω-6). 

Φάε περισσότερα Ω-3 και ας μην τα φτάσεις ούτε 1:2, αλλά σίγουρα ανέβασε το ποσοστό!

Πέρα από τα καρδιαγγειακά οφέλη που έχουν, αυξάνουν την όρεξη για διάβασμα, γενικά μπορείς να θυμάσαι περισσότερα και να θες να διαβάσεις ακόμα περισσότερα.

Είναι απ'τα πιο απαραίτητα συστατικά στοιχεία της μυελίνης του εγκεφάλου (και γενικά των κυτταρικών μεμβρανών, ιδίως των νευρώνων) προκείμενου να σταθεροποιηθούν νευρωνικά δίκτυα, και είναι κάτι το οποίο ΔΕΝ μπορεί να παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός από μόνος του, επομένως είναι απαραίτητη η πρόσληψη τους από εξωτερικές πήγες (τροφές / συμπληρώματα).

Μην περιμένετε αποτελέσματα σε μια νύχτα, γιατί κάνουν εβδομάδες/μήνες για να φανεί η διαφορά. Όμως όταν φανεί, κάνει "ΜΠΑΜ".... Και το λέω εκ πείρας. Περισσότερη όρεξη για διάβασμα, καλύτερη μνήμη, και πολλά άλλα.

Τελευταία άρχισαν να μιλάνε και για χρησιμότητα των ω-3 για ασθενείς στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας που είναι σε κώμα, για πολύ γρηγορότερη ανάρρωση... Φαντάσου..

Πηγές: εδώεδώ και εκεί.

13. Κάνε επανάληψη ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΜΕΡΑ!

Όταν μαθαίνεις κάτι καινούριο, προσπάθησε να επαναλάβεις αυτά τα σημεία την ίδια μέρα, μετά από καμιά ωρίτσα ή δίωρο, έστω και γρήγορα για 5 λεπτά... Αν περιμένεις μερικές μέρες και τότε κάνεις προσπάθειες να ξαναδείς το υλικό, θα φαίνεται πολύ λιγότερο οικείο.

Όμως, ένα σύντομο review αργότερα την ίδια μέρα, θα τείνει να εδραιώσει την πληροφορία στο μυαλό σου, όποτε την επόμενη φορά που θα καθίσεις να διαβάσεις, θα το αναγνωρίσεις και θα σου φαίνεται εύκολο.

Γενικότερα, τα peak μνήμης και οι ιδανικές ώρες για επανάληψη, σύμφωνα με το βιβλίο "Χρησιμοποίησε το μυαλό σου" του Tony Buzan (απ'τα αγαπημένα μου και αυτά που είχαν πρωτο-αλλάξει την αντίληψή μου για πολλά πράγματα και μου είχαν κινήσει την περιέργεια για ακόμη περισσότερα) είναι κατά σειρά αφού διαβάσεις κάτι για 1η φορά:

  • 10 λεπτά μετά
  • 1 ώρα μετά
  • 24 ώρες μετά
  • 1 εβδομάδα μετά
  • 1 μήνα μετά
  • 1 εξάμηνο μετά --> και μπήκε στη μακράς διαρκείας μνήμη

14. ΥΠΝΟΣ! Πολύς ύπνος!

Ούτε αυτό δεν θα έπρεπε να το τονίσω γιατί είναι βασικότατο, ιδίως μέσα στις εξεταστικές, άλλα έτσι όπως μας έχει φέρει η κοινωνία να θεωρούμε τα ξενύχτια ως τρόπο ζωής (ε όχι ότι είναι και άσχημα ;) ), μάλλον θα πρέπει να θυμηθούμε, να επιστρέψουμε και να κατανοήσουμε τα βασικά...!!

Έτσι, τον ύπνο τον υπερτονίζω γιατί είναι υπέρ-σημαντικός, για ΚΑΘΕ πτυχή της ζωής μας.. Κατά τη διάρκεια αυτού, είναι που κάνει όλη τη δουλειά το "ασυνείδητο/υποσυνείδητο" (όπως θες πες το).

Έκτος και αν είσαι extreme meditator και μπορείς να μπεις σε delta-state στο λεπτό, πράγμα που δεν το νομίζω, ο ύπνος είναι ένα θέμα μείζονος σημασίας που θα πρέπει να φτιάξεις.

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο εδώ καλύπτει όλους τους τομείς και ο,τι αφορά τον ύπνο και είναι σε απλά κατανοητά ελληνικά. Θα σου πρότεινα να του ρίξεις μια ματιά.

Επίσης ο ύπνος είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της σωστής ρύθμισης και ελέγχου των συναισθημάτων μας, της ενέργειας του εγκεφάλου μας, και του κατά πόσον αισθανόμαστε καλά (πόση ντοπαμίνη έχει απομείνει στον εγκέφαλό μας!). Παραπάνω για τον ύπνο και γενικότερα τη σπουδαιότητα της ξεκούρασης στο βιβλίο μου στα δεξιά. :)

15. Μερικά κολπάκια ακόμα...

1: Speed Reading

Γενικά επειδή με ενδιέφερε πολύ, είχα ψάξει και για γρηγορότερη ανάγνωση, και για mental (subconscious)-reading και για διάφορα άλλα τέτοια.

ΟΜΩΣ, αυτό που δοκίμασα κυρίως αρχικά και είχε αποτελέσματα από την πρώτη στιγμή, ήταν το SpeedReading (ταχεία ανάγνωση).

Την αιτιολόγηση του γιατί ισχύει, την αφήνω πάνω σου :D Θα καταλάβεις τι εννοώ!

Βήμα 1:

Αυτό που πρόκειται να κάνεις, είναι να εξασκηθείς να βλέπεις λέξεις σε τόσο υψηλούς ρυθμούς όσο 5.000 λέξεις το λεπτό (ο μέσος άνθρωπος διαβάζει με 400-500 λέξεις το λεπτό).  

Προφανώς και δεν θα μπορείς να διαβάσεις ενώ βλέπεις τις λέξεις με αυτό το ρυθμό.

Ο λόγος που το κάνεις όμως αυτό, είναι ότι όταν μειώσεις ταχύτητα περίπου στις 1000 ή και 800 λέξεις το λεπτό, θα μπορείς να διαβάσεις, κατανοώντας και μπορώντας να θυμηθείς το οτιδήποτε διαβάζεις.

  • Σημείωσε τώρα στο βιβλίο από πού θες να ξεκινήσεις.
  • Τώρα, χρησιμοποιώντας τον δείκτη σου, θα αρχίσεις να τον προχωράς γραμμή γραμμή αλλά σε πολύ γρήγορους ρυθμούς.
  • Μην πηγαίνεις τόσο γρήγορα που οι λέξεις φαίνονται θολές, αλλά σίγουρα πιο γρήγορα απ'όταν πιστεύεις ότι τις καταλαβαίνεις.
  • Θυμήσου, αυτή είναι άσκηση ταχύτητας, όχι άσκηση διαβάσματος.
  • Για 2 λεπτά απλά σκάναρε προς τα κάτω τις γραμμές, και να θυμάσαι να κινείσαι γρήγορα και ομαλά από το τέλος της μία γραμμής στην επόμενη.
  • Εάν πιάσεις τον εαυτό σου να μπορεί να καταλάβει αυτό που σκανάρεις, τότε πηγαίνεις υπερβολικά αργά. Επιτάχυνε!
  • Θυμήσου όμως ότι οι λέξεις θα πρέπει να σου φαίνονται καθαρές, όχι θολές.
  • Τώρα, όταν το κάνεις αυτό για 2 λεπτά, χρησιμοποίησε ένα χρονόμετρο, και σημείωσε το σημείο του βιβλίου που σταμάτησες.

Μην ανησυχείς πολύ εάν αισθάνθηκες ότι δεν είδες την κάθε λέξη καθαρά ή ότι τα μάτια σου δεν μπορούσαν συνεχώς να προφτάσουν το δάκτυλό σου. Αυτό είναι φυσιολογικό όταν δοκιμάζεις για πρώτη φορά αυτήν την άσκηση.

Ίσως κιόλας να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος (εγώ σίγουρα αισθανόμουν), αλλά και αυτό είναι φυσιολογικό.

Με τον καιρό αυτά τα προβλήματα θα σταματήσουν κάποια στιγμή, οπότε το θέμα είναι να συνεχίσεις να εξασκείσαι.

Βήμα 2:

Τώρα, θέλω να πας πίσω στο πρώτο σου σημείωμα. Τι θα κάνεις τώρα, είναι να επαναλάβεις την ίδια άσκηση, αλλά αυτή τη φορά να καλύψεις την ίδια "απόσταση" μέσα σε ΕΝΑ λεπτό (αντί για 2).

Καλά διάβασες, σε 1 λεπτό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Πρέπει να φτάσεις σε ένα λεπτό στο δεύτερο σημείωμά σου (εκεί που τέλειωσες πριν), παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισες πριν και θα ξαναντιμετωπίσεις τώρα.

Σίγουρα κάποιες λέξεις τώρα θα φαίνονται θολές και θα χάνεις το συγχρονισμό χεριού-ματιού, αλλά δεν πειράζει, απλά προχώρα.

Θα κινείσαι σε διπλάσια ταχύτητα. Εάν έχεις πρόβλημα με το να κρατήσεις το χρόνο, βάλε κάποιον άλλον να σου μετράει φωναχτά.

Εάν δεν τα καταφέρεις να φτάσεις στο σημείο που πρέπει μέσα σε ένα λεπτό, ξαναδοκίμασε. Εάν περάσεις το σημείο, όλα καλά απλά προχώρα το δεύτερο σημείωμά σου σε εκείνο το σημείο.

Όταν συνηθίσεις το δεύτερο βήμα, τότε μπορείς να προχωρήσεις στο επόμενο επίπεδο.

Τώρα πρόκειται να καλύψεις την ίδια απόσταση σε 30 δευτερόλεπτα.

Σε αυτό το σημείο κάλλιστα θα μπορούσες να δεις τις λέξεις θολωμένες. Ίσως κιόλας να πιστεύεις ότι μπορείς να δεις μόνο μέρος της γραμμής, και όχι όλη. Ίσως σίγουρα να πρέπει να υπογραμμίσεις και 3 και 4 γραμμές με ένα πέρασμα του δακτύλου σου.

Για να κάνεις αυτή την άσκηση ευκολότερη, φαντάσου το δάκτυλό σου σαν πινέλο ζωγραφικής.

Απλά πέρνα το δάκτυλό σου από τις σελίδες όσο πιο γρήγορα μπορείς.

Τώρα, θέσε το χρονόμετρο στα περίπου 30 δευτερόλεπτα.

Κράτα εστιασμένα τα μάτια σου όσο καλύτερα μπορείς καθώς κατεβαίνεις τη σελίδα.

Αυτή η άσκηση θα πρέπει να γίνεται περίπου 15 λεπτά καθημερινά για τουλάχιστον 3 εβδομάδες.

Εάν το κάνεις καθημερινή πρακτική να κάνεις αυτές τις ασκήσεις, η ταχύτητα ανάγνωσης και η κατανόησή σου θα αυξηθούν δραματικά, απλώς και μόνο γιατί ο εγκέφαλός σου αρχίζει να υπερ-λειτουργεί. :)

2: Pointer (=Δείκτης)

Όταν διαβάζεις να δείχνεις με την άκρη ενός στυλό, του δαχτύλου σου, η κατιτίς μυτερό. Έτσι αποφεύγονται οι άσκοπες κινήσεις του ματιού (το οποίο και ας μην το καταλαβαίνεις, δεν μπορεί να κινηθεί σε ευθεία γραμμή εάν δεν έχει κάτι κινούμενο να ακολουθήσει).

Γλιτώνεις πολύ χρόνο, καταλαβαίνεις καλύτερα, και συγκεντρώνεσαι επίσης καλύτερα.

Ιδίως εάν πηγαίνεις το στυλό λίγο γρηγορότερα από τον κανονικό σου ρυθμό που διαβάζεις.

Σε αυτό συνδυάζεται το να ξέρεις ότι δεν χρειάζεται να ακούς τη φωνούλα μέσα στο κεφάλι σου να προφέρει τις λέξεις, γιατί τότε διαβάζεις με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο μιλάς.

Το μυαλό δεν χρειάζεται να ακούσει αυτό που διαβάζει για να το καταλάβει.

Επομένως μπορείς να διαβάσεις πιο γρήγορα απ'όσο νομίζεις, ούτως ή άλλως.

Δοκίμασε διάφορα, και ότι δουλεύει για σένα καλύτερα.

3: Eye Chart Drill (Άσκηση με διάγραμμα για τα μάτια)

Σε αυτά από πάνω βοηθάει μια τεχνική που είχα βρει σε ένα βιβλίο, η οποία αναπτύσσει σιγά σιγά την περιφερική σου όραση. Αυτή εννοείται χρειάζεται όχι μόνο στο διάβασμα, άλλα σε ΠΟΛΛΑ πράγματα.

Έχει ως εξής:

Παίρνεις ένα άσπρο, χωρίς γραμμές χαρτί Α4. Το διπλώνεις πρώτα μια φορά στην κατακόρυφη μέση και μετά στην οριζόντια μέση. Έτσι έχεις ένα μικρό τετραγωνάκι που είναι το μισό μέγεθος του Α4.

  • Το σηκώνεις στο επίπεδο των ματιών σου σε μια άνετη απόσταση από τα μάτια σου.
  • Στο πεδίο της όρασης σου να έχεις επίγνωση και του χαρτιού και των όσων βρίσκονται γύρω του. Μην κοιτάς μόνο το χαρτί, αλλά σιγουρέψου ότι είναι στο πεδίο της οράσεως σου.
  • Ξεκίνα με τα μάτια να κοιτάνε την κορυφή, απλά έχε επίγνωση των εξωτερικών άκρων του χαρτιού.
  • Άσε τα μάτια σου να κινούνται κάτω και ξανά πάνω γρήγορα και ομαλά, σε ρυθμό ένα κάτω η ένα πάνω ανά δευτερόλεπτο, μετρώντας 1-2-3 που να διαρκεί 1 δευτερόλεπτο.
  • Έχε πλήρη επίγνωση των εξωτερικόν άκρων του χαρτιού.
  • Προσπάθησε να μην κάνουν ζιγκζαγκ τα μάτια σου.
  • Καν'το αυτό για 10-20sec με πλήρως διπλωμένο το χαρτί (να είναι το μισό μέγεθος του Α4).
  • Μετά ξεδίπλωσε μια φορά το χαρτί (να έχει βάση μίση του κανονικού, άλλα κανονικό ύψος Α4) και κανε το ίδιο για άλλα 10-20sec.
  • Ξεδίπλωσε τελείως το Α4 (όρθιο) και καν το ξανά.
  • Μετά γύρισε το σε portrait (οριζοντίως) και ξανά το ίδιο.
  • Τέλος ξαναδίπλωσε το πλήρως (μισό Χ μισό Α4) και επανέλαβε για 5-10sec. Κάθε φορά έχε πλήρη επίγνωση και των τεσσάρων άκρων.

Κάνοντας το αυτό 3-4 φορές (όχι παραπάνω) την ημέρα, κάθε μέρα, πραγματικά θα δεις αποτελέσματα... Θα σε βοηθήσει και στα 2 παραπάνω, και σε πολλούς άλλους τομείς που χρειάζονται περιφερική όραση. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο τυφλοί είμαστε.

4: Mind Maps (Νοητικοί Χάρτες)

Είναι κλειδί, πραγματικά. Πολλά μεγάλα μυαλά κρατούσαν τέτοιες σημειώσεις, καθώς είχαν μεγαλύτερη εφευρετικότητα και δημιουργικότητα, εκφραστικότητα, αποτελεσματικότητα και όλα τα σχετικά. Κλασσικό παράδειγμα οι Leonardo Da Vinci, Albert Einstein, Pablo Picasso, etc.

Αν εξασκηθείς σε αυτόν τον τρόπο λήψης σημειώσεων, και το χρησιμοποιείς και σε άλλους τομείς στη ζωή σου (πχ εγώ το χρησιμοποιούσα και όταν ήθελα να γράψω εκθέσεις στα ιταλικά μου, αλλά και όταν γράφω μακροσκελή άρθρα σαν αυτό εδώ), είναι ΟΤΙ καλύτερο για να μπορείς να αναπτύξεις απεριόριστα την κάθε πλευρά της ιδέας σου.

Τι είναι και πως το κάνεις, μπορείς να το δεις στο παρακάτω βίντεο, αλλά και στο αντίστοιχο κεφάλαιο του βιβλίου μου στα δεξιά:

Καθώς επίσης υπάρχουν και βιβλία (βλ. Tony Buzan), κ άλλα βίντεο, ακόμα και προγράμματα (MindManager Pro) για να το κάνεις στα γρήγορα, στο PC.

5: Ασκήσεις Χαλάρωσης των ματιών

Ιδίως για αυτούς που διαβάζουν (ή θέλουν να διαβάσουν) πολύ, και γι'αυτούς που είναι στον υπολογιστή πολλές ώρες, είναι πολύ σημαντικές αυτές οι ασκήσεις που ξεκουράζουν τα μάτια.

Η μυωπία και άλλες οπτικές παθήσεις οφείλονται πολλές φορές σε μεγάλης διάρκειας στρεσάρισμα των ματιών και εστίαση σε κοντινή απόσταση (κάτω των 1-2 μέτρων).

Τα μάτια μας για να στρίψουν προς τα εκεί που εστιάζουμε, έχουν πολλούς μύες για να τους στρίβουν (οφθαλμοκινητικοί μύες).

Αυτοί είναι που κουράζονται, και γι'αυτό μερικές φορές στο τέλος μιας κουραστικής μέρας τα βλέπουμε όλα διπλά ανα διαστήματα και χάνουμε την εστίαση.

Η χαλάρωση των ματιών, λοιπόν, είναι το να μην εστιάζουν καθόλου.

Σαν να κοιτάς τα αστέρια ή ένα βουνό στον ορίζοντα, η γραμμή που κοιτούν είναι (σχεδόν) παράλληλη. Αν βάλεις ένα δάχτυλο μπροστά απ'τα μάτια σου την ώρα που βλέπεις μακριά και δεν εστιάσεις πάνω του, θα το δεις διπλό. Αυτό γιατί κάθε μάτι το βλέπει από διαφορετική γωνία.

Ι. Μπορείς να ψάξεις για "στερεοσκοπικές εικόνες - 3D stereoscopic pictures" στο ίντερνετ, όπου είναι μια εικόνα με περίεργο μοτίβο, αλλά αν χαλαρώσεις πλήρως τα μάτια, ίσως να αρχίσεις να αντιλαμβάνεσαι ένα τρισδιάστατο σχέδιο που κρύβουν. Στην αρχή θα σου πάρει μερικά λεπτά, αλλά με λίγη εκπαίδευση και άμα μάθεις το κόλπο, θα μπορείς αυτόματα και χωρίς να το σκέφτεσαι. Αυτές οι εικόνες είναι καταπληκτικές για χαλάρωση, αλλά και για το παιχνίδι που κάνουν :)

Μάλλον αυτό το φαινόμενο εκμεταλλεύτηκε η Nintendo και έβγαλε την πρώτη οθόνη 3D σε κονσόλα (3DS) όπου μπορείς να δεις τρισδιάστατα χωρίς να φοράς γυαλιά 3D, και κουράζει λιγότερο τα μάτια..

Για παράδειγμα παραθέτω μία τέτοια εικόνα εδώ, και άμα δεΙς το 3D σχέδιο που κρύβουν, συγχαρητήρια ;)

Tip: Ίσως μπορέσεις ευκολότερα να το καταφέρεις άμα πλησιάζεις/απομακρύνεσαι απ'την εικόνα (με χαλαρά πάντα τα μάτια λες και βλέπεις πέρα απ΄την εικόνα, τον ορίζοντα πίσω απ'τον υπολογιστή)... - μπορείς να πατήσεις πάνω της για να την δεις μεγαλύτερη.

ΙΙ. Μπορείς να ζεστάνεις τα χέρια σου τρίβοντάς τα μεταξύ τους, ή με ζεστό νερό, και στη συνέχεια, να κλείσεις τα μάτια σου, και να βάλεις τα χέρια σου από πάνω τους σκεπάζοντας τα με τις παλάμες σου (ένα χέρι σε κάθε μάτι). Χωρίς να τα πιέζεις.

Αυτή η ζεστασιά που εκπέμπεται απ'τα χέρια σου στην ουσία ζεσταίνει και χαλαρώνει αυτούς τους εσωτερικούς μύες των ματιών που έχουν κουραστεί.

16. Συγκεντρώσου περισσότερο!

Παραθέτω το παρακάτω άρθρο προαιρετικά να το διαβάσετε για το πώς να αυξήσετε περισσότερο τη συγκέντρωσή σας :)

Προτάσεις για συγκέντρωση από αυτές που ανέφερα παραπάνω είναι το κομμάτι του διαλογισμού, η άσκηση, η διατροφή, και η αποφυγή καφεΐνης που τείνει να σου δίνει ενέργεια μεν, αλλά σε κάνει να μη μπορείς να συγκεντρωθείς δε.

Αν θες κάτι που να σου δίνει ενέργεια αλλά να σου επιτρέπει συγχρόνως να συγκεντρώνεσαι, δοκίμασε πράσινα τσάγια, και συγκεκριμένα προτείνω "Yerba Mate" και "Matcha Green Tea" τα οποία είναι είδη τσαγιού, το δεύτερο πολύ ισχυρότερο (γιατί έχει και καφεΐνη μέσα του), που διεγείρουν μεν, δεν προκαλούν την απότομη πτώση όμως που κάνει ο καφές μετά από 6-7 ώρες, και σου επιτρέπουν να συγκεντρώνεσαι καθ'όλη τη διάρκεια αντί να σου διαχέουν το μυαλό (μπορείς να τα αναμίξεις και με Gingko Biloba που αυξάνει γενικότερα επιδόσεις εγκεφάλου).

Το Matcha μάλιστα, το είχαν ανακαλύψει και το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι Zen μοναχοί γιατί είχαν δει ότι τους έδινε πολύ καλύτερη συγκέντρωση και τους ενίσχυε πολύ στον διαλογισμό τους. Πλέον το χρησιμοποιούν στις Ιαπωνία στις τελετές τσαγιού...

Κλείνοντας

Οτιδήποτε από τα παραπάνω θέλετε να κάνετε, καλύτερο είναι να κρατήσετε μια δικιά σας λίστα με αυτά που σας ενδιαφέρουν, και 3 πράγματα είναι το μυστικό για ΟΛΑ:

"Εξάσκηση, Εξάσκηση, Εξάσκηση."

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

Πάτα το κουμπί παρακάτω για να δεις και άλλα άρθρα σχετικά με το διάβασμα και τη μνήμη:

Θέλω να βελτιώσω τις επιδόσεις μου στο διάβασμα