Είσαι αρκετά πειθαρχημένος, αλλά δεν το ξέρεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πολλες φορές πιστεύουμε πως χρειαζόμαστε να γίνουμε πιο «πειθαρχημένοι».

Όμως από τον σκύλο μας (εάν έχεις σκύλο - έστω ότι) δεν απαιτούμε να έχει «πειθαρχία». 

Ξέρουμε πως αν κάτι δεν το κάνει σωστά, δεν έχει εκπαιδευτεί σωστά. 

Γιατί να είναι διαφορετικά για τον εαυτό μας;

Γιατί, πιστεύουμε πως οι άνθρωποι είμαστε καλύτεροι και ανώτεροι από τα σκυλιά.

Όμως, αυτό που έχουμε περισσότερο είναι ότι μπορούμε να καταλάβουμε τι είναι εκπαίδευση, τι είναι επιβράβευση, τι είναι συνήθεια και συμπεριφορές. 

Με λίγα λόγια, έχουμε μεγαλύτερη επίγνωση από το σκύλο, και μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας, τους άλλους - και τον σκύλο - να κάνει αυτά που θέλουμε.

Η διαφορά μας με τον σκύλο, όμως, ΔΕΝ έγκειται στην αυτοπειθαρχία μας.

Τα βασικά του πώς να εκπαιδεύσεις έναν σκύλο.

Εάν ένας σκύλος δεν κάθεται όταν του λες, τότε η διαδικασία να τον εκπαιδεύσεις είναι πολύ απλή:

Το μόνο που χρειάζεται είναι επιβράβευση και συγκεκριμένη στρατηγική από μέρους σου.

Κοίτα τη διαδικασία πχ να τον μάθεις να κάθεται:

  • Σήμα: Του λες να κάνει κάτι.
  • Κίνηση: πάει να κάνει κάτι που μοιάζει με αυτό που θες - ή του δείχνεις και το βάζεις να πάρει κάποια θέση, τον σπρώχνεις στην πλάτη να χαμηλώσει τα πίσω του πόδια «σαν να πηγαίνει να κάτσει»
  • Λεκτική επιβράβευση: Του λες «μπράβο αγόρι μου» και τον χαϊδεύεις.
  • Σνακ - σωματική επιβράβευση: Του δίνεις ένα μικρό δωράκι, ένα σνακ.

Μόλις γίνεται η επιβράβευση, ξαφνικά τα κυκλώματα της επιβράβευσης ανάβουν μέσα στο μυαλό του, και όλη η σειρά των αναμνήσεων, των αισθήσεων, των συμπεριφορών πριν την ανταμοιβή συνδέονται και ενισχύονται. 

Έτσι ενισχύεται και το πόσο ικανοποιητικό είναι το “μπράβο αγόρι μου”, σαν ένα δεύτερο καμπανάκι γιa τα σκυλιά του Pavlov, καθώς προμηνύει ίσως κάποιο σνακ.

Επανάληψη, η μητέρα της μαθήσεως.

Όταν το ξανακάνεις αυτό, ξανά και ξανά, τότε θα αρχίσει να συνδέει όλο και παραπάνω τη συμπεριφορά που θες με την ανταμοιβή.

Οταν πλέον το κάνει συστηματικά, τότε θες να αραιώνεις το πόσο συχνά του δίνεις σνακ, συνεχίζοντας όμως το «μπράβο αγόρι μου», χωρίς όμως να κόψεις το σνακ τελείως. 

Ισα ίσα, όταν κάτι ανταμείβεται πιο αραιά, είναι πιο εθιστικό, γιατί η «πιθανότητα» να ανταμειφθεί είναι ΠΟΛΥ πιο εθιστικό από την ανταμοιβή καθεαυτή (βλέπε κουλοχέρη). 

Για περισσότερα σε αυτό μπορείς να ακούσεις αυτά τα 5 λεπτά ομιλίας του αγαπητού καθηγητή Νευρολογίας και Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Stanford, Robert Sapolsky: Dopamine Jackpot! Sapolsky on the Science of Pleasure

Όμως θα πρέπει να έχει συνδεθεί ήδη η συμπεριφορά με κάποια ανταμοιβή, το οποίο αρχικά χρειάζεται να γίνεται με πολύ πιο συχνές ανταμοιβές, ώστε να κατανοηθεί πλήρως ποια συμπεριφορά ακριβώς είναι αυτή που ανταμείβεται.

Προσοχή όμως:

Εάν αλλάξεις τη σειρά στον κύκλο της μάθησης, τότε κανένας σκύλος στον πλανήτη δεν πρόκειται να εκπαιδευτεί. 

  • Εάν δώσεις το σνακ πριν τη συμπεριφορά που θες να ενισχύσεις, τότε ενισχύεις άλλες συμπεριφορές. 
  • Εάν πεις «μπράβο αγόρι μου» αφού δώσεις το σνακ, τότε το «μπράβο αγόρι μου» δεν συνδέεται με τη διαδικασία που θες να ενισχύσεις - οπότε δεν το συνδέει με ευχαρίστηση, του είναι αδιάφορο, και δεν μπορείς να το χρησιμοποιήσεις σαν μελλοντική - ηπιότερη αλλά πιο μακροχρόνια - ανταμοιβή.
  • Εάν δεν συνεχίσεις να δίνεις στο τέλος το σνακ έως ότου μάθει να κάνει αυτό που θες, δεν πρόκειται να ενεργοποιηθούν τα κυκλώματα της ανταμοιβής αρκετά. Έτσι, δεν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία της μάθησης της συγκεκριμένης συμπεριφοράς.

Νομίζεις ότι οι άνθρωποι είμαστε πολύ διαφορετικοί από αυτό; Ή μήπως πιστεύεις ότι αυτό ίσως να έπιανε και στους ανθρώπους;

Η αλήθεια είναι ότι όχι μόνο ισχύει και για τους ανθρώπους η παραπάνω διαδικασία, αλλά την έχουμε κάνει και πιο πολύπλοκη, και ενέχει πάρα πολλές παγίδες της σύγχρονης ζωής. 

Αναβάλλοντας την ευτυχία

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν πως το να κάνουν κάτι που τους κάνει ευτυχισμένους είναι «καλό σνακ», πολλές φορές αναβάλλοντας το «σνακ» για αργότερα - «όταν θα τελειώσεις το σχολείο», και για αργότερα, «όταν θα τελειώσεις το πανεπιστήμιο», και για αργότερα «όταν θα κάνεις οικογένεια», και για αργότερα, «όταν θα φύγουν τα παιδιά από το σπίτι», και για αργότερα, «όταν θα πάρω σύνταξη»… 

Και εντέλει καταλήγουμε να μην παίρνουμε ποτέ την επιβράβευση που επιθυμούσαμε και συνεχώς να κυνηγάμε κάτι («όταν θα πας στον παράδεισο θα είναι καλά»…)

Σταμάτα να χρησιμοποιείς την ευτυχία σου σαν «σνακ»!

Θα έχεις παρατηρήσει τα σκυλιά να φαίνονται ευτυχισμένα πολλές φορές. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν αναβάλλουν την ευτυχία για «όταν θα γίνει κάτι». Απλά είναι ευτυχισμένα στο τώρα.

Κάνουμε το λάθος να βάζουμε την ευτυχία μας σαν «σνακ» για «όταν γίνει κάτι», χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι το ένα είναι άσχετο από το άλλο, και απλά γινόμαστε δυστυχισμένοι χωρίς λόγο.

Η ευτυχία είναι κάτι διαφορετικό από τη χαρά (joy) και τα λοιπά θετικά συναισθήματα. Είναι τρόπος σκέψης και τρόπος ζωής και θα το αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο.

Έστω ότι ισχύει κάτι τέτοιο, χωρίς να το αναλύσουμε παραπάνω τώρα… 

Θα γινόταν κάποιος να είναι ευτυχισμένος για τον σκύλο που είχε ΚΑΙ να νιώθει λύπη επειδή έχασε τον σκύλο του από τα πολλά σνακς; 

Χμμμ...

Η απάντηση αυτού σε επόμενο άρθρο!

Ας προχωρήσουμε όμως λίγο παραπάνω στο αγαπημένο θέμα μας - την αναβλητικότητα!

Και απορούμε με την αναβλητικότητα…

Φαντάσου λίγο τι θα γινόταν αν έδινες στον σκύλο σου το σνακ ΠΡΙΝ του πεις να κάτσει (ή όποια συμπεριφορά θες να μάθει), ή ΠΡΙΝ κάτσει, και αφού έτρωγε το σνακ, του φώναζες, του μίλαγες άσχημα και τον κλώτσαγες που δεν έκατσε.

Ακούγεται χαζό και βάναυσο ε;

Χμμμ….

Το κάνουμε όμως στον εαυτό μας καθημερινά αυτό. 

Σκέψου το λίγο.

Δίνεις στον εαυτό σου «ανταμοιβή» π.χ. το επόμενο επεισόδιο από τη σειρά που σου αρέσει στο Netflix, ή το σνακ (καλή ώρα) ή ότι άλλο σου αρέσει, ΠΡΟΤΟΥ να έχεις ξεκαθαρίσει τι θέλεις να κάνεις - ή ΠΡΟΤΟΥ κάτσεις να το κάνεις έστω και για 1-2 λεπτά. 

Μόλις φας το σνακ (ή ακόμη 2-3 σνακς), έχεις τύψεις και ενοχές και βρίζεις τον εαυτό σου «γιατί δεν το έκανε» (άρα δέρνεις τον σκύλο), και πας και τρως ακόμη παραπάνω ή βλέπεις ακόμη παραπάνω netflix για να νιώσεις καλύτερα (δίνοντας ακόμη παραπάνω "σνακ στον σκύλο") - και άρα επιβραβεύοντας αυτές τις συμπεριφορές, δηλαδή:

  • Την ανυπακοή στην εντολή, 
  • Την απαίτηση για σνακ, 
  • Το ξύλο και κακομεταχείριση που έχεις ως προς τον εαυτό σου, όλα μαζί).

Και κάπως έτσι επιβραβεύουμε όλον τον κύκλο της αναβλητικής συμπεριφοράς στον οποίο πέφτουμε πολύ συχνά!

Είναι να απορείς γιατί το κάνουμε τόσο συχνά λοιπόν;

Εγώ εντυπωσιάστηκα από τη χαζομάρα μου όταν κατάλαβα το τι κάνω. 

Με αυτόν τον τρόπο επιβραβεύεις όλες τις λάθος συμπεριφορές.

Τι μπορούμε να κάνουμε γι'αυτό;

Σκέψου λίγο πιο συνειδητά το τι έκανες σήμερα ή χτες - και σκέψου το υπό το πρίσμα των όσων διάβασες παραπάνω.

Η βασική ερώτηση που θέλω να σκεφτείς είναι - πριν κάνεις κάτι, σκέφτεσαι ξεκάθαρα τι είναι αυτό που πρέπει να κάνεις και ποια συμπεριφορά θες να ανταμείψεις ώστε να έχεις μελλοντικά, ή απλά κάθεσαι και “κάνεις” αυτό που έχεις να κάνεις;

Έχεις κατά νου μερικές ανταμοιβές που δίνεις στον εαυτό σου;

Πριν από αυτά - μήπως έχεις έναν τελείως “ανεκπαίδευτο σκύλο” και θα’πρεπε πρώτα να του δείξεις πώς είναι η συμπεριφορά που θες να επιβραβεύσεις στο περίπου;

Αρχικά, όπως είπαμε στο παραπάνω παράδειγμα, δε χρειαζόμαστε την τελειότητα - μόνο μία συμπεριφορά που προσεγγίζει στο περίπου αυτό που θέλουμε να κάνουμε. Δίνοντας την ανταμοιβή αμέσως μετά την ολοκλήρωση στο “περίπου”, δημιουργούμε ξαφνικά ένα κύκλωμα επιβράβευσης που λέει:

“Ώπ! Εδώ κάτι σημαντικό έγινε!
Τι κάναμε πριν πάρουμε την ανταμοιβή;”

Και σιγά σιγά, όσο θα επαναλαμβάνεις τη διαδικασία, θα επιβραβεύεις όλο και πιο συγκεκριμένη συμπεριφορά, έως ότου παίρνεις μία συγκεκριμένη συμπεριφορά όταν το θες.

Αλλά αρχικά, ξεκινάς στο περίπου, με μικρά βήματα. 

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα γι’ αυτό στα άρθρα Η τέχνη των μικρών βημάτων και 21 λόγοι να ρίξεις τις προσδοκίες σου για να επιτύχεις μεγαλύτερους στόχους ,

Ερώτηση… Πώς σε όλα τα παραπάνω παίζει ρόλο το συναίσθημα;;...

Αυτό καθώς και πολλά άλλα θα τα δούμε σε επόμενα άρθρα και επεισόδια όπως:

  • Πώς να επιβραβεύω τον εαυτό μου;
  • Πώς επιβραβεύουμε ΑΘΕΛΑ μας κακές συμπεριφορές και τι να κάνουμε
  • Πώς η παραπάνω διαδικασία μας καταστρέφει την υγεία, τις σχέσεις, τα οικονομικά;
  • Όπως είπαμε παραπάνω, είναι η ευτυχία συναίσθημα; 
  • Και αν όχι, πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την ευτυχία από τα συναισθήματα;

Καλή συνέχεια, stay tuned, και… Ζήσε με Δύναμη! ;)

Εγγράψου στους συνδρομητές και κατέβασε τα Δώρα!

Κάνε εγγραφή στους συνδρομητές και κατέβασε τη δωρεαν "εργαλειοθήκη των συνδρομητών", με το βιβλιαράκι - ερωτηματολόγιο αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου", καθώς και άλλα εκτυπώσιμα (πόστερ). Επίσης θα ενημερώνεσαι για νέα άρθρα.

Ο Νόμος που θα σε απελευθερώσει από την Αναβλητικότητα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Ξέρεις ποια είναι η Νούμερο ΈΝΑ δικαιολογία που χρησιμοποιούμε για να μην κάνουμε αυτά που θα θέλαμε να κάνουμε;

“Δεν προλαβαίνω.”

Αυτή η φράση είναι η μεγαλύτερη παγίδα. ​

Όμως πώς θα μπορούσαμε να μην πέφτουμε θύματα του ίδιους μας του μυαλού;;

Σου έχει τύχει στη σχολή, ή το σχολείο το παρακάτω;​

Να έχεις μία εργασία να παραδώσεις, ή ένα μάθημα να δώσεις, και να λες “θέλει 1 εβδομάδα”, και να το αναβάλλεις συνεχώς έως τελευταίας στιγμής... Και τελευταία στιγμή, όταν φτάνει ο κόμπος στο χτένι, βάζεις τα πάντα στην άκρη και κάθεσαι εκεί για μερικές (ή αρκετές) ώρες, πλήρως αφοσιωμένος και το τελειώνεις μέσα σε ένα βράδυ.

Σου θυμίζει κάτι αυτό; 

Νομίζω πως όλοι μας ανεξαιρέτως το έχουμε ζήσει.

Χτες άκουσα ένα podcast από το BrainHackingAcademy.gr (Επ. 56: Ο Νο. 1 νόμος για περισσότερα αποτελέσματα) που με έκανε να ξεχάσω όλες τις δικαιολογίες του γιατί δεν γράφω τόσο καιρό - κυρίως το “δεν προλαβαίνω” και το “έχω άλλες προτεραιότητες”, και με έκανε να το δω με νέα ματιά. 

Μία εργασία θα σου πάρει όσο χρόνο της αφιερώσεις. 

Μπορει να θέλει γύρω στις 15 ώρες. Η ίδια εργασία μπορεί να πάρει 1 μήνα αν έχεις πει ότι τόσο θα της αφιερώσεις. 

Όμως αν βαθιά μέσα σου πιστεύεις ότι θέλει λιγότερο, θα το αναβάλλεις. 

Θα το έχεις στο πίσω μέρος του μυαλού σου, αλλά δεν θα ασχοληθείς μέχρι τελευταία στιγμή. Και τότε, μαγικά, μέσα σε 5 ώρες την έχεις τελειώσει.

Όλοι μας το έχουμε ζήσει αυτό.

Υπάρχει μάλιστα ένας νόμος που το περιγράφει:

Ο νόμος του Parkinson

“Η δουλειά πάντα θα επεκτείνεται, ώστε να γεμίσει τον χρόνο που της δίνουμε για την εκπλήρωσή της”
~ Νόμος του Parkinson ~

Κάνε Tweet

Ξαναδιάβασέ το.

Είχα μιλήσει για αυτόν το νόμο περιληπτικά και σε προηγούμενο άρθρο, γράφοντας για το “καλό” στρες (ευ-στρες) - “Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;”, όπως και στα “4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας”, στο 3ο αντίδοτο, που ανέφερα πως θα πρέπει να θέτουμε τις δικές μας “Ημερομηνίες Λήξης” και "Ποινές" σε ό,τι έχουμε να κάνουμε.

Βλέπεις, λειτουργούμε πολύ καλύτερα με περιορισμούς και όρια.

Σίγουρα, η “ελευθερία” είναι πολύ πιο σέξι από τους περιορισμούς. 

“Δε μου αρέσει να με περιορίζουν” λέμε. 

Όμως είναι διαφορετικό να περιορίζεσαι από άλλους, και διαφορετικό το να περιορίζεσαι από δική σου επιλογή.

Το σπίτι στο οποίο ζούμε, οι τοίχοι, είναι όρια προς τα έξω. Το δωμάτιο που κοιμόμαστε, έχει όρια σε σχέση με τα άλλα δωμάτια. Το ίδιο και η τουαλέτα.

Επιθυμούμε τα όρια γιατί μας δίνουν ελευθερίες, όσο παράδοξο και αν ακούγεται. Όταν κάποιος εισβάλει στον προσωπικό μας χώρο, μας ενοχλεί. Και αυτό γιατί δεν σέβεται τα προσωπικά μας όρια. 

Οι κανόνες και οι νόμοι είναι μία μορφή ορίων

  • Σκέψου λίγο την οδήγηση χωρίς κανόνες. Θα επικρατούσε χάος. Δε θα τολμούσες να βγεις από το σπίτι σου. 
  • Σκέψου τη φυσική χωρίς νόμους. Τα πάντα θα ήταν τυχαία, κάθε βήμα μας θα είχε τυχαίο αποτέλεσμα.
  • Σκέψου τη γλώσσα χωρίς κανόνες. Ο καθένας θα μιλούσε όπως να’ναι.
  • Ή σκέψου τη μουσική χωρίς νόμους. Θα επικρατούσε μόνο θόρυβος.
  • Σκέψου να παίξεις ένα παιχνίδι χωρίς κανόνες, που ο καθένας κάνει ότι θέλει όποτε θέλει. Θα αγανακτούσες, ή θα το βαριόσουν κατευθείαν.

Δεν μας αρέσει να μας θέτουν όρια. Αλλά όταν φαντάζεσαι μία ζωή απελευθερωμένη και δίχως όρια, δεν νομίζω να φαντάζεσαι τα αποπάνω. 

Ωστόσο είναι διαφορετικό το να μάθουμε να θέτουμε εμείς οι ίδιοι όρια στον εαυτό μας. Είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο.

Και γι’αυτό το λόγο ο περισσότερος κόσμος λειτουργεί καλύτερα σε οργανωμένα πλαίσια που οι άλλοι του βάζουν όρια - όπως ως υπάλληλοι σε επιχειρήσεις, ή δημόσιοι υπάλληλοι, και γι'αυτό ο περισσότερος κόσμος όταν αποκτήσει απότομα δύναμη ή χρήματα λένε πως "βλέπεις ποιος πραγματικά είναι". Δε γνωρίζει πώς και γιατί να οριοθετεί τον εαυτό του και τους άλλους. Όμως ξεφεύγω. Αυτό είναι συζήτηση για άλλο άρθρο.

Ο νόμος του Parkinson είναι μορφή οριοθέτησης

Αυτός ο νόμος που ανέφερα, ο Νόμος του Πάρκινσον, μας λέει πως ό,τι επιθυμούμε να κάνουμε, θα μας πάρει όσο χρόνο του αφιερώσουμε. Είναι μία μορφή αυτο-οριοθέτησης.

Και αυτό μπορούμε να αρχίσουμε να το χρησιμοποιούμε υπέρ μας, αντί να το αφήνουμε στην τύχη.

Εάν αναβάλλεις συχνά κάτι που θα ήθελες να κάνεις, επειδή “δεν έχεις χρόνο”, δοκίμασε να βάλεις κάποια χρονικά όρια για κάτι συγκεκριμένο. Όπως για αυτό το άρθρο, είπα: θα πάω σε μία καφετέρια χωρίς καλώδιο για το λάπτοπ, και θα έχω Χ χρόνο (1.5 ώρα) να παράγω ένα άρθρο (το έγραψα όταν ήταν ακόμη ανοιχτές οι καφετέρειες!! #μένουμεσπίτι).

Σίγουρα θα μπορούσα να του αφιερώσω παραπάνω χρόνο, όμως αν δεν το οριοθετήσω εγώ, δεν θα το κάνω ποτέ. Οπότε είπα απλά να ξεκινήσω, με αυτούς τους περιορισμούς.

Παρεπιπτόντως, αυτή ήταν μία πάρα πολύ ωραία ιδέα από το podcast που ανέφερα παραπάνω, από τη Φύλλις Γαβριηλίδου.

Υπολόγισε πόσο χρόνο θα σου έπαιρνε κάτι, και δοκίμασε να το κάνεις στα ⅔ του χρόνου, ή στο μισό χρόνο.

Ποια είναι μερικά από τα πράγματα που θα ήθελες να κάνεις, αλλά αναβάλλεις συνεχώς; Πόσο χρόνο πιστεύεις θα σου έπαιρναν;

Τι και αν τα έκανες στον μισό χρόνο;

Τι θα γινόταν αν εκείνη η αναφορά που πρέπει να γράψεις, είχες 30’ να την γράψεις; Ή αν είχες 10 λεπτά να κατεβάσεις ιδέες για το νέο σου project; Ή είχες 3 ώρες να διαβάσεις εκείνο το βιβλίο που λες εδώ και τόσο καιρό και δεν έχεις προλάβει να το ακουμπήσεις; Σίγουρα υπό χρονική πίεση, το μυαλό σου θα σου δείξει νέους τρόπους να τα καταφέρεις. 

Πολλές φορές μάλιστα, υπό τέτοια πίεση, ξυπνάνε μέσα μας δυνάμεις που ποτέ δεν πιστεύαμε πως είχαμε. Και δεν ξέραμε πως τις είχαμε γιατί δεν είχαν χρειαστεί να αφυπνιστούν. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες όμως, βρίσκονται εκεί.

Κάπως έτσι, έφτασα την περίοδο που διάβαζα πάρα πολύ εντατικά για εξετάσεις για ειδικότητα στην Αμερική (USMLE) να διαβάζω και 10 και 12 και 14 ώρες την ημέρα, καθημερινά για μεγάλο διάστημα - πάνω από μήνα.

Ήταν μία μορφή αυτοπεριορισμού και αυτο-οριοθέτησης που έπρεπε να το κάνω, ώστε να καταφέρω αυτά τα οποία ήθελα. Και είχα επενδύσει ήδη πάρα πολύ, το κόστος ήταν πάρα πολύ υψηλό, και ΕΠΡΕΠΕ να τα βγάλω πέρα, έπρεπε να βρω κάποιον τρόπο να τα καταφέρω.

Και έτσι, στην ανάγκη, ξύπνησαν οι δυνάμεις που χρειάζονταν. Τις οποίες, δεν ήξερα ότι τις έχω, ή ότι βρίσκονταν εκεί για όταν τις χρειαστώ.

Και αν τα κατάφερα εγώ, μπορούν να τα καταφέρουν όλοι.

Και ακριβώς αυτό είναι το νόημα: όλοι μας έχουμε δυνάμεις μέσα μας, αλλά κοιμούνται, γιατί δεν χρειάζεται να αφυπνιστούν - δεν είναι τέτοια η πίεση, οι ανάγκες, οι καταστάσεις που να τις απαιτούν.

“Η δουλειά πάντα θα επεκτείνεται, ώστε να γεμίσει τον χρόνο που της δίνουμε για την εκπλήρωσή της”
~ Νόμος του Parkinson ~

Κάνε Tweet

Σίγουρα, αυτό θα σου προκαλέσει παραπάνω στρες. Όμως αν το κάνεις με δική σου επιλογή και είναι κάτι που εσύ θες, θα είναι καλό στρες (ευστρες - διάβασε το άρθρο παραπάνω).

Επίσης με αυτόν τον τρόπο θα έχεις περισσότερο χρόνο για βαθύτερη και καλύτερη ξεκούραση.

Θέσε χρονικά όρια, και απλά ξεκίνα.

Σου υπενθυμίζω και πάλι (όπως εμένα μου υπενθυμίζει πολλές φορές από το αποπάνω podcast ο Δημήτρης και η Φύλλις), πως "το μέτριο που θα κάνεις, θα είναι πολύ καλύτερο από το τέλειο που δεν θα κάνεις."

Τέλος, αν σου φαίνεται χρήσιμο αυτό το άρθρο, μοιράσου το με φίλους/φίλες σου που πιστεύεις ότι θα τους ενδιαφέρει ή θα τους βοηθήσει.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι:

Παλαιότερα άρθρα μου για την αναβλητικότητα:

Εγγράψου στους συνδρομητές και κατέβασε τα Δώρα!

Κάνε εγγραφή στους συνδρομητές για να λαμβάνεις 1 email την εβδομάδα (max) για όλα τα νέα άρθρα και προτάσεις / έξτρα υλικό.

Επίσης μπορείς να κατεβάσεις τη δωρεαν "εργαλειοθήκη των συνδρομητών", με το βιβλιαράκι - ερωτηματολόγιο αυτο-ανακάλυψης "Γνώρισε τον Εαυτό σου", καθώς και άλλα εκτυπώσιμα (πόστερ).

Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Δες τα υπόλοιπα επεισόδια εδώ.

Γιατί υπάρχουν τα αρνητικά συναισθήματα; Μας βοηθούν πουθενά;

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ενοχές, Βαρεμάρα, Ντροπή, Αηδία, Πόνος, Απώλεια, Περιφρόνηση, Κατωτερότητα...

Τόσα συναισθήματα, και ο λόγος;

Οι βιολόγοι έχουν δείξει πως ό,τι υπάρχει στη φύση έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Αν υπάρχει ακόμα μετά από πολλές γεννιές, αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κάπου χρησιμεύει στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή. Αν δεν βλέπουμε τη χρησιμότητά του, είναι επειδή δεν παρατηρούμε αρκετά καλά.

Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι επιστήμονες και γι'αυτό μελετώντας τη φύση περισσότερο, κατανοούν (και εμείς εκ των υστέρων) ακόμη περισσότερα.

Τίποτα δεν είναι περιττό, αλλά εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, διαφορετικά θα είχε εξαλειφθεί από την εξέλιξη.

Εξάλλου αυτός είναι ο ρόλος της εξέλιξης: η εξάλειψη του περιττού και η δημιουργία του νέου που είναι πιο λειτουργικό, και που εξυπηρετεί περισσότερους σκοπούς, καλύτερα και ταχύτερα.

Αυτή η συνεχής διαδικασία της "εκκαθάρισης", στην ουσία, αν και παίρνει πολλά χρόνια (αιώνες), αφήνει την ύπαρξη μόνο διαδικασιών που είναι απαραίτητες και δεν έχει βρεθεί κάτι καλύτερο να τις αντικαταστήσει.

Κατ'αυτόν τον τρόπο, αυτά που ονομάζουμε "Αρνητικά" συναισθήματα, κάποιο σκοπό εξυπηρετούν - διαφορετικά θα είχαν εξαλειφθεί προ πολλού.

Ίσως οι μηχανισμοί που τα ενεργοποιούν μερικές φορές να είναι φτιαγμένοι για μερικούς (πολλούς) αιώνες πριν - για τη ζούγκλα και τη σαβάνα, και να αγχωνόμαστε χωρίς στην πραγματικότητα να μας κυνηγάει καμία τίγρης. 

Όμως αυτά τα συναισθήματα κάτι σημαίνουν και ακόμη και σήμερα παίζουν το ρόλο τους.

Το καθένα είναι ένα σήμα για να σε κινητοποιήσει να κάνεις κάνεις κάτι!

Υπάρχουν τρεις λέξεις που μιλάνε για αυτά γενικότερα και θέλουν μια σύντομη εξήγηση για αποφυγή παρεξηγήσεων: Τα αισθήματα, τα συν-αισθήματα και η συγ-κίνηση.

Τα συναισθήματα διαρκούν λίγο (δευτερόλεπτα) και είναι ισχυρά σε ένταση.

  • συναίσθημα = συν+αίσθημα = συνοδεύονται από το υποβόσκων αίσθημα
  • συγκίνηση = συν+κίνηση = συνοδεύονται από κίνηση

Αίσθημα απ'την άλλη, είναι πάντα κάτι το υποβόσκον - έχει μικρή ένταση, μεγάλη διάρκεια (μέρες ή και εβδομάδες ή μήνες) και είναι ο φακός που φιλτράρει όλα τα εισερχόμενα μυνήματα, τι θα δούμε, τι όχι, τι θα πέσει στην αντίληψή μας και τι όχι.

Θα μιλήσω εκτενέστερα σε άλλο άρθρο για τη λειτουργεία τους σα φίλτρο φακού.

Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα ΔΕΝ είναι αρνητικά, και τι ρόλο παίζουν;

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι ΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

Γιατί μιλάω για "σήματα δράσης";

Τα αρνητικά συναισθήματα μας πυροδοτούν κάτι να κάνουμε, μας ειδοποιούν ότι κάτι πάει καλά και μας κινητοποιούν να δράσουμε. Και όσο τα αγνοούμε και δεν κάνουμε αυτό που μας υποδεικνύουν, τόσο πιο έντονα αυτά θα συνεχίσουν να γίνονται.

Νόμιζες ότι γίνεται να τα καταπιέσεις ή να τα αγνοήσεις; Τόσο πιο δυνατά θα αρχίσουν να σου φωνάζουν, μέχρι να σου τραβήξουν την προσοχή.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τα "αρνητικά" συναισθήματα καθ'εαυτά, αλλά:

  1. η ικανότητά μας να κατανοήσουμε ΤΙ σημαίνουν αυτά,
  2. να κάνουμε τις σωστές κινήσεις ώστε να βγούμε απ'τη δύσκολη θέση και να μας διευκολυνθεί η ζωή,
  3. και με τη σειρά του ένα θετικό συναίσθημα ικανοποίησης να αντικαταστήσει το αρνητικό συναίσθημα.

Άλλος τρόπος που μπορούμε να τα χειριστούμε είναι να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που μας δίνουν και να τη στρέψουμε προς κάτι δημιουργικό (πχ τον θυμό να τον στρέψουμε προς δημιουργική επιθετικότητα προς κάτι άσχετο που πρέπει να κάνουμε - πχ να λύσουμε ασκήσεις μαθηματικών).

Ή να τα μετατρέψουμε σε άλλα συναισθήματα, πχ τον φόβο σε ανυπομονησία και εγρήγορση. (ναι γίνεται, θέλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής - αναπνέεις πιο βαθειά και αργά - για να γίνει μια τέτοια αλλαγή)

Το νόημα πάντως είναι το ίδιο:

Τα αρνητικά συναισθήματα υπάρχουν για να μας προειδοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξουμε.

Μπορείς να δεις τα παρακάτω συναισθήματα, αναλυτικά, τι σημαίνει το καθένα, καθώς και τα αντίδοτα σε αυτά:

Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

  • Πόσες φορές μας έχει τύχει να πρέπει να πάρουμε μια απόφαση αλλά να μην μπορούμε;
  • Πόσες φορές αναβάλλουμε τις αποφάσεις που ΞΕΡΟΥΜΕ πως πρέπει να πάρουμε;
  • Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των καλών ηγετών και του υπόλοιπου κόσμου;

Παρακάτω θα αναλύσουμε γιατί συμβαίνουν αυτά και το τι μπορείς να κάνεις για να το μειώσεις ή να σταματήσεις να το κάνεις αυτό.

Όμως, ας ξεκινήσουμε με το τελευταίο:

Η διαφορά μεταξύ των καλών ηγετών και του υπόλοιπου κόσμου

Είναι με λίγα λόγια το πόσο ενδίδουν στους φόβους τους ή όχι. 

Και αυτό φαίνεται στο πόσο γρήγορα παίρνουν τις αποφάσεις τους.

Δε μιλάμε για βιαστικές αποφάσεις εδώ.

Κύριο γνώρισμα των καλών ηγετών (και μιας ελκυστικής προσωπικότητας) είναι η "Παρουσία" = το να βρίσκονται στο παρόν.

Όταν βρίσκεσαι στο παρόν, μαγικά πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν:

  • Η επικοινωνία σου με τους άλλους ανθρώπους είναι πολύ πιο αποδοτική.
  • "Διαβάζεις" καλύτερα τον κόσμο, τις αντιδράσεις του, τις σκέψεις του, και μπορείς να δράσεις αναλόγως.
  • Γίνεσαι πιο αρεστός απ'τους άλλους και τους επηρεάζεις περισσότερο.
  • Είσαι περισσότερο ήρεμος, παρατηρείς και βλέπεις περισσότερα - ευκαιρίες, λύσεις και επιλογές.
  • Φοβάσαι και αγχώνεσαι λιγότερο - και τα δύο είναι παιχνίδια ενός μυαλού που βρίσκεται στο παρελθόν ή στο μέλλον - και όχι στο παρόν.
  • Παίρνεις καλύτερες αποφάσεις γιατί δεν αφήνεις το παρελθόν και το μέλλον να σου θολώσουν τη σκέψη - βλέπεις τα τωρινά δεδομένα και απαντάς καταλλήλως σε αυτά.

Έτσι, καταλήγουμε στη βασική διαφορά των καλών ηγετών: ζυγίζουν τις επιλογές τους και παίρνουν αποφάσεις γρήγορα.

Αυτός είναι ο ρόλος τους εξάλλου.

Το να ζυγίζεις τις επιλογές σου και να παίρνεις μια καλή απόφαση γρήγορα και υπό πίεση, είναι μία ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ.

Πώς όμως χτίσαν μια τέτοια ικανότητα;

Σαν οποιαδήποτε άλλη ικανότητα.

Την εκπαίδευσαν, "έφαγαν τα μούτρα τους", σίγουρα πήραν και (ΠΟΛΛΕΣ) λάθος αποφάσεις, όμως μάθανε, και κάθε φορά παίρναν όλο και καλύτερες.

Τι είναι αυτό, όμως, που σε εμποδίζει να γίνει σαν αυτούς;

Και εδώ ερχόμαστε στους 4 κύριους λόγους για τους οποίους αναβάλλουμε συνεχώς το να πάρουμε κάποια απόφαση:

Οι 4 λόγοι που αναβάλλουμε τις αποφάσεις μας

Πολλές φορές μας έχει τύχει να αποφεύγουμε να πάρουμε κάποια απόφαση.

Δεν είναι κάτι καινούριο.

Όλοι οι άνθρωποι το κάνουν και πάντα το κάνανε.

Και αυτό οφείλεται σε 4 κύριους φόβους που θα πρέπει κάποιος να ξεπεράσει ή να μάθει να διαχειρίζεται, εάν θέλει να παίρνει γρηγορότερες και καλύτερες αποφάσεις:

α. Φόβος Λάθος Επιλογής

Φοβόμαστε ότι θα κάνουμε την λάθος επιλογή.

Και γι'αυτό το λόγο παραμένουμε στάσιμοι, προτιμώντας έτσι, συνειδητά ή μη, να μην κάνουμε καμία επιλογή. Όμως,

Η μόνη αποτυχία, είναι η αποτυχία του να πάρουμε μια απόφαση και να παραμεινουμε στασιμοι.

Το να μην παίρνεις μια απόφαση, είναι και αυτό από μόνο του μια απόφαση - και μια μορφή αναβλητικότητας.

Περιμένεις "την κατάλληλη στιγμή", ή την "όρεξη" να σου'ρθει.

Όμως στην πραγματικότητα, απλά φοβάσαι να πάρεις μια απόφαση.

β. Αβεβαιότητα για το "Τι θα σημαίνει" η απόφαση

Άλλες φορές δεν παίρνουμε μια απόφαση, γιατί δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, και τι θα γίνει εάν επιλέξουμε αυτό ή το άλλο.

Το θέμα όμως είναι ότι ποτέ δεν θα είμαστε 100% βέβαιοι τι θα σημαίνει αυτό ή το άλλο.

Πάντα παίρνουμε τις αποφάσεις μας βάσει πιθανοτήτων - μας φαίνεται πιο πιθανό να συμβεί αυτό ή εκείνο.

Οπότε η επιλογή θα πρέπει να γίνει με βάση τις μεγαλύτερες πιθανότητες.

Αναγνωρίζοντάς  αυτό, καταλαβαίνουμε ότι όλες οι αποφάσεις του παρελθόντος μας,  είχανε ληφθεί βάσει πιθανοτήτων.

Πόσες φορές έχουμε πει "όχι ρε φίλε, έπρεπε να έχω διαλέξει το άλλο!" 

Προφανώς και δεν θα μπορούσαμε τότε να προβλέψουμε όλα αυτά που θα γίνονταν στη συνέχεια και πιο θα ήταν "σωστό". Και κάναμε αυτό που πιστεύαμε.

Καθυστερούμε γιατί πιστεύουμε ότι εάν αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν από μόνα τους, θα διακρίνουμε καλύτερα ποια είναι η καλύτερη απόφαση και θα την πάρουμε τότε.

Κάτι το οποίο δυστυχώς γίνεται πολύ πολύ σπάνια, και έτσι οδηγούμαστε στη στασιμότητα.

Αντίδοτο για (α) και (β):

"Εάν πάρω τη λάθος επιλογή, ποιο είναι
(1) το χειρότερο δυνατό,
(2) το πιο πιθανό και
(3) το καλύτερο δυνατό σενάριο;"

Κάνε μια λίστα με τα χειρότερα που μπορούν να συμβούν, και πώς μπορείς να τα ελαχιστοποιήσεις, τι μπορείς να κάνεις τότε.

Τις περισσότερες φορές, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι ΤΙΠΟΤΑ. Καλά διάβασες.

Τις περισσότερες φορές, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι ΤΙΠΟΤΑ.

Να παραμείνεις εκεί που ήσουν, και απλά να μην υπάρξει βελτίωση, να έχεις χάσει λίγο χρόνο ή/και μηδαμινά χρήματα και να έχεις πάρει ένα μάθημα βλέποντας κάτι αν λειτουργεί ή όχι.

Αυτό μπορεί να είναι και το πιο πιθανό.

Όμως στην καλύτερη;

Πες ότι σου αυξάνει τα κέρδη κατά ένα 5% το μήνα. Διόλου άσχημο.

Ή ότι δεν κερδίζεις τίποτε άμεσα, αλλά ότι έχει πολύ καλύτερες προοπτικές από αυτές που έχεις ήδη (στην τώρα δουλειά / σχέση / θέση κλπ)

Είναι αυτή η περίπτωσή σου;

Αν ναι, τότε συνειδητοποίησέ το, και προχώρα.

Θέσε ένα χρονικό περιθώριο (πχ 1 ώρα ή 1 εβδομάδα, ανάλογα με το πόσο κρίνεις απαραίτητο).

Μάζεψε όλες τις πληροφορίες που μπορείς.

Βάλ'τις κάτω στο χαρτί εάν είναι σημαντική απόφαση (γιατί το μυαλό μας τείνει να μπαίνει σε αιώνιους κύκλους).

Και πάρε μια απόφαση.

Το να το αναβάλλεις δεν αλλάζει τίποτα πέρα απ'το ότι χάνεις τον χρόνο σου, και πιθανές ευκαιρίες/αποτελέσματα που θα είχαν προκύψει αν το είχες ήδη ξεκινήσει.

γ. Μας λείπει η εκπαίδευση της ικανότητας λήψης αποφάσεων.

Ο μόνος τρόπος να ενδυναμώσουμε αυτή την ικανότητα, είναι όπως και κάθε άλλη: χρησιμοποιώντας τη όσο πιο συχνά γίνεται.

Χρησιμοποίησε την ικανότητα αυτή όσο πιο συχνά γίνεται!

Πρέπει να αρχίσουμε να παίρνουμε συνειδητά περισσότερες αποφάσεις.

Σίγουρα πολλές θα είναι λάθος.

Όμως ακόμα και αυτό είναι πολύ προτιμότερο από το να μείνουμε στάσιμοι. 

Οι λάθος αποφάσεις μας θα είναι αυτές που θα μας διδάξουν.

Όσο εκπαιδεύουμε την ικανότητα της αποφασιστικότητας και όσο περισσότερες αποφάσεις παίρνουμε, τόσο περισσότερο θα μαθαίνουμε να τις παίρνουμε πιο γρήγορα και να είναι πιο σωστές, βασισμένες στην πείρα που θα προσκομίζουμε καθ'οδόν.

“Η καλή κρίση είναι το αποτέλεσμα της εμπειρίας,
και η εμπειρία είναι το αποτέλεσμα της κακής κρίσης.”
~Mark Twain~

Αντίδοτο

Εκπαιδεύσου από τις απλές, μικρές, καθημερινές επιλογές, και παίρνε γρήγορα αποφάσεις.

Άρχισε να παίρνεις όλο και περισσότερες μικρές αποφάσεις για να χτίσεις αυτόν τον "μυ" (/ικανότητα).

δ. Αίσθημα Υπερφόρτωσης

Τελευταίος λόγος που δεν αποφασίζουμε, είναι ότι πολλές φορές αισθανόμαστε υπερφορτωμένοι, γιατί μας φαίνεται σαν ένα "τεράστιο βήμα" ή "μεγάλη αλλαγή" από τα συνηθισμένα.

Δεν ξέρουμε από που να πρωτο-ξεκινήσουμε, και γι'αυτό δεν ξεκινάμε καθόλου, και χανόμαστε σε ανούσιες λεπτομέρειες που απλά πιστεύουμε ότι θα μας κερδίσουν λίγο χρόνο, μέχρι να "μαζέψουμε το κουράγιο" να πάρουμε την απόφαση, ή μέχρι να "αισθανόμαστε έτοιμοι" ή να έρθει η "σωστή στιγμή". 

Εν ολίγοις, το αφήνουμε εντελώς στην τύχη και τις συγκυρίες και πιστεύουμε στα θαύματα.

Αντίδοτο

Σπάσε το "μεγάλο βήμα" σε μικρότερα.

Θες να βρεις μια ισορροπία, που να μην είναι άπειρα μικρά και χαθείς ακόμα περισσότερο, αλλά και ούτε πολύ μεγάλα που να σου φαίνονται ακατόρθωτα.

Σωστή τεμάχιση = μεγαλύτερη κινητοποίηση + περισσότερα αποτελέσματα.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένα σύστημα/τρόπο σκέψης, μια νοοτροπία, που θα μας κάνει να εστιάζουμε στα αποτελέσματα που θέλουμε, αντί για τη (άσκοπη) δραστηριότητα.

Το ότι είσαι απασχολημένος δε σημαίνει ότι είσαι και παραγωγικός.

Θες να παράγεις ωφέλιμα αποτελέσματα μακροχρόνια.

Εν ολίγοις, γίνε πιο προσανατολισμένος στους στόχους σου (goal-oriented).

Άρχισε να κυνηγάς τα αποτελέσματα, και ξεκίνα απ'τα μικρά αποτελέσματα και στόχους.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, σου συνιστώ να διαβάσεις το παρακάτω:

Γιατί ο εαυτός μας έιναι ο χειρότερός μας εχθρός;

Ποιο είναι ΤΟ ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑ που αν γνωρίσεις, μάθεις και αρχίσεις να αναλογίζεσαι περισσότερο, θα σου γλιτώσει ΠΟΛΛΑ χρόνια στασιμότητας;

Τι κίνδυνος παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα;

Διάβασε αυτό εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

Τι και αν το μετανοιώσω αυτό που επέλεξα; (ιστορία Γιώργου part 5)

Συνεχίζοντας την κουβέντα τους από την προηγούμενη φορά, ρωτάει ο Γιώργος:

«Παναγιώτη, ήθελα να σε ρωτήσω… Έχω πολλά πράγματα που θέλω να κάνω, πράγματα να καταφέρω, μέρη να δω, εμπειρίες να ζήσω.

Πώς ξέρω ότι εάν επιλέξω έναν προορισμό και αφοσιωθώ εκεί, δε θα το μετανοιώσω στην πορεία;

Και αν κάνω τη λάθος επιλογή;

Μου είπες ότι ο σωστός δρόμος για μένα είναι αυτός που φοβάμαι περισσότερο και είναι ο πιο δύσκολος.

Όμως αφού είναι τόσο δύσκολος, λογικό δεν είναι να αναρωτιέμαι αν αξίζει; Και να το διπλο-τριπλο-σκέφτομαι;»

Και του απαντάει ο Παναγιώτης, γαλήνιος αλλά και γεμάτος πάθος στη φωνή του:

«Σε ό,τι και να αφιερωθείς ΔΕΝ πρόκειται να το μετανιώσεις αυτό που επέλεξες.

Μπορεί να μετανοιώσεις τον τρόπο που έζησες, τον τρόπο που το προσέγγισες, και ευκαιρίες που δεν άδραξες.

Οι άνθρωποι φτάνουν στο τέλος της ζωής τους και μετανοιώνουν ότι δεν προσέφεραν αρκετά, δεν περάσαν αρκετό χρόνο με αυτούς που αγαπούσαν, δεν είπαν αυτά που είχαν να πουν, δεν έπαιξαν τον καταλυτικό ρόλο που θα ήθελαν να έχουν παίξει, δεν είδαν τα μέρη που ήθελαν να δουν, δεν έκαναν αυτά που ήθελαν να κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο.

Ο κόσμος δεν μετανοιώνει αυτά που έκανε και είχαν νόημα για τον ίδιο.
Μετανοιώνει το πού ξόδευε τον υπόλοιπο χρόνο του.

Μετανοιώνει το πόσο πολύ τηλεόραση έβλεπε, πόσο χάζευε στο facebook, και πόσο αναλώθηκε σε πράγματα που δεν είχαν καμία απολύτως σημασία και ενδιαφέρον για αυτόν.

Φρόντισε ο μεγάλος προορισμός και όραμα της ζωής σου να προσφέρει με κάποιον – με οποιονδήποτε – τρόπο στον κόσμο.

Σε όποιον τομέα θέλεις.

Και αφοσιώσου εκεί. Δε θα μετανοιώσεις που δεν κυνήγησες τα 1002 άλλα πράγματα που ήθελες, γιατί δεν μπορείς να ξέρεις από τώρα τι πόρτες θα σου ανοιχτούν στο μέλλον.

Σε ένα πράγμα αφοσιώνεσαι, άλλα 100 βρίσκεις που να ταιριάζουν στην πορεία.
Αλλά πρέπει να ξεκινήσεις με το να θυσιάσεις τα υπόλοιπα θέλω σου για το μεγαλύτερο απ’όλα, στην αρχή.

  • Αυτό που θα μετανοιώσεις σίγουρα, εν τέλει, είναι το ότι δεν αφιερώθηκες τόσο καιρό σε έναν προορισμό με όλο σου το είναι.
  • Αυτό που θα μετανιώσεις είναι ότι δεν άρπαξες κάποια ευκαιρία που σου δόθηκε, ή ότι πέρασες μια ζωή αναλωμένη στο “τι να κάνω από όλα αυτά;” αντί να αφιερωθείς σε κάτι και να προχωρήσεις δυναμικά, ανοίγοντας πόρτες και εξερευνώντας μονοπάτια.
  • Αυτό που θα μετανοιώσεις είναι οι συμβιβασμοί σου με την κοινωνία και στα «θέλω» και τα «πρέπει» των άλλον. Ξεφορτώσου τα όλα αυτά, και αφοσιώσου στο ένα και μοναδικό πράγμα που θεωρείς πιο σημαντικό.

Από την προηγούμενη φορά, σε ρώτησα και σε έκανα να σκεφτείς πράγματα όπως «τι φοβάσαι για την επόμενη γεννεά» ή «ποιες είναι οι δυνάμεις σου» και «τι ήθελες να γίνεις μικρός».

Ερωτήσεις σαν αυτές μπορούν μόνο να σε επιβεβαιώσουν, δεν μπορούν να σου ΠΟΥΝ τι να κάνεις.

Είναι ερωτήσεις που ξεκαθαρίζουν το ΓΙΑΤΙ θες αυτό που θες.

“Για ποιο λόγο έχεις έρθει σε αυτή τη ζωή;”

Βλέπεις, μας τα έχουν μάθει τελείως ανάποδα.

Η αλήθεια είναι πως δεν πρέπει να ρωτάμε τους άλλους για ποιο λόγο έχουμε έρθει σε αυτή τη ζωή.

Δεν πρόκειται να μας το πει κανένας. Ο νόμος της ελεύθερης βούλησης το επιβάλλει αυτό, ούτε οι Θεοί οι ίδιοι δεν μπορούν να σου πουν τι ρόλο έχεις να παίξεις.

Κανένας δεν μπορεί να σου πει ποιος είναι ο ρόλος σου σε αυτή τη ζωή.

Αντιθέτως, είναι η ίδια μας η ζωή, οι Θεοί και ο κόσμος τριγύρω μας που ρωτάει ΕΜΑΣ «για ποιο λόγο έχεις έρθει εδώ;».

Και είμαστε εμείς που πρέπει να απαντήσουμε μέσα από τις πράξεις μας, σε αυτή την ερώτηση, δυναμικά και με όση σιγουριά έχουμε μέσα μας.

Και εκεί έγκεται η ανταμοιβή – εσωτερική και εξωτερική – που θα έχουμε.

Πρέπει να απαντήσεις εσύ στον κόσμο – ποιος είναι ο ρόλος που θέλεις να παίξεις στη ζωή σου;
Και το απαντάς μόνο μέσα από τις πράξεις σου.

Όσο γίνεσαι εξαιρετικά καλός σε αυτό που κάνεις, θα έχεις όλη την ελευθερία να το τροποποιήσεις στην πορεία, να προσθέσεις και να αφαιρέσεις στοιχεία που σου ταιριάζουν ή όχι. Αρκεί να έχεις ανοιχτό το μυαλό σου και να εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος καθημερινά, εστιάζοντας στο τι έχει νόημα για εσένα.

Το θέμα είναι ότι όλοι βλέπουν τη δύσκολη πορεία και τα παρατάνε προτού καν ξεκινήσουν, έχοντας σαν δικαιολογία το “τι και αν το μετανοιώσω;”.

Σου λέω λοιπόν – ποτέ κανένας δεν μετάνοιωσε δουλειά που έφτασε να κάνει ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ καλά και προσέφερε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ στον κόσμο μέσα από τον κόπο του.

Όλα τα υπόλοιπα, οι δεύτερες σκέψεις, τα «δεν είμαι σίγουρος» και «δεν μπορώ να αποφασίσω ακόμα» είναι απλά προσπάθειες του μυαλού μας να αναβάλλει ή να αποφύγει το αναπόφευκτο.

Είναι δικαιολογίες για να αναβάλλουμε αυτό που φοβόμαστε να κάνουμε.

Ενώ θα πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια και να πιάσουμε δουλειά όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Φαντάζεσαι τον Michael Jordan να ξεκινούσε να παίζει μπάσκετ στα 40 του; Πόσοι θα τον ξέραν και πόσο καλός θα γινόταν; Τι θα είχε να προσφέρει;

Η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε ήταν πριν 20 χρόνια. Έχουμε ήδη καθυστερήσει, γι’αυτό η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε είναι Τώρα.»

Επίλογος

Επέλεξε αυτό που σου θες να γίνεις ακολουθήσεις περισσότερο – αυτό που συνδιάζει και χρειάζεται τις περισσότερες από τις δυνάμεις σου και τις κλίσεις σου – και αφοσιώσου εκεί.

Και μην κοιτάξεις πίσω σου.

Κοίτα μόνο μπροστά.

Γιατί αλλιώς θα χάσεις πολύτιμο χρόνο, και τις ευκαιρίες να προσθέσεις και άλλους λόγους που αγαπάς αυτό που κάνεις.

Θα χάσεις τη στιγμή.

Και αυτό είναι που θα μετανοιώνεις στο τέλος περισσότερο.

 

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

Τι δε σου λένε για την “Αισιοδοξία”;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Πήγαινα στα ΚΕΠ σήμερα να κάνω μερικές δουλειές που έλεγα καιρό τώρα να κάνω…

Και καθώς πάω να μπω, μαζί με μια άλλη κυρία που πέτυχα στην πόρτα, ανακαλύπτουμε ότι έχουν απεργία.

Ενοχλήθηκε πολύ, και άρχισε να γκρινιάζει.

Εγώ της το γυρνάω και της λέω γελώντας “μία φορά είπα και γω να κάνω τα γραφειοκρατικά και έχουν απεργία χαχαχαχα”.

Και μου λέει θλιμμένη “πήρα άδεια για να τα κάνω…” – και της απαντάω – “ωραία, άρα έχετε ελεύθερη μέρα, μπορείτε να κάνετε ό,τι άλλο θέλετε!” και με κοιτάει περίεργα και φεύγει…

Αυτή έφυγε ενοχλημένη, εγώ έφυγα γελώντας, και σκεφτόμενος ΟΚ, ελεύθερο πρωινό τελικά, πάμε για διάβασμα ή συγγραφή.

Είχα backup plan.

Και εκεί μου έρχεται η ιδέα της διαφοράς “θετικής σκέψης”, με τη “θετική νοοτροπία” (που δε λένε στα βιβλία “αυτοβελτίωσης” και του “θετικού κινήματος”).

Πολλοί νομίζουν ότι “αισιοδοξία” και η “θετική σκέψη” είναι η επανάληψη θετικών φράσεων:

  • Είμαι ο καλύτερος. Είμαι ο καλύτερος. Είμαι ο καλύτερος.
  • Γίνομαι πλούσιος. Γίνομαι πλούσιος. Γίνομαι πλούσιος.
  • Είμαι υγιής. Κάθε μέρα γίνομαι καλύτερος” κλπ κλπ κλπ και να τα επαναλαμβάνουν συνεχώς μέχρι τελικής πτώσεως.

Όμως ξέρουν ότι κοροϊδεύουν τον εαυτό τους μέσα τους.

Το νοιώθουν (και έχει αποδειχτεί ότι αυτό αυξάνει την πιθανότητα για κατάθλιψη και αρνητικά συναισθήματα γενικότερα). 

Γιατί;

Γιατί τα αποτελέσματα, οι πράξεις τους και όλη τους η πραγματικότητα πάει κόντρα σε αυτά που λένε.

Δεν είναι “ρεαλιστικά”.

Και επιπλέον, με το να τα λένε αυτά, θυμίζουν στον εαυτό τους ότι δεν κάνουν κάτι για αυτά που λένε!

Ή [τα βιβλία αυτοβελτίωσης] τους λένε το να σκέφτονται συνεχώς αυτά που θέλουν, να περνάνε ώρες “οραματιζόμενοι” τους στόχους τους να πραγματοποιούνται, και την χαρά που θα έχουν τότε… (πράγμα που μερικές φορές μειώνει το κίνητρο να κάνεις τη δουλειά που απαιτείται).

Κάτι που επίσης δεν λειτουργεί (από μόνο του και έτσι όπως το περιγράφουν).

Αυτό που δε λένε είναι ότι υπάρχει και ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ αισιοδοξία.

Ω, ναι.

Ο ρεαλισμός δεν είναι απαραίτητα απαισιόδοξος και μπορεί να συνδιαστεί άψογα με τη θετική σκέψη.

***Βασικά είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένα ο ρεαλισμός με τη θετική σκέψη, που αν δεν υπάρχει το ένα, το άλλο κάνει περισσότερο ΚΑΚΟ, παρά καλό από μόνο του.***

Θες να δεις μερικά παραδείγματα θετικών ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ αισιόδοξων φράσεων (= φράσεις if this, then that);

Θέλω να είμαι υγιής (να φτάσω τα Χ κιλά, Ψ λίπος, Υ άλλα χαρακτηριστικά – ευλυγισία, δύναμη κλπ).

  • Όκ, αυτή τι στιγμή κάνω τα …., …. και ….. . Τι άλλο μπορώ να κάνω;
  • Τι μπορώ να βελτιώσω;
  • Τι πρόβλημα μπορεί να προκύψει στις Χ περιστάσεις; (Όταν πάω μία βόλτα, όταν βγω με τους φίλους μου, όταν τύχει να κάνουμε παραγγελία, όταν είμαι έξω στις 6 το πρωί και θέλω κάτι να φάω; Όταν είμαι κουρασμένος και δεν μπορώ να πάω γυμναστήριο; Όταν πάω γυμναστήριο αλλά είναι κλειστό; Όταν πονάω σε όλο μου το σώμα και δεν μπορώ να πάω; Όταν έχω κανονίσει και δεν προλαβαίνω;)
  • Ο καλύτερος τρόπος να τα αντιμετωπίσω όταν προκύψουν είναι……. (και βρίσκεις 3+ διαφορετικές λύσεις για κάθε πρόβλημα).

Θέλω να κατακτήσω πλήρη οικονομική ελευθερία.

  • Οκ, τι κάνω για αυτό τώρα;
  • Γιατί δεν είμαι ήδη οικονομικά ανεξάρτητος; Τι με εμποδίζει; Τι με τραβάει κάτω; Τι με κρατάει δεμένο στη θέση μου;
  • Τι πιστεύω / κάνω / τι συνήθειες έχω που με έχουν οδηγήσει εδώ που είμαι;
  • Τι λάθη κάνω, πώς μπορώ να τα εντοπίσω, τι μπορώ να διαβάσω να ξεστραβωθώ, και ποιος μπορεί να με βοηθήσει;
  • Τι δεν γνωρίζω που με καταστρέφει και πώς μπορώ να το φτιάξω αυτό;
  • Πού είμαι δυνατός και τι προβλήματα μπορώ να λύσω για τον κόσμο;
  • Τι μπορώ να κάνω όταν προκύψει το Χ Ψ Ω; Τι θα κάνω αν προκύψει ελεύθερος χρόνος;
  • Τι μπορώ να ακούω όσο θα είμαι στα ΜΜΜ ή στο αυτοκίνητο ή σε αναμονή ή σε νεκρό χρόνο (πιάτα, σφουγγάρισμα, δουλειές χωρίς πολλή σκέψη) –  (υπάρχουν τόσα podcasts, videos, audio)
  • Πού μπορώ να γνωρίσω περισσότερα άτομα με τα Χ χαρακτηριστικά που θέλω; Ποιους γνωρίζω ήδη που να έχουν αυτά;
  • Ποιες είναι 3+ διαφορετικές λύσεις για κάθε ένα από τα παραπάνω “πρόβληματα”

Βλέπεις τη διαφορά;

Βλέπεις ότι οι πρωτες “θετικές φράσεις” δεν έχουν κανένα νόημα και είναι σαν να κοροϊδεύεις τον εαυτό σου γιατί ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ να μεταφραστούν σε ΠΡΑΞΕΙΣ;

Βλέπεις ότι στη δεύτερη περίπτωση οι φράσεις είναι “ρεαλιστικές” μεν, δηλαδή σου λένε πως “φίλε, ο δρόμος δεν είναι εύκολος, θα αντιμετωπίσεις δυσκολίες”, ΑΛΛΑ είναι και αισιόδοξες, δε, δηλαδή “όταν αντιμετωπίσεις αυτές τις δυσκολίες, θα κάνεις αυτο και εκείνο και το παρ’άλλο”.

ΑΥΤΟ είναι η πραγματική, ρεαλιστική αισιοδοξία.

Η σιγουριά που σου δίνει αυτό είναι 1.000.000 φορές μεγαλύτερη από την πρώτη περίπτωση.

Όταν έχεις ένα μεγαλύτερο πλάνο για τη ζωή σου, πράγματα που θες να κάνεις, να καταφέρεις και να ζήσεις, κάθε αναποδιά μπορείς να την εκμεταλευτείς για το καλύτερο, αρκεί να έχεις ανοιχτό το μυαλό σου στις λύσεις και να πιστεύεις στον εαυτό σου ώστε ό,τι πρόβλημα και να εμφανιστεί να ξέρεις ότι μπορείς να το λύσεις.

Γιατί;

Γιατί το έχεις ξανακάνει, ή έχεις προνοήσει.

Αν όχι, κάτι σε μαθαίνει για το τι θα κάνεις την επόμενη φορά. ;)

Σας εύχομαι να είστε ή να γίνετε ρεαλιστικά αισιόδοξοι σε όλους τους τομείς.

***Προσοχή: η θετική σκέψη χωρίς ρεαλισμό, και ο ρεαλισμός χωρίς θετική σκέψη είναι σαμποτέρ από μόνοι τους, και οδηγούν στην αναβλητικότητα και τη στασιμότητα.***

Αν θες να μάθεις περισσότερα για τους εσωτερικούς μας Σαμποτέρ, διάβασε εδώ:

Επίσης μπορεί να σε ενδιαφέρει αυτό:

Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός; (ιστορία Γιώργου part 4)

Σε έναν του καφέ τους ο Γιώργος με τον διευθυντή του, πιάσαν την κουβέντα που είχαν αφήσει στη μέση την προηγούμενη φορά

«Δεν μου λες ρε Παναγιώτη, είπαμε ότι δε μετράει τόσο ο προορισμός, όσο το ταξίδι, και ότι ο δρόμος, οι λύσεις και οι ευκαιρίες θα εμφανίζονται καθ’οδόν.

Αλλά πώς ξέρεις ότι έχεις τον σωστό προορισμό;

Πώς ξέρω εγώ ότι από όοοολα αυτά που μου αρέσουν, αυτός είναι ο αληθινός προορισμός μου;

Πώς μπορώ να τον ξεχωρίσω από τον θόρυβο που κάνουν όλα τα υπόλοιπα που θέλω;

Και πάνω απ’όλα – πώς ξέρω ότι δε θα το μετανοιώσω στην πορεία;» ρωτάει ο Γιώργος.

Ο Παναγιώτης ανακάθεται λίγο στην καρέκλα του και του λέει χαμηλόφωνα, ψιθυρίζοντας σχεδόν, σαν να του αποκαλύπτει ένα μεγάλο μυστικό:

«Ο αληθινός προορισμός είναι αυτό που θες περισσότερο απ’όλα τ’άλλα, και δε θα το μετανοιώσεις όσες δυσκολίες και να αντιμετωπίσεις.

Ο αληθινός προορισμός είναι αυτός που θα σε γεμίσει μεν, αλλά σε φοβίζει περισσότερο απ’όλους τους άλλους.

Είναι αυτός που έχει τον πιο δύσκολο δρόμο για σένα

Δεν θα τον παραδεχτείς και δε θα σου φανερωθεί αμέσως.

Αλλά είναι αυτό που εάν δεις κάτι αντίστοιχο σε κάποια ταινία δακρύζεις.

Εάν δεις κάποιον να το έχει, να το ζει ή να παλεύει προς τα εκεί, τον ζηλεύεις μέσα σου.

Όχι με την κακή έννοια, αλλά με την καλή – αυτή που λες στον εαυτό σου «θέλω και εγώ…».

Είναι αυτό που μπορεί να το ήθελες από μικρός, αλλά αργότερα όσο μεγάλωνες, ήρθαν οι ενήλικες με τις δικές τους ανασφάλειες και περιορισμούς για τον κόσμο και σου είπαν “καλά τα όνειρα, αλλά γίνε ρεαλιστής, ο κόσμος δε δουλεύει τόσο απλά, πρέπει να κάνεις κάτι για να επιβιώσεις.”

Ή μπορεί να μη σε περιόρισαν άμεσα, αλλά έμμεσα – να προέβαλαν πάνω σου τις δικές τους επιθυμίες, απωθημένα και όνειρα που είχαν μικροί αλλά αγνοήσαν για πάρα πολύ καιρό, και να σε σπρώξαν προς τα εκεί – προς τον δικό τους δρόμο.

Έναν δρόμο που δεν είναι δικός σου.

Πρόσεχε μην ακολουθήσεις τους δρόμους τους άλλους, γιατί μπορεί να μην είναι ο δικός σου δρόμος.

Ο αληθινός σου δρόμος είναι αυτό που αναβάλλεις συνεχώς..

…Και προσπαθείς να ξεχαστείς με πιο εύκολους μικρο-προορισμούς και επιτυχίες, προκειμένου να αποσπάσεις την προσοχή σου από αυτό που είναι το δύσκολο και το καλύτερο για σένα…

Γιατί νομίζεις ότι ο κόσμος καταλήγει σε τόσους εθισμούς που του μουδιάζουν το μυαλό;

Ίσως βέβαια να τον θεωρούσες υπεράνω των ικανοτήτων σου και γι’αυτό να τον απέρριπτες μονομιάς μέχρι τώρα. 

Και επειδή τον θεωρούσες ακατόρθωτο, αυτό συνεχίζει να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.

Ενώ ξέρεις πολύ καλά μέσα σου ότι αυτό είναι αυτό που ήθελες εξ αρχής.

Ξέρεις ότι αυτό θα σου φέρει τη μεγαλύτερη χαρά, ικανοποίηση, πληρότητα, αυτοσεβασμό και αναγνώριση.

Όμως σου λέω: αυτός είναι η Νέα σου Ιθάκη.

Το επόμενο βήμα για σένα λοιπόν, είναι να καθορίσεις αυτό:

Τι φοβάσαι περισσότερο απ’όλα;

Τι θα ήθελες, αλλά έχει τόσο πολύ κόπο, ενέργεια και δυσκολίες που σε αποθαρρύνει;

Τι είναι αυτό που σε θολώνει από τη δυσκολία, και καταλήγεις να ασχολείσαι με δευτερεύοντα και τριτεύοντα πράγματα και επιτυχίες;

Τι είναι ο μεγαλύτερος και πιο δύσκολος στόχος που θα μπορούσες να θέσεις;

Τι είναι αυτό που λες – ναι, θα το ήθελα, αλλά αποκλείεται εγώ να τα καταφέρω;

Πίστεψε στον εαυτό σου.
Άνοιξε τα φτερά σου και πέτα.
Γιατί αν δεν το κάνεις εσύ,
κανένας άλλος δεν πρόκειται να το κάνει για εσένα.

Κάτσε και συζήτησέ το με τον εαυτό σου.

Κάνε τις ερωτήσεις* των κλίσεων και των δυνάμεών σου (για τους συνδρομητές έχω pdf 25+33extra ερωτήσεων, μερικές εκ των οποίων είναι οι παρακάτω – γράφεσαι στη δεξιά στήλη).

Σκέψου και απάντα τις εξής ερωτήσεις για να βρεις πού είσαι δυνατός.

  • Τι σε κάνει πιο ευτυχισμένο στη ζωή σου; Τι σε ενθουσιάζει;
  • Τι θα έκανες εάν ήξερες ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αποτύχεις;
  • Τι φοβάσαι περισσότερο για την επόμενη γεννεά;
  • Εάν μπορούσες να είσαι μέρος του κοινού, στην δική σου κηδεία (100+ χρονών), τι θα ήθελες να ακούσεις τους ανθρώπους να λένε για εσένα;
  • Ποιας Επανάστασης θα ήθελες να ηγηθείς;

Όλες αυτές τις ερωτήσεις, γράψ’τες κάπου, και πάρ’τες μαζί σου σε ένα ήρεμο μέρος.

Που ξέρεις ότι δε θα σε ενοχλήσουν για τουλάχιστον μία ώρα.

Μπορείς στο δάσος, ή σε μία ωραία καφετέρια ή έναν κήπο στο κέντρο ή σε μία βιβλιοθήκη.

Όπου σε εμπέει περισσότερο.

Και κάτσε και γράψε ασταμάτητα.

Άφησε ελεύθερο το μυαλό σου.

Μη κριτικάρεις καμία ιδέα. Μην κριτικάρεις τίποτα.

Το νόημα είναι να τα βγάλεις από μέσα σου στο χαρτί απευθείας, με όσο λιγότερη λογοκρισία γίνεται.» κατέληξε ο Παναγιώτης.

Μετά από όλες αυτές τις ερωτήσεις, ο Γιώργος είχε μείνει άναυδος.

Απαντήσεις είχαν αρχίσει να ξεπηδούν στο μυαλό του, σκέψεις, ιδέες και όνειρα από καιρού ξεχασμένα.

Αφού τις κατέγραψε ο Γιώργος και τις συζήτησαν λίγο, τον ευχαρίστησε και έφυγε.

Στον δρόμο για τον γυρισμό άρχισε να σιγοσφυρίζει χαρούμενος.

Είχε πολύ καιρό να το κάνει.

Σημειώσεις:

**Αυτές, και αρκετές ακόμα ερωτήσεις, έχω στο (ανανεωμένο) pdf για τους συνδρομητές – 25 βασικές (+33 έξτρα) ερωτήσεις για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου – και έτσι να μπορείς να κάνεις πιο συνειδητά τα επόμενά σου βήματα.

Συνδρομητής μπορείς να γίνεις στα δεξιά βάζοντας το email σου και επιβεβαιώνοντάς το θα σου αποσταλλεί το link να τα κατεβάσεις.**

Αν σου άρεσε, like + share στο Facebook (ή όπου αλλού θες) :)

Αν θες να διαβάσεις περισσότερα για το ποιοι είναι οι 4 πιο συνηθισμένοι λόγοι που φοβόμαστε να πάρουμε αποφάσεις και το αναβάλλουμε συνεχώς – και πώς μπορούμε να τους ξεπεράσουμε, κοίτα εδώ: Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις

Προηγούμενη ιστορία εδώ – Μέρος 3: Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι;

Επόμενη ιστορία εδώ – Μέρος 5: Τι και αν το μετανοιώσω αυτό που επέλεξα;

Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι; (ιστορία Γιώργου part 3)

Στα προηγούμενα επεισόδια της ιστορίας:

Ο Γιώργος πέρασε μια δύσκολη περίοδο στη ζωή του.

Όμως, επέλεξε να γίνει ο κυβερνήτης της ζωής του και να αναλάβει τις ευθύνες του.

Αλλά πάνω απ’όλα, επέλεξε να συγχωρέσει τον εαυτό του για το παρελθόν που δεν μπορούσε να αλλάξει.

Έτσι, θέλοντας να μάθει περισσότερα για να βγει απ’τη «καταιγίδα» που αντιμετώπιζε, πήγε στον Παναγιώτη, τον διευθυντή και μέντορά του, για να τον ρωτήσει και να συζητήσουν ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Βρήκε, λοιπόν, τον Παναγιώτη στο γραφείο του, να κάθεται πίσω από ένα σωρό βιβλία και χαρτιά και να μελετάει.


«Παναγιώτη, θέλω να μου πεις το επόμενο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.»

«Τη σωστή κατεύθυνση προς τα πού;» ρωτάει πονηρά ο Παναγιώτης, αφήνοντας κάτω τα χαρτιά.

«Τι εννοείς, προς τα εκεί που θέλω να πάω»

«Ώστε ξέρεις πού θες να πας;»

«Θέλω να βγω από την καταιγίδα, είχαμε πει την προηγούμενη φορά…»

«Γιώργο μου, μου λες που ΔΕΝ θες να πας. Εγώ σε ρώτησα πού ΘΕΣ να πας. Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.»

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

«Γιατί δεν αρκεί το να θέλω να βγω απ’την καταιγίδα;»

«Σκέψου λίγο.

Τι θα γίνει εάν βγεις απ’την καταιγίδα και καταλάβεις πως βρίσκεσαι στο διαμετρικά αντίθετο σημείο από αυτό που ήθελες να πας;…

Πέρα απ’αυτό, δυστυχώς η ψυχολογία μας δεν είναι τόσο απλή όσο ο καιρός (έστω ότι ο καιρός είναι κάτι απλό).

Όσο θα συνεχίζεις να εστιάζεις στην «καταιγίδα» μέσα σου, τόσο αυτή θα συνεχίζει να διαιωνίζεται και να υπάρχει, και τόσο περισσότερο, ασυνείδητα, θα κάνεις ενέργειες που θα σε κρατάνε παγιδευμένο μέσα της. Σου ξαναλέω:

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

Θα πρέπει να αντιληφθείς πως το πρόβλημα είναι μια ψευδαίσθηση:

Δεν υπάρχει καταιγίδα – εσύ τη δημιουργείς μέσα σου.

Τείνουμε να πηγαίνουμε προς τα εκεί που εστιάζουμε, και αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας…»

Αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας.

«Άρα θα πρέπει να αρχίσω να εστιάζω πού θέλω να πάω αντί για πού δεν θέλω. Ωραία το κατάλαβα. Άρα θα πρέπει να το προσδιορίσω;» ρωτάει ο Γιώργος.

«Φυσικα! Χρειάζεσαι πρώτα να καθορίσεις έναν προορισμό, για να μπορέσεις να βγεις απ’την καταιγίδα.

Αυτό συζητούσαμε την προηγούμενη φορά, όταν σου έδωσα την προαγωγή. Χρειάζεσαι μια νέα Ιθάκη, έναν επόμενο προορισμό, ένα νέο όραμα για τη ζωή σου.

Τι να την κάνεις την “πυξίδα” και τους “χάρτες” να σου πουν πώς να πλοηγηθείς, εάν δεν ξέρεις ΚΑΝ ποιος είναι ο προορισμός σου;

Εσύ μου είπες την προηγούμενη φορά ότι νοιώθεις σα φτερό στον άνεμο. Οπότε προηγείται αυτό.

Πού πας;

Τι θες να κάνεις; 

Έθεσες ένα όραμα που είχαμε πει πριν από λίγο καιρό;» τον ρωτάει ο Παναγιώτης με περιέργεια.

«Όχι, σου είπα ότι δεν είχα καιρό για τέτοια πράγματα…

Άσχετα αν μετά κατάλαβα πως αυτά που σου έλεγα ήταν λάθος…

Ξέρω, κατά βάθος, ότι ο προορισμός δεν είναι μια βλακεία, αλλά κάνει τη διαφορά.

Απλά τα έλεγα αυτά για να δικαιολογήσω τη συμπεριφορά μου, που δεν έκανα τίποτα το αξιόλογο τόσο καιρό.

Η αλήθεια είναι ότι απλά δεν ξέρω τι θέλω…

Ή για να το θέσω καλύτερα – δεν ξέρω τι, ΑΠΟ ΟΛΑ αυτά που θέλω, είναι ο σωστός προορισμός για μένα.

Έχω τόσα πράγματα που θα ήθελα να κάνω – και τα θέλω όλα…

Δεν ξέρω τι να πρωτο-επιλέξω και τι να πρωτο-κάνω

Αλλά και πάλι με πιέζει ο χρόνος οπότε δε μπορώ να αφιερωθώ αυτή στη στιγμή στο να ξεκαθαρίσω 100% τι θέλω…» τελειώνει με έναν μεγάλο αναστεναγμό ο Γιώργος.

«Άρα απ’ότι κατάλαβα απ’όσα μου λες, φοβάσαι μην κάνεις τη λάθος επιλογή, και γι’αυτό δεν παίρνεις καμία σοβαρή απόφαση…»

«Ναι, θα μπορούσες να το πεις και έτσι…»

«Πολύς κόσμος δεν παίρνει μια απόφαση γιατί φοβάται.

*(βλέπε το άρθρο: Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις)

Φοβάται αν θα πάρει τη σωστή απόφαση.

Φοβάται πώς θα το πάρουν οι άλλοι.

Φοβάται τι θα σημαίνει αυτή.

Φοβάται μήπως κάνει λάθος και πρέπει να επιλέξει κάτι άλλο.

Ο μόνος λόγος για τον οποίον κάποιος δεν παίρνει αποφάσεις είναι, ουσιαστικά, ο φόβος.

Όμως θα’θελα να το βάλεις καλά στο μυαλό σου:

Το να έχεις τον οποιοδήποτε προορισμό είναι καλύτερο απ’το να μην έχεις καθόλου προορισμό.

Αν είναι να περιμένεις μέχρι να’σαι σίγουρος, ποτέ δε θα έρθει αυτή η στιγμή.

Πάντα παίζουμε με τις πιθανότητες και αυτά που έχουμε στα χέρια μας την εκάστοτε στιγμή.

Μαζεύεις τα δεδομένα που μπορείς για μια απόφαση, αλλά μετά έρχεται η ώρα που πρέπει να την πάρεις.

Η ώρα είναι τώρα.

Με αυτά που ξέρεις τώρα, τι αποφασίζεις;

Δε σου λέω να παίρνεις βιαστικές αποφάσεις.

Σου λέω όμως ότι πρέπει να αρχίσεις να παίρνεις περισσότερες αποφάσεις.

Να τις σκέφτεσαι καλά, να τα βάζεις κάτω και να τα ζυγίζεις, αλλά μετά να παίρνεις αμέσως την απόφαση και να μην το αναβάλλεις παραπάνω απ’όσο χρειάζεται.

Και όσες περισσότερες αποφάσεις θα παίρνεις, τόσο καλύτερος θα γίνεσαι σε αυτό.

Είναι και αυτό μία ικανότητα η οποία χτίζεται, σαν όλες τις άλλες, και είναι μια ικανότητα που ξεχωρίζει τους καλούς ηγέτες από τους υπόλοιπους. Το καλύτερο θα στο πω σε λίγο.

Θέτεις, λοιπόν, για αρχή έναν προορισμό από όλους αυτούς που θες. Όσο προχωράς, όσο τον πλησιάζεις, βλέπεις αν σου ταιριάζει, αν είναι αυτό που ήθελες ή όχι.

Αν δεν σε ικανοποιεί, πας στον επόμενο.

Η ευλυγισία σκέψης είναι ό,τι πιο σημαντικό.

Αν πιστεύεις πως μπορείς να κρίνεις, αν πηγαίνεις προς την σωστή κατεύθυνση ή όχι, χωρίς να βρίσκεσαι σε κίνηση, απατάσαι.

Είπαμε το κλασσικό: Δεν μετράει τόσο ο προορισμός όσο το ταξίδι. Το ποιος γίνεσαι στην πορεία.

Ούτε χρειάζεται να είναι 100% ξεκάθαρος αυτός ο προορισμός στην αρχή.

Για αρχή σε νοιάζει να συνεχίσεις το ταξίδι σου προς νέους προορισμούς.

Σε νοιάζει να δεις προς τα πού θες να πας, και να ξαναρχίσεις να κάνεις μικρά και σταθερά βήματα προς τα εκεί.

Όσο προχωράς, τόσο περισσότερο το ξεκαθαρίζεις μέσα σου τι είναι αυτό που θες, και τόσο περισσότερο θα μπορείς να διακρίνεις τα επόμενα βήματα και την πορεία σου.

Το καλύτερο ξέρεις ποιο είναι; Ότι ο δρόμος θα σου φανερώνεται όσο προχωράς.

Όμως θα πρέπει να είσαι ήδη σε κίνηση προς τα εκεί που θες. Γιατί η ζωή και ο κόσμος βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση προς τα κάπου, και αν δεν έχουμε επιλεξει – έστω και αδρά- εμείς αυτό το “κάπου” της δικής μας ζωής, τότε άλλοι το επιλέγουν για εμάς. Αν νομίζεις πως δεν είναι σε κίνηση η ζωή σου, τότε άλλος παίρνει τις επιλογές.

Χρειάζεται συνεχώς να έχεις έναν προορισμό κατά νου, γιατί αυτός είναι που σου καθορίζει την κατεύθυνση που θα πάρεις.

Ποιος, όμως, νομίζεις ότι είναι ο επόμενος, Μεγάλος σου Προορισμός; Και πώς ξέρεις ότι αυτός είναι πράγματι αυτό που θες;» καταλήγει ο Παναγιώτης.

«Έλα, ντε; Δεν ξέρω τι θέλω περισσότερο. 

Πώς μπορώ να ξέρω ΤΙ, απ’όλα αυτά, είναι αυτό που θέλω περισσότερο;

Πώς θα βρω ποιος είναι ο προορισμός που δε θα το μετανοιώσω στην πορεία και δε θα αλλάξω γνώμη;»

«Αυτό θα στο πω την άλλη φορά. Προς το παρόν σκέψου αυτά που είπαμε. Ξεκίνα να παίρνεις αποφάσεις, σκέψου αδρά την κατεύθυνση που θες να πας, και κάνε τα πρώτα βήματα.» του λέει με ένα πονηρό χαμόγελο ο Παναγιώτης κλείνοντας την κουβέντα.

 

Επόμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 2: Μήπως τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για μένα;

 

Θετική Αναβλητικότητα: Μια ασυνήθιστη λύση σε ένα συνηθισμένο πρόβλημα!

Αυτό το άρθρο αρχικά αναρτήθηκε από εμένα εδώ (στο ViralNews)- στις 8 Ιουνίου του 2015

ΌΛΟΙ μας πάσχουμε από αναβλητικότητα. Μπορεί να μη θέλουμε να το παραδεχτούμε. Μπορεί να το παραδεχόμαστε, αλλά να έχουμε παραιτηθεί και να μην παλεύουμε να της αντισταθούμε άλλο. Άλλοι μπορεί να έχουν αναλαμπές που μάχονται, και που ξανακατρακυλούν.

Ο περισσότερος κόσμος, σε όλη του τη ζωή αναβάλλει τα πιο σημαντικά πράγματα.

Αναβάλλουμε να ασκηθούμε, αναβάλλουμε να παράγουμε πραγματικό έργο, αναβάλλουμε να μάθουμε περισσότερα και να γίνουμε καλύτεροι, αναβάλλουμε ακόμα και να κάνουμε τα ταξίδια ή να ζήσουμε τις εμπειρίες που πάντα θέλαμε να ζήσουμε.

Σε προηγούμενό μου άρθρο στη σειρά με τους Σαμποτέρ, με τίτλο “Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα” είχα μιλήσει εκτενώς για το Αυτο-Σαμποτάζ της Αναβλητικότητας, τι είναι, από που πηγάζει, και είχα προτείνει 4 “αντίδοτα”, τρόπους να την αντιμετωπίσουμε. Όμως όλα αυτά μιλάνε για την “κακή” όψη της αναβλητικότητας. Την πασιφανή και κοινή άποψη του κόσμου ότι είναι κάτι κακό και δεν θα έπρεπε να το έχουμε. Είναι όμως έτσι;

Τα πάντα έχουν τη θετική και την αρνητική τους όψη, και έτσι θεωρώ πως και η Αναβλητικότητα έχει δύο όψεις. Εάν δεν μπορείς να τη δαμάσεις, μήπως μπορείς να στρέψεις αυτή τη μεγάλη δύναμή της υπέρ σου;

Πιστεύω πως αρκεί να είσαι παρατηρητικός για να μάθεις πώς να τη χρησιμοποιήσεις θετικά και να τη βάλεις να δουλέψει για σένα.

ΠΩΣ είναι δυνατόν η Αναβλητικότητα να μετατραπεί σε κάτι Θετικό;

Αυτό που συνειδητοποίησα είναι ότι υπάρχουν διάφορα είδη Αναβλητικότητας, και ΔΕΝ είναι όλα αρνητικά! Τα τελευταία 4-5 χρόνια παρατηρώ στον εαυτό μου ένα είδος αναβλητικότητας που αξίζει να αναφερθεί!

Ενώ δεν το έκανα συνειδητά, αυτό το πράγμα μου έφερνε δύναμη. Εάν το αξιοποιήσεις, μπορεί να σου φέρει απίστευτα παραγωγικές ώρες, μέρες, ή ακόμα και μήνες. Και υπάρχει εξήγηση για αυτό το είδος της Θετικής Αναβλητικότητας, καθώς φαίνεται ότι συμβαίνει σε ΟΛΟΥΣ μας ανά περιόδους, φαινομενικά κατά λάθος.

Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να βρίσκεται σε μια κατάσταση με κάτι ΜΕΓΑΛΟ που θα πρέπει να κάνεις και να σε πλακώνει ψυχολογικά, με ΞΕΚΑΘΑΡΗ ημερομηνία “λήξης”, και να έχεις μια νοοτροπία “Δεν θέλω να το κάνω αλλά ΠΡΕΠΕΙ…!” προς αυτά που πρέπει να κάνεις;

Ξαφνικά, όλα τα “όχι-και-τόσο-σημαντικά” πράγματα που έπρεπε ή ήθελες να κάνεις τόσο καιρό, γίνονται σημαντικά και ελκυστικά! Και από εκεί που προηγουμένως βαριόσουν οικτρά να κάνεις το οποιοδήποτε από τα παρακάτω, ήρθε επιτέλους η ώρα τους!

  • Θυμάσαι να καθαρίσεις το σπίτι σου.
  • Να τακτοποιήσεις τη ντουλάπα σου.
  • Να διαβάσεις εκείνο ή το άλλο βιβλίο.
  • Να πας γυμναστήριο ή για τρέξιμο ή για μπάλα.
  • Να βρεις ενδιαφέροντα άρθρα και βίντεο πάνω σε ό,τι σε προβληματίζει και να κοιτάς/διαβάζεις με τις ώρες.
  • Να βρεις τρόπους να κάνεις πιο αποδοτική τη δουλειά σου και να είσαι πιο παραγωγικός.
  • Να βρεις τρόπους να μάθεις να οργανώνεις το χρόνο σου.
  • Θυμάσαι παλιούς σου φίλους και αρχίζεις τα τηλέφωνα και τους καφέδες.
  • Ξεκινάς να δοκιμάζεις και να καλλιεργείς νέα σου ταλέντα, όπως η συγγραφή, η ζωγραφική και το τραγούδι.
  • Ασχολείσαι με τη βεράντα σου και τις γλάστρες.
  • Πειραματίζεσαι στη μαγειρική.
  • Βγαίνεις όλη τη μέρα για ψώνια.

Με εκπλήσσει το πόσο δημιουργικοί και παραγωγικοί μπορούμε να γίνουμε όταν αφορά τρόπους να αποφύγουμε αυτό το ένα σημαντικότερο πράγμα που ΞΕΡΟΥΜΕ μέσα μας ότι πρέπει να κάνουμε…

Γιατί κατά βάθος αγαπώ τις εξεταστικές και τις περιόδους πίεσης…

Στην περίοδο εξεταστικής δημιούργησα το site μου. Έγραφα καθημερινά. Ασκούμουν περισσότερο. Διάβαζα περισσότερα βιβλία, άρθρα σε blogs, επιστημονικές έρευνες ή οτιδήποτε μου κινούσε την περιέργεια (κανένα απ’αυτά δεν είχε σχέση με τις εξετάσεις μου, προφανώς…). Έβλεπα περισσότερα βίντεο, ταινίες, TED talks κλπ. Ήθελα να παίξω περισσότερο. Είχα όρεξη να βγω περισσότερο. Κοινωνικοποιούμουν περισσότερο.

Οι εξεταστικές για μένα ήταν υπερ-παραγωγικές περίοδοι. Έμαθα πράγματα για τις επιχειρήσεις. Για τα οικονομικά και τη διαχείρισή τους. Για την άσκηση. Για τη διατροφή. Για το marketing. Πώς να χειρίζομαι το Photoshop. Πώς να φτιάξω στο wordpress δικό μου site.Έκανα παραστάσεις λάτιν χορού. Έμαθα περισσότερα για την διαχείριση του χρόνου μου. Για τη διαχείριση των συναισθημάτων μου και τη συναισθηματική και κοινωνική νοημοσύνη. Γνώρισα καταπληκτικά και πολύ αξιόλογα άτομα. Πέρασα καταπληκτικά.

Επίσης ολοκλήρωσα πολλά πράγματα που από καιρού είχα αφήσει ανεκπλήρωτα:

Εν όψει εξεταστικής ήταν που έγραψα το πρώτο μου βιβλίο (Μάιο 2014), και εν όψει εξεταστικής ήταν που μετέφρασα και εξέδωσα το βιβλίο μου στα Ελληνικά, ενώ το είχα μισοτελειωμένο για μήνες χωρίς να το τελειοποιώ. Εν όψει εξετάσεων ήταν που πήγα στο Λονδίνο, στο UPW του Tony Robbins που το ανέβαλλα επί χρόνια τώρα, και τόσο καιρό έλεγα ότι ήθελα να πάω (ήταν εκπληκτική εμπειρία) – εν όψει εξετάσεων κίνησα ουρανό και γη για να μπορέσω να πάω. Σε εξεταστικές επίσης ήταν που είχα ετοιμάσει και είχα κάνει σεμινάρια για την Συναισθηματική Νοημοσύνη. Και τόσα άλλα.

Μάλλον εν τέλει τις αγαπώ πολύ τις εξεταστικές και δε θέλω να το παραδεχτώ!

Εν όψει εξεταστικών, δηλαδή σημαντικής Ημερομηνία Λήξεως με πολύ βαρύ πρόγραμμα και πράγματα που έπρεπε να κάνω, έκανα ό,τι τρέλα μπορείς να φανταστείς, σημαντική ή όχι, εύκολη ή δύσκολη, ακόμα και πράγματα τα οποία ανέβαλα για ΜΗΝΕΣ, αρκεί να ήταν ΑΣΧΕΤΑ με το Πιο Σημαντικό Πράγμα που είχα να κάνω (να διαβάσω για την εξεταστική)…

Φυσικά να αναφέρω ότι οι καλύτερες εξεταστικές μου ήταν αυτές που ξεκινούσα όλη αυτή την υπερπαραγωγικότητα πιο νωρίς, και ναι μεν λειτουργούσα όπως προανέφερα, αλλά μπορούσα να το κρατήσω σε μια υγειή ισορροπία και διάβαζα αρκετά παράλληλα (3-7+ ώρες καθημερινά για τη σχολή).

Ένας πολύ καλός μου φίλος τις προάλλες, μοιράστηκε μαζί μου αυτό τον όρο – της ΘΕΤΙΚΗΣ Αναβλητικότητας, και ξαφνικά ήταν λες και όλα τα κομμάτια μπήκαν στη θέση τους. Εύρηκα!

Άλλο ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την “Εργαλειοθήκη της Παραγωγικότητάς μας”! :)

Ώρα για Δράση:

1. Εάν έχεις ήδη κάτι ΜΕΓΑΛΟ σαν στόχο ή υποχρέωση που σε πιέζει, τότε προσπέρνα αυτό το βήμα. Εάν όχι, κανόνισε ένα-δυο πολύ δύσκολα και μεγάλα επιτεύγματα / στόχους /πράγματα να κάνεις, στην κορυφή των προτεραιοτήτων σου:

Σημαντικά πράγματα, με έναν αέρα (σχετικού) επείγοντος και μια συγκεκριμένη “Ημερομηνία Λήξεως ή εκπλήρωσης ή παραδόσεως κλπ. Πράγματα που ξέρεις ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις εάν δεν τα κάνεις, σε σένα, στην οικογένειά σου, στους φίλους σου, και είναι σημαντικά. 

Με το να τα κάνεις αρκετά μεγάλα, πυροδοτείς την αναβλητικότητα! Ξαφνικά, τα πάντα γίνονται πιο ενδιαφέροντα και ευχάριστα, παραδόξως!

2. Κάνε μια λίστα με πολλά μικρά (ή μεγάλα) πράγματα που ήθελες να κάνεις όλον αυτόν τον καιρό, αλλά ποτέ δεν έβρισκες τον “χρόνο” ή την όρεξη να τα κάνεις… Πράγματα που θα πρέπει να είναι ΑΣΧΕΤΑ, ή φαινομενικά άσχετα από τη Νούμερο Ένα προτεραιότητά σου (κοίτα Βήμα 1). Κάνε projects, σχεδίασε αποδράσεις/ διακοπές, βρες βιβλία που σου κινούν το ενδιαφέρον, ενδιαφέροντα βίντεο, άρθρα και sites. Βρες τους τομείς που χωλαίνεις και θες να βελτιώσεις.

Φτιάξε μια μεγάλη μακροσκελή λίστα, βάλε προτεραιότητες, και άρχισε να ΚΑΝΕΙΣ πράγματα απ’αυτή τη λίστα – ναι μεν φαινομενικά άκυρα σε σχέση με την κορυφαία σου προτεραιότητα, η οποία θα έχει και κυρώσεις, αλλά και πάλι σημαντικά για σένα!

Δε σε παρακινεί αρκετά η αίσθηση του να πηγαίνεις “ΠΡΟΣ” τους στόχους σου; Τότε η αίσθηση του να “ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΣΑΙ” από αυτά που δε θες να κάνεις, σίγουρα θα δουλέψει περισσότερο!

Βρίσκοντας τρόπους να διοχετεύσεις παραγωγικά την αναβλητικότητά σου, θα αυξήσεις την παραγωγικότητά σου στο 100απλάσιο, και ξαφνικά θα έχεις περισσότερη Θέληση για ζωή και ελευθερία.

Ρίξε μια ματιά σε αυτό εδώ το άρθρο (της NYtimes) εάν θες περισσότερες λεπτομέρειες επί του θέματος της Θετικής Αναβλητικότητας! :)

“Ευτυχώς, αναφέρει, αυτοί που αναβάλλουν, μπορούν να είναι πολύ καλοί στην αυτο-εξαπάτηση, μια ικανότητα που παρατηρήθηκε και από τον Dr. Steel.“Η Παραγωγική Αναβλητικότητα είναι λίγο προσποιητή, όπως το να βάζεις το ρολόι σου 5 λεπτά μπροστά,” μου είπε. “Ξέρεις ότι το έκανες, αλλά και πάλι προσποιήσαι ότι δεν το έκανες.””

“Δεν μπορούν όλοι να το κάνουν. Νομίζω πως δουλεύει καλύτερα για αυτούς που νοιώθουν ενοχές για την αναβλητικότητά τους, και θέλουν να τις καταπραΰνουν. Εάν είσαι από τους ανθρώπους που καθαρίζουν το δωμάτιό τους την ημέρα πριν απ’τις εξετάσεις, τότε σίγουρα θα δουλέψει.”

Θα ήθελα να διαβάσω τις απόψεις σου και τις σκέψεις σου, οπότε γράψε μία-δυο λέξεις στα σχόλια!

Ευχαριστώ!

Πόσο θα μου πάρει να πετύχω τη Φώτιση;

image courtesy of 5isalive.deviantart.com

Κάποτε ένας νέος ταξίδεψε πολλά χιλιόμετρα για να βρει έναν πολύ γνωστό πνευματικό διδάσκαλο.

Όταν τελικά συνάντησε τον σοφό, του είπε ότι ο βασικός σκοπός στη ζωή του ήταν να γίνει ο σοφότερος άνθρωπος της χώρας.

Γι’αυτό χρειαζόταν τον καλύτερο διδάσκαλο που μπορούσε να βρει, και να τον βοηθήσει να κατακτήσει τη φώτιση.

Βλέποντας τον ενθουσιασμό του νεαρού, ο δάσκαλος συμφώνησε να μοιραστεί τις γνώσεις του μαζί του και να τον πάρει υπό των φτερών του.

“Πόσος καιρός χρειάζεται για να βρω τη φώτιση;” ρώτησε αμέσως το αγόρι.

“Τουλάχιστον πέντε χρόνια”, απάντησε ο δάσκαλος.

“Δεν μπορώ να περιμένω πέντε χρόνια! Τι και αν μελετήσω και προσπαθήσω δύο φορές πιο σκληρά από τους προηγούμενους μαθητές σου;” ξαναρωτά.

“Δέκα χρόνια” λέει ο σοφός.

“Δέκα χρόνια!!! Και άμα μελετάω μέρα και νύχτα, με όλη μου την ενέργεια και τη θέληση;

Αν έβαζα την τριπλάσια προσπάθεια;

Τότε πόσο θα μου έπαιρνε για να γίνω ο σοφός που πάντα ονειρευόμουν να γίνω;” είπε ο μικρός.

“Δεκαπέντε χρόνια” του λέει ο δάσκαλος.

Το αγόρι μπερδεύτηκε.

Τον κοιτάει με απορρημένο βλέμμα:

“Πώς είναι δυνατόν όταν σου λέω ότι θα προσπαθήσω δύο και τρεις φορές σκληρότερα και θα αφιερώσω περισσότερη ενέργεια και θέληση, εσύ να μου λες ότι θα μου πάρει περισσότερο χρόνο;” ρωτάει έκπληκτος.

“Η απάντηση είναι απλούστατη”, του λέει ο δάσκαλος.

“Εφόσον το ένα σου μάτι θα είναι εστιασμένο στην ανταμοιβή όλο και περισσότερο, σου μένει μόνο ένα μάτι για να εστιάσεις στη διαδικασία.

Έτσι όσο περισσότερο θα εστιάζεις στο αποτέλεσμα, τόσο λιγότερο εστιασμένος θα είσαι στο τώρα, και θα αποσπάσαι πιο εύκολα. “

“Γι’αυτό θα σου πάρει περισσότερο χρόνο.”

Μερικές Σκέψεις…

Το παιδί αντί να συγκεντρωθεί σε αυτό που θα μπορούσε να δώσει και να αφιερώσει μέχρι να φτάσει στον τελικό του προορισμό, το μυαλό του ήταν συγκεντρωμένο σε αυτό που θα έπαιρνε ΟΤΑΝ θα έφτανε.

  • Εσύ σε τι εστιάζεις;
  • Έχεις σκεφτεί τι θέλεις;
  • Έχεις βρει ποια είναι η διαδικασία;
  • Έχεις αφιερωθεί σε αυτή; Ή αφήνεις πολλά περιθώρια για αποσπάσεις;
  • Προσπαθείς σκληρά, ή προσπαθείς έξυπνα;
  • Έχεις αφιερωθεί σε αυτό, ή το κάνεις με μισή καρδιά, σαν “το αναγκαίο κακό” για αυτό που θες να φτάσεις;
  • Ευχαριστιέσαι τη διαδικασία ή όχι;
  • Γιατί, θες δε θες, η διαδικασία είναι η ίδια σου η ζωή και καθημερινότητα. Όταν μεγαλώσεις περισσότερο, τη διαδικασία θα θυμάσαι, όχι τον στόχο.

Και μετά τη “φώτιση”, θα πρέπει να ξαναεπιστρέψεις στην καθημερινότητά σου.

Φρόντισε να την κάνεις να σου αρέσει, γιατί μόνο αυτή υπάρχει.

Ούτε το παρελθόν ούτε το μέλλον δεν είναι υπαρκτά, παρά μόνο προβολές της νόησης και του μυαλού μας.

4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας

Μπορείς να διαβάσεις το προηγούμενο άρθρο μου επί της Αναβλητικότητας εδώ:

Και τα 3 προηγούμενα άρθρα της σειράς “Τα Αντίδοτα”, εδώ:

Αφού αναλύσαμε λίγο το θέμα της Αναβλητικότητας και το πώς και γιατί κυριαρχεί στις ζωές των περισσοτέρων από εμάς, θα πρέπει τώρα να εφοδιαστούμε με μερικά “αντίδοτα” για αυτό το “δηλητήριο”.

Εδώ συνεχίζουμε, λοιπόν, με 4 πολύ χρήσιμα “Αντίδοτα” της Αναβλητικότητας:

1. Δώσε στον εαυτό σου την Άδεια να είναι άνθρωπος

ΕΠΕΤΡΕΨΕ, δώσε το δικαίωμα στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος (αγγλιστί αυτό που λένε “give yourself permission to be human”).

Να στο ξαναπω γιατί είναι σημαντικό:

Επέτρεψε στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος.

Εν ολίγοις, αποδέξου την ανθρώπινη φύση σου. Μην περιμένεις την τελειότητα. Περίμενε την ατέλεια, τις δυσκολίες, τα εμπόδια, το ζόρισμα, τα συναισθηματικά πάνω και κάτω.

Αυτός είναι ένας απ’τους σημαντικότερους νόμους της φύσης – η ατέλεια και η συνεχόμενη εξέλιξη και πρόοδος.

Όταν έχεις καλύτερες προσδοκίες (και ο χάρτης της πραγματικότητας είναι πιο ακριβής), όχι μόνο θα είσαι πιο χαρούμενος αλλά θα απογοητεύεσαι πολύ πιο δύσκολα από αυτά που σου συμβαίνουν ή βλέπεις καθημερινά.

Αυτό εννοείται πως δεν σημαίνει να τα παρατήσεις, αλλά ακριβώς το αντίθετο: ότι τα εμπόδια είναι σίγουρα, όπως πάντα ήταν, και θα πρέπει να είσαι προνοητικός και εφευρετικός, αναμένοντας τα, για να βρεις νέες λύσεις και τρόπους για να τα προσπεράσεις.

Το να πιστεύεις στην ατέλεια δεν σημαίνει ότι παραδίνεις τα όπλα.

Σημαίνει ότι έχεις μια πιο ρεαλιστική εικόνα της πραγματικότητας και συνεπώς θα έχεις καλύτερα αποτελέσματα και διάθεση, γιατί θα ξαφνιάζεσαι πολύ λιγότερο. Πρόβλημα λέμε κάτι το οποίο δεν το είδαμε να έρχεται.

Αν το περιμένεις από πριν, και έχεις προβλέψει τι μπορεί να πάει στραβά, και έχεις κάνει κάτι για αυτό, τότε είσαι προνοητικός.

Κατανόησε ότι είναι φυσιολογικότατο να έχεις τα πάνω σου και τα κάτω σου, και μην προσπαθείς να κουκουλώσεις τα συναισθήματά σου. Τα συναισθήματα είναι κάτι που όσο προσπαθείς να τα κρύψεις, μασκαρέψεις και καταπιέσεις, τόσο πιο πολύ θα ενισχύονται και θα γυρίσουν να σε φάνε – όπως ανέφερα στη σειρά άρθρων με τα “αντίδοτα” – εδώεδώ και εκεί.

2. Ξεκίνα να καταγράφεις και να αναλογίζεσαι τις επιτυχίες σου…

Ή αλλιώς, γίνε υποστηρικτής του εαυτού σου και σταμάτα να είσαι ο δικαστής του.

Αντί να βάζεις τον εαυτό σου στη γωνία και να τον δικάζεις, να τον επιπλήττεις και να τον βασανίζεις συνεχώς – ενώ ξέρεις ότι έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεδομένων των εκάστοτε περιστάσεων, γίνε ο καλύτερός του φίλος.

Αν ένας φίλος σου περνούσε ακριβώς τα ίδια, τι θα του έλεγες; Θα τον κατηγορούσες, θα τον τιμωρούσες και θα τον αποδοκίμαζες ακόμα περισσότερο; Ακόμα και να ήξερες ότι δεν έκανε το καλύτερο που μπορούσε;

Όχι, δεν θα τα έκανες.

Θα τον υποστήριζες, θα προσπαθούσες να του φτιάξεις τη διάθεση και θα τον ενίσχυες.

Πιθανόν να αναδείκνυες μια άλλη οπτική γωνία του γεγονότος, ίσως καλύτερη.

Ίσως να τον πήγαινες μια βόλτα να τον κεράσεις κάτι ή να του έκανες ένα μικρό δωράκι για να σταματήσει να το σκέφτεται.

Ίσως απλά να προσπαθούσες να του αποσπάσεις την προσοχή.

Ίσως να του θύμιζες παλαιότερες επιτυχίες του, ή επιτυχίες που έχει τώρα σε άλλους τομείς και πτυχές της ζωής του.

Αν ήξερες ότι δεν προσπάθησε αρκετά, θα του το έλεγες μόνο αφού του έφτιαχνες τη διάθεση, τον έκανες να αισθανθεί καλύτερα, και καθόσασταν εκ των υστέρων να το συζητήσετε για να βάλετε τα πράγματα σε μια σειρά και να δείτε τώρα τι μπορεί να γίνει.

Γιατί, λοιπόν, να μην κάνουμε το ίδιο και στον εαυτό μας;

Γιατί να μην αρχίσουμε να τον υποστηρίζουμε και να γίνουμε οι καλύτεροί του φίλοι, αντί να είμαστε ο χειρότερος εχθρός του;

Μια ολόκληρη ζωή θα περάσουμε μαζί του ούτως ή άλλως…

  • Αν βλέπεις έναν φίλο σου να προσπαθεί να τα κάνει όλα απολύτως τέλεια , τι κάνεις;
  • Αν τον βλέπεις να έχει κάτι πολύ σημαντικό που θα μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή αν το μοιραζόταν ή αν το έκανε δημοσίως, αλλά αυτός θέλει να το κάνει “τέλειο” ή να γίνει πρώτα “ο καλύτερος”, τι κάνεις;
  • Αν είναι άνω του μετρίου καλός σε κάτι, αλλά δεν θέλει να σε διδαξει γιατί λέει πως “δεν είναι ο καλύτερος”, τι κάνεις;

Μάλλον προσπαθείς να τον καθησυχάσεις, του λες ότι “αποκλείεται ούτως ή άλλως να γίνει τέλειο”, αποδέχεσαι πως όντως δεν είναι ο καλύτερος, πως όντως έχει τις ατέλειές του και αυτός σαν άνθρωπος, αλλά δεν σε νοιάζει.

Ως άνθρωποι ξεχνάμε πολύ εύκολα το παρελθόν, και ιδίως τις επιτυχίες του παρελθόντος μας.

Θα σε συμβούλευα, λοιπόν, να ξεκινήσεις να τις καταγράφεις κάπου – είτε στο κινητό σου, είτε σε κάποιο τετράδιο ή σημειωματάριο.

Κάν’το καθημερινά, και κάν’το όσο μικρές και να είναι αυτές οι επιτυχίες. Και ρίξε ξανά μια ματιά στο τέλος της εβδομάδας και στο τέλος του μήνα.

Θα εκπλαγείς με το πόσα κάνουμε καθημερινά και τα παίρνουμε για δεδομένα – και τα ξεχνάμε δίχως να τους δώσουμε τη δέουσα προσοχή, αντί να τα χρησιμοποιούμε για να μας ανεβάζουν την αυτοπεποίθηση και σαν σκαλοπάτι για να πάμε παραπέρα.

3. Θέσε δικές σου “Ημερομηνίες Λήξης” και Ποινές

Ζούμε σε μία κοινωνία που βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Οι λογαριασμοί του τηλεφώνου ή του κινητού μας έχουν ημ/νια λήξης. Ό,τι είναι στο ψυγείο έχει ημ/νια λήξης. Τα φάρμακα έχουν. Ο λογαριασμός της εφορίας, ή της πληρωμής του δανείου ή της πιστωτικής, ή οι λογαριασμοί του αυτοκινήτου έχουν ημ/νία λήξης. Το φοιτητικό πάσο έχει ημ/νία λήξης, η ταυτότητα, το διαβατήριο και το δίπλωμα οδήγησης επίσης.

Επιπλέον όλα τα παραπάνω συνοδεύονται και με κυρώσεις εάν δεν υπακούσουμε πριν την αναγραφόμενη ημ/νία.

Πληρώνεις παραπάνω, ή σου κόβουν το τηλέφωνο, το ρεύμα, το νερό, πληρώνεις πρόστιμα, σου παίρνουν το δίπλωμα, το αυτοκίνητο ή το σπίτι κ.ο.κ. Αν φας ή πιεις ληγμένα, κινδυνεύεις να πάθεις δηλητηρίαση.

Και η απλή λογική έρχεται να ρωτήσει:

Αν όλα αυτά δεν είχαν ποινές και κυρώσεις, θα τα έκανες στην ώρα τους;

Θα πήγαινες να τα πληρώσεις προτού λήξουν ή θα τα άφηνες να μαζευτούν; Θα τα έτρωγες μη χαλάσουν ή δεν θα σε ένοιαζε καθόλου; Θα πήγαινες να ανανεώσεις διαβατήρια, ταυτότητες και διπλώματα στην ώρα τους, ή δεν θα σε ένοιαζε;

Η απλή λογική μου φωνάζει ένα μεγάλο ΟΧΙ.

Η αλήθεια όμως είναι ότι αν η κοινωνία βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές, τότε η Προσωπική Επιτυχία βασίζεται σε “εσωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Θα πρέπει να θέσεις ΔΙΚΕΣ σου ημερομηνίες λήξης και ποινές!

Αν δεν πήγαινες να πληρώσεις τους λογαριασμούς αν δεν είχαν ποινή, τότε γιατί να πας στο γυμναστήριο μέχρι αύριο αν δεν έχει ποινή μέσα στην επόμενη εβδομάδα; Γιατί να κόψεις το κάπνισμα αν δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο (ποινή) μέχρι το τέλος του μήνα; Γιατί να αναγκαστείς να παράγεις περισσότερο απ’όσο παράγεις μέχρι τώρα και να ζοριστείς, αν δεν έχει κάποια ποινή το να μην το κάνεις;

Η αλήθεια είναι ότι περιμένουμε τα πράγματα να μας έρθουν από μόνα τους, και δεν είμαστε αρκετά σίγουροι ή πεπεισμένοι ώστε να θέσουμε από μόνοι μας Ημερομηνία Λήξης και σοβαρές Κυρώσεις αν δε γίνει. 

Και γι’αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι αν τους αφήσεις χωρίς ένα “εξωτερικά προκαθορισμένο” πρόγραμμα, deadlines, χρονικά περιθώρια, και κυρώσεις που υπάρχουν στα πλαίσια της δουλειάς, του σχολείου και του Πανεπιστημίου, ΔΕΝ μπορούν να λειτουργήσουν από μόνοι τους.

Επίσης γι’αυτό στις περισσότερες εξεταστικές τα αφήναμε όλα για τελευταία στιγμή εάν πιστεύαμε ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε. Και εκεί να βλέπεις εργασίες μηνών να γίνονται μέσα σε ένα βράδυ ή σε μία-δύο εβδομαδες, και να χαίρεσαι, γιατί πιστεύεις ότι η “νοοτροπία της τελευταίας στιγμής” λειτουργεί!

Όμως, δυστυχώς, όσον αφορά τις Προσωπικές Επιτυχίες τα πράγματα δε δουλεύουν έτσι απλά. Τους άλλους δεν τους νοιάζει αν θα καταφέρεις αυτά που θες, για τον απλούστατο λόγο ότι έχουν και αυτοί τα “θέλω” τους, τα “πρέπει” τους και τα όνειρά τους, και το δικό τους τέρας της αναβλητικότητας να αντιμετωπίσουν. Οπότε, αν δεν έχουν κάτι να κερδίσουν, θα συνεχίσουν να μη νοιάζονται και είναι φυσιολογικό.

Οπότε ένα απτό παράδειγμα που βρήκα ότι λειτουργεί για μένα είναι αυτό, και το αξιοποιώ όσο περισσότερο και όπου μπορώ – αυτό είναι ένα παράδειγμα που έβαλα με ένα φίλο μου στοίχημα να διαβάσω 6 ώρες Ιατρική, μέχρι τις 7μμ, σε περίοδο που ήμουν διακοπές κιόλας:

_______study6h

 

Το κατάφερα, ήμουν κομμάτια στο τέλος, αλλά άξιζε γιατί είχα καιρό να διαβάσω τόσο για τη σχολή, πόσο μάλλον σε διακοπές.

Δες αν θες αυτό εδώ το βιντεάκι στο 5:46 για 2-3 λεπτά, για να καταλάβεις γιατί έκανα το παραπάνω. Μιλάει για ακριβώς αυτό το φαινόμενο. Μπορώ άνετα να πω πως το πιο ισχυρό αντίδοτο της αναβλητικότητας είναι οι προκαθορισμένες Ημερομηνίες λήξης (αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές), με κυρώσεις εάν τις παραβούμε (επίσης αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές):

Χρησιμοποίησε τη δημιουργικότητά σου και πάρε πρωτοβουλίες.

Αυτό είναι που θα κάνει τη διαφορά.

Και ναι, δεν θα έχεις κάποιον πάνω απ’το κεφάλι σου να σε παρακολουθεί αν το’κανες ή όχι – αλλά θα βλέπεις εσύ τον εαυτό σου, και θα το ξέρεις εσύ.

Οπότε το τι κάνεις καθορίζει και το τι εικόνα θα έχεις για τον εαυτό σου – κάποιου που κάνει αυτό που λέει ή κάποιου που κρύβεται πίσω απ’το δάχτυλό του.

4. “Αρκετά καλό” VS “Τέλειο”

Απ’το παραπάνω μπορούμε να δούμε ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι τέλεια, αλλά “αρκετά καλά”, αρκεί να λειτουργεί.

Έχουμε μάθει από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα τεστ και τα διαγωνίσματα, ότι θα πρέπει να πάρουμε 10/10, ή 20/20, και να τα κάνουμε όσο πιο τέλεια γίνεται.

Όμως ο πραγματικός κόσμος δεν είναι έτσι.

Στον πραγματικό κόσμο, είναι δυνατόν κάποιος που κάνει 10 να μην έχει αποτελέσματα, ενώ κάποιος άλλος να κάνει 5 ή 7 ή ακόμα και 1-2 συγκεκριμένα πράγματα, αλλά αυτά που κάνει να λειτουργούν και έτσι να έχει τα αποτελέσματα που θέλει.

Δεν έχει να κάνει με το αν η ζωή είναι δίκαια ή όχι (όποτε ακούω για το πόσο άδικη είναι η ζωή στο μυαλό μου έρχεται αυτό το άρθρο – ότι ο άλλος έχει μάλλον μια τελείως λάθος οπτική για το τι εστί δικαιοσύνη).

Έχει καθαρά να κάνει με το τι λειτουργεί και συμβαδίζει με την πραγματικότητα και τη φύση των πραγμάτων, και τι όχι.

Στη θεωρία πολλά μπορεί να ισχύουν, όμως στην πράξη θα πρέπει να πειραματιστείς και να δεις από μόνος σου, τι λειτουργεί για σένα και τι όχι!

Οπότε, ό,τι και να κάνεις, μην περιμένεις να είναι τέλειο πριν το “εκδόσεις”, πριν το δει ο κόσμος.

Θα το δει ο κόσμος, και θα δεις μόνος σου τι λειτουργεί και τι όχι, και αναλόγως θα το βελτιώσεις.

Είναι αρκετά καλό; Αρκεί.

Δεν τον νοιάζει κανέναν το τέλειο. Τον νοιάζει αν λειτουργεί ή όχι, αν τον βοηθάει ή όχι.

Σε αυτά που έκανες μέχρι τώρα και ήθελες την τελειότητα – αναρωτήσου : άξιζε τελικά η εξαντλητική προσπάθεια ή η αναμονή; Ή απλά ανέβαλες την κρίσημη στιγμή, λέγοντας ότι “δεν είναι τέλειο ακόμα”;

Έχεις μια ιδέα ή ένα project στο μυαλό σου;

Μήπως το να ξεκινήσεις να εφαρμόζεις αυτά που μαθαίνεις, να αναλαμβάνεις περισσότερες ευθύνες και να κάνεις σημαντικά βήματα, θα σε αναγκάσουν να βελτιωθείς καθ’οδόν και θα σου βάλουν την απαιτούμενη πίεση για να ανταπεξέλθεις;

Μήπως το να δημιουργήσεις μια beta δοκιμαστική έκδοση που να λειτουργεί “σχετικά καλά” είναι το βασικότερο, και τα υπόλοιπα τα βρίσκεις στην πορεία;

Μήπως το να πατήσω “Δημιοσιοποίηση” τώρα, χωρίς να διορθώσω τα ορθογραφικά, είναι σημαντικότερο, και τα διορθώνω αμέσως μετά; ;)

 

Περί αντιδότων αναβλητικότητας έχω πολλά περισσότερα να αναφέρω απ’όσα χώρεσαν σε αυτό το άρθρο, οπότε ακολουθούν μελλοντικά και άλλα.

Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα

Παρακάτω αναλύω τα εξής:

  • Τι είναι η Αναβλητικότητα;
  • Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"
  • Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις
  • Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα

Όπως παρατηρήσατε πέρασαν 2 μήνες σχεδόν από το τελευταίο μου άρθρο. Απ'τη μία είχα και άλλες υποχρεώσεις, διάβασμα και προετοιμασία για το Proficiency στα αγγλικά - ναι, δεν το έχω πάρει ακόμα και έγραψα βιβλίο στα αγγλικά! Να είναι καλά ο Γιώργος Κουρόγιωργας που με βοήθησε αφάνταστα να το βελτιώσω στη 2η έκδοσή του.

Αλλά πριν από ενάμιση μήνα, γράφοντας αυτό το άρθρο για την αναβλητικότητα, όσο αναλογιζόμουν το πρόβλημα, και πριν φτάσω να αναλύσω τις λύσεις, με έπιασε και εμένα η αναβλητικότητα και το άρθρο αυτό έμεινε στα πρόχειρα για ένα μήνα τώρα.

Η αναβλητικότητα είναι κάτι που όλους μας ταλαιπωρεί. Άλλοτε για μικρά και άλλοτε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Και υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δαπανούν τον χρόνο τους (ίσως και μια ζωή), για άλλα πράγματα από αυτό που τους ενδιαφέρει λόγω αναβλητικότητας και άλλοι, οι οποίοι μπορούν αμέσως να κινηθούν χωρίς κανέναν δισταγμό.

Και γι'αυτό η αναβλητικότητα μπορεί να ανακηρυχθεί ο Νούμερο 1 Σαμποτέρ του εαυτού μας, του μέλλοντος μας, των ονείρων μας, των επιτυχιών μας, των σχέσεών μας, της οικονομικής μας άνεσης, της ζωντάνιας και της υγείας μας.

Τι είναι η Αναβλητικότητα;

Ουσιαστικά η αναβλητικότητα είναι μια έκφραση του φόβου: το "πάγωμα" ή η "φυγή", στην αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος (fight or flight or freeze).

Εν ολίγοις, όντας είδος "παγώματος", έχει τη ρίζα της βαθειά μέσα στον "αρχαιότερο" εγκέφαλο του ανθρώπου - στον ερπετικό εγκέφαλο (reptilian brain) - εκεί απ'όπου πηγάζει η αντίδραση fight/flight/freeze.

Κάτι συμβαίνει ή κάτι πρόκειται να μας συμβεί που μας τρομάζει, και αρχίζουμε να προσπαθούμε να το αναβάλουμε (ενεργοποιείται άμυνα της αναβλητικότητας).

Στη συνέχεια ο "λιμβικός" εγκέφαλος θα δημιουργήσει τα συναισθήματα, την ένταση, το τι και πώς θα νοιώσεις, καθώς και το τι εν τέλει θα κάνεις (πχ να πατήσεις το snooze/αναβολή στο ξυπνητήρι αντί να ξυπνήσεις, ή να παραμείνεις στον καναπέ  σου αντί να πας γυμναστήριο).

Τελευταίος και καταϊδρωμένος έρχεται ο "ανθρώπινος" εγκέφαλος (ο "νεοφλοιός"): το μόνο που έχει να κάνει είναι να βρει εκ των υστέρων μια "εξήγηση/εκλογίκευση/δικαιολογία" που να είναι αρκετά ικανοποιητική, γιατί έκανες αυτό που έκανες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν έχει καμία σχέση με το γιατί πραγματικά συνέβη.

Οι πεποιθήσεις μας και οι προσδοκίες μας εμπλέκονται στο κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι που θα συμβεί - ένα "αναπάντεχο" γεγονός ή πρόβλημα πχ - και το κατά πόσον θα μπούμε σε αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος, καθώς και το πώς θα νοιώσουμε και πώς θα αντιδράσουμε. Οι πεποιθήσεις που έχουμε μέσα μας και ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο θα σε βοηθήσει να επιλέξεις αν θα πολεμήσεις, αν θα το βάλεις στα πόδια, ή αν θα το αναβάλλεις για αργότερα (πάγωμα).

Το θέμα είναι ότι από την ανατροφή μας οι περισσότεροι - από την οικογένεια, από την κοινωνία, από το σχολείο - έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας ότι όλα θα έπρεπε να είναι τέλεια, εύκολα και βολικά, και έτσι φοβόμαστε την ατέλεια, τις δυσκολίες και το ξεβόλεμα. Δεν τα αποδεχόμαστε.

Δεν είμαστε εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουμε με κάποια σχετική άνεση έστω και μια μικρή δυσκολία. Δεν θεωρούμε τον εαυτό μας ικανό να ανταπεξέλθει εκείνη τη στιγμή. Αντί λοιπόν να πολεμήσουμε, προτιμούμε να τραπούμε σε φυγή ή να παγώσουμε στη θέση μας και να ευχόμαστε ότι τα πράγματα θα φτιάξουν με τον καιρό, και να το εκλογικεύουμε με έναν παιδαριώδη τρόπο αργότερα: εγώ δεν είμαι γεννημένος έτσι - εγώ δεν μπορώ για τον χ/ψ λόγο, δεν είμαι ικανός, ο άλλος είναι πιο δυνατός κ.ο.κ.

Και εκεί βρίσκεται η ρίζα της αναβλητικότητας - στο να έχουμε βολευτεί και να φοβόμαστε να βγούμε από αυτό το ψευτο-βόλεμα.

Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"

Πόσο πολύ η κοινωνία προβάλλει (μέσω ΜΜΕ, διαφημίσεων κλπ) την νοοτροπία της "ευκαιρίας", της γρήγορης επιτυχίας, της επιτυχίας μέσα σε μία νύχτα και ότι το ιδανικό είναι να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι;

Πόσες ταινίες τελειώνουν με το τέλος καλό, όλα καλά όπου στο τέλος " ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα";

Πόσο ενισχύουν την πεποίθηση ότι τα "αρνητικά" συναισθήματα είναι κακά και δεν πρέπει να τα αισθανόμαστε καθόλου και να τα υποτιμούμε σαν να μην υπάρχουν;

Πόσο εύκολα προβάλλουν τη νοοτροπία ότι οι αλλαγές γίνονται μέσα σε μία μέρα ή σε μία εβδομάδα; "Μέσα σε μία μέρα από φτωχός έγινε πλούσιος (ή το αντίθετο)". "Πώς να κάνεις six-pack χωρίς να κουραστείς μέσα σε 1 εβδομάδα". "Πώς να χάσεις 10 κιλά σε 30 δευτερόλεπτα".

Και ερωτώ: Θεωρείς ότι όλα αυτά θεωρούνται φυσιολογικά; Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να περνάει μόνο καλά και να μην έχει προβλήματα; Να έχει μόνο τα πάνω του και ποτέ τα κάτω του; Είναι δυνατόν κάποιος να κατακτήσει την επιτυχία μέσα σε μια μέρα, και να διαρκέσει αυτό για όλη του τη ζωή; Είναι δυνατόν τα πάντα να εξιδανικεύονται σε βαθμό όπου να διατηρείται η αρμονία και η ισορροπία πάντοτε, σε όλους τούς τομείς;

Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δείχνουν, γιατί αυτό πουλάει. Σιγά μην σου έδειχναν τις δυσκολίες που πέρασε ο άλλος. Σιγά μην σου έδειχναν τα χρόνια που αγωνιζόταν να τα βγάλει πέρα, τις ανασφάλειες που πέρασε, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, το πόσες φορές σκέφτηκε να τα παρατήσει, το πόσες φορές τα περισσότερα του ήρθαν στραβά.

Σιγά μην σου έδειχναν την πραγματικότητα.

Αν είναι να σου δείξουν δυσκολίες κλπ, θα δείξουν μόνο τα αρνητικά που συμβαίνουν στην κοινωνία, όπως τους βιασμούς, τις δολοφονίες και τα αεροπλάνα που πέφτουν. Σιγά μην σου δείξουν τις δυσκολίες που περνάνε όλοι όσοι θέλουν να καταφέρουν κάτι που να αξίζει τον κόπο.

Παράδειγμα: Ένας δημοσιογράφος ρωτάει έναν απ'τους δημιουργούς του Facebook:
"Πώς αισθάνθηκες που ήσουν μέρος της επιτυχίας που είχε το Facebook μέσα σε μία νύχτα;"

Dustin Moskovitz: “Αν με το "επιτυχία μέσα σε μία νύχτα" εννοείς το να μένω ξάγρυπνος και να γράφω κώδικα όλο το βράδυ, κάθε βράδυ, για έξι χρόνια συνεχόμενα, τότε ήταν υπερβολικά κουραστικό και αγχωτικό."

Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις

Πόσους διάσημους ή φημισμένους ανθρώπους έχουμε στο μυαλό μας θεοποιήσει ότι όλα τα  έκαναν τέλεια και ότι ζουν μια τέλεια ζωή; Όπως είχα αναφέρει και αλλού, άλλοι μπορεί να θαύμαζαν κάποιον τραγουδιστή, άλλοι κάποιον ποδοσφαιριστή, ή αθλητή, ή επιστήμονα, αλλά για μένα ήταν ίνδαλμα ο Ντα Βίντσι. Με άφηναν άναυδο όλα του τα έργα, ο συνδυαστικός και ερευνητικός τρόπος που έβλεπε τα πάντα, και το πώς πάντα έβρισκε τις λύσεις.

Όμως, όταν άκουσα την πραγματική του βιογραφία, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, τις άπειρες αποτυχίες που είχε, τις κακές του συνήθειες και συμπεριφορές και ατέλειες, με έβαλαν να σκεφτώ. Και συνειδητοποίησα ότι και αυτός ήταν άνθρωπος σαν εσένα και μένα.

Είναι ανθρώπινο να έχεις εναλλαγές στη διάθεση σου ακόμη και να εκνευριστείς η να έχεις μερικές κακές συνήθειες καθώς και ελαττώματα τα οποία προσπαθείς να βελτιώσεις. Ακόμα και οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν τις κακές τους ημέρες, αυτές που τους παίρνει από κάτω.

Όσοι έχουν διαβάσει λίγο αρχαιοελληνική μυθολογία και ιστορία, ξέρουν πολύ καλά ότι παρουσίαζαν τους θεούς τους σαν "ανώτερους ανθρώπους", αλλά και πάλι ατελείς - με τα λάθη τους, τα πάθη τους, τις κυκλοθυμίες και τους τσακωμούς τους.

Οι θεοί τους δεν ήταν τέλειοι, αλλά και αυτοί συνέχιζαν να εξελίσσονται, όμως παρέμεναν τα πρότυπα, αυτοί στους οποίους ήθελε να μοιάσει ο κόσμος.

Συμπτωματικά διάβαζα πρόσφατα για κάποιες ιθαγενείς φυλές της Χαβάης οι οποίες έχουν και αυτοί θεότητες με αδυναμίες και τάσεις να εξελιχθούν κατανοώντας τις ατέλειές τους και οι οποίες τείνουν προς μία υπέρτατη τελειότητα.

Και όσο διάβαζα αυτό, η αντικειμενική πραγματικότητα με έφερνε όλο και πιο κοντά στην ανθρώπινη και κατανοητή αλήθεια όχι μόνο του σήμερα αλλά και του χθες και του αύριο.

Στη συνέχεια το βιβλίο αυτό ανέφερε το πόσο λάθος ήταν οι πιστοί να ανατρέχουν σε αυτούς τούς θεούς όποτε ήθελαν να ζητήσουν προσωπική βοήθεια ή κάποια χάρη που θα εξυπηρετούσε τα πάθη τους και το ατομικό τους συμφέρον.

Όμως, ευτυχώς ή δυστυχώς, οι άνθρωποι θα πρέπει από μόνοι τους να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες που τους προκύπτουν, ή που επιλέγουν να βάλουν στη ζωή τους, προκειμένου να δυναμώσουν. Αυτό είναι το μάθημα της πεταλούδας:

Αν βοηθήσεις μία πεταλούδα την ώρα που "γεννιέται", όταν αγκομαχάει να βγει απ'το κουκούλι της, τότε αυτή η πεταλούδα δεν θα είναι ποτέ ικανή στη ζωή της να πετάξει.

Τα φτερά της πρέπει από μόνα τους να σπάσουν το κουκούλι για να δυναμώσουν αρκετά και όταν θα είναι πλέον στεγνά και δυνατά να μπορέσει μετά να σηκώσει το βάρος της προς τον ουρανό.

Καλό είναι λοιπόν είναι ο άνθρωπος να μην αποδίδει ευθύνες και ελπίδες αλλού, αλλά να έχει τα φυσικά πρότυπα και να βάζει τα δυνατά του να τα ακολουθήσει και να τα φτάσει. Πρότυπα όχι τέλεια, αλλά εξελισσόμενα... Αυτή είναι η μεγάλη γνώση του βιβλίου της φύσης.

Όλοι θέλουμε ενδόμυχα όλα να είναι τέλεια. Όμως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ διότι μέσα από τις δυσκολίες και την αναγνώριση των λαθών μας εξελισσόμαστε και γινόμαστε πιο δυνατοί. Συχνά αυτό δεν το αποδεχόμαστε, συνεχίζοντας να περιμένουμε τη βελτίωση, την τελειότητα και τον "παράδεισο" να έρθουν από μόνα τους, χωρίς να κάνουμε τίποτα, και τα αποδίδουμε στην "τύχη" ή την "ατυχία", στους "θεούς", ή σε "δυνάμεις", "κράτη", ή "οικονομικά συστήματα", και άλλες τόσο ασαφείς και θολές έννοιες και οντότητες στο μυαλό μας που εν τέλει ούτε καν καταλαβαίνουμε τι λέμε.

Δίνοντας όμως την ευθύνη στον εαυτό μας και όχι σε άλλους κατά την διάρκεια του βίου μας , κατοχυρώνουμε ταυτόχρονα την ελευθερία μας, τη δύναμη της βούλησής μας, την εξελικτικότητα μας και το μέλλον μας.

Η Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα...

Τα παρακάτω είναι σκέψεις ή τμήματα μιας νοοτροπίας που χαρακτηρίζεται ως "αντιδραστική" (reactive mindset) - μιας νοοτροπίας που προσπαθεί να αποφύγει κάθε ευθύνη και να αποδώσει τις ευθύνες "κάπου εκεί έξω", και η οποία υπονοεί ότι είμαστε θύματα και δεν έχουμε καμία δύναμη να αλλάξουμε τη ζωή μας ή το μέλλον μας.

  1. Μεγαλώνουμε και ακόμα φοβόμαστε να "ζωγραφίσουμε έξω απ'το περιθώριο", όπως μας λέγαν στο σχολείο... Κρυβόμαστε και προσπαθούμε να μην ξεχωρίσουμε απ'τη μάζα για να αποφύγουμε την "κατακραυγή"- το κριτικάρισμα (και έτσι χάνουμε και τις επιβραβεύσεις).
  2. Κάνουμε τα πάντα τελευταία στιγμή, πολλές φορές αργοπορημένα ή και ποτέ.
  3. Μιλάμε πολύ για το "πρέπει", και χρησιμοποιούμε λέξεις στο καθημερινό μας λεξιλόγιο που δείχνουν ότι δεν έχουμε επιλογή και ότι κάποιος άλλος μας υποχρεώνει να κάνουμε κάτι παρά τη θέλησή μας (εν δυνάμει θύματα).
  4. Αποδίδουμε τις ευθύνες της κατάστασης της ζωής μας σε άλλους - σε τρίτους (ανθρώπους) ή σε θολές "ευρύτερες" έννοιες που βρίσκονται έξω απ'τη δική μας επιρροή, όπως "κοινωνία", "σύστημα", "θεός", "πολιτική", "κράτος", "οικονομία" κλπ.
  5. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια εικόνα "τέλεια" προς τα έξω, κρύβοντας συστηματικά τις ατέλειές μας.
  6. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  7. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς, (τι θα πει ο κόσμος;) - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  8. Προσπαθούμε να δείξουμε στα παιδιά μας ή στους γονείς μας μια ψεύτικη τέλεια εικόνα, "για το καλό τους" ή "για να τους προφυλάξουμε από την απογοήτευση" - κάνοντας όμως ακόμα μεγαλύτερο κακό: διαιωνίζοντας αυτή τη νοοτροπία ότι θα έπρεπε να είμαστε ή να είναι τέλειοι.
  9. Ενώ ξέρουμε τι μας αρέσει ή τι πρέπει να κάνουμε, δεν το κάνουμε γιατί περιμένουμε οι συνθήκες να είναι κατάλληλες.
  10. Ενώ έχουμε κάποιους στόχους, δεν τους κυνηγάμε γιατί "δεν έχουμε χρόνο για τέτοια πράγματα".
  11. Τείνουμε να μεγαλοποιούμε αυτά που πρέπει να κάνουμε, αντί απλά να εστιάζουμε στο επόμενο μικρό βηματάκι - και απλά να το κάνουμε.
  12. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι (ή όντα) εκεί έξω, χωρίς λάθη, πάθη, ατέλειες και αδυναμίες.
  13. Φοβόμαστε να δημιουργήσουμε ή να διδάξουμε κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει ή να αρέσει σε πολύ κόσμο, γιατί "δεν είμαι ο καλύτερος σε αυτό, υπάρχουν καλύτεροι από μένα εκεί έξω..."
  14. Υποτιμούμε τον εαυτό μας, τις επιλογές που κάναμε, και υποσκάπτουμε την αυτοπεποίθησή μας, ξεχνώντας ή υποτιμώντας τις επιτυχίες μας, τα έργα μας και τις δημιουργίες μας γενικότερα (γιατί εκ των υστέρων μας φαίνονται εύκολα και μηδαμινά αφού τα καταφέραμε, ξεχνώντας το τι περάσαμε για να τα καταφέρουμε...).
  15. Έχουμε τόσο απίστευτα υψηλές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από τον εαυτό μας, που συνεχώς απογοητευόμαστε όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα και να παρατάμε.
  16. Περιμένουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας θα είναι βατός και εύκολος και δεν θα υπάρχουν πολλά προβλήματα.
  17. Πιστεύουμε ότι είμαστε εδώ που είμαστε κατά τύχη, υποτιμώντας την προσπάθειά μας, τα αποτελέσματά μας, τον κόπο μας, και όλα αυτά που περάσαμε και αντιμετωπίσαμε όλα αυτά τα χρόνια.

Είναι ακριβώς το αντίθετο από την "προνοητική" νοοτροπία (proactive mindset) στην οποία ο άνθρωπος έρχεται να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν και να ξαναπάρει τη θέση του κυβερνήτη του πλοίου της ζωής του, κατανοώντας ότι το κάθε τι, κρύβει μια επιλογή και τις συνέπειές της, είτε αυτές είναι καλές, είτε κακές. Σχετικά με την Αντιδραστική και Προνοητική νοοτροπία (ή μοντέλο ερμηνείας του κόσμου) μπορείς να διαβάσεις περισσότερα εδώ.

Για αυτόν το λόγο να παραθέσω ότι πλέον το 7 Habits of Highly Effective People του Steven Covey έχει γίνει το νούμερο 1 αγαπημένο μου βιβλίο στο οποίο ανατρέχω συνεχώς, ξανά και ξανά, γιατί ξεκινάει από αυτό ακριβώς το σημείο (habit No1: Be Proactive) - στο να καταλάβεις δηλαδή ότι για να αλλάξεις το οτιδήποτε θα πρέπει πρώτα να αποδεχθείς ότι μπορείς να το αλλάξεις - έχεις τη δύναμη, την ικανότητα, την ευθύνη και την επιλογή. Και ότι από εκεί πηγάζουν και ξεκινούν όλα τα υπόλοιπα.

Στο επόμενο άρθρο ακολουθούν τα 4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας.