Χρησιμοποιείς τα λάθη σαν σφυρί ή σαν φακό;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Μια πολύ ωραία σκέψη που άκουσα πρόσφατα, είναι πως πολλές φορές χρησιμοποιούμε τα λάθη μας σα “σφυρί”, ώστε να “τιμωρήσουμε” - κάποιοι τον εαυτό μας, κάποιοι τους άλλους.

Χρησιμοποιούμε τις αποτυχίες τις δικές μας και των άλλων, για να προκαλέσουμε πόνο, ώστε “να μάθουμε” (όπως τα παιδάκια), πιστεύοντας ότι με το να αισθανομαστε χειρότερα θα βοηθήσει κάπου.

Πιστεύουμε πως αν το κάνουμε αυτό θα βελτιωθούμε και δε θα το επαναλάβουμε. Και όμως, δεν περνάει πολύς χρόνος, και πιάνουμε ξαφνικά τον εαυτό μας να το ξανακάνει -ίσως και επαναλαμβανόμενα, και παρ’όλα αυτά, να αισθανόμαστε χαζοί και ανήμποροι να κάνουμε κάτι. 

Γιατί;

Όλοι μας έχουμε μία μπαταρία με “Δύναμη Θέλησης”. 

Όλοι μας έχουμε μία μπαταρία με “Δύναμη Θέλησης”.

Αποτελείται από κάποια κέντρα στον εγκέφαλο που εδράζονται στο μπροστινό μέρος του, και είναι από τις πιο καινούριες εξελικτικά περιοχές του, που μόνο στον άνθρωπο είναι τόσο ανεπτυγμένη, και ιδίως μετά τα 24 περίπου (μέχρι τότε ακόμη ωριμάζει). 

Αυτό το κέντρο είναι που θα σε βοηθήσει να εστιάσεις σε ένα σημείο παρά τις περισπάσεις, να στοχοθετήσεις, να προγραμματίσεις, να σκεφτείς λογικά, να συγκρατηθείς στους πειρασμούς και τις ορμές σου, να επιμείνεις παρά τις δυσκολίες και να κρατηθείς στην πορεία των στόχων σου, σκεπτόμενος το απώτερο όφελος και να μην πέσεις θύμα στην εφήμερη ευχαρίστηση της στιγμής.

Όπως καταλαβαίνεις, όλο αυτό είναι πολύ ενεργειοβόρο. Όποτε πιεζόμαστε ή είμαστε κουρασμένοι ή γενικά το σώμα μας κρίνει πως δεν είναι άμεσα αναγκαίο και χρήσιμο σύστημα, αυτό είναι από τα πρώτα μέρη του σώματος που αρχίζει να υπολειτουργεί - και φαίνεται πως η μπαταρία έχει “αδειάσει”.

Αυτό το φαινόμενο, έχει παρατηρηθεί στην ψυχολογία, και το ονομάζουμε "willpower depletion" - ή αλλιώς άδειασμα της “μπαταρίας” (της δύναμης της θέλησής μας). 

Γιατί οι τύψεις και οι ενοχές  σου κάνουν κακό.

Αυτό που έχουν δείξει οι έρευνες, είναι πως το να προκαλούμε στον εαυτό μας τύψεις και ενοχές είναι από τους γρηγορότερους τρόπους να αδειάσουμε την μπαταρία αυτή, και να μην μπορούμε μετά να αντισταθούμε στο γλυκάκι, ή να κρατηθούμε από το να πούμε κακία σε κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο.

Αυτό οδηγεί σε περαιτέρω ξεσπάσματα και αρνητικά συναισθήματα. 

Και κάπως έτσι καταλήγουμε να ασθανόμαστε ακόμα χειρότερα με τον εαυτό μας, και εντέλει σε έναν φαύλο κύκλο.

Μία άλλη προσέγγιση, λοιπόν, αντί να αντιμετωπίζουμε τα δεδομένα - τα λάθη τα δικά μας και των άλλων - σαν σφυριά, είναι να τα αντιμετωπίζουμε σαν φακό. 

Ένα φακό με τον οποίο ρίχνουμε φως στο σκοτάδι της άγνοιάς μας, και ανακαλύπτουμε νέα δεδομένα, όπως:

  • τι έκανα λάθος; 
  • τι ήταν στο χέρι μου να κάνω καλύτερα; 
  • ποιες ήταν οι περιστάσεις που οδήγησαν σε αυτό; 
  • πού ακριβώς και τι στράβωσε;
  • πώς θα μπορούσα να το έχω αποφύγει; 
  • και τι θα μπορούσα να κάνω διαφορετικά ώστε την επόμενη φορά να μην επαναληφθεί;
  • Τι άλλο θα μπορούσα να έχω κάνει για να μην προέκυπτε καν σαν εμπόδιο;

Με το σφυρί, βαράμε και προκαλούμε πόνο.

Με το φακό, όμως, ρίχνουμε φως, βλέπουμε στο σκοτάδι, και μειώνουμε το άγχος και τον φόβο που αυτό μας φέρνει.

Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό, το  οποίο χρησιμοποιείς σαν σφυρί ώστε να πονέσεις τον εαυτό σου;

Πώς θα μπορούσες να το χρησιμοποιήσεις σαν φακό;

Γράψε στα σχόλια παρακάτω - μπορεί να βοηθήσεις κάποιον.

Πώς να συγκεντρώνεσαι όταν δίνεις εξετάσεις

Σου έχει τύχει και εσένα να μπεις να δώσεις εξετάσεις ή να κάνεις μία συνέντευξη, και ξαφνικά να αδειάζει το μυαλό σου; Να μην μπορείς να θυμηθείς τίποτα;
Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος.
Όμως υπάρχει τρόπος να κάνεις επανεκκίνηση στο μυαλό σου.

Σου έχει τύχει και εσένα να μπεις να δώσεις εξετάσεις και ξαφνικά να αδειάζει το μυαλό σου; Να μην μπορείς να θυμηθείς τίποτα;

Ή μήπως σου έχει τύχει να θολώνει το μυαλό σου σε μία συνέντευξη; Σε μία κρίσιμη στιγμή; Σε μία στιγμή που σου ζητάνε πολλά ταυτόχρονα; Σε έναν τσακωμό;

Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος. Και δεν φταις εσύ. Ως άνθρωποι, είμαστε καλωδιωμένοι να συμβαίνει αυτό. Συνέχισε να διαβάζεις παρακάτω για να δεις γιατί συμβαίνει αυτό, και τι μπορείς να κάνεις όταν ξανασυμβεί, ώστε να ξεμπλοκάρεις.

Έχω γράψει στο παρελθόν άρθρα για το διάβασμα και τη μνήμη, όπως:

Όμως πολλά παιδιά μου έχουν στείλει μηνύματα ζητώντας να γράψω για τη συγκέντρωση, και ιδίως κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, όπως οι Πανελλήνιες, οπότε ήρθε η ώρα!

Τι συμβαίνει όταν το μυαλό μας μπλοκάρει στις εξετάσεις;

Είμαστε στην αίθουσα. Ο καθηγητής μοιράζει τα θέματα για να ξεκινήσει το διαγώνισμα. Το παίρνεις, βλέπεις τις ερωτήσεις, και ξαφνικά, κενό.

Το μυαλό σου έχει τηλεμεταφερθεί στη σαβάννα, κάπου μεσημέρι, ο ήλιος καίει, και εσύ τρέχεις μανιωδώς για να ξεφύγεις από τα λιοντάρια, τα φίδια, τις τίγρεις, και όλη την παρέα του Σίμπα και του Μόγλη μαζί που σε κυνηγάνε να σε φάνε.

Μπορεί να βρίσκεσαι στην αίθουσα, αλλά ταυτόχρονα το σώμα σου να αντιδρά όπως στο αποπάνω σενάριο. Τι συμβαίνει;

Το σώμα σου έχει μπει σε κατάσταση "Μάχης ή Φυγής", και οι ορμόνες που κατακλύζουν το σώμα σου σε ετοιμάζουν για αυτό.

Και αφού τρέχεις στη σαβάννα να σωθείς, τι να την κάνεις τη λογική; 

Δεν τη χρειάζεσαι. Και έτσι το σώμα σου την κλείνει. Το ανθρώπινο μέρος του εγκεφάλου, ο μετωπιαίος λοβός, έχει σταματήσει να λειτουργεί. Τα έντονα συναισθήματα έχουν μπλοκάρει την πρόσβαση στις αναμνήσεις. Μόνο οι βασικές ανάγκες επιβίωσης λειτουργούν. 

Έχεις νοιώσει κάτι αντίστοιχο;

Φαντάζομαι άλλοι σου είπαν "Ηρέμησε!" ή "Χαλάρωσε και συγκεντρώσου!". Σίγουρα βοήθησε αυτό, ε;

Μάλλον όχι. Τα λόγια και η σκέψη δεν έχουν καμία θέση στο παραπάνω σενάριο επιβίωσης από τα θηρία της εξέτασης.

Φαίνεται πως στο παρελθόν, οι άνθρωποι που στεκόντουσαν να το σκεφτούν ή να το αναλύσουν, την ώρα που τους κυνηγούσαν θηρία, έγιναν γεύμα.

Εμείς είμαστε μάλλον απόγονοι των άλλων - εκείνων που δεν σκεφτόντουσαν εκείνη την κρίσιμη ώρα. Οπότε, δεν φταις εσύ που δεν μπορείς να συγκεντρωθείς - φταίει η βιολογία μας.

Όσο δεν σε κατακλύζει φόβος και άγχος, δεν μπορείς να συγκεντρωθείς ή να θυμηθείς, γιατί ο εγκέφαλός σου δεν λειτουργεί ιδανικά.

Εάν βρίσκαμε έναν άμεσο τρόπο να ηρεμήσουμε, θα άρχιζε ξανά να λειτουργεί ιδανικά (ίσως και καλύτερα από πριν!).

Σε τι έχεις έλεγχο, και σε τι όχι;

Για να μπορέσεις εκείνη την κρίσιμη ώρα να συγκεντρωθείς, υπάρχουν μερικές απλές τεχνικές χαλάρωσης που έχει αποδειχτεί επανειλημμένα πως λειτουργούν. Το γιατί λειτουργούν, είναι μεγάλο θέμα, θα βάλω τα links στο τέλος του άρθρου.

Σκέψου λίγο, πώς μπορείς να ηρεμήσεις εκείνη τη στιγμή; Ας σκεφτούμε λίγο τη βασική ερώτηση των Στωικών φιλοσόφων:

"Σε τι έχεις έλεγχο, και σε τι όχι;"

  • Έχεις έλεγχο στο τι αισθάνεσαι; Όχι. 
  • Έχεις έλεγχο στο πόσο γρήγορα χτυπά η καρδιά σου; Όχι (φαντάζομαι).
  • Έχεις έλεγχο στο τι λένε οι άλλοι και τι θα σκεφτούν για εσένα; Όχι.
  • Έχεις έλεγχο στο τι σκέφτεσαι εσύ; πολύ λίγο. 
  • Έχεις έλεγχο στην αναπνοή σου; Ναι. Μπορείς να κλείσεις τα μάτια σου; Πάλι ναι! 

Σε αυτά τα δύο λοιπόν θα σταθούμε.

Σου φαίνεται περίεργο;

Και όμως, ελέγχοντας την αναπνοή, πέρα απ'το ότι συνειδητοποιείς ότι "έχω κάποιον έλεγχο", έχεις έμμεση επίδραση στην καρδιά και τον ρυθμό της, στις ορμόνες που κυκλοφορούν στο σώμα σου, όπως η αδρεναλίνη, η νοραδρεναλίνη και η κορτιζόλη, και εν συνεχεία στο μυαλό σου, που ξεμπλοκάρει και αρχίζει να λειτουργεί ξανά φυσιολογικά και ολόκληρο.

“Η αργή, βαθιά ανάσα, είναι σημαντική γιατί μειώνει τα επίπεδα έντασης στο σώμα σου. Δεν θα διώξει τα συναισθήματα, αλλά θα σου προσφέρει ένα κέντρο ηρεμίας μέσα σου. Είναι σαν μία άγκυρα μέσα σε μία συναισθηματική καταιγίδα: η άγκυρα δεν διώχνει την καταιγίδα, αλλά θα σε κρατήσει σταθερό μέχρι να περάσει."

~ Russ Harris - ιατρός, ψυχοθεραπευτής A.C.T. (Acceptance & Commitment Therapy) ~

Αρχικά, για να ανακτήσεις τον έλεγχο, κλείσε τα μάτια σου (αν θες), και πάρε μία αργή και βαθιά ανάσα από τη μύτη, και κράτα την για 15 δευτερόλεπτα (15"). Βγάλε τον αέρα αργά και σταθερά από το στόμα. Δοκίμασέ το τώρα.

Επανέλαβε 1-2 φορές. Αυτό είναι η βασική σου άγκυρα στην πραγματικότητα, που θα σε επαναφέρει στην αίθουσα, μακριά από τη σαβάννα, τον καυτό ήλιο και τα θεριά.

Τώρα που άρχισες να έχεις έναν μικρό βαθμό ελέγχου πάνω στο σώμα σου, άρχισε να παίρνεις ρυθμικές, αργές, σχετικά βαθιές αναπνοές από τη μύτη.

Άσκηση "Πνοή Κουτί"

Ακολούθησε την εξής άσκηση, που ονομάζεται "Πνοή Kουτί" (δική μου μετάφραση, κανονικά το λένε "Box Breathing"), η οποία άρχισε να γίνεται δημοφιλής από τους Ο.Υ.Κ.άδες της Αμερικής - U.S. Navy S.E.A.L.s.

“Προτού πάρεις τον έλεγχο του μυαλού σου, πρέπει πρώτα να το ηρεμήσεις. Ο γρηγορότερος τρόπος να ηρεμήσεις το μυαλό σου, μαζί με το σώμα σου, είναι μέσω της αργής και ελεγχόμενης βαθιάς αναπνοής.”
~Mark Divine, πρώην U.S. Navy S.E.A.L. Commander~
Βιβλίο: The Way of the SEAL

Πνοή κουτί - Box Breathing gif - 5" εισπνοή, 5" κρατάς, 5" εκπνοή, 5" κρατάς, επανάληψη.

Η άσκηση "Πνοή Κουτί" (Box Breathing) έχει 4 στάδια που επαναλαμβάνονται:

  1. 5 δευτερόλεπτα παίρνεις εισπνοή από τη μύτη, 
  2. 5 δευτερόλεπτα κρατάς την αναπνοή σου, 
  3. 5 δευτερόλεπτα εκπνέεις,
  4. 5 δευτερόλεπτα μένεις χωρίς αέρα. Επανάληψη.

Το νόημα είναι η ρυθμικότητα. Επίσης έχει σημασία το να αναπνέεις από τη μύτη, καθώς αυτό απενεργοποιεί την αντίδραση "Μάχης / Φυγής".

Υπάρχουν πολλές παραλλαγές της παραπάνω άσκησης, αλλά καλό είναι να τα έχεις απλά στο μυαλό σου, και να το κάνεις. Μη σε νοιάζει η τελειότητα.

"Το μέτριο που θα κάνεις είναι πολύ καλύτερο 
από το τέλειο που δε θα κάνεις".

Όμως, για να το κάνεις στις εξετάσεις αυτό, θα πρέπει πρώτα ΝΑ ΘΥΜΗΘΕΙΣ να το κάνεις!!!

Μην ξεχνάς πως έχει κλείσει το μυαλό σου εκείνη την ώρα και δε θυμάσαι τίποτα.

Οπότε, την ώρα που σε κυνηγάνε πιστεύεις θα μπορέσεις να το θυμηθείς; 

Εκπαιδεύσου με την κάθε ευκαιρία!

“Ο Φόβος είναι ενθουσιασμός, χωρίς την ανάσα"
~ Fritz Perls, ιδρυτής της θεραπείας Gestalt ~

Εαν δεν το έχεις ήδη εκπαιδεύσει και δεν το έχεις κάνει συνήθεια, όχι, δεν πρόκειται να το θυμηθείς μέσα στην ένταση των εξετάσεων.

Όπως είπαμε, δεν φταις εσύ γι'αυτό. Δεν έχεις τον έλεγχο εκείνη τη στιγμή.

Όμως έχεις τη δυνατότητα να προνοήσεις - έχεις τον έλεγχο πριν (δηλαδή τώρα), και μετά. Οπότε, τώρα τι κάνεις. 

Εάν δεν το εκπαιδεύσεις τώρα που μπορείς, και με την κάθε ευκαιρία που θα βρίσκεις, τότε ναι, θα έχεις την ευθύνη μετά που δεν θα το θυμάσαι υπό πίεση.

Για να μπορείς να το κάνεις στις εξετάσεις, πρέπει να το έχεις εκπαιδεύσει σε ασφαλές περιβάλλον.

Θυμάσαι τι είπαμε στο προηγούμενο άρθρο (Η τέχνη των μικρών βημάτων);; Ξεκίνα με πολύ μικρά βηματάκια και επανέλαβέ το πολλές φορές μέσα στην ημέρα. Δοκίμασε για 3-6 ανάσες αρχικά (=1 με 2 λεπτά).

Μερικές περιπτώσεις και ευκαιρίες που μπορείς να κάνεις την παραπάνω άσκηση "Πνοή Κουτί":

  1. Το πρωί όταν ξυπνάς
  2. Πριν, ή την ώρα που διαβάζεις κάτι
  3. Όταν νιώθεις να ανεβάζεις παλμούς και αυτό σε ανησυχεί
  4. Όταν νιώθεις να εκνευρίζεσαι από κάτι ή με κάποιον, και να “ανάβουν τα αίματα”
  5. Όταν νιώθεις ότι κάποιος πάει να σου μεταδώσει τον πόνο και τα προβλήματά του και νοιώθεις να "φουντώνεις"
  6. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να ανησυχεί και να αγχώνεται για το μέλλον
  7. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να μετανιώνει και να έχει ενοχές για κάτι που συνέβη στο παρελθόν
  8. Όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να μην μπορεί να συγκεντρωθεί
  9. Όποτε περιμένεις σε ουρές και αναμονές, πχ στο ταμείο, στην τράπεζα, στο φανάρι.

Τέλος, αν σου φαίνεται χρήσιμο αυτό το άρθρο, μοιράσου το με φίλους/φίλες σου που πιστεύεις ότι θα τους ενδιαφέρει ή θα τους βοηθήσει.

5 συμβουλές για το πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα! (+video)

Εδώ θα βρεις 5 συμβουλές πώς να απομνημονεύεις καλύτερα, όπως το πώς να κάνεις επαναλήψεις, γιατί είναι καλό να αλλάζεις περιβάλλον, και γιατί θέλουμε τη φαντασία.

Aυτό το βίντεο το γύρισα για να απαντήσω στη Θεοδώρα, που είναι 2α Λυκείου και θέλει να δώσει για Ιατρική του χρόνου. Όπως πολύς κόσμος αντιμετωπίζει πρόβλημα με την αποστήθιση, και γι'αυτό με ρώτησε αν έχω κάποια συμβουλή.

Ήταν η κατάλληλη αφορμή και ευκαιρία να συνεχίσω να γράφω, και να κάνω βίντεο που ήθελα από καιρό.

Έχω, λοιπόν, 5 συμβουλές για το πώς να απομνημονεύεις και να αποστηθίζεις καλύτερα - μπορείς να διαβάσεις περισσότερα, σε προηγούμενα άρθρα, εδώ:

1. Η Απομνημόνευση ΔΕΝ είναι το ίδιο με την Κατανόηση

Και το ανάποδο - η Κατανόηση ΔΕΝ είναι το ίδιο με την Απομνημόνευση. Μπορείς να θυμάσαι πράγματα που δεν καταλαβαίνεις, αλλά και να καταλαβαίνεις, ενώ δεν πρόκειται να το θυμάσαι.

Πολλές φορές συγχέουμε αυτά τα δυο και πιστεύουμε πως επειδή καταλαβαίνουμε κάτι, σημαίνει πως θα το θυμηθούμε κιόλας.

Δεν ισχύει.

Το πέρναγα σε όλη την ιατρική - σου συμβαίνει όταν διαβάζεις κάτι οικείο και γνωστό - ιδίως όταν κάνεις "επανάληψη", οπότε πιστεύεις ότι το ξέρεις και πως θα το θυμηθείς - και όταν σε ρωτάνε "Τι διάβασες;" το μυαλό σου είναι κενό - δεν θυμάσαι τίποτα.

Γιατί;

Έπεσες στην παγίδα: Πίστευες ότι θα το θυμηθείς και πως θα είναι εκεί όταν το χρειαστείς.

Όμως στην πραγματικότητα το καταλάβαινες όταν το διάβαζες, και γι'αυτό το διάβαζες μηχανικά.

Οπότε δεν του αφιέρωσες αρκετό χρόνο, δεν το ανέλυσες αρκετά, δεν το έκανες αρκετά αξιομνημόνευτο.

Δεν το έβαλες κάπως στο μυαλό σου ώστε να μπορείς να το ξαναβρείς, και έτσι έπεσε στον ωκεανό της Μνήμης και χάθηκε. Και όταν σου λένε μετά "ψάρεψέ το", δεν μπορείς να το ανασύρεις (ανακαλέσεις).

Αν θες, διάβασε περισσότερα για αυτό, εδώ: Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 1)

2. Κάνε ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ περάσματα - επαναλήψεις

Ξανά και ξανά και ξανά. Κάνε ένα πρώτο πέρασμα για να καταλάβεις τι λέει το κείμενο, και μετά πήγαινε σιγά σιγά - εάν θες να το απομνημονεύσεις όλο (αποστήθιση λέξη προς λέξη - "Verbatim") - ξανά πρόταση - πρόταση, παράγραφο παράγραφο.

Όταν τελειώσεις την επόμενη συνεχίζεις ξανά 1η και 2η.

Μετά διαβάζεις 3η. Μετά ξανά 1η και 2η και 3η, κ.ο.κ.

Διαβάζεις, κλείνεις το βιβλίο, προσπαθείς να τα επαναλάβεις. Ξαν'ανοίγεις και βλέπεις πώς τα πήγες.

Σίγουρα είναι βάναυση διαδικασία, κυλάει πάρα πολύ αργά, αλλά (ΜΟΝΟ) αν θες την τελειότητα, θα πρέπει να βάλεις τον κόπο.

Αυτό που έχουν βρει είναι ότι - ανεξαρτήτως δυσκολίας - κάτι το οποίο μαθαίνεις θα πρέπει να το κάνεις επανάληψη σε 1 ώρα, σε 24 ώρες, σε 1 εβδομάδα, σε 1 μήνα, σε 3 μήνες, σε 6 μήνες κ.ο.κ. - αυτό το λένε "καμπύλη μάθησης", ώστε να μπει κάτι στη μακροχρόνια μνήμη.

Σε αυτό βασίζεται και το "Spaced Repetition" για το οποίο θα μιλήσουμε αργότερα.

Αυτό βέβαια πάει και ανάλογα με τη δυσκολία απ'αυτό που μαθαίνεις, και ανάλογα το χρόνο και την ενέργεια που του αφιέρωσες για να το κάνεις αξιομνημόνευτο, ώστε να το θυμάσαι.

Γι'αυτό και είναι τόσο σημαντικές οι συχνές επαναλήψεις ώστε να δεις τι ξέρεις και τι όχι.

Ξανά:

  • Τέλειωσες μία παράγραφο; Επανάληψη. 
  • Τέλειωσες δεύτερη; Πρώτη + Δεύτερη.
  • Μετά 3η - και 1η-2η-3η.
  • Μετά 4η. Και 1η-2η-3η-4η.

Είναι σίγουρα κουραστικό, αλλά είπαμε - πόσο πολύ το θες;

3η συμβουλή: Κάνε ΖΩΝΤΑΝΕΣ εικόνες.

Κάνε αξιομνημόνευτες, παλαβές, κινούμενες εικόνες. Βάλε αισθήσεις - οσμή (περίεργες / αγαπητές ή σιχαμερές μυρωδιές), εικόνα, έντονα χρώματα αίσθηση αφή κίνηση, σεξουαλικές σκηνές και υπονοούμενα τείνουμε να τα θυμόμαστε καλύτερα, πράγματα τρομαχτικά, έντονα, περίεργα. Όλα αυτά τείνουμε να τα θυμόμαστε.

Όταν κάνεις εικόνες ζωντανές με τέτοιο τρόπο, θα τα θυμάσαι πολύ πιο εύκολα.

Το δύσκολο με αυτή την τεχνική είναι να οπτικοποιήσεις (κάνεις εικόνα) γενικές έννοιες που δεν μπορείς εύκολα να τα κάνεις εικόνα, οπότε εκεί θα πρέπει να σκεφτείς τι εννοεί αυτή η λέξη - ώστε να την παρομοιάσεις με κάτι που εννοεί, ή να σπάσεις τη λέξη σε μέρη που σου θυμίζουν κάτι - έννοιες/μικρότερες λέξεις που σου δίνουν μία ζωντανή εικόνα. Και τα βάζεις μαζί όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αυτού που θες να θυμάσαι, σαν ένα πακέτο πληροφορίας μέσα στην εικόνα.

Προφανώς όταν κάνουμε τέτοιες εικόνες, δεν υπάρχουν Politically correctness, ρατσισμός, εθνικισμός, και όλες οι υπόλοιπες έννοιες που έχουμε για να συνεννοούμαστε - γιατί η μνήμη δε λειτουργεί με τέτοιους περιορισμούς. Οπότε συγγνώμη εκ των προτέρων αν προσβληθεί κάποιος με τα αναγραφόμενα επί του θέματος.

4. Τέσταρε τον εαυτό σου - Ξανά και ξανά

Και ξανά, και ξανά, και ξανά - και βάλε και άλλους να σε ρωτήσουν, κάνε πολλές ερωτήσεις, κλείσε το βιβλίο και επανέλαβέ τα. Βάλε φίλους σου να σε ρωτήσουν, τους γονείς σου, ηχογράφησε ερωτήσεις με το κινητό σου.

Γιατί αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να καταλάβεις τι έχεις κάνει "δικό σου", τι έχεις απομνημονεύσει, είναι να το τεστάρεις - τα τεστ είναι ακριβώς αυτό το πράγμα. Επιβεβαίωση του αν όντως θυμάσαι ή αν απλά κατάλαβες χωρίς να θυμάσαι.

Αυτό συνδέεται και με την πρώτη συμβουλή - και πέφτουμε στην παγίδα ιδίως όταν κάτι το κάνουμε "επανάληψη", επειδή μας φαίνεται οικείο, νομίζουμε πως τα ξέρουμε επειδή το καταλαβαίνουμε - και πιστεύουμε ότι θα το θυμόμαστε κιόλας. Λάθος. Ο μοναδικός τρόπος να δούμε τι ξέρουμε είναι να τεστάρουμε τον εαυτό μας - ή να μας τεστάρουν άλλοι (βλέπε εξέταση/τεστς/διαγωνίσματα κλπ).

Κατά μία έννοια, όπως θα γράψω και σε άλλο άρθρο, και η ζωή μας τεστάρει ξανά και ξανά να δει τι έχουμε καταλάβει. Είναι ο μοναδικός τρόπος να εγκατασταθεί το μάθημα μέσα μας.

Ένας άλλος τρόπος για να τεστάρεις τον εαυτό σου είναι οι καρτέλες με ερωταπαντήσεις - από τη μία μεριά η ερώτηση - απ'την άλλη η απάντηση.

Αυτό που εγώ αγαπώ και έκανα είναι να φτιάξω τέτοιες ηλεκτρονικές "τράπουλες" με καρτέλες ερωταπαντήσεων σε μία δωρεάν εφαρμογή που λέγεται Anki (κατέβασέ την εδώ) - ή Ankidroid (για Android) - υπάρχουν και άλλα.

Κεντρικό μενού με κεφ./συστήματα

Παράδειγμα καρτέλας για συμπτώματα από σύνδρομο Cushing

Αυτό το ανακάλυψα όταν είχα απηυδήσει με την Παθολογία και είχα πολλά που έπρεπε να απομνημονεύσω, πέρα απ'την "κατανόηση", και έτσι έκανα μία ολόκληρη τράπουλα με 750+ ερωταπαντήσεις εφ'όλης της ύλης, με αξιομνημόνευτες απαντήσεις / μνημονικές τεχνικές.

Εάν είσαι Ιατρική και σε ενδιαφέρει, μπορείς να τη βρεις πατώντας εδώ.

Το καλό αυτού του προγράμματος είναι ότι σου εμφανίζει τις κατάλληλες καρτέλες την κατάλληλη στιγμή - ανάλογα με το πόσο εύκολο ή δύσκολο σου ήταν να θυμηθείς την απάντηση, σε ολοένα αυξανόμενο χρονικό διάστημα.

Κάτι που σου ήταν εύκολο, μπορείς να πατήσεις να στο ξανα-εμφανίσει σε 2-3 μέρες και μετά ξανά σε 1-2 εβδομάδες, ενώ κάτι που σου ήταν δύσκολο, πατάς να στο ξαναδείξει σε 5 λεπτά.

Αυτό ονομάζεται "Spaced Repetition" (= "Διαστημική Επανάληψη"... ?? ίσως να'ταν καλύτερο "Επανάληψη σε Διαστήματα" ?).

5. Άλλαζε περιβάλλον - διάβασε σε διαφορετικά μέρη

Σε όσα περισσότερα μέρη διαβάσεις κάτι ή το κάνεις επανάληψη ή κάτσεις να το σκεφτείς, τόσο πιο εύκολα θα το θυμάσαι.

Κάνε επανάληψη σε διάφορα μέρη όπως π.χ. στο σχολείο, στο δρόμο (προσοχή τ'αμάξια), στη βιβλιοθήκη, σε καφετέρειες (δύσκολο για κάποιους), σε σπίτια συγγενών ή φίλων σου (εάν μπορείτε να διαβάσετε μαζί και δεν αποσπάστε πανεύκολα λόγω παρέας).

Στο σπίτι σου: στο σαλόνι, στο διάδρομο, στην κρεββατοκάμαρα, στην τουαλέτα, στην μπανιέρα, στο γραφείο, στην κουζίνα, στο μπαλκόνι, στο δωμάτιό σου, στο πάτωμα σε άλλες γωνείες και σημεία (απέφευγε το κρεββάτι σου για να μην το συνδιάσεις με διάβασμα και σου χαλάσει τον ύπνο).

Ο εγκέφαλός μας τείνει να συνδέει (κρεμάει) πληροφορίες σε ένα συγκεκριμένο μέρος ή αντικείμενο, όταν διαβάζεις και τεστάρεις τον εαυτό σου στο ίδιο μέρος συνεχώς.

Εάν αλλάζεις συνεχώς το περιβάλλον σου, ενώ προσπαθείς να ανακαλέσεις συγκεκριμένες πληροφορίες, ο εγκέφαλός σου δεν μπορεί να "κρεμάσει" (συνδέσει) πληροφορίες στο εξωτερικό περιβάλλον.

Έτσι, προκαλείται να κάνει πιο αξιομνημόνευτα αυτά που προσπαθείς να ανακαλέσεις, και πιο γερά συνδεδεμένες μεταξύ τους τις πληροφορίες, ώστε να μπορεί να τις ανακαλέσει ανεξαρτήτως του πού βρίσκεσαι.

Αν για παράδειγμα διαβάζεις συνέχεια στο δωμάτιό σου - στο γραφείο σου, περισσότερες πληροφορίες θα προσδεθούν σε αυτό, και θα θυμάσαι πολύ ευκολότερα και περισσότερα όσο είσαι και τεστάρεις τον εαυτό σου στο γραφείο σου.

Αυτό μπορεί να σου δώσει την ψευδαίσθηση πως θα τα θυμάσαι και αργότερα, και αλλού - αλλά όταν σε ρωτήσουν στην τάξη, το μυαλό σου θα κολλήσει - γιατί δεν ξέρει από πού να ξεκινήσει - δεν έχει τα ερεθίσματα του γραφείου, πάνω στα οποία έχει "κουμπώσει" τη νέα "ξεκάρφωτη" πληροφορία.

Θα κοιτάς το κενό και δε θα μπορείς να τα θυμηθείς, γιατί τα έχεις συνδέσει με κάτι που έβλεπες στο δωμάτιό σου.

Εγώ προσωπικά, έκανα βόλτες, περπατούσα σε όλο το σπίτι, γύρω απτην τραπεζαρία, πάνω κάτω τον διάδρομο κλπ όταν έκανα επαναλήψεις (κάνεις και τη γυμναστικούλα σου).

Οπότε, ιδίως όταν τεστάρεις τον εαυτό σου, τέσταρέ τον σε διαφορετικά μέρη και περιβάλλοντα, ώστε να σιγουρέψεις ότι τα θυμάσαι, και ότι τα "αγκίστρια" που πετάς στον ωκεανό της μνήμης, για να ψαρέψεις την πληροφορία που θες, δεν έχουν σχέση με το πού βρίσκεσαι, αλλά να σιγουρέψεις πως τα έχεις, όπου και να είσαι, μαζί σου.


Αν ενδιαφέρεσαι για περισσότερες πληροφορίες πάνω σε διάβασμα, μάθηση και μνήμη, βάλε το email σου και γίνε συνδρομητής στην απο κάτω φόρμα, για να κατεβάσεις διάφορα καλούδια που έχω για τους συνδρομητές, και για να σου έρχονται emails με κάθε νεώτερο άρθρο, βίντεο ή συστάσεις. 

Πώς να θυμάσαι δύσκολα ονόματα και έννοιες

Είναι εύκολο να κάνεις εικόνα κάτι που αντιλαμβάνεσαι με τις αισθήσεις σου... Ένα αντικείμενο, έναν άνθρωπο, ένα ζώο, ένα φυτό. Κάτι που βλέπεις.

Είναι εύκολο να δεις ΡΟΖ ελέφαντες, ή ένα ταξί, που στη θέση του οδηγού κάθεται μία μαλλιαρή μαύρη αρκούδα που σε χαιρετάει. Μπορείς να τα κάνεις εικόνα, ακόμη και αν δεν υπάρχουν.

Όμως αυτό στο οποίο δυσκολευόμαστε όλοι μας, να καταλάβουμε και να θυμόμαστε, είναι πράγματα που δεν μπορείς εύκολα να τα κάνεις εικόνα.

Τέτοιες είναι έννοιες, όπως οι αριθμοί, άγνωστες λέξεις σε άλλη γλώσσα (που εκεί παίζεις με τους ήχους, τον ελεύθερο συνειρμό και το νόημα), ή αόριστες έννοιες, όπως η "αγάπη", το "μίσος", η "γαλήνη", η "εξέλιξη", η "οικονομία", η "συνήθεια".

Εσύ πώς θα έκανες (κινούμενες) εικόνες αυτές τις έννοιες;

Στην αρχή, για να οπτικοποιήσεις αόριστες έννοιες και λέξεις, μπορείς να ψάξεις τη λέξη στο Google ώστε να σου δείξει εικόνες - π.χ. ψάξε τη λέξη "εξέλιξη" ή τη λέξη "βιολογία", ή "αρχαία", ή "συνήθεια". 

Σε προηγούμενο άρθρο (Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 2)) είπαμε πώς μπορείς να κωδικοποιήσεις σε εικόνα τα βασικά νούμερα (0-9). 

Οι αρχές είναι οι ίδιες και για περισσότερους αριθμούς (000-999), ημερομηνίες (κάνεις ένα σύμβολο για κάθε αριθμό απ'το 00 έως το 99 και μετά θυμάσαι και το 05/11/1525 πανεύκολα. Απλά θέλουν πολύ εξάσκηση, και θα μιλήσουμε γι'αυτό σε επόμενο άρθρο.

Με τις ίδιες αρχές πρωταθλητές μνήμης απομνημονεύουν τραπουλόχαρτα, τηλέφωνα, ονόματα κ.ο.κ.

Με όλα αυτά ασχολήθηκα ανά διαστήματα, αλλά η πραγματική αξία για μένα ήρθε όταν άρχισα να του αφιερώνω το χρόνο και την ενέργεια να αρχίσω να κάνω εικόνες τις διάφορες δύσκολες έννοιες ή φάρμακα της Ιατρικής.

Ας δούμε ένα παράδειγμα απ'το παρακάτω βίντεο:

Παράδειγμα "οπτικοποίησης" αόριστης έννοιας: 
Θειαζολιδινεδιόνες (οικογένεια αντιδιαβητικών φαρμάκων)

Απόσπασμα του βίντεο από το άρθρο 5 συμβουλές για το πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα! (+video).

Όπως βλέπετε, φαντάζομαι τη θεία μου μαζί με την (Angelina) Jolie, να της λέει "Δίνε 2 Νες(καφε)" (Θειαζολιδινεδιονες) - παραδίπλα πολλά βαζάκια ζάχαρης - γιατί είναι αντιδιαβητικό φάρμακο - και από κάτω τους να τις κοιτάνε δύο παχουλά πιτσιρίκια, το 1ο κίτρινο και το 2ο όχι - γιατί;

Γιατί όπως δρουν οι θειαζολιδινεδιόνες, δημιουργούν νέα λιποκύτταρα (παχουλά πιτσιρίκια) - τα οποία έχουν χαμηλότερη αντίσταση στην ινσουλίνη - οπότε τα φαντάζομαι και τα δύο να κοιτάνε υπνωτισμένα (/χαζεμένα) την Αντζελίνα - αυτό σκέφτηκα για χαμηλότερες αντιστάσεις.

Τα πιτσιρίκια είναι 2 γιατί έχουμε 2 καφέδες (νες), αλλά και γιατί έχουμε 2 γενιές από Θειαζολιδινεδιόνες - και το πρώτο είναι κίτρινο, γιατί τα της πρώτης γενεάς προκαλούν προβλήματα στο συκώτι (κίτρινο = ίκτερος = δ/χές ήπατος, στο μυαλό μου).

Προφανώς όλη αυτή η διαδικασία, όσο την εκπαιδεύεις τόσο πιο αυθόρμητα και γρήγορα θα γίνεται - αυτό εμένα μου πήρε να το σκεφτώ μερικά δευτερόλεπτα, και αμέσως είχα μία ζωντανή αξιομνημόνευτη εικόνα σκηνή που μου λέει το όνομα και το τι κάνουν αυτά τα φάρμακα - αργότερα προσέθεσα και παρενέργειες, μηχανισμό δράσης κλπ.

Το μυαλό μας λειτουργεί με Πυρήνες / ομάδες (clusters) πληροφοριών - όπως είναι και το σύμπαν με ομάδες πλανητών (πλ.συστήματα).

Όσα περισσότερα "κουμπώνεις" μεταξύ τους, τόσο μεγαλύτερη "βαρυτική" έλξη έχουν στα τριγύρω. Τα θυμάσαι ευκολότερα, και έλκονται / "γατζώνονται" περισσότερες πληροφορίες πάνω τους πιο εύκολα. Το ίδιο και ένας ιστός αράχνης ? ?.

Γιατί νομίζεις ότι θυμάσαι και θα θυμάσαι για πάντα το τηλέφωνο του σπιτιού σου, ή τη διεύθυνσή σου;

Γιατί έχεις πάρα πολλά δεδομένα, βιώματα, συναισθήματα και εμπειρίες συνδεδεμένες πάνω σε αυτές της πληροφορίες.

Η παραπάνω λοιπόν είναι μία απλή τεχνική και προσομοίωση για να θυμάσαι κάτι "κουλό", δύσκολο, με πολλές λεπτομέρειες, συνοπτικά σε μία εικόνα. 

Η τεχνική είναι απλή, η εφαρμογή της παίρνει λίγο χρόνο, και θέλει εκπαίδευση.

Όμως με τον καιρό βλέπεις πως η φαντασία σου θα εκτοξευτεί, θα αρχίσεις αυτόματα και πολύ γρήγορα να κάνεις εικόνες τις έννοιες που ακούς/διαβάζεις, και θα δεις ότι γενικά αρχίζεις να θυμάσαι πολύ περισσότερα πράγματα γενικότερα - όχι μόνο αυτά που απομνημονεύεις.

Είναι μύθος πως η μνήμη και η απομνημόνευση είναι κάτι βαρετό, ανιαρό και άχαρο.

ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ.

Η μνήμη και η μνημονοτεχνικές είναι κάτι ζωντανό, ζωηρό, τολμηρό, ευφάνταστο και μαγικό. Τα μόνα όρια, είναι τα όρια της φαντασίας σου.

Εκπαίδευσέ την.

Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 2)

Συνεχίζοντας απ'το 1ο μέρος του "Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα", είπαμε πως όταν τα καταλαβαίνεις αυτά που θες να θυμάσαι, προσπάθησε να τα κάνεις εικόνα (οπτικοποιήσεις) στο μυαλό σου.

Δηλαδή, για κάθε πρόταση / παράγραφο / κεφάλαιο / έννοια κλπ, κάνε μία εικόνα ή ένα μίνι “βίντεο”. Και παίξε με αυτές τις εικόνες στη φαντασία σου. Θες να τα ζήσεις, να τα βιώσεις, όσο πιο έντονα γίνεται.

Πώς μπορούν, όμως, να γίνουν πιο αξιομνημόνευτες οι εικόνες;

Οι εικόνες που αγαπάει το μυαλό μας είναι:

  • πολύχρωμες
  • μεγάλες
  • ζωντανές και
  • κινούμενες - μεταβαλλόμενες
  • ξεχωριστές, με έντονες αντιθέσεις
  • υπερβολικές
  • αλλοπρόσαλλες
  • με όλες τις αισθήσεις
  • με αρκετές λεπτομέρειες
  • σεξουαλικές και με υπονοούμενα,
  • ερωτικές και με πικάντικες λεπτομέρειες.

Τι να κάνουμε, το μυαλό μας είναι πολύ ικανότερο να θυμάται τις αναμνήσεις που έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά!

Όσο καλύτερα μαθαίνεις να εμποτίζεις το ξερό κείμενο με ολοζώντανες εικόνες στο μυαλό σου και να τις τοποθετείς σε χάρτες (κάθε κεφάλαιο είναι και ένας χάρτης, και όλο το βιβλίο ένας ακόμη μεγαλύτερος χάρτης) τόσο καλύτερα θα τα θυμάσαι.

Το να μπορείς να μετατρέπεις αόριστες έννοιες και λέξεις σε ζωντανές εικόνες είναι το μεγαλύτερο μυστικό της απομνημόνευσης, και αυτός είναι ο τρόπος που ακόμα και οι πρωταθλητές μνήμης χρησιμοποιούν για να απομνημονεύσουν δεκάδες τράπουλες με ανακατεμένα τα τραπουλόχαρτά τους σε λίγα λεπτά.

Φαντάσου ο τωρινός πρωταθλητής μνήμης απομνημονεύει μία ανακατεμένη τράπουλα με 52 τραπουλόχαρτα σε 21.90 δευτερόλεπτα.

Το μυστικό των Πρωταθλητών Μνήμης;

Για κάθε σύμβολο, αριθμό και χρώμα έχουν μία ζωντανή εικόνα, ενέργεια, πρόσωπο, πράγμα ή σύμβολο, και φτιάχνουν ιστορίες στο μυαλό τους σε νοητικούς χάρτες - διαδρομές που τους είναι οικείες, πχ απ'το κρεββάτι σου μία διαδρομή μέσα σε όλο σου το σπίτι, ή η διαδρομή μέχρι το σχολείο ή μέχρι το φροντιστήριο, ή το σπίτι κάποιου φίλου/ης σου κλπ.

Και προπονώντας ξανά και ξανά το ίδιο σύστημα, έχουν γίνει απίστευτα καλοί στη δημιουργική τους φαντασία - να μετατρέπουν αυτά που εμείς βλέπουμε σα ξερά νούμερα και χαρτιά σε πλούσιες ζωντανές, αλλοπρόσαλλες και αξιομνημόνευτες ταινίες.

Ένα απλό παράδειγμα για να οπτικοποιείς εύκολα τα νούμερα (με τι μοιάζουν σχηματικά) που χρησιμοποιώ εγώ:

  1. στυλό / πένα (μοιάζει και ηχητικά) / στήλος ΔΕΗ
  2. Κύκνος / πάπια
  3. Στήθος / οπίσθια / καρδιά / ανοιχτές χειροπέδες
  4. καράβι με κατάρτι
  5. γάτζος (πχ του καπτεν Χουκ)
  6. προβοσκίδα ελέφαντα
  7. γκρεμός
  8. κλεψύδρα / γυαλιά
  9. μπαλόνι (με σχοινάκι να κρέμεται) / αερόστατο

Τέλος το 0 μπορείς να το παρομοιάσεις με κουλούρι, ντόνατ, νόμισμα, ή ό,τι άλλο θέλεις (Coca Cola Zero).

Έτσι, τώρα, αν σου πω το νούμερο 34590821 μπορείς άνετα να βγάλεις μία μικρή ιστοριούλα για να το θυμάσαι. (κάν'το για εξάσκηση) Αν την ξαναπερασεις 2-3 φορές γρήγορα, να δεις που θα το θυμάσαι και αύριο αυτό το νούμερο.

Υπάρχουν, βέβαια, και πιο πολύπλοκα συστήματα να θυμάσαι αριθμούς, που συνδέουν αριθμούς με τα Σύμφωνα και φτιάχνεις λέξεις / προτάσεις και εικόνες με 2-3 αριθμούς μαζί.

Υπάρχουν άλλα συστήματα που φτιάχνεις πρόσωπο / δράση / αντικείμενο για κάθε αριθμό και τους απομνημονεύεις ανά τρεις.

Οι επιλογές είναι όσο απεριόριστη είναι η φαντασία μας. 

Αρκεί να βρεις ένα σύστημα που να σου αρέσει και να εκπαιδεύεσαι / να το χρησιμοποιείς συνεχώς, ώστε να σου βγαίνει όλο και πιο γρήγορα και αυθόρμητα.

Τέλος, υπενθυμίζω:

1. Κατανόηση και Απομνημόνευση είναι δύο τελείως ξεχωριστές διαδικασίες. Το ότι κατάλαβες κάτι δε σημαίνει πως θα το θυμάσαι, και το αντίθετο.

2. Το να μπορείς να μετατρέπεις αόριστες έννοιες και λέξεις σε ζωντανές εικόνες, αποτελεσματικά και γρήγορα είναι το μεγαλύτερο μυστικό της απομνημόνευσης.

Όμως ποια είναι μερικές άλλες χρήσεις αυτών των συστημάτων, ή πιο πολύπλοκα συστήματα για απομνημόνευση; Πώς απομνημονεύουν τράπουλες; Και ακόμη πιο χρήσιμο: πώς μπορούμε να απομνημονεύουμε επιστημονική ορολογία ή άλλες αόριστες έννοιες;

Και τέλος, πώς μπορούμε όλα αυτά τα διάσπαρτα να τα ταξινομούμε και να τα θυμόμαστε μπρος/πίσω/ανακατεμμένα, όποτε θέλουμε για μεγάλο διάστημα; (hint: σου ανέφερα χάρτες και διαδρομές, θα δούμε μερικά παραδείγματα)

Προχώρησε στο επόμενο άρθρο για να βρεις απαντήσεις: 5 συμβουλές για το πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα! (+video)

Μπορείς να ξαναδιαβάσεις το προηγούμενο μέρος εδώ: Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 1ο). Μοιράσου τα με τους φίλους σου ή με άτομα που πιστεύεις πως τα χρειάζονται και θα τους βοηθήσουν, μόνο καλό θα κάνει ;)

Αν θες 15+ συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα, και άλλους τρόπους να βελτιώσεις τη μελέτη σου, μπορείς να τα βρεις εδώ.

Σημείωση: Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα στα βιβλία "Χορεύοντας με τον Αϊνστάιν" και "Χρησιμοποίησε τη Μνήμη σου"

Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 1)

Ή αλλιώς, πώς να μπορώ να θυμάμαι τα πάντα, ακόμη και μήνες μετά;

Μία μαθήτρια της 3ης λυκείου, η Ελένη, που θέλει να περάσει Ιατρική, έχει πρόβλημα με τη βιολογία, και την "παπαγαλία". Και μου έστειλε να με ρωτήσει:

"Πώς θα μπορούσα να την απομνημονεύσω καλύτερα;

Μερικοί λένε την απομνημόνευση "παπαγαλία". Αν και δεν είναι πάντα έτσι.

Στην 3η λυκείου, η Βιολογία, δυστυχώς, ήταν και για μένα εφιάλτης. Ιδίως γιατί ήθελα καλό βαθμό στις Πανελλήνιες, για να πάω Ιατρική.

Δεν το είχα καθόλου με την παπαγαλία, και δεν αγαπούσα καθόλου τα μαθήματα που ήθελαν σκέτη απομνημόνευση. Γιατί δηλαδή να μην τα πω όπως τα κατάλαβα; Ήθελα όμως τον βαθμό, οπότε, αναγκαστικά ξεκίνησα να το κάνω...

Τι κατάλαβα στην πορεία, τελειώνοντας την Ιατρική;

Κατ'αρχήν, σε όλα θέλω να θυμάσαι πως: το ότι κατάλαβες κάτι, ΔΕΝ σημαίνει πως το έχεις απομνημονεύσει κιόλας. Και αυτό ισχύει για όλα τα μαθήματα και όχι μόνο για την Βιολογία κατεύθυνσης ή την Ιστορία.

Το ξαναλέω για να το θυμάσαι και μετά, στην Ιατρική ή σε όποια σχολή πας, όποιο δρόμο και να ακολουθήσεις, και στη ζωή σου γενικότερα. Κάτι που θα γίνει ακόμα πιο εμφανές:

Το ότι κατάλαβες κάτι, ΔΕΝ σημαίνει πως το έχεις απομνημονεύσει
και πως θα το θυμάσαι κιόλας. 

Κατανόηση και απομνημόνευση είναι δύο τελείως ξεχωριστές διαδικασίες και θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται έτσι.

Το κατάλαβες; Ναι. Το θυμάσαι; Ναι... Είσαι σίγουρος; Επανέλαβέ το τότε!

Πώς μπορώ να βελτιώσω την απομνημόνευση;

(και όχι μόνο "παπαγαλία")

1. Πρώτα κατάλαβε τι ακριβώς λέει το κείμενο.

Μην προσπαθήσεις να παπαγαλίσεις κάτι χωρίς να το καταλαβαίνεις. Αν δεν μπορείς να το καταλάβεις έτσι όπως το'χει μέσα στο βιβλίο, google it, ή κάνε κάτι για να το ξεκαθαρίσεις στο μυαλό σου πρώτα, προτού προσπαθήσεις να το απομνημονεύσεις.

2. Κάνε άπειρες επαναλήψεις, φωναχτά,
χωρίς να κοιτάς το βιβλίο (το κλασσικότερο).

Με αυτόν τον τρόπο τεστάρεις τον εαυτό σου τι πραγματικά ξέρει, και όχι μόνο τι έχει καταλάβει.

Το να ξαναδιαβάζεις τα ίδια ξανά και ξανά δεν ωφελεί πουθενά - κοροϊδεύεις τον εαυτό σου πως τα θυμάσαι, βαριέσαι, αποσπάσαι εύκολα και χάνεις το χρόνο και την ενέργειά σου. Και δημιουργείς την ψευδαίσθηση πως τα ξέρεις (γνωστό ως Dunning-Kruger effect).

Κάνε ερωτήσεις και απάντησέ τες. Βάλε κάποιον άλλον να σε ρωτήσει. Κάνε καρτέλες ερωταπαντήσεων στο Anki. Μόνο τα τεστς και οι ερωταπαντήσεις δείχνουν τι πραγματικά ξέρεις.

3. Κάνε τακτικές επαναλήψεις όλο το βιβλίο,
μέχρι εκεί που έφτασες.

Όχι μόνο το τελευταίο κεφάλαιο που διάβασες. Απ'την αρχή, πέρνα το στα γρήγορα. Θες όλα να μπαίνουν σιγά σιγά σε μακροπρόθεσμη μνήμη.

Όσο καλύτερα θυμάσαι τα προηγούμενα, τόσο αραιώτερες επαναλήψεις απαιτούν.

*Ξαναεπαναλαμβάνω στο πρόγραμμα ερωταπαντήσεων Anki επιλέγεις πότε να ξαναεμφανίσει την κάθε καρτέλα ανάλογα με το πόσο εύκολο σου φάνηκε (aka "Spaced Repetition").*

4. Όταν τα καταλαβαίνεις όλα,
προσπάθησε να τα κάνεις εικόνα στο μυαλό σου
.

Για κάθε πρόταση / παράγραφο / κεφάλαιο / έννοια κλπ, κάνε μία εικόνα ή ένα μίνι "βίντεο". Και παίξε με αυτές τις εικόνες στη φαντασία σου. Θες να τα ζήσεις, να τα βιώσεις, όσο πιο έντονα γίνεται.

Πώς μπορούν, όμως, να είναι πιο αξιομνημόνευτες οι εικόνες;

Και ποιος είναι ο τρόπος που ακόμα και οι πρωταθλητές μνήμης χρησιμοποιούν για να απομνημονεύσουν δεκάδες τράπουλες με ανακατεμένα τα τραπουλόχαρτά τους σε λίγα λεπτά;

Τη συνέχεια μπορείς να τη διαβάσεις στο επόμενο μέρος, εδώ: Πώς μπορώ να απομνημονεύω καλύτερα; (μέρος 2ο).

Αν θες 15+ συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα, κοίτα εδώ.

15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα

Εδώ θα βρείς 15 (και παραπάνω) συμβουλές για το πώς να διαβάζεις καλύτερα, να συγκεντρώνεσαι περισσότερο, να θυμάσαι περισσότερα, και γενικότερα να κάνεις πιο αποδοτικό τον χρόνο που αφιερώνεις στο διάβασμα.

Μια ζωή διάβαζα, πανεπιστημιακά και εξωπανεπιστημιακά και όλο αυτό τον καιρό έχω ψάξει, μάθει, δοκιμάσει και τεστάρει ΠΑΡΑ πολλές τεχνικές και συμβουλές για το πώς να το βελτιώσω. Τώρα ήρθε ο καιρός να μαζέψω εδώ τα καλύτερα από αυτά που βρήκα για να τα δοκιμάσεις και εσύ.

Προτού ξεκινήσουμε απλά να πω 3 πράγματα - σημειώσεις:

Σημείωση 1: Εδώ θα βρεις κάποια απ'αυτά που έχω βρει από sites/βιβλία/προσωπική εμπειρία τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μεγάλο άρθρο, οπότε χαλάρωσε, απλώσου, βάλε χαμηλά μουσικούλα, και take your time.

Σημείωση 2: Έχε κατα νού γενικά πως ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ μεταξύ τους. Επομένως, όσο καλύτερο τρόπο ζωής κάνεις, τόσο πιο αποδοτικός θα είσαι στο κάθε τι που κάνεις. Είτε αυτό είναι η συγκέντρωση στο διάβασμα, είτε η ικανοποίηση από τη δουλειά σου, είτε η στήριξη από τις σχέσεις σου, είτε η δημιουργικότητα μέσω κάποιας τέχνης που σου αρέσει, είτε η ενέργεια μέσω της γυμναστικής και της διατροφής.

Σημείωση 3: Σίγουρα οι παρακάτω μέθοδοι δεν είναι οι μοναδικές. Και για άλλους θα δουλέψουν περισσότερο, για άλλους λιγότερο. Ό,τι είναι το πιο αποτελεσματικό για εσένα, αυτό να κρατήσεις. Αμφισβήτησε τα πάντα, κάνε τη δική σου έρευνα και ψάξιμο, δοκιμές και πειραματισμούς, και κατέληξε στις ΔΙΚΕΣ σου αλήθειες. 

Αυτά είχα να πω, οπότε ας ξεκινήσουμε:

1. Αυτό που πιστεύεις, αυτό ισχύει για σένα.

Το διάβασμα δεν είναι κάτι το οποίο κάποιοι το έχουν και άλλοι δεν το έχουν.

Κανένας δεν γεννήθηκε με ένα βιβλίο στο χέρι, όλοι μάθαμε να διαβάζουμε από άλλους.

Βέβαια, ισχύει εν μέρει το "με όποιον δάσκαλο καθήσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις", αλλά εν πάση περιπτώσει, ό,τι δεν μάθαμε από τους δασκάλους μας, θα πρέπει να το μάθουμε από μόνοι μας :)

Αποδέξου ότι και το διάβασμα θέλει εξάσκηση και μην περιμένεις τελειότητα.

Ιδίως στην αρχή.

Πίστεψε ότι είναι κάτι στο οποίο γίνεσαι καλός, δεν γεννιέσαι καλός.

Πειραματίσου τι λειτουργεί για σένα. Παίξε. Γέλα.

Οι περισσότεροι το παίρνουν πολύ στα σοβαρά, ενώ πραγματικά δεν θα έπρεπε.

Γι'αυτό και η καλύτερη μάθηση γίνεται μέσα από τις ιστορίες, τα παιχνίδια και τις ταινίες.

Σκέψου τι πιστεύεις για ό,τι αφορά τη μάθηση.

  • Πώς πρέπει να γίνεται;
  • Πώς σου βγαίνει καλύτερα;
  • Τι σε ενδιαφέρει;
  • Πιστεύεις ότι είσαι έξυπνος ή όχι;
  • Πιστεύεις ότι το'χεις ή όχι;

Εάν έχεις για τον εαυτό σου την εικόνα ενός ατόμου που μαθαίνει εύκολα και γρήγορα, και δεν είναι θέμα εξυπνάδας, αλλά προσπάθειας και εκπαίδευσης, τότε αυτή θα γίνει η πραγματικότητά σου.

Επέμεινε σε αυτήν την άποψη και απόδειξέ το με πράξεις! Απόδειξέ το, πρώτα στον εαυτό σου.

Πηγή απ'το psychologytoday.com, εδώ.

2. Βάλ'το στην καθημερινότητά σου

Άσε ελεύθερη κάποια ώρα κάθε μέρα για διάβασμα.

Αρχικά μπορείς να έχεις 1 ώρα την ημέρα.

Κάν'το όμως κάθε μέρα για τουλάχιστον 66 μέρες, ώστε να γίνει συνήθεια.

Ναι, οι έρευνες πλέον λένε για 66 μέρες και όχι για 30 μέρες για να σου γίνει κάτι συνήθεια.

Σε αυτό μπορεί να σε βοηθήσει πολύ το παρακάτω site, που αφορά τις συνήθειες (και έπεται άρθρο μου πάνω σε αυτό ακριβώς το θέμα): www.zenhabits.net

Κάποιες συμβουλές στα γρήγορα;

Εστίασε στο να δημιουργήσεις μια "ρουτίνα" Μελέτης.

Εάν προγραμματίσεις συγκεκριμένες ώρες της ημέρας να μελετήσεις, θα μπεις σε μια ρουτίνα, και έτσι θα καταφέρεις περισσότερα.

Εάν απλά το "βολέψεις" μέσα στην ημέρα σου, οι πιθανότητες λένε ότι ποτέ δεν θα βρίσκεις χρόνο (το ίδιο και με τη γυμναστική, και ένα σωρό άλλα που ποτέ μας "δεν βρίσκουμε τον χρόνο να τα κάνουμε", άσχετα εάν ξέρουμε τη βαρύτητά τους)

Ένας αποτελεσματικός τρόπος να το κάνεις αυτό είναι πραγματικά να το προγραμματίσεις και να το γράψεις στο ημερολόγιό σου (ή στο κινητό σου) ή στην αντζέντα σου, όπως θα έκανες και με ένα ραντεβού με τον ιατρό σου.

Για παράδειγμα: "Τρίτη, 3-4:30 μμ - Διάβασμα."

Πλέον το ημερολόγιο της Google έχει την επιλογή να σου στέλνει και sms όποτε το προγραμματίσεις να έχει reminder, δωρεάν. Είναι ό,τι πιο βολικό. Δημιούργησε ένα event που επαναλαμβάνεται καθημερινά, και άστο να τρέχει μόνο του.

Είναι σημαντικό να το κάνεις κάθε μέρα, την ίδια ώρα περίπου, γιατί έτσι εγκαθίσταται πολύ πιο εύκολα η συνήθεια.

Και έτσι μάθε και άρχισε να συνηθίζεις την κάθε σου μέρα, και την κάθε σου εβδομάδα, να την προγραμματίζεις αδρά εκ των προτέρων, ώστε να ξέρεις τι έχεις να κάνεις, ασυμβίβαστα, ώστε να αφαιρείται ο παράγοντας "επιλογή".

Δεν υπάρχει επιλογή, και δεν έχει να κάνει με το πώς νοιώθεις.

Οι περισσότεροι περιμένουν να έχουν πρώτα την ενέργεια να κάνουν κάτι, ώστε να το κάνουν.

Οι επιτυχημένοι άνθρωποι ξέρουν ότι πρέπει να κάνουν το κάτι, για να πάρουν την ενέργεια.

Και έτσι οι παραγωγικοί γίνονται παραγωγικότεροι, και το αντίθετο.

"Για να έχεις την ενέργεια (να σου 'ρθει όρεξη), θα πρέπει να κάνεις τη δουλειά."
~Robin Sharma~

3. Ετοίμασε το περιβάλλον μελέτης σου!

Εάν χρειάζεσαι κάποια στοιχεία στο περιβάλλον σου για να σε βοηθήσουν να διαβάσεις, δοκίμασε πάντα να τα κάνεις προτεραιότητα ΠΡΙΝ την κανονισμένη σου ώρα διαβάσματος.

Για παράδειγμα, εάν χρειάζεσαι ειδικό φωτισμό, μουσική, ησυχία, προσωπικό χώρο, πιθανά σνακς κλπ., τότε θα πρέπει να τα έχεις κανονίσει όλα προτού κάτσεις, όχι να τα θυμηθείς αφού κάτσεις.

Πρόσεξε τι δουλεύει για σένα, και επανέλαβέ το κάθε φορά που διαβάζεις, για μεγαλύτερη επιτυχία.

Όταν έχεις κάτι σταθερό με το οποίο ξεκινάς το διάβασμά σου, τότε αυτό μελλοντικά θα μπορεί να χρησιμοποιείται πολύ πιο εύκολα σαν "σήμα" για το μυαλό σου και το σώμα σου, ότι "ξέρεις, είναι ώρα για διάβασμα".

Καλός φωτισμός πάντα είναι σημαντικός για να κουράζονται λιγότερο τα μάτια.

Όταν υπάρχει ανεπαρκής φωτισμός, κουράζεσαι εύκολα, θες πιο συχνά διαλείμματα και η προσοχή σου αποσπάται πολύ περισσότερο.

Σε αυτό θα σε βοηθήσει επίσης αφάνταστα να βάλεις το κινητό σου σε λειτουργία πτήσης, ή να μπλοκάρεις τα social media, να έχεις μακριά το κινητό σου με το messenger, το instagram, και το tik tok.

ΔΩΡΕΑΝ online Σεμινάριο:

"Πώς να χρησιμοποιείς τα Social Media χωρίς να σε χρησιμοποιούν"

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2020, και ώρα 17:00


4. Μελέτα σε σύντομα, συχνά Διαστήματα

Έχει αποδειχθεί ότι μικρές εκρήξεις συγκέντρωσης συχνά επαναλαμβανόμενες, είναι πολύ πιο αποδοτικές απ΄ότι μία μεγάλη περίοδος.

Έτσι, ακόμα και εάν έχεις μόνο 10 λεπτά, ΚΑΝ'ΤΟ!!! Κάτσε διάβασε, αυτά τα 10 λεπτά.

Στη συνέχεια κάνε διάλειμμα.

Και ξαναδιάβασε για άλλα 10 λεπτά.

Μπορεί να γίνει και με 25άλεπτα +2-5λεπτά διάλειμμα και ανά δίωρο κάνε ένα μεγαλύτερο διάλειμμα του μισάωρου (γνωστό ως pomodoro technique!)

Αυτή η προσέγγιση της "καταμερισμένης μάθησης" είναι πολύ αποδοτική γιατί τιμά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό!

Το μυαλό μας χρειάζεται χρόνο να ανακάμψει και να επαναφορτιστεί, χρόνο για "πρωτεϊνοσύνθεση".

Ο εγκέφαλός σου αφομοιώνει αυτά που έμαθε στις περιόδους ξεκούρασης!

Είναι ένα πολύ δυνατό εργαλείο που πολλοί πολλοί δάσκαλοι και καθηγητές αμελούν.

Το να καθίσεις και να διαβάζεις για  πολλές ώρες, δεν είναι μόνο βαρετό, αλλά δημιουργεί κούραση, υπερένταση, και εύκολη διάσπαση προσοχής.

Όμως δεν μπορείς να μάθεις όταν είσαι κουρασμένος, στρεσσαρισμένος και η προσοχή σου είναι αλλού!

5. Πίνε ΠΟΛΥ ΝΕΡΟ!

3L ημερησίως όπως+δήποτε!!! (εκτός και εάν τρώς άπειρα φρούτα και λαχανικά που ήδη είναι γεμάτα νερό σε περιεκτικότητα, οπότε εκει δεν χρειάζεται να πίνεις τόσο).

Ποτέ μην πίνεις πάνω από 6-7L. (για αποφυγή υπονατριαιμίας a.k.a. δηλητηρίαση από νερό)

Ίσως σε κάποιους να φανεί άκυρο με το θέμα.

Σίγουρα το'χετε ξανακούσει και αλλού. Όμως δεν είναι ψέματα.

Πραγματικά ισχύει ότι είναι σημαντικότατο για να λειτουργεί σωστά ο εγκέφαλός μας.

Έμενα προσωπικά με βοήθησε τρομερά το να πίνω πολύ νερό τις περιόδους που διάβαζα ΠΟΛΥ (βλέπε εξεταστικές - 14άωρα διαβάσματος την ημέρα...).

Είχα μάλιστα φτάσει να πίνω και 4.5L ημερησίως, και μου'μεινε από τότε και εκτός εξεταστικής να πίνω γύρω στα 2-3λ.

Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να συνηθίσεις να έχεις πάντα κοντά σου ένα μεγάλο (1.5Λ) μπουκάλι.

Όταν δεν έχω μεγάλο μπουκάλι δίπλα μου, σίγουρα θα γυρίσω στην παλιά συνήθεια του να πίνω λιγότερο.

Στο διάβασμα βοηθάει πολύ γιατί καθαρίζει το μυαλό σου, σου διώχνει εν μέρει ζαλάδα και πονοκέφαλο από την κούραση του διαβάσματος και σου δίνει ενεργεία να συνεχίσεις.

Μην περιμένεις να αισθανθείς δίψα για να πιεις νερό.

Τότε είναι ήδη αργά, ο οργανισμός σου είναι αφυδατωμένος.

Τα πρώτα σημεία δίψας είναι αφυδάτωση του στόματος, και στη συνέχεια θόλωμα στο μυαλό.

Μετά έρχεται το αίσθημα της δίψας.

Άλλος τρόπος να ενυδατώνεσαι συχνά και εύκολα είναι να τρως πολλές τροφές πλούσιες σε νερό (λαχανικά - αγγούρια, ντομάτες, μαρούλια κλπ, και φρούτα - πορτοκάλια, μανταρίνια, καρπούζι, πεπόνι κλπ)

Θα συνιστούσα περισσότερο τα λαχανικά, γιατί τα φρούτα μετά από λίγη ώρα, όταν πέσουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, μπορεί να σου κάνει θολούρα στο μυαλό για λίγο.

6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους

Ένας απ'τους σπουδαιότερους λόγους που οι άνθρωποι δεν κατακτούν τους στόχους τους είναι επειδή τους θέτουν υπερβολικά ψηλά. (Ο άλλος λόγος είναι να μην θέτουν καθόλου, πράγμα εξίσου καταστροφικό).

Θέσε ηλιθιωδώς μικρούς και εφικτούς στόχους, και προσπάθησε να τους ξεπεράσεις αν έχεις όρεξη.

Αλλά κράτα τους ηλιθιωδώς μικρούς ώστε να είναι πιο εύκολο να τους κάνεις από το να μη τους κάνεις.

* Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτό στα άρθρα μου εδώ:

  1. Ποιο είναι το επόμενο εκτελέσιμο βήμα σου;
  2. Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

Αν θέσεις στόχους που θεωρείς πως μπορείς να τους πετύχεις, ακόμα και εάν φαίνονται πολύ απλοί, θα μπεις στο συνήθειο (Habit) του να επιτυγχάνεις στόχους και σταδιακά να θέτεις υψηλότερους.

Επίσης, αναγνώρισε την διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων στόχων.

Θέσε το μεγάλο σου όραμα στο απώτερο μέλλον, και μετά σπάσ'το σε βήματα, ώστε στις καθημερινές σου δραστηριότητες να επικεντρώνεσαι αποκλειστικά στους κοντινούς στόχους, στα επιτρεπόμενα βήματα που θα σε οδηγήσουν σε εκείνο το μακρινό όνειρο.

Μην ξεκινάς με το "θα βγάλω 5 μαθήματα ή 10 βιβλία".

Ξεκίνα με το "μέσα στα επόμενα 2 χρόνια θα έχω τελειώσει 2 βιβλιοθήκες, αλλά τώρα θα κάνω 10 σελίδες" (ή 1 σελίδα για αρχή).

7. Απέφυγε τον υπερβολικό ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ

Και αυτό στο λέω γιατί ήταν η καθημερινότητά μου.

Γενικά είμαι ενθουσιώδης.

Και αυτό μου έβγαινε πολλές φορές σε κακό στο συγκεκριμένο θέμα.

Πάει χέρι χέρι με το αποπάνω βήμα (6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους) γιατί μετά τον ενθουσιασμό, ακολουθεί πτώση.

Θα πρέπει να το έχεις κάνει πολύ εύκολο να ξαναξεκινήσεις το διάβασμα (με το 6.), διαφορετικά σε περιμένει μεγάλη απογοήτευση.

Είναι καλό να διαβάζεις πολύ: μαθαίνεις απίστευτα πράγματα, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον κόσμο, και, εν συνεχεία, όλη σου η ζωή.

Όμως μην κάνεις το λάθος από εκεί που δεν διαβάζεις καθόλου να πέσεις με τα μούτρα στις 10 ώρες την ημέρα, γιατί αυτό είναι απλός ενθουσιασμός, και όπως πάντα θα εξαφανιστεί εάν όχι στην 1η βδομάδα, στη 2η σίγουρα..

Και δεν πρόκειται να ξαναπιάσεις βιβλίο στα χέρια σου για ΑΡΚΕΤΟ καιρό, στο εγγυώμαι  :P 

Έχω πέσει ουκ ολίγες φόρες θύμα αυτής της παγίδας.

Το ίδιο ισχύει και όταν ασχολείσαι ΠΑΡΑ πολλές ώρες πάνω σε ένα και μόνο θέμα χωρίς να έχεις ποικιλία.

Το βαριέσαι και μετά πάλι κάνεις μερικές μέρες να το ξαναπιάσεις.

Το καλύτερο είναι να βάλεις ένα ανώτατο όριο ωρών, και μέσα σε αυτές τις ώρες να πιάσεις όχι μόνο 1 άλλα εάν προλαβαίνεις, και παραπάνω θέματα, τα οποία σε ενδιαφέρουν κιόλας.

Η λύση για αυτό;

ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΕ ΤΟΝ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ ΣΟΥ!!!

Όσο περίεργο και εάν φαίνεται!

Με το να δημιουργήσεις μια αίσθηση περιέργειας και του απαγορευμένου ("δεν πρέπει παραπάνω") , θα σε κάνει να θες ακόμη περισσότερο την επόμενη μέρα, και την επόμενη, και την επόμενη.

Έτσι ξεπερνάς το φράγμα του ενθουσιασμού, και αυτός ο ενθουσιασμός έχει χαλιναγωγηθεί για το χτίσιμο μιας άριστης συνήθειας.

Καθώς οι μέρες περνούν, ξεπερνάς κατα πολύ, συνολικά, τις ώρες που θα διάβαζες μόνο από ενθουσιασμό (και μετά θα τα παρατούσες).

8. Προετοιμάσου!

(ή) Θέσε ένα Χρονοδιάγραμμα, και προ-επισκόπησε το υλικό

Με ένα χρονοδιάγραμμα μπορείς να προγραμματίσεις πως να καλύψεις όλα τα θέματα και τα κεφάλαια που θες, με έναν οργανωμένο τρόπο, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στο καθένα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι πνίγεσαι.

Το να βγάζεις ένα πρόγραμμα όταν ξεκινάς να κάνεις σοβαρό διάβασμα (για εξεταστική ή μη), είναι εξίσου σημαντικό με το διάβασμα:

Μην σνομπάρεις το πρόγραμμα, καθώς αυτό μπορεί να σε σώσει ή να σε καταστρέψει.

Όπως και το να προετοιμάσεις / προεπισκοπήσεις αυτά που θες να διαβάσεις στα περιεχόμενα, να δεις εάν υπάρχουν περιλήψεις στο τέλος των κεφαλαίων κλπ κλπ, να ξεφυλλίσεις και να δεις ό,τι χρειάζεσαι προτού σηκώσεις τα μανίκια και πέσεις με τα μούτρα.

Υπάρχει η φάση της προετοιμασίας, που στα γρήγορα, χρειάζεται καταμερισμό χρόνου, προγραμματισμό τι θα γίνει πότε, πώς και γιατί.

Και  υπάρχει και η φάση της δράσης, που ξεκινάς να διαβάζεις αυτό που σε ενδιαφέρει, να βουτάς στο κείμενο, να παίρνεις αυτό που θες, και μετά να συνεχίζεις μέχρι να βρεις το επόμενο κομμάτι που σε ενδιαφέρει.

Μην τα μπλέκεις και τα 2 μαζί σε ένα βήμα, γιατί είναι αντιπαραγωγικό :)

Καλύτερα κάν'τα ξεχωριστά.

Επίσης, όταν θέτεις το χρονοδιάγραμμα ή το "ραντεβού με τον εαυτό σου" για διάβασμα, είναι ΠΟΛΥ προτιμότερο αντί να γράψεις

"3-4:30μμ: Διάβασμα"

να γράψεις

"3-4:30μμ Κεφάλαιο Χ-Ψ-Ζ, ---σελίδες",

ή γενικά να είσαι ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΗΣ.

Επιπλέον, μπορείς να γράψεις και ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ του γιατί θες να διαβάσεις (αυτό θα σε παρακινήσει στις "δύσκολες" ώρες...)!

9. Τίμησε τη Συναισθηματική σου Διάθεση...

...αλλά μην εξαρτάσαι από αυτή.

Μην διαβάζεις πολύ εάν είσαι κουρασμένος, θυμωμένος, ή βιαστικός.

Ο εγκέφαλός μας όταν είναι χαλαρός, είναι σαν σφουγγάρι, και από φυσικού του απορροφά τα δεδομένα χωρίς προσπάθεια.

Εάν είσαι συναισθηματικά φορτισμένος, ο εγκέφαλός σου, τείνει να απωθεί τις πληροφορίες.

Το να πιέζεις τον εαυτό σου να κάτσει να διαβάσει όταν ο νους σου είναι γεμάτος με άλλα πράγματα, είναι παντελώς χάσιμο χρόνου!

Πάνω σε αυτό, όμως, έχω βρει ένα άρθρο (παρακάτω) που συνοψίζει μερικά πολύ ωραία φαινόμενα και συνήθειες οι οποίες πραγματικά με βοήθησαν ΠΑΡΑ πολύ στις τελευταίες μου εξεταστικές.

Ήταν οι πιο αποδοτικές και ταυτόχρονα πιο ξεκούραστες απ'όλες τις προηγούμενες.

Το παρακάτω άρθρο το βρήκα πριν από λίγα χρόνια, αλλά συνοψίζει πάρα πολύ ωραία αυτά που έχω βρει.

Περαιτέρω πληροφορίες στο θέμα, μπορείς να βρεις ​στο βιβλίο μου (Πάντα Υπάρχει Λύση - 33 τρόποι να ενισχύσεις τον εγκέφαλό σου και την επιλυτική του ικανότητα - κοίτα στη δεξιά στήλη), στο κεφάλαιο με τη μουσική, στο άλλο με τον διαλογισμό, καθώς και στο άρθρο μου «Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!».

Πίστεψέ με είναι καλύτερο απ’ ότι ακούγεται.

Αν υπήρχε ένα μαγικό χαπάκι που σου αυξάνει μνήμη, τη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα, την ενέργεια, και σου μειώνει το στρες, το πόσο εύκολα αισθάνεσαι να απειλείσαι από άλλους ή συνθήκες, το πόσο εύκολα προσβάλλεσαι, σου χτίζει την αυτοπεποίθηση, σου ενισχύει την εγκράτεια, και πολλά άλλα, ΠΟΣΟ θα έδινες να το αγοράσεις;;;

Ε λοιπόν υπάρχει όχι μόνο ένα, αλλά δύο τέτοια χαπάκια. Και είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Ονομάζονται «Γυμναστική» και «Διαλογισμός

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

10. Μπες σε χαλαρή εγρήγορση

Γενικά σε οτιδήποτε κάνεις, το να είσαι χαλαρός, άλλα ταυτόχρονα σε πνευματική εγρήγορση, (Α-state) είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου.

Μπορείς να μαθαίνεις καλύτερα, να απομνημονεύεις ευκολότερα, να σκέφτεται διαυγέστερα, να κατεβάζεις ιδέες, να συνδυάζεις γεγονότα/δεδομένα/γνώσεις και να βγάζεις συμπεράσματα πολύ πιο ακριβή.

Το παραπάνω άρθρο δίνει πολλούς τρόπους για να μπεις σε αυτό το "trance-state", άλλους απλούς, άλλους "περίεργους" ό,τι να'ναι, και άλλους πιο ψαγμένους.

4 είναι οι βασικές τεχνικές "χαλάρωσης":

Ι- Η μουσική

Η μουσική στα 40-60 bpm (beats per minute) όπως αρκετά κλασσικά κομμάτια, ιδίως του στυλ baroque, ή και μερικά lounge. Μπορείτε να βρείτε και στο youtube "music for studying" και τα σχετικά.

Το ενδιαφέρον είναι ότι έρευνες έχουν δείξει πως δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που μπορούν να επωφεληθούν με το να ακούνε baroque αυτού του τύπου. Ακόμα και τα φυτά μεγαλώνουν καλύτερα και υγιέστερα όταν εκτίθενται σε αυτή τη μουσική. Θα γυρίσουν ακόμα και προς τα ηχεία με τον ίδιο τρόπο που στρέφονται προς τον ήλιο! Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η παρατήρηση ότι τα ίδια φυτά τείνουν να ζαρώνουν και να πεθαίνουν εάν εκτεθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε δυνατή heavy (death κ τα παρόμοια) metal/ heavy rock μουσική!!)

Άλλοι επιστήμονες λένε πως αυτό οφείλεται στις ιδιότητες του νερού.

ΙΙ. Διαλογισμός/Περισυλλογή 

Μην το πάρεις για κάτι περίεργο, γιατί δεν είναι αυτό που φαντάζεσαι.

Απλά χαλαρώνεις καθιστός σε στάση που σε βολεύει με ίσια πλάτη, κλείνεις τα μάτια, συγκεντρώνεσαι στην αναπνοή σου και την παρατηρείς, και δεν σκέφτεσαι τίποτα άλλο πέρα από αυτή (περισυλλογή = συλλογή από γύρω γύρω - του νου σου).

5-10 λεπτά είναι υπεραρκετά, και για 2-3 φορες την ημέρα μπορούν να επιτευχθούν μεγάλες αλλαγές.

Το καλύτερο είναι να το κάνεις προτού πιάσεις διάβασμα, ώστε ακόμα και αρνητικά φορτισμένος να είσαι, να καταλαγιάζουν τα συναισθήματα και να σε αφήνουν να λειτουργήσεις πιο αποδοτικά. Έστω για 30 δευτερόλεπτα, κλείσε μάτια, και εστίασε στην αναπνοή. Κάντες πιο βαθειές και μακριές.

Παρατήρησε το σώμα σου από την κορυφή έως τα νύχια και χαλάρωσέ το σιγά σιγά. Όταν δεν υπάρχει ένταση στο σώμα, δεν μπορεί να υπάρχει συναισθηματική ένταση, ενώ εάν αισθανόμαστε οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα (fight/flight/freeze - αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος) τότε βλέπουμε διάφορους μύες του σώματός μας να είναι σε σύσπαση χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Χαλάρωσε για να "ανοίξει" το μυαλό σου.

ΙΙΙ. Προγράμματα "Εκπαίδευσης Εγκεφάλου"

Υπάρχουν πλέον διάφορα προγράμματα για binaural beats και "brain entrainment" (εκπαίδευσης εγκεφάλου).

Ουσιαστικά είναι ακουστικά προγράμματα που εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό σου σιγά σιγά με τον καιρό να λειτουργεί όπως ενός γιόγκι που διαλογίζεται για δεκαετίες. Είναι σαν "υποβοήθημα", για να σε φτάσει ποιο γρήγορα σε χαμηλότερους ρυθμούς του εγκεφάλου, που φυσιολογικά τους έχουμε μόνο όταν κοιμόμαστε (ή όταν ήμασταν μωράκια).

Ακολουθεί το κομμάτι του άρθρου του ΤΙ κάνουν αυτά τα προγράμματα, με πολύ απλά λόγια - είπα να μην το κάνω πολυσύνθετο και αυτό.
"Οι επιστήμονες βρήκαν ότι εάν βάλεις τακτικά παλλόμενους ήχους σε μία συχνότητα στο ένα αυτί, και ήχους σε άλλη συχνότητα στο άλλο αυτί, ο εγκέφαλός σου θα πάλλεται σε συχνότητα ίση της διαφοράς των δύο συχνοτήτων.

...οπότε εάν βάλεις ήχο των 100 κύκλων το δευτερόλεπτο (hertz) στο αριστερό αυτί, και 110 ήχων στο δεξί αυτί, ο ρυθμός των κυμάτων του εγκεφάλου σου θα τείνει στα 10 hertz... = κατάσταση Άλφα (alpha state)."
Ο διαλογισμός και η περισυλλογή, σε συνδυασμό με brain entrainment audio, θα διαπιστώσεις (ιδίως αν το ψάξεις και συ) ότι βοηθούν φοβερά και σε πολλούς άλλους τομείς, όπως πχ ενσυναίσθηση και stress release, καθώς και το να είσαι πιο πολύ παρόν-στη-στιγμή (presence - κύριο συστατικό αυτού που λέμε "χάρισμα" (charisma) σε έναν "χαρισματικό άνθρωπο" και σίγουρα κάτι 100% απαραίτητο για τον οποιονδήποτε ηγέτη. Και όλα αυτά επιστημονικά αποδεδειγμένα και με βούλα.  ;D

Για παραπάνω πληροφορίες, έρευνες κλπ στα 2 παραπάνω, μπορείς να κατεβάσεις το βιβλίο μου απ'τη στήλη δεξιά όπως προανέφερα, να γραφτείς για να κατεβάσεις δωρεάν υλικό για τους συνδρομητές και να διαβάσεις το παλαιότερο άρθρο μου: "Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!"

Μερικά που χρησιμοποιώ τα τελευταία χρόνια, είναι αυτά εδώ, μπορείς να πειραματιστείς και να δεις τι σου ταιριάζει εσένα. Με ακουστικά πάντα, ώστε να λαμβάνει τον συγκεκριμένο ήχο διαφορετικής συχνότητας το κάθε αυτί.

Παρέβλεψε σε παρακαλώ τους περίεργους τίτλους, και απλά πειραματίσου. ?

Σίγουρα εάν ψάξεις, θα βρεις πολλά τέτοια προγράμματα.

IV. Το πρωινό σου μετράει

Και δεν μιλάω για το τι θα φας για πρωινό. Μιλάω για τι θα ταΐσεις το μυαλό σου με το που θα ξυπνήσεις. Όταν ξυπνάς το πρωί, εκεί που χουζουρεύεις, προτού σηκωθείς να φτιάξεις το καφεδάκι σου, ρίξε και μια ματιά και σε αυτά που διάβαζες το προηγούμενο βράδυ.

Έτσι θα εντυπωθούν πολύ καλύτερα στη μνήμη σου γιατί ο εγκέφαλος αποθηκεύει καλύτερα τότε. Γενικά η επανάληψη είναι κάτι ΑΚΡΩΣ σημαντικό όπως θα αναφέρουμε παρακάτω στο 13. Αλλά έχε κατά νου ότι είναι υπερβολικά σημαντικό τι θα κάνεις το πρώτο τέταρτο (15') με το που θα ξυπνήσεις.

Αν αισθάνεσαι μια θολούρα όταν ξυπνάς ή δεν έχεις κοιμηθεί καλά, τότε είναι σημαντικότερο να κάνεις πρώτο πράγμα για λίγα λεπτά κάτι που θα σου φτιάξει τη διάθεση και θα ανεβάσει τους παλμούς - γυμναστική, χορός με μουσική, yoga, τρέξιμο, περπάτημα, σουτάκια, οτιδήποτε σ'αρέσει. Γιατί διαφορετικά έχεις περισσότερες πιθανότητες όλη την υπόλοιπη μέρα να είσαι άκρως αντιδραστικός.

Το να κάνεις κάτι που θα σε ξυπνήσει ευχάριστα, και στη συνέχεια να κάνεις την επανάληψη, είναι ότι καλύτερο.

11. Διατροφή για τον Εγκέφαλο

Πραγματικά χρειάζεται να τονίσω το ΠΟΣΟ σημαντική είναι από μόνη της και πόσους τομείς επηρεάζει? Είναι τεράστιο θέμα το οποίο δεν θα το αναλύσω εδώ. Θα αναφέρω όσον αφορά το διάβασμα μόνο το ότι:

Αν δεν τρώτε πολλά φρούτα/λαχανικά τουλάχιστον πάρτε κάποιο συμπλήρωμα με βιταμίνες, καθώς χρειάζονται για την μνήμη και γενικότερα για τον εγκέφαλο. Αλλά προφανώς προτιμώνται τα φρούτα και τα λαχανικά, και το να βάλεις μια σαλάτα μαζί με κάθε σου γεύμα είναι από τις καλύτερες διατροφικές αλλαγές και συνήθειες που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου (και για τους γύρω σου κατ'επέκταση!)

Πρωτεΐνη (κρέας, αυγά, αρακάς, όσπρια, φασόλια κλπ) μπορεί να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος για λίγο μέχρι να την χωνέψεις, άλλα μετά σου δίνει ενέργεια. Όπως επίσης και σου δίνει μεγαλύτερη αίσθηση κορεσμού (χόρταση) σε σχέση με τους υδατάνθρακες και με τα λίπη.

Υδατάνθρακες (μακαρόνια, ρύζια κλπ) κάνουν πολλή ώρα να τα χωνέψεις, και σου ρουφάνε ενεργεία ασύστολα, και γιαυτό χρειάζεσαι και τον "μεσημεριανό υπνάκο" ύστερα... Όπως επίσης σε κάνουν μόλις τα χωνέψεις να έχεις όρεξη να φας κι άλλο... Γενικότερα παίζουν με τα επίπεδα της ινσουλίνης και της γλυκόζης (και όχι μόνο) του αίματος σου, πράγμα καθόλου καλό για τη διαύγεια του εγκεφάλου σου... Οπότε περιόρισε τα ρύζια, τα μακαρόνια, τα ζυμαρικά γενικότερα, τα γλυκά και τις πατάτες στο ελάχιστο εάν μπορείς... Εάν θες να έχεις διαύγεια τουλάχιστον.

Γιατί για μένα είναι σημαντικότερο να λειτουργεί το μυαλό μου στο μέγιστο απ'το να τρώω οτιδήποτε (και να παχαίνω κιόλας! Δεν λέει!)

Λίπη (κυρίως ελαιόλαδο / λάδι καρύδας / ιχθυέλαια (ω-3)) - είναι τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ για την υγεία του νευρικού συστήματος, και γενικότερα): Κρατάνε περισσότερη ώρα την αίσθηση του κορεσμού από τους υδατάνθρακες, και έτσι απλά τρως λιγότερο. Επίσης απεδείχθη ότι εάν φας κάτι λιπαρό μαζί με κάτι γλυκό (πχ το αγαπημένο μου μετά το γυμναστήριο: χουρμάδες + λάδι καρύδας), τότε γίνεται πολύ πιο αμβλεία η αιχμή της ινσουλίνης στο αίμα, πράγμα που σημαίνει λιγότερη +αργότερη αποθήκευση στις λιπο-αποθήκες + λιγότερο πείραγμα της διαύγειας του εγκεφάλου.

Συμπέρασμα, εάν θες να διαβάσεις μετά από φαγητό, απέφυγε υδατάνθρακες και φάε περισσότερη πρωτεΐνη με μια σαλάτα, ή υγιή λιπαρά με μια σαλάτα. Προσπάθησε να αποφύγεις τον συνδυασμό πολλών λιπαρών με πολλή πρωτεΐνη. Αναγράφω λίγα περισσότερα στο κεφάλαιο περί διατροφής στο βιβλίο μου, καθώς είναι καίριας σημασίας το τι βάζεις στο στόμα σου, σε σχέση με το πώς λειτουργεί το μυαλό σου!!!

12. Συμπληρώματα Ω-3!

"Ανακάλυψη"/υπόδειξη ενός μέντορα και πολύ καλού μου φίλου, του Ηρακλή Κυριακάκη, πραγματικά είναι τρομερά, τον χιλιοευχαριστώ (και όχι μόνο γι'αυτό..).

Εάν δεν τρώτε πολλά ψάρια (που σίγουρα δεν τρώτε), απαραίτητα τα συμπληρώματα ιχθυέλαιου. Αυτό που εγώ παίρνω είναι αυτό εδώ της Carlson - σε υγρή μορφή με γεύση λεμόνι (ύψηστη ποιότητα), αλλά τα φτηνότερα (λόγω ελληνικής παραγωγής) είναι οι κάψουλες salmon oils εδώ, που τα βρίσκετε σε όλα τα φαρμακεία. Υποτίθεται ότι στην διατροφή μας το ιδανικότερο είναι μια αναλογία λιπαρών Ω-3 : Ω-6 = 1:1.

Η σύγχρονη διατροφή μας "τύπου δυτικού κόσμου", ακόμα και η "τυπική" μεσογειακή δίαιτα που υποτίθεται ότι έχουμε στην Ελλάδα, έχει φτάσει αυτή την αναλογία μικρότερη από 1:5 (υπερέχουν τρομερά τα Ω-6). 

Φάε περισσότερα Ω-3 και ας μην τα φτάσεις ούτε 1:2, αλλά σίγουρα ανέβασε το ποσοστό!

Πέρα από τα καρδιαγγειακά οφέλη που έχουν, αυξάνουν την όρεξη για διάβασμα, γενικά μπορείς να θυμάσαι περισσότερα και να θες να διαβάσεις ακόμα περισσότερα.

Είναι απ'τα πιο απαραίτητα συστατικά στοιχεία της μυελίνης του εγκεφάλου (και γενικά των κυτταρικών μεμβρανών, ιδίως των νευρώνων) προκείμενου να σταθεροποιηθούν νευρωνικά δίκτυα, και είναι κάτι το οποίο ΔΕΝ μπορεί να παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός από μόνος του, επομένως είναι απαραίτητη η πρόσληψη τους από εξωτερικές πήγες (τροφές / συμπληρώματα).

Μην περιμένετε αποτελέσματα σε μια νύχτα, γιατί κάνουν εβδομάδες/μήνες για να φανεί η διαφορά. Όμως όταν φανεί, κάνει "ΜΠΑΜ".... Και το λέω εκ πείρας. Περισσότερη όρεξη για διάβασμα, καλύτερη μνήμη, και πολλά άλλα.

Τελευταία άρχισαν να μιλάνε και για χρησιμότητα των ω-3 για ασθενείς στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας που είναι σε κώμα, για πολύ γρηγορότερη ανάρρωση... Φαντάσου..

Πηγές: εδώεδώ και εκεί.

13. Κάνε επανάληψη ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΜΕΡΑ!

Όταν μαθαίνεις κάτι καινούριο, προσπάθησε να επαναλάβεις αυτά τα σημεία την ίδια μέρα, μετά από καμιά ωρίτσα ή δίωρο, έστω και γρήγορα για 5 λεπτά... Αν περιμένεις μερικές μέρες και τότε κάνεις προσπάθειες να ξαναδείς το υλικό, θα φαίνεται πολύ λιγότερο οικείο.

Όμως, ένα σύντομο review αργότερα την ίδια μέρα, θα τείνει να εδραιώσει την πληροφορία στο μυαλό σου, όποτε την επόμενη φορά που θα καθίσεις να διαβάσεις, θα το αναγνωρίσεις και θα σου φαίνεται εύκολο.

Γενικότερα, τα peak μνήμης και οι ιδανικές ώρες για επανάληψη, σύμφωνα με το βιβλίο "Χρησιμοποίησε το μυαλό σου" του Tony Buzan (απ'τα αγαπημένα μου και αυτά που είχαν πρωτο-αλλάξει την αντίληψή μου για πολλά πράγματα και μου είχαν κινήσει την περιέργεια για ακόμη περισσότερα) είναι κατά σειρά αφού διαβάσεις κάτι για 1η φορά:

  • 10 λεπτά μετά
  • 1 ώρα μετά
  • 24 ώρες μετά
  • 1 εβδομάδα μετά
  • 1 μήνα μετά
  • 1 εξάμηνο μετά --> και μπήκε στη μακράς διαρκείας μνήμη

14. ΥΠΝΟΣ! Πολύς ύπνος!

Ούτε αυτό δεν θα έπρεπε να το τονίσω γιατί είναι βασικότατο, ιδίως μέσα στις εξεταστικές, άλλα έτσι όπως μας έχει φέρει η κοινωνία να θεωρούμε τα ξενύχτια ως τρόπο ζωής (ε όχι ότι είναι και άσχημα ;) ), μάλλον θα πρέπει να θυμηθούμε, να επιστρέψουμε και να κατανοήσουμε τα βασικά...!!

Έτσι, τον ύπνο τον υπερτονίζω γιατί είναι υπέρ-σημαντικός, για ΚΑΘΕ πτυχή της ζωής μας.. Κατά τη διάρκεια αυτού, είναι που κάνει όλη τη δουλειά το "ασυνείδητο/υποσυνείδητο" (όπως θες πες το).

Έκτος και αν είσαι extreme meditator και μπορείς να μπεις σε delta-state στο λεπτό, πράγμα που δεν το νομίζω, ο ύπνος είναι ένα θέμα μείζονος σημασίας που θα πρέπει να φτιάξεις.

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο εδώ καλύπτει όλους τους τομείς και ο,τι αφορά τον ύπνο και είναι σε απλά κατανοητά ελληνικά. Θα σου πρότεινα να του ρίξεις μια ματιά.

Επίσης ο ύπνος είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της σωστής ρύθμισης και ελέγχου των συναισθημάτων μας, της ενέργειας του εγκεφάλου μας, και του κατά πόσον αισθανόμαστε καλά (πόση ντοπαμίνη έχει απομείνει στον εγκέφαλό μας!). Παραπάνω για τον ύπνο και γενικότερα τη σπουδαιότητα της ξεκούρασης στο βιβλίο μου στα δεξιά. :)

15. Μερικά κολπάκια ακόμα...

1: Speed Reading

Γενικά επειδή με ενδιέφερε πολύ, είχα ψάξει και για γρηγορότερη ανάγνωση, και για mental (subconscious)-reading και για διάφορα άλλα τέτοια.

ΟΜΩΣ, αυτό που δοκίμασα κυρίως αρχικά και είχε αποτελέσματα από την πρώτη στιγμή, ήταν το SpeedReading (ταχεία ανάγνωση).

Την αιτιολόγηση του γιατί ισχύει, την αφήνω πάνω σου :D Θα καταλάβεις τι εννοώ!

Βήμα 1:

Αυτό που πρόκειται να κάνεις, είναι να εξασκηθείς να βλέπεις λέξεις σε τόσο υψηλούς ρυθμούς όσο 5.000 λέξεις το λεπτό (ο μέσος άνθρωπος διαβάζει με 400-500 λέξεις το λεπτό).  

Προφανώς και δεν θα μπορείς να διαβάσεις ενώ βλέπεις τις λέξεις με αυτό το ρυθμό.

Ο λόγος που το κάνεις όμως αυτό, είναι ότι όταν μειώσεις ταχύτητα περίπου στις 1000 ή και 800 λέξεις το λεπτό, θα μπορείς να διαβάσεις, κατανοώντας και μπορώντας να θυμηθείς το οτιδήποτε διαβάζεις.

  • Σημείωσε τώρα στο βιβλίο από πού θες να ξεκινήσεις.
  • Τώρα, χρησιμοποιώντας τον δείκτη σου, θα αρχίσεις να τον προχωράς γραμμή γραμμή αλλά σε πολύ γρήγορους ρυθμούς.
  • Μην πηγαίνεις τόσο γρήγορα που οι λέξεις φαίνονται θολές, αλλά σίγουρα πιο γρήγορα απ'όταν πιστεύεις ότι τις καταλαβαίνεις.
  • Θυμήσου, αυτή είναι άσκηση ταχύτητας, όχι άσκηση διαβάσματος.
  • Για 2 λεπτά απλά σκάναρε προς τα κάτω τις γραμμές, και να θυμάσαι να κινείσαι γρήγορα και ομαλά από το τέλος της μία γραμμής στην επόμενη.
  • Εάν πιάσεις τον εαυτό σου να μπορεί να καταλάβει αυτό που σκανάρεις, τότε πηγαίνεις υπερβολικά αργά. Επιτάχυνε!
  • Θυμήσου όμως ότι οι λέξεις θα πρέπει να σου φαίνονται καθαρές, όχι θολές.
  • Τώρα, όταν το κάνεις αυτό για 2 λεπτά, χρησιμοποίησε ένα χρονόμετρο, και σημείωσε το σημείο του βιβλίου που σταμάτησες.

Μην ανησυχείς πολύ εάν αισθάνθηκες ότι δεν είδες την κάθε λέξη καθαρά ή ότι τα μάτια σου δεν μπορούσαν συνεχώς να προφτάσουν το δάκτυλό σου. Αυτό είναι φυσιολογικό όταν δοκιμάζεις για πρώτη φορά αυτήν την άσκηση.

Ίσως κιόλας να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος (εγώ σίγουρα αισθανόμουν), αλλά και αυτό είναι φυσιολογικό.

Με τον καιρό αυτά τα προβλήματα θα σταματήσουν κάποια στιγμή, οπότε το θέμα είναι να συνεχίσεις να εξασκείσαι.

Βήμα 2:

Τώρα, θέλω να πας πίσω στο πρώτο σου σημείωμα. Τι θα κάνεις τώρα, είναι να επαναλάβεις την ίδια άσκηση, αλλά αυτή τη φορά να καλύψεις την ίδια "απόσταση" μέσα σε ΕΝΑ λεπτό (αντί για 2).

Καλά διάβασες, σε 1 λεπτό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Πρέπει να φτάσεις σε ένα λεπτό στο δεύτερο σημείωμά σου (εκεί που τέλειωσες πριν), παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισες πριν και θα ξαναντιμετωπίσεις τώρα.

Σίγουρα κάποιες λέξεις τώρα θα φαίνονται θολές και θα χάνεις το συγχρονισμό χεριού-ματιού, αλλά δεν πειράζει, απλά προχώρα.

Θα κινείσαι σε διπλάσια ταχύτητα. Εάν έχεις πρόβλημα με το να κρατήσεις το χρόνο, βάλε κάποιον άλλον να σου μετράει φωναχτά.

Εάν δεν τα καταφέρεις να φτάσεις στο σημείο που πρέπει μέσα σε ένα λεπτό, ξαναδοκίμασε. Εάν περάσεις το σημείο, όλα καλά απλά προχώρα το δεύτερο σημείωμά σου σε εκείνο το σημείο.

Όταν συνηθίσεις το δεύτερο βήμα, τότε μπορείς να προχωρήσεις στο επόμενο επίπεδο.

Τώρα πρόκειται να καλύψεις την ίδια απόσταση σε 30 δευτερόλεπτα.

Σε αυτό το σημείο κάλλιστα θα μπορούσες να δεις τις λέξεις θολωμένες. Ίσως κιόλας να πιστεύεις ότι μπορείς να δεις μόνο μέρος της γραμμής, και όχι όλη. Ίσως σίγουρα να πρέπει να υπογραμμίσεις και 3 και 4 γραμμές με ένα πέρασμα του δακτύλου σου.

Για να κάνεις αυτή την άσκηση ευκολότερη, φαντάσου το δάκτυλό σου σαν πινέλο ζωγραφικής.

Απλά πέρνα το δάκτυλό σου από τις σελίδες όσο πιο γρήγορα μπορείς.

Τώρα, θέσε το χρονόμετρο στα περίπου 30 δευτερόλεπτα.

Κράτα εστιασμένα τα μάτια σου όσο καλύτερα μπορείς καθώς κατεβαίνεις τη σελίδα.

Αυτή η άσκηση θα πρέπει να γίνεται περίπου 15 λεπτά καθημερινά για τουλάχιστον 3 εβδομάδες.

Εάν το κάνεις καθημερινή πρακτική να κάνεις αυτές τις ασκήσεις, η ταχύτητα ανάγνωσης και η κατανόησή σου θα αυξηθούν δραματικά, απλώς και μόνο γιατί ο εγκέφαλός σου αρχίζει να υπερ-λειτουργεί. :)

2: Pointer (=Δείκτης)

Όταν διαβάζεις να δείχνεις με την άκρη ενός στυλό, του δαχτύλου σου, η κατιτίς μυτερό. Έτσι αποφεύγονται οι άσκοπες κινήσεις του ματιού (το οποίο και ας μην το καταλαβαίνεις, δεν μπορεί να κινηθεί σε ευθεία γραμμή εάν δεν έχει κάτι κινούμενο να ακολουθήσει).

Γλιτώνεις πολύ χρόνο, καταλαβαίνεις καλύτερα, και συγκεντρώνεσαι επίσης καλύτερα.

Ιδίως εάν πηγαίνεις το στυλό λίγο γρηγορότερα από τον κανονικό σου ρυθμό που διαβάζεις.

Σε αυτό συνδυάζεται το να ξέρεις ότι δεν χρειάζεται να ακούς τη φωνούλα μέσα στο κεφάλι σου να προφέρει τις λέξεις, γιατί τότε διαβάζεις με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο μιλάς.

Το μυαλό δεν χρειάζεται να ακούσει αυτό που διαβάζει για να το καταλάβει.

Επομένως μπορείς να διαβάσεις πιο γρήγορα απ'όσο νομίζεις, ούτως ή άλλως.

Δοκίμασε διάφορα, και ότι δουλεύει για σένα καλύτερα.

3: Eye Chart Drill (Άσκηση με διάγραμμα για τα μάτια)

Σε αυτά από πάνω βοηθάει μια τεχνική που είχα βρει σε ένα βιβλίο, η οποία αναπτύσσει σιγά σιγά την περιφερική σου όραση. Αυτή εννοείται χρειάζεται όχι μόνο στο διάβασμα, άλλα σε ΠΟΛΛΑ πράγματα.

Έχει ως εξής:

Παίρνεις ένα άσπρο, χωρίς γραμμές χαρτί Α4. Το διπλώνεις πρώτα μια φορά στην κατακόρυφη μέση και μετά στην οριζόντια μέση. Έτσι έχεις ένα μικρό τετραγωνάκι που είναι το μισό μέγεθος του Α4.

  • Το σηκώνεις στο επίπεδο των ματιών σου σε μια άνετη απόσταση από τα μάτια σου.
  • Στο πεδίο της όρασης σου να έχεις επίγνωση και του χαρτιού και των όσων βρίσκονται γύρω του. Μην κοιτάς μόνο το χαρτί, αλλά σιγουρέψου ότι είναι στο πεδίο της οράσεως σου.
  • Ξεκίνα με τα μάτια να κοιτάνε την κορυφή, απλά έχε επίγνωση των εξωτερικών άκρων του χαρτιού.
  • Άσε τα μάτια σου να κινούνται κάτω και ξανά πάνω γρήγορα και ομαλά, σε ρυθμό ένα κάτω η ένα πάνω ανά δευτερόλεπτο, μετρώντας 1-2-3 που να διαρκεί 1 δευτερόλεπτο.
  • Έχε πλήρη επίγνωση των εξωτερικόν άκρων του χαρτιού.
  • Προσπάθησε να μην κάνουν ζιγκζαγκ τα μάτια σου.
  • Καν'το αυτό για 10-20sec με πλήρως διπλωμένο το χαρτί (να είναι το μισό μέγεθος του Α4).
  • Μετά ξεδίπλωσε μια φορά το χαρτί (να έχει βάση μίση του κανονικού, άλλα κανονικό ύψος Α4) και κανε το ίδιο για άλλα 10-20sec.
  • Ξεδίπλωσε τελείως το Α4 (όρθιο) και καν το ξανά.
  • Μετά γύρισε το σε portrait (οριζοντίως) και ξανά το ίδιο.
  • Τέλος ξαναδίπλωσε το πλήρως (μισό Χ μισό Α4) και επανέλαβε για 5-10sec. Κάθε φορά έχε πλήρη επίγνωση και των τεσσάρων άκρων.

Κάνοντας το αυτό 3-4 φορές (όχι παραπάνω) την ημέρα, κάθε μέρα, πραγματικά θα δεις αποτελέσματα... Θα σε βοηθήσει και στα 2 παραπάνω, και σε πολλούς άλλους τομείς που χρειάζονται περιφερική όραση. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο τυφλοί είμαστε.

4: Mind Maps (Νοητικοί Χάρτες)

Είναι κλειδί, πραγματικά. Πολλά μεγάλα μυαλά κρατούσαν τέτοιες σημειώσεις, καθώς είχαν μεγαλύτερη εφευρετικότητα και δημιουργικότητα, εκφραστικότητα, αποτελεσματικότητα και όλα τα σχετικά. Κλασσικό παράδειγμα οι Leonardo Da Vinci, Albert Einstein, Pablo Picasso, etc.

Αν εξασκηθείς σε αυτόν τον τρόπο λήψης σημειώσεων, και το χρησιμοποιείς και σε άλλους τομείς στη ζωή σου (πχ εγώ το χρησιμοποιούσα και όταν ήθελα να γράψω εκθέσεις στα ιταλικά μου, αλλά και όταν γράφω μακροσκελή άρθρα σαν αυτό εδώ), είναι ΟΤΙ καλύτερο για να μπορείς να αναπτύξεις απεριόριστα την κάθε πλευρά της ιδέας σου.

Τι είναι και πως το κάνεις, μπορείς να το δεις στο παρακάτω βίντεο, αλλά και στο αντίστοιχο κεφάλαιο του βιβλίου μου στα δεξιά:

Καθώς επίσης υπάρχουν και βιβλία (βλ. Tony Buzan), κ άλλα βίντεο, ακόμα και προγράμματα (MindManager Pro) για να το κάνεις στα γρήγορα, στο PC.

5: Ασκήσεις Χαλάρωσης των ματιών

Ιδίως για αυτούς που διαβάζουν (ή θέλουν να διαβάσουν) πολύ, και γι'αυτούς που είναι στον υπολογιστή πολλές ώρες, είναι πολύ σημαντικές αυτές οι ασκήσεις που ξεκουράζουν τα μάτια.

Η μυωπία και άλλες οπτικές παθήσεις οφείλονται πολλές φορές σε μεγάλης διάρκειας στρεσάρισμα των ματιών και εστίαση σε κοντινή απόσταση (κάτω των 1-2 μέτρων).

Τα μάτια μας για να στρίψουν προς τα εκεί που εστιάζουμε, έχουν πολλούς μύες για να τους στρίβουν (οφθαλμοκινητικοί μύες).

Αυτοί είναι που κουράζονται, και γι'αυτό μερικές φορές στο τέλος μιας κουραστικής μέρας τα βλέπουμε όλα διπλά ανα διαστήματα και χάνουμε την εστίαση.

Η χαλάρωση των ματιών, λοιπόν, είναι το να μην εστιάζουν καθόλου.

Σαν να κοιτάς τα αστέρια ή ένα βουνό στον ορίζοντα, η γραμμή που κοιτούν είναι (σχεδόν) παράλληλη. Αν βάλεις ένα δάχτυλο μπροστά απ'τα μάτια σου την ώρα που βλέπεις μακριά και δεν εστιάσεις πάνω του, θα το δεις διπλό. Αυτό γιατί κάθε μάτι το βλέπει από διαφορετική γωνία.

Ι. Μπορείς να ψάξεις για "στερεοσκοπικές εικόνες - 3D stereoscopic pictures" στο ίντερνετ, όπου είναι μια εικόνα με περίεργο μοτίβο, αλλά αν χαλαρώσεις πλήρως τα μάτια, ίσως να αρχίσεις να αντιλαμβάνεσαι ένα τρισδιάστατο σχέδιο που κρύβουν. Στην αρχή θα σου πάρει μερικά λεπτά, αλλά με λίγη εκπαίδευση και άμα μάθεις το κόλπο, θα μπορείς αυτόματα και χωρίς να το σκέφτεσαι. Αυτές οι εικόνες είναι καταπληκτικές για χαλάρωση, αλλά και για το παιχνίδι που κάνουν :)

Μάλλον αυτό το φαινόμενο εκμεταλλεύτηκε η Nintendo και έβγαλε την πρώτη οθόνη 3D σε κονσόλα (3DS) όπου μπορείς να δεις τρισδιάστατα χωρίς να φοράς γυαλιά 3D, και κουράζει λιγότερο τα μάτια..

Για παράδειγμα παραθέτω μία τέτοια εικόνα εδώ, και άμα δεΙς το 3D σχέδιο που κρύβουν, συγχαρητήρια ;)

Tip: Ίσως μπορέσεις ευκολότερα να το καταφέρεις άμα πλησιάζεις/απομακρύνεσαι απ'την εικόνα (με χαλαρά πάντα τα μάτια λες και βλέπεις πέρα απ΄την εικόνα, τον ορίζοντα πίσω απ'τον υπολογιστή)... - μπορείς να πατήσεις πάνω της για να την δεις μεγαλύτερη.

ΙΙ. Μπορείς να ζεστάνεις τα χέρια σου τρίβοντάς τα μεταξύ τους, ή με ζεστό νερό, και στη συνέχεια, να κλείσεις τα μάτια σου, και να βάλεις τα χέρια σου από πάνω τους σκεπάζοντας τα με τις παλάμες σου (ένα χέρι σε κάθε μάτι). Χωρίς να τα πιέζεις.

Αυτή η ζεστασιά που εκπέμπεται απ'τα χέρια σου στην ουσία ζεσταίνει και χαλαρώνει αυτούς τους εσωτερικούς μύες των ματιών που έχουν κουραστεί.

16. Συγκεντρώσου περισσότερο!

Παραθέτω το παρακάτω άρθρο προαιρετικά να το διαβάσετε για το πώς να αυξήσετε περισσότερο τη συγκέντρωσή σας :)

Προτάσεις για συγκέντρωση από αυτές που ανέφερα παραπάνω είναι το κομμάτι του διαλογισμού, η άσκηση, η διατροφή, και η αποφυγή καφεΐνης που τείνει να σου δίνει ενέργεια μεν, αλλά σε κάνει να μη μπορείς να συγκεντρωθείς δε.

Αν θες κάτι που να σου δίνει ενέργεια αλλά να σου επιτρέπει συγχρόνως να συγκεντρώνεσαι, δοκίμασε πράσινα τσάγια, και συγκεκριμένα προτείνω "Yerba Mate" και "Matcha Green Tea" τα οποία είναι είδη τσαγιού, το δεύτερο πολύ ισχυρότερο (γιατί έχει και καφεΐνη μέσα του), που διεγείρουν μεν, δεν προκαλούν την απότομη πτώση όμως που κάνει ο καφές μετά από 6-7 ώρες, και σου επιτρέπουν να συγκεντρώνεσαι καθ'όλη τη διάρκεια αντί να σου διαχέουν το μυαλό (μπορείς να τα αναμίξεις και με Gingko Biloba που αυξάνει γενικότερα επιδόσεις εγκεφάλου).

Το Matcha μάλιστα, το είχαν ανακαλύψει και το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι Zen μοναχοί γιατί είχαν δει ότι τους έδινε πολύ καλύτερη συγκέντρωση και τους ενίσχυε πολύ στον διαλογισμό τους. Πλέον το χρησιμοποιούν στις Ιαπωνία στις τελετές τσαγιού...

Κλείνοντας

Οτιδήποτε από τα παραπάνω θέλετε να κάνετε, καλύτερο είναι να κρατήσετε μια δικιά σας λίστα με αυτά που σας ενδιαφέρουν, και 3 πράγματα είναι το μυστικό για ΟΛΑ:

"Εξάσκηση, Εξάσκηση, Εξάσκηση."

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

Πάτα το κουμπί παρακάτω για να δεις και άλλα άρθρα σχετικά με το διάβασμα και τη μνήμη:

Θέλω να βελτιώσω τις επιδόσεις μου στο διάβασμα

Γιατί οι ιστοριούλες ΔΕΝ είναι μόνο για τα παιδιά

  • Νομίζεις ότι οι ιστορίες είναι μόνο για τα πιτσιρίκια;
  • Πώς είναι φτιαγμένος ο εγκέφαλός μας να μαθαίνει;
  • Γιατί ο Αίσωπος είναι απ’τους αγαπημένους μου συγγραφείς; (:Ρ)
  • Ποιοι είναι μερικοί τρόποι που θα σε κάνουν να ΕΧΕΙΣ τι να πεις, να είσαι πιο ετοιμόλογος και να γίνεσαι ευκολότερα το επίκεντρο της παρέας; (αν αυτό θες)

Αυτά και πολλά άλλα θα τα βρεις παρακάτω.

Και ξεκινάμε.

Τελευταία με είχε τραβήξει πολύ η ικανότητα κάποιων ανθρώπων να διηγούνται καταπληκτικά το οτιδήποτε λένε και να σε ταξιδεύουν με τα λόγια τους.

Μπορεί να λένε και άχρηστα πράγματα, τελείως ανούσια, αλλά και πάλι να σε κάνουν να κρέμεσαι απ’τα χείλη τους.

Αυτό με είχε προβληματίσει πολύ, γιατί διεξάγοντας τα σεμινάρια που έκανα το καλοκαίρι και τον Οκτώβρη, παρατήρησα το εξής: κανένας δεν καταλάβαινε τι του έλεγα εάν δεν είχε παραδείγματα και ιστορίες.

Δεν πα να του πεις όσες αρχές και νόμους θες, εάν δεν σκεφτεί ο άλλος πώς κολλάνε στη ζωή του, σε ποιες περιστάσεις θα μπορούσε να το εφαρμόσει και πώς (πράγμα που δεν θα το κάνει από μόνος του εύκολα), χωρίς ιστορία δεν θα το καταλάβει.

Και ούτε θα το εφαρμόσει προφανώς.

Μέχρι πρότινος, τα τελευταία χρόνια πίστευα ότι οι ιστοριούλες είναι για τα παιδιά και όσους βαριούνται να σκέφτονται.

Είχα ξεγελαστεί από τους μεγάλους τόμους στεγνό υλικό που μας έδινε η σχολή για να μάθουμε.

Άχαρη στεγνή πληροφόρηση. Τι ωραία. Ότι πρέπει για παπαγαλία.

Όμως απ’τη στιγμή που προσπάθησα να περάσω κάποιες πληροφορίες σε κάποιον και να τον βάλω να τα εφαρμόσει, κάποια πράγματα που διάβαζα και με ενθουσίαζαν γιατί όχι μόνο μου άρεσαν, αλλά πραγματικά θεωρούσα ότι θα κάναν όλη τη διαφορά στη ζωή κάποιου, είδα ότι ο λόγος μου ήταν ξερός.

Δεν συγκινούσε.

Xωρίς συγκίνηση δεν υπάρχει κίνηση (ή πράξη).

Οπότε επέστρεψα στα βασικά. Ιστοριούλες.

Και είδα ότι όλοι μας αυτό περιμένουμε ν’ακούσουμε!

Έτσι μαθαίνει και θυμάται ο άνθρωπος.

Γενικά με 2 τρόπους μαθαίνει ο άνθρωπος εδώ και χιλιετίες, προτού καν εφευρεθεί η γραφή:

Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος να μαθαίνει μέσω ΜΙΜΗΣΗΣ και ΙΣΤΟΡΙΩΝ.

Και πάμε εμείς τώρα να το αλλάξουμε μέσα σε 100 χρόνια βάζοντας τα παιδιά να παπαγαλίζουν πράγματα που δεν θα τους χρειαστούν ποτέ για να προχωρήσουν σε επόμενες παπαγαλίσεις πραγμάτων που δεν θα τους χρειαστούν ποτέ κλπ μόνο και μόνο για να λέμε ότι κάνουν κάτι;

Σίγουρα θα πετύχει.

“Δεν υπάρχει τίποτα ΤΟΣΟ άχρηστο όσο το να κάνεις αποδοτικά αυτά τα οποία δεν θα έπρεπε να κάνεις καθόλου.”
~Peter F. Drucker Αμερικανός Παιδαγωγός και Συγγραφέας

Και ούτε καν τους μαθαίνουμε κάποιο σύστημα να τα απομνημονεύουν σωστά. Οπότε τα ξεχνούν και δεν παίρνουν τίποτε χρήσιμο.

Και ΝΑΙ, υπάρχουν συστήματα απομνημόνευσης, τα οποία είναι εξίσου αρχαία όσο και ο τρόπος που μαθαίνουμε.

Συστήματα που τα χρησιμοποιούσαν μέχρι και στην αρχαία Ελλάδα οι μεγάλοι ρήτορες και αργότερα οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες για να μπορούν να έχουν τον έλεγχο της αυτοκρατορίας τους.

Σωστά μάντεψες:

Αυτά τα αρχαία συστήματα απομνημόνευσης βασίζονται σε ιστοριούλες.

Αλλά θα σου πω για αυτά σε επόμενο άρθρο γιατί θέλουν πολύ εξήγηση αν και πολύ απλά. ;)

Οι ιστοριούλες νομίζουμε ότι είναι μόνο για τα παιδιά: σιγά μην δεις σε κανένα πανεπιστημιακό βιβλίο (ιατρικής πχ) σε μορφή διήγησης.

Άσχετα με το αν η εξέταση, η πραγματική χρησιμότητα, αλλά και όλη η μάθηση γίνεται (στο ίδιο παράδειγμα) με τα περιστατικά, τους ασθενείς, και στην ουσία τις ιστορίες που βλέπεις να ξετυλίγονται μπροστά σου.

Η πραγματική μάθηση γίνεται με ιστορίες που καταλαβαίνεις εις βάθος.

Βλέπεις πως χρειαζόμαστε τις ιστορίες ώστε να μάθουμε και να κατανοήσουμε ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ και ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΑ, βάζοντας στη συνέχεια αυτό που μάθαμε στη πράξη.

Ο εγκέφαλός μας είναι ΚΑΛΩΔΙΩΜΈΝΟΣ για ιστορίες, για να μπαίνουμε σε άλλους ρόλους και να κατανοούμε τα συναισθήματα και τα βιώματα.

Όταν ακούμε/διαβάζουμε μια καλή διήγηση είναι σαν να το βιώνουμε εμείς…

…και πλησιάζει πολύ τη “βιωματική μάθηση”.

Υπάρχει ένα τεράστιο κενό μεταξύ γνώσης VS κατανόησης και αφομίωσης.

Άσε με να σου πω μια ιστοριούλα που μ’αρέσει:

Μια φορά και έναν καιρό υπήρχε ένας αγρότης που είχε μόνο ένα άλογο. Μία μέρα, το άλογο το’σκασε.

Όλοι οι περαστικοί λέγαν “Λυπάμαι τόσο πολύ. Είναι πολύ δυσάρεστα νέα, θα πρέπει να’σαι πολύ αναστατωμένος..”

Ο άντρας απλώς είπε,

“Θα δούμε.”

Μερικές μέρες αργότερα, το άλογο επέστρεψε με 20 άγρια άλογα να το ακολουθούν. Ο άντρας και ο γιος του μάντρωσαν και τα 21 άλογα.

Όλοι οι περαστικοί λέγαν, “Μπράβο!! Αυτά είναι πολύ ευχάριστα νέα, θα πρέπει να’σαι πολύ χαρούμενος!”

Ο άντρας απλώς είπε,

“Θα δούμε.”

Ένα από τα άγρια άλογα κλότσησε τον μοναχογιό του αγρότη, σπάζοντάς του και τα δυο πόδια.

Όλοι οι γείτονες και περαστικοί του λέγαν “Λοιμάμαι τόσο πολύ… Είναι πολύ δυσάρεστα νέα, θα πρέπει να΄σαι πολύ αναστατωμένος.”

Ο άντρας απλώς είπε,

“Θα δούμε.”

 Η χώρα μπήκε στον πόλεμο, και όλοι οι αρτιμελής νέοι κλήθηκαν να πολεμήσουν.

Ο πόλεμος ήταν καταστροφικός και σκότωσε κάθε νέο άντρα, αλλά ο γιος του αγρότη τη γλίτωσε, αφού τα σπασμένα του πόδια δεν του επέτρεψαν να καταταγεί στο στρατό.

Όλοι οι περαστικοί λέγαν, “Μπράβο σου!! Αυτά είναι πολύ ευχάριστα νέα, θα πρέπει να’σαι πολύ χαρούμενος!”

Ο άντρας απλώς είπε,

“Θα δούμε.”

 Πηγή: https://sivers.org/horses . Δεν θυμάμαι πότε την πρωτοάκουσα αυτή την ιστορία, αλλά μόλις βρήκα ότι αυτός είναι και ένας από τους αγαπημένους μύθους του Derek Sivers και χάιρομαι :) Anyway. Το νόημα είναι αυτό:

Θα μπορούσα απλά να σου πω το ρητό το οποίο θέλει να περάσει η ιστοριούλα:

“Μην βιάζεσαι να καταλήξεις σε συμπεράσματα”

Χωρίς να διάβαζες την ιστορία παραπάνω, όμως, τι θα σου έμενε; Πώς θα ταυτιζόσουν; Πώς θα το έβαζες στη δική σου πραγματικότητα;

Πιστεύω ότι ξεκάθαρα μπορείς να δεις τη διαφορά.

Το μήνυμα είναι απλά ξερή γνώση, αλλά η ιστορία είναι πραγματική κατανόηση και αφομοίωση.

Αυτή η συνειδητοποίηση με οδήγησε στο μονοπάτι της αναζήτησης και του πειραματισμού με την αφήγηση ιστοριών.

  • Πώς μπορεί αυτή η ικανότητα να βελτιωθεί;
  • Ποια στοιχεία της χρειάζονται ανάπτυξη;
  • Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να τις παρουσιάσω;
  • Πώς μπορώ να τις συνδέσω με μηνύματα με νόημα;
  • Πώς μπορώ να δημιουργήσω τις δικές μου ιστορίες, ιδίως από αναμνήσεις μου;
  • Πώς μπορώ όλες αυτές να τις απομνημονεύσω σε μια αλυσίδα που να μπορώ να έχω Random Access? (τυχαία και όχι “κατά σειρά” ανάκληση);

Και η αφήγηση ιστοριών είναι σαν κάθε άλλη ικανότητα:
Για να την αναπτύξεις θα πρέπει να την ασκείς συνεχώς.
Όσο περισσότερο την ασκείς, τόσο καλύτερος γίνεσαι.

Το θέμα με τις αναμνήσεις που προανέφερα, είναι ότι τις περισσότερες φορές φαίνεται να τις ξεχνάμε.

Είμαστε “όντα διαγραφής” όπως λέει ο Tony Robbins, και εύκολα διαγράφουμε πράγματα απ’το παρελθόν μας που δεν ταιριάζουν με τον τρόπο σκέψης μας ή τη συναισθηματική μας κατάσταση.

Το καλύτερο πράγμα με την αφήγηση των ιστοριών είναι ότι σου δίνουν τη Δύναμη να “αναδιοργανώσεις” το παρελθόν σου.

Μπορείς να πάρεις τις αναμνήσεις σου και να τις δεις από τελείως διαφορετική οπτική γωνία.

Και έτσι μπορείς να σχεδιάσεις, συνειδητά, τη δική σου ιστορία του παρελθόντος σου, που όχι μόνο υποστηρίζει το παρόν σου, αλλά επίσης σου δίνει κάτι σπουδαίο και σημαντικό για να μιλάς και να ονειρεύεσαι. :)

Και όχι κάτι για το οποίο θα κλαίγεσαι, θα ρίχνεις το φταίξιμο και θα σε κάνει να αισθάνεσαι ανήμπορος, αδύναμος και θύμα του παρελθόντος.

Ιδέες για εφαρμογή:

1. Παιχνίδι Α-Ω με ιστορίες

Μου άρεσε πολύ ένα παιχνίδι που με κάποιες τροποποιήσεις μου αρέσει να παίζω πού και πού, με κόσμο ή χωρίς, καινούριους φίλους ή παλιούς:

Παίρνεις τα γράμματα του αλφαβήτου (Α-Ω), και λες μια ιστορία που σου’ρχεται με κάτι που ξεκινάει από το πρώτο γράμμα.

Πχ, στο Α, εμένα μπορεί να μου έρθει η Αμερική. Και λέω μια ιστορία με αυτή, πχ ότι θέλω να πάω για ειδικότητα εκεί ή ότι είχε πάει ο κολλητός μου για να κάνει 2 βδομάδες μια κλινική κλπ.

Και συνεχίζει ο άλλος με το ίδιο ή με το επόμενο γράμμα, κ.ο.κ.

Είναι πολύ γρήγορος τρόπος να γνωριστείς εύκολα με κάποιον καινούριο ή να θυμηθείς πράγματα που έγιναν μέσα στο τελευταίο διάστημα από τότε που έχεις να τον δεις.

Ένα άλλο πράγμα που μου αρέσει είναι να έχω έτοιμη μια τέτοια λίστα ώστε να μην χρειάζεται κάθε φορά να σκέφτομαι καινούριες ιστορίες, αλλά να βελτιώνω τις ίδιες.

2. Εβδομαδιαίο/Τριμηνιαίο/Ετήσιο Review με ιστορίες

Ένα άλλο πράγμα που μου αρέσει να κάνω, είναι κάθε Κυριακή να κάθομαι να οργανώσω την ερχόμενη εβδομάδα ή μήνα μου.

Έτσι, γράφω για αυτά που έζησα την περασμένη εβδομάδα:

Τις νίκες μου, τις ήττες μου, πράγματα που έμαθα, άλλα που θα μου μείνουν, μαγικές στιγμές που έζησα κλπ, σε μορφή ιστορίας. 

Το ίδιο κάνω στις γιορτές των Χριστουγέννων για την περασμένη μου χρονιά, ή στο τέλος κάθε τριμήνου για το περασμένο τρίμηνο.

Όχι πολύ, 2-3 παραγράφους.

Αλλά κοιτώντας στη συνέχεια σε ένα μήνα ή σε ένα χρόνο αυτές τις ιστορίες, παίρνεις τα εξής οφέλη:

1. Βλέπεις που ήσουν και που βρίσκεσαι,

2. Βλέπεις τι έχεις μάθει στην πορεία,

3. Θυμάσαι πολύ πιο εύκολα ιστορίες που έζησες αλλά τις ξέχασες επειδή “έτρεχες”.

4. Γίνεσαι πολύ πιο καλός ομιλητής καθώς έχεις πολύ περισσότερες ιστορίες να πεις.

– Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα ντροπαλά αγοράκια και κοριτσάκια που “δεν έχουν τι να πουν” όταν γνωρίζονται μεταξύ τους.

5. Επίσης με αυτόν τον τρόπο χτίζεται αυτοπεποίθηση – γιατί θυμάσαι. 

– Και η ανάμνηση όλων αυτών, ιδίως των επιτυχιών σου και του ποιος πραγματικά είσαι, από μια ευρύτερη σκοπιά, σου αφήνει μία αίσθηση ότι είσαι κάτι περισσότερο από αυτά που συνέβησαν σήμερα, ή χτες, ή την περασμένη εβδομάδα ή μήνα.

Και σίγουρα είσαι κάτι περισσότερο από τα προβλήματά σου και τα εμπόδια που αντιμετωπίζεις.

Είσαι εσύ.

;)

 

 

Εάν θες να διαβάσεις μερικές ιστοριούλες που έχω ανεβάσει, και σε βίντεο, με σκοπό να σε κάνουν να σκεφτείς και να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου, σε παραπέμπω εδώ:

Κατηγορία: Αλληγορίες

Η σπουδαιότερη ικανότητα στον κόσμο: Μάθηση

Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~6 λεπτά

Πρόσφατα άκουσα κάποιον να λέει “δεν διαβάζω τίποτα άλλο πέρα απ’αυτά της σχολής μου… ούτως ή άλλως, γιατί να ασχοληθώ; δεν είναι δουλειά μου…”

Και εγώ ήμουν κάπως “τι;;; Δεν είναι δουλειά σου; Τι σόι δικαιολογία είναι αυτή;”…

Δεν έχει με το εάν είναι δουλειά σου ή όχι. Έχει να κάνει με εσένα! Τα πάντα έχουν να κάνουν με σένα. Μαθαίνεις για να εξελιχθείς. Μαθαίνεις για να μπορείς να ανταγωνίζεσαι και να έχεις το πλεονέκτημα. Μαθαίνεις για να προσφέρεις. Μαθαίνεις για να βελτιώνεις κάθε τομέα της ζωής σου. Μαθαίνεις για να δημιουργείς.

Είμαστε στον 21ο αιώνα. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε Ιντερνετ. Και εκεί μπορείς να βρεις ό,τι θέλεις, από το πώς να δημιουργείς ένα ραδιόφωνο, μέχρι τις πιο πολύπλοκες εξηγήσεις για την βιολογική λειτουργία ενός ανθρωπίνου οργάνου. Πώς να βγάλει κάποιος λεφτά, πώς να μαθαίνει γρηγορότερα, πώς να μάθει Kung Fu ή Parkour, πώς να βελτιώσει κάθε πτυχή της ζωής του, πώς να κάνει κάτι να λειτουργεί, πώς να εμπνέεται. Την αλήθεια για την Ιστορία όλου του κόσμου, και την κάθε θρησκεία. Και ψάχνοντας όλο και παραπάνω, μπορείς να βρεις κα-τα-πλη-κτι-κά πράγματα εκεί μέσα, πράγματα που ούτε καν φανταζόσουν πως υπάρχουν.

Ναι, υπάρχουν και πολλά άχρηστα, λανθασμένα και ατεκμηρίωτα πράγματα εκεί μέσα. Ο καθένας έχει άποψη για το οτιδήποτε. Αλλά γι’αυτό θα πρέπει να βελτιωθείς και στην αμφισβήτηση επίσης, στο να ζητάς ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ για αυτά που μαθαίνεις! Μπορείς επίσης όμως να βρεις επιστημονικές αποδείξεις για πεδία που σε ενδιαφέρουν. Υπάρχει αφθονία του οτιδήποτε εκεί μέσα!

Η άγνοια είναι επιλογή.

Είναι πράγματι επιλογή, όχι κάτι που συνέβη κατά λάθος! ΕΣΥ ΕΠΙΛΕΓΕΙΣ εάν θα μάθεις κάτι καινούριο για να βελτιώσεις τον εαυτό σου και τη ζωή σου, ή εάν θα μείνεις με αυτά που ξέρεις και θα συνεχίσεις να ζεις την καθημερινότητά σου έτσι όπως τη ζεις μέχρι τώρα.

Η μάθηση είναι μια δια βίου διαδικασία.

Τα παιδιά πάνε στα σχολεία για να εκτεθούν σε μια γιγάντια γκάμα πεδίων και μαθημάτων, από ιστορία και τέχνες, μέχρι μαθηματικά και άλλες επιστήμες.

Αλλά τα σχολεία κάνουν ένα θανάσιμο λάθος. Παίρνουν την φυσική τάση των παιδιών να εξερευνούν και να είναι περίεργα, και την κατακρεουργούν. Τα παιδιά θα έπρεπε να βγαίνουν από το σχολείο ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ερωτηματικά απ’ότι μπήκαν, όχι λιγότερο. Όπως και νά’χει, τα σχολεία κάνουν ό,τι κάνουν.

Και τότε σαν ενήλικες, χρειαζόμαστε να παίρνουμε νέες πληροφορίες συνεχώς, ώστε να καταλάβουμε γεγονότα που συμβαίνουν ανά τον κόσμο, ώστε να βελτιωθούμε και να επιτύχουμε στον τομέα μας και στη ζωή μας.

Τα πράγματα πλέον δεν είναι όπως ήταν παλιά στην εποχή των γονιών μας ή των παππούδων μας. Πλέον μπορούμε να μάθουμε το οτιδήποτε για το οτιδήποτε από την άλλη άκρη του πλανήτη σε ζωντανή αναμετάδοση. Μπορούμε να δημιουργήσουμε δικά μας πλάνα εκπαίδευσης, δικά μας σετ ικανοτήτων.

Κατά τη διάρκεια της ζωής μας χτίζουμε ένα δικό μας οικοδόμημα δουλειάς, ένα οικοδόμημα που θα αποτελείται από πολλές διαφορετικές υπο-δουλειές, προσωπικές εργασίες, υποειδικότητες, γνώσεις και παρελθοντικές εμπειρίες που πήραμε στον Χ και στον Υ τομέα και περίοδο της ζωής μας, ταλέντα, μαθήματα κλπ, που όλα θα δένουν τόσο τέλεια μεταξύ τους χτίζοντας αυτό το δικό μας οικοδόμημα εργασίας που θα αντιπροσωπεύει και την κληρονομιά μας στους συνανθρώπους μας αφού φύγουμε. 

Τα πράγματα είναι όσο δύσκολα εμείς πιστεύουμε ότι είναι.

Το πείραμα αυτό βασίστηκε στην ακόλουθη ερώτηση:

“Πώς η δυσκολία του να μάθουμε για κάτι επηρεάζει τις πεποιθήσεις μας για το πόσα μπορούμε να μάθουμε για αυτό;”

Ας το εξηγήσω:

Οι ερευνητές ενδιαφέρονταν για τον ρόλο των πεποιθήσεων του κόσμου για την νοημοσύνη, στη μάθηση. Με λίγα λόγια, εάν κάποιος πιστεύει ότι είναι έξυπνος, επηρεάζει την ικανότητά του να μαθαίνει; Και το ανάποδο.

Αυτή η έρευνα προτείνει ότι πτυχές της ψυχολογίας μας είναι είτε ταλέντα είτε ικανότητες. Όταν πιστεύεις ότι η ευφυΐα είναι ταλέντο, τότε πιστεύεις ότι έχοντας έναν Χ βαθμό νοημοσύνης, καθορίζει το πόσο καλά μαθαίνεις. Όταν όμως πιστεύεις ότι η νοημοσύνη είναι ικανότητα, τότε υποθέτεις ότι οτιδήποτε μπορεί να επιτευχθεί εάν δουλέψεις αρκετά σκληρά για να το επιτύχεις.

Αυτές οι πεποιθήσεις επηρεάζουν τι συμβαίνει όταν συναντάς πληροφορίες που αισθάνεσαι ότι είναι δύσκολες να τις μάθεις.

Αυτό που βρήκαν, είναι ότι εάν οι άνθρωποι πίστευαν ότι η μάθηση είναι ταλέντο, θα προσπαθούσαν λιγότερο από αυτούς που πίστευαν ότι η μάθηση είναι μια ικανότητα σαν όλες τις άλλες: χρειάζεται εξάσκηση. Εσύ τη ΧΤΙΖΕΙΣ. 

Η πρώτη ομάδα, πιστεύοντας ότι είναι ταλέντο, έδωσε περισσότερη έμφαση σε αυτά που θεωρούσαν εύκολα, και λιγότερη σε αυτή που θεωρούσαν δύσκολα. Η δεύτερη ομάδα, πιστεύοντας ότι είναι ικανότητα, προσπάθησαν σκληρότερα στο τεστ, δίνοντας περισσότερη έμφαση στα “σκληρά” κομμάτια, και στο τέλος μπορούσαν να θυμηθούν περισσότερα πράγματα από την πρώτη ομάδα.

Η ΜΑΘΗΣΗ είναι ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ και ΌΧΙ ΤΑΛΕΝΤΟ.

Αυτό το αποτέλεσμα, αν και για μερικούς είναι κοινή λογική, είναι πολύ σημαντικό.

Ένα βουνό αποδείξεων προτείνει ότι η νοημοσύνη (η μαθησιακή νοημοσύνη) είναι πράγματι ικανότητα. Δηλαδή, όσο σκληρότερα προσπαθήσεις, τόσο περισσότερα θα μάθεις. Έτσι, όταν συναντήσεις κάτι δύσκολο, είναι καλύτερο να το αντιμετωπίσεις σαν πρόκληση, παρά σαν σημάδι ότι έφτασες στα νοητικά σου όρια.

Βάζοντας παραπάνω προσπάθεια στις δύσκολες έννοιες, βγαίνεις με περισσότερη γνώση. Εντέλει, αυτή η πτυχή της μάθησης ταΐζει τον εαυτό της. Όσα περισσότερα μαθαίνεις, τόσο ευκολότερο σου γίνεται να μάθεις νέα πράγματα στο μέλλον. Η προσπάθεια που βάζεις για να ΜΑΘΕΙΣ, ανταμείβεται με το να στο κάνει ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΟ να μάθεις ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ πράγματα στο μέλλον. Πηγή: εδώ.

Και γι’αυτό είναι καλό για μας να μαθαίνουμε όλο και περισσότερα, σε όποιον τομέα μπορούμε, έτσι ώστε να αυξάνουμε την όρεξή μας για παραπάνω μάθηση και γνώση.

Για κάποιον που δεν διαβάζει γενικότερα, είναι καλό ν’αρχίσει να διαβάζει το οτιδήποτε (κόμιξ, διηγήματα/ιστορίες κλπ) σιγά σιγά, απλά για να μπει στο συνήθειο του διαβάσματος και να ξεκινήσει να “αφυπνίζει” την όρεξή του για γνώση! :)

Σίγουρα, είναι ΠΟΛΥ καλύτερο να διαβάζεις κάτι το οποίο σε ενδιαφέρει, και έχει κάποιον απώτερο σκοπό. Ξεκίνα να χτίζεις την περιέργειά σου, και ΚΑΝΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Αυτό είναι το μυστικό της μάθησης:

Περιέργεια!

Είναι επίσης και το Αντίδοτο της Βαρεμάρας! Ρώτα! Ρώτα! Και τότε ρώτα ακόμα περισσότερο!! Βρες πράγματα που σε ιντριγκάρουν, που σε προκαλούν, και κάνε πολλές ερωτήσεις για αυτά. Μην ντρέπεσαι. Δεν υπάρχουν χαζές ερωτήσεις. Ακόμα καλύτερα, διερωτήσου, αλλά παρακολούθα, μελέτα, μιμήσου και αντέγραψε αυτούς που ήδη επιτυγχάνουν. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να προχωρήσεις μπροστά. Μην ντρέπεσαι.

Είναι πολύ σημαντικό επίσης, καθώς προχωράς, να διαβάζεις για πολλές διαφορετικές πτυχές του τομέα που σε ενδιαφέρει ή ακόμα και διαφορετικούς τομείς. Και τότε να ξεκινήσεις να τις συνδέεις μεταξύ τους. Θυμίσου: “τα πάντα συνδέονται”, και εσύ πρέπει να βρεις αυτές τις συνδέσεις, ώστε να μαθαίνεις, να κατανοείς και να θυμάσαι καλύτερα.

“Τα πάντα είναι ένα και μοναδικό πράγμα” ~Paolo Coelho

Self-Portrait-in-Old-Age,-Leonardo-da-Vinci,-1512

Στο προηγούμενό μου άρθρο μίλησα για τον Leonardo Da Vinci. Μερικοί λένε ότι γεννήθηκε ταλέντο και ιδιοφυΐα. Άλλοι λένε το αντίθετο, και υποστηρίζω εκείνους. Τι στο καλό; Εκ γεννετής φυσικό ταλέντο σε τόσους διαφορετικούς τομείς; Δεν το νομίζω. Όσο περισσότερο μελετάς το πώς μεγάλωσε, τόσο περισσότερο μπορείς να δεις ότι ήταν σαν όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους, με 3 εξαιρέσεις που έκαναν όλη τη διαφορά: (1) ακολουθούσε το πάθος του συνεχώς μέχρι που γινόταν αυθεντία, (2) μάθαινε δίπλα στους καλύτερους, και (3) έβρισκε τρόπους να ωφελήσει και να προσφέρει σε αυτούς που θα τον υποστήριζαν στις εφευρέσεις και τις ανακαλύψεις του.

Γινόταν αυθεντία στον οποιονδήποτε τομέα έμπαινε, γιατί τον πάθιαζε η διαδικασία της ανακάλυψης, της μάθησης και της αναζήτησης της αλήθειας.

Η τυπική εκπαίδευση θα σου βγάλει τα προς το ζην.
Η αυτο-εκπαίδευση θα σου βγάλει μια περιουσία.
~Jim Rohn

Δεν πήγε σχολείο, αλλά μάθαινε ό,τι μάθαινε μέσα από προσωπική αναζήτηση, έρευνα, συνεχώς ρωτώντας και παρατηρώντας. Μάθαινε τόσα πράγματα τόσο γρήγορα, γιατί επέτρεπε στα πάντα στον δρόμο του να είναι οι δάσκαλοι του. Μάθαινε από τα πάντα. Μελετούσε μέχρι και τη φύση. Τις αναλογίες, τα σχήματα, τα χρώματα και τις γεύσεις.

Σχεδίαζε, ζωγράφιζε, έπαιζε μουσική (δεξί ημισφαίριο εγκεφάλου) αλλά και μελετούσε την ανατομία, την αστρονομία, τα μαθηματικά, τη φυσική και τόσες άλλες επιστήμες (αριστερό ημισφαίριο εγκεφάλου), και προσπαθούσε να τα συνδέσει μεταξύ τους.

Κατά τύχη είχε πολλές συνήθειες που αύξαναν την συνδεσιμότητα των δύο εγκεφαλικών ημισφαιρίων (αύξαναν το πάχος του “μεσολοβίου“, ή αλλιώς της γέφυρας καλωδίων που ενώνει τα δύο ημισφαίρια), όπως το να είναι αμφίχειρας στο οτιδήποτε, είτε στην ξιφασκία, είτε στο σχέδιο, ή το να γράφει ανάποδα, κατοπτρικά, ή και βουστροφιδών (εναλλάξ μπρος πίσω τις γραμμές). Μάθαινε από τη φύση (το πέταγμα των πουλιών πχ) και το εφάρμοζε στην μηχανική (ιπτάμενες μηχανές).

Connectedness Da Vinci

Έτσι εξελίχθηκε και όλη η ανθρωπότητα, κάνοντας συνδέσεις μεταξύ φαινομενικά άκυρων πεδίων και τομέων.

Και θεωρώ ότι αυτό οφείλεται στην Μοναδικότητα-Ενότητα για την οποία μιλούν όλες οι θρησκείες. Δεν είναι τυχαίο. Από τα αρχαία χρόνια, όλοι οι σπουδαίοι και σοφοί άνθρωποι ήξεραν ότι τα πάντα συνδέονται και είχαν τόσες γνώσεις σε τόσα διαφορετικά επιστημονικά πεδία, όπως τα μαθηματικά, τη γεωμετρία, τη ρητορική, τη ψυχολογία, τη φιλοσοφία, την ιστορία, την ποίηση, την τέχνη, κ.α.

Επέτρεψε στην εσωτερική σου ιδιοφυΐα να ξεκινήσει να αναπτύσσεται, μαθαίνοντας, χτίζοντας την περιέργειά σου, και θα αρχίσεις να βλέπεις σπουδαία πράγματα να αρχίζουν να συμβαίνουν στη ζωή σου.

Ακόμα και τα πιο (φαινομενικά) ασύνδετα μεταξύ τους πράγματα, συνδέονται με κάποιον τρόπο.

Αυτός είναι και ο λόγος που τα Πανεπιστήμια ονομάζονται έτσι από τότε που ξεκίνησαν να υπάρχουν (Παν-επιστήμη=όλες οι επιστήμες)

Έπρεπε να καλύπτουν όλες τις επιστήμες και να εξελίσσουν τους φοιτητές τους πολύπλευρα και σε πολλούς τομείς, αντί να τους απομονώνουν (πχ “είμαι γιατρός, δεν πιστεύω σε μαγικά βοτάνια”, αλλά παρ’όλα αυτά χρησιμοποιώ φάρμακα που προέρχονται από “μαγικά” βοτάνια).

Μαθαίνοντας κάποιες από αυτές τις συνδέσεις, οι φοιτητές θα έβρισκαν τα πάντα πιο ενδιαφέροντα και πιο ΧΡΗΣΙΜΑ για τη ζωή τους.

Η Πυραμίδα της Μάθησης

Για να θυμάσαι κάτι καλύτερα, ο καλύτερος τρόπος είναι να το ΔΙΔΑΞΕΙΣ σε κάποιον άλλον (ακόμα και 1 άτομο είναι αρκετό), επειδή για να το κάνεις αυτό, πρώτα πρέπει να κατακτήσεις βαθύτερη κατανόηση γι’αυτό.  Έτσι, κάθε μεγάλη ιδέα, και κάθε “ΕΥΡΗΚΑ” που έρχεται στο νου σου, μοιράσου το κατευθείαν! Ή οτιδήποτε θεωρείς δύσκολο να μάθεις, προσπάθησε να το εξηγήσεις σε κάποιον άλλον.

Όπως βλέπεις στα δεξιά, δέυτερη έρχεται η ΠΡΑΞΗ, οπότε, το δεύτερο καλύτερο πράγμα που μπορείς να κάνεις, είναι να βάλεις σε εφαρμογή ό,τι έμαθες, ή να δημιουργήσεις ένα πλάνο και να προβάρεις στο μυαλό σου κάθε κίνησή σου περιλαμβάνοντας όσες περισσότερες λεπτομέρειες και αισθήσεις μπορείς.

Και τρίτη έρχεται η Συζήτηση. Εάν δεν μπορείς άμεσα να εφαρμόσεις αυτό που έμαθες, ή να το διδάξεις σε κάποιον γιατί δεν το έχεις καταλάβει ακόμα, τότε προσπάθησε να το επικοινωνήσεις, και να το συζητήσεις με άλλους. Και ας είσαι έτοιμος να σε αμφισβητήσουν και να σε ρωτήσουν πράγματα… Αυτό θα πυροδοτήσει περισσότερη σκέψη και κατανόηση.

“Ακούω και ξεχνάω. Βλέπω και θυμάμαι. Κάνω και καταλαβαίνω.” ~ Confucius

Επίσης, μπορεί να σε ενδιαφέρει αυτό εδώ το άρθρο μου που είχε μεγάλη επιτυχία: 15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα

Εάν σου άρεσε το παραπάνω άρθρο, πραγματικά θα με ευχαριστούσε πολύ να το μοιραστείς με άλλα άτομα που πιστεύετε ότι θα τα βοηθούσε ή θα τα ενδιέφερε :) Δεν το έγραψα για να μείνει κρυφό! :)

Το αντίδοτο της Ανίας: Περιέργεια

Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~5 λεπτά

Τελευταία ανανέωση: 12/11/2014

Μπορείς να θυμηθείς την τελευταία φορά που ήσουν γεμάτος ενέργεια και όρεξη για ζωή; Μπορείς να μου περιγράψεις γιατί;

Περίμενες κάτι; Έκανες κάτι που περίμενες πολύ καιρό να το κάνεις; Έκανες κάτι το οποίο σε παθιάζει; Έκανες κάτι το οποίο είχε ξυπνήσει το σώμα σου;

Όλοι μας έχουμε ζήσει πολλές τέτοιες στιγμές, αλλά συνεχώς τις ξεχνάμε.

Πολλές φορές έχω νοιώσει αυτή την περίεργη ζωτική ενέργεια να με κατακλύζει:

  • Όταν το πρωί ξυπνάω και ετοιμάζομαι να πάω εκδρομή ή ταξίδι. 
  • Όταν περιπλανιέμαι στους δρόμους μιας άγνωστης πόλης.
  • Όταν έπαιζα ένα νέο βιντεοπαιχνίδι κάποιο σαββατοκύριακο χωρίς να έχω καμία υποχρέωση στο μυαλό μου, ή εξερευνούσα νέες περιοχές.
  • Όταν ξυπνούσα νωρίς στις εξεταστικές και ανέβαινα στην ταράτσα να χαζέψω την Ανατολή του ηλίου με το καφεδάκι μου.
  • Όταν σήκωνα το κεφάλι μου και έλεγα το ΟΧΙ σε αυτά που δεν θα ανεχόμουν άλλο, γιατί ήξερα ποιο είναι το σωστό για μένα και τι θέλω πραγματικά.
  • Όταν χορεύω στα λάτιν πάρτυ.
  • Όταν κατεβαίνω μια βουνοπλαγιά με snowboard.
  • Όταν γράφω ένα άρθρο πάνω σε κάτι που μου αρέσει πολύ.
  • Όταν διαβάζω κάτι τελείως καινούριο που μου δημιουργεί ερωτηματικά και με βάζει σε έναν δρόμο αναζήτησης για πολλές ώρες ή και μέρες.

Και πολλά άλλα τέτοια παραδείγματα και στιγμές…

Πιστεύω ότι αυτή η αίσθηση της Ζωτικής Ενέργειας, του μεγάλου Πάθους μέσα μας, είναι η πραγματική ουσία της Ζωής. Όλοι μας το έχουμε νοιώσει για κάτι.

Αλλά τότε γιατί δεν ζούμε την κάθε μας μέρα με αυτό το αίσθημα; Θα πρέπει να’χουμε τρελαθεί, έτσι; Ή και όχι…

Αυτό που δεν γνωρίζει ο άνθρωπος είναι το αργό δηλητήριο που οι κοινωνίες (ίσως και άθελά τους ευελπιστώ) δίνουν στους πολίτες τους, μετατρέποντάς τους σε εργαζόμενους αντί για εργοδότες. Σε ακόλουθους αντί για ηγέτες. Σε καταναλωτές αντί για παραγωγούς. Σε βαριεστημένα Ζόμπι αντί για Παθιασμένους Δημιουργούς.

Αυτό που κάνει το συγκεκριμένο δηλητήριο, είναι το να σκοτώνει την έμφυτη Δημιουργικότητα της ανθρώπινης ψυχής. Το να μας σταματάει απ’το να ακολουθούμε το πάθος μας και αυτό που μας δίνει ζωντάνια και σκοπό. Το 90% + του κόσμου, κάνει δουλειά που δεν αγαπάει πραγματικά.

Το όνομα του δηλητηρίου; Ανία (βαρεμάρα).

Ποιο είναι το Αντίδοτο για αυτό το δηλητήριο; Η Περιέργεια.

Την είχες έμφυτη σαν παιδί, όταν όλα τα όνειρά σου ήταν εφικτά, αλλά την έχασες στο δρόμο σου προς την ενηλικίωση, που τα όνειρα έγιναν “Ας είμαστε ρεαλιστές” και “Σοβαρέψου”.

Τι είναι η περιέργεια;

Παραθέτω τον πρώτο νόμο του βιβλίου “Σκέψου σαν τον Leonardo Da Vinci”:

Curiosità (Περιέργεια) είναι μία “ακόρεστη προσέγγιση της ζωής και μια αδυσώπητη αναζήτηση για συνεχή μάθηση”. Τα σπουδαία μυαλά έχουν ένα χαρακτηριστικό κοινό: θέτουν συνεχώς ερωτήσεις κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Η ατέλειωτη αναζήτηση του Leonardo για την αλήθεια και το κάλλος το επιδεικνύει ξεκάθαρα. Αυτό που κάνει τα σπουδαία μυαλά να ξεχωρίζουν, είναι η ποιότητα των ερωτήσεών τους. Μπορείς να βελτιώσεις την ικανότητά σου να επιλύεις προβλήματα με το να βελτιώσεις την ικανότητά σου να διερωτάσαι καλές ερωτήσεις. Όπως ο Da Vinci, θα πρέπει να καλλιεργήσεις ένα ανοιχτό μυαλό το οποίο σου επιτρέπει να διευρύνεις το σύμπαν σου και να αυξήσεις την ικανότητά σου να το εξερευνάς.

ΓΙΑΤΙ όμως τόση έμφαση στην περιέργεια; Τι την κάνει τόσο σπουδαία; Ορίστε 10 λόγοι:

  1. Η περιέργεια είναι μια έμφυτη ικανότητα που είχαμε σαν παιδιά, αλλά οι περισσότεροι από μας ξεχάσαν από τότε.
  2. Θα κάνει πιο χυμώδη όλη σου τη ζωή και κάθε της πτυχή, βγάζοντας προς τα έξω περισσότερα στοιχεία του ποιος πραγματικά είσαι.
  3. Θα σου φτιάξει τη Διάθεση και θα σου ενισχύσει πολύ τα επίπεδα ευτυχίας στη ζωή σου.
  4. Θα σου ενισχύσει φοβερά τη Δημιουργικότητα.
  5. Συνεπώς θα σου ενισχύσει και την ικανότητά σου να λύνεις προβλήματα. (για περισσότερους τρόπους να πετύχεις αυτό, διάβασε το βιβλίο μου που είναι μέρος των bonus όταν εγγραφείς συνδρομητής, δεξιά).
  6. Θα σου ενισχύσει εκπληκτικά την ικανότητά σου να Μαθαίνεις το οτιδήποτε.
  7. Θα σε θεραπεύσει από τη Ανία και θα σε κάνει να σηκωθείς από τον καναπέ και να πάρεις τη ζωή σου στα χέρια σου.
  8. Θα βρεις λόγο και σκοπό για να υπάρχεις και θα σταματήσουν πολλά πράγματα να φαίνονται μάταια.
  9. Θα είσαι πιο ικανός να συνδέεις τις τελείες και να βρίσκεις συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών θεμάτων και πεδίων.
  10. Θα είναι εκπληκτικός σύμμαχος στη πορεία σου να κατακτήσεις τους στόχους σου, το ποιος θες να γίνεις, και πώς θες η ζωή σου να είναι :)

Ιδιοφυΐα; Ούτε καν.

Λένε ότι ο Leonardo Da Vinci γεννήθηκε ταλέντο και ιδιοφυΐα. Ένα πολύ ωραίο ψέμα που μας έχει ταΐσει η κοινωνία μας για όσους κατάφεραν και καταφέρνουν το οτιδήποτε σπουδαίο σε αυτόν τον κόσμο. Από σπουδαίους καλλιτέχνες, και εφευρέτες, μέχρι σημερινούς πρωταθλητές και επιστήμονες. Παραθέτω το γιατί:

Ο Sarasate, ο σπουδαιότερος Ισπανός βιολιστής του 19ου αιώνα, μια φορά αποκαλέστηκε “ιδιοφυΐα” από έναν πολύ γνωστό κριτικό. Ο Sarasate απάντησε απότομα, “Ιδιοφυΐα! Για 37 χρόνια εξασκούμουν 14 ώρες την ημέρα, και τώρα με αποκαλούν ιδιοφυΐα!” Ξεκάθαρα ο Sarasate καταλάβαινε ότι δεν ήταν η ιδιοφυΐα του ή το ταλέντο του που τον έκανε τον σπουδαιότερο βιολιστή της εποχής του, αλλά η συνήθεια της καθημερινή επίμονης εξάσκησης που έκανε τη διαφορά.” ~ Jack D. Hodge from The Power of Habit

Πίσω από οποιονδήποτε θεωρείται “ταλέντο” ή “ιδιοφυΐα” και αν ψάξεις, θα βρεις πολλές, σκληρές, επαναλαμβανόμενες, επίμονες και επίπονες ώρες εξάσκησης.

Ώρες που εάν δεν σου αρέσει πραγματικά και βαθύτατα αυτό που κάνεις, δεν υπάρχει περίπτωση να τις αφιερώσεις στο οτιδήποτε.

Έτσι και με τον Da Vinci: δεν ήταν ιδιοφυΐα. Όλοι μας γεννιόμαστε ιδιοφυΐες. Απλά δεν της επιτρέπουμε να εκφραστεί, ή το περιβάλλον μας πολλές φορές δεν μας βοηθάει και πολύ. Ο καθένας μπορεί να βρει αμέτρητες δικαιολογίες για το γιατί. Αλλά ΟΛΟΙ μας μπορούμε να φτάσουμε αυτό το επίπεδο. Πώς;

Η “ιδιοφυΐα” του ήταν η παρενέργεια της συνεχούς και ατέλειωτης περιέργειάς του, που τον καθοδηγούσε συνεχώς σε αυτά που τον πάθιαζαν περισσότερο, και στο συνεχές ταξίδι της Μάθησης και εκπαίδευσης!

Ο Leo ήταν περίεργος για τα πάντα. Έτσι, ήταν σε μια αυτο-επιβαλλόμενη Αναζήτηση για να μάθει για το οτιδήποτε τον ενδιέφερε. Και συνεχώς συνέδεε τις τελείες μεταξύ των διαφορετικών πεδίων, κατανοούσε τις διασυνδέσεις και σκεφτόταν πράγματα πέρα της εποχής του επειδή έβλεπε την Ενότητα όλων των πραγμάτων και όλων των πεδίων.

Η Περιέργεια με κάνει να μαθαίνω Καλύτερα και Ταχύτερα;

Οποιοσδήποτε ενδιαφέρθηκε να διαβάσει για την νευροπλαστικότητα θα ξέρει έως τώρα τι θαύματα συμβαίνουν με αυτή την ικανότητα του εγκεφάλου. Και πιστεύω ότι η ευπλαστότητα αυτή και η δημιουργία νέων νευρώνων και δενδριτών, είναι σαν τις υπόλοιπες ικανότητες που έχουμε: “Ό,τι αφήνεις σε αφήνει“. Όταν ο εγκέφαλός μας κρατιέται εν ενεργεία και σε άψογη κατάσταση, μπορεί να επεξεργάζεται τις νέες πληροφορίες πολύ πιο γρήγορα. Όταν ο εγκέφαλός μας ξεπέφτει σε ανία και στασιμότητα, αρχίζει να “ξεχνάει” μέρος αυτής της ικανότητάς του.

Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της Περιέργειας και του ταχύτερου σχηματισμού νέων νευρωνικών συνδέσεων; Συσχέτιση αιτίου και αποτελέσματος, ή συσχέτιση συνέργειας; Δεν ξέρω, και περισσότερες έρευνες θα πρέπει να διεξαχθούν επί του ερωτήματος αυτούς.

Καθώς η Μάθηση είναι Ικανότητα, η οποία μάλιστα μπορεί να βελτιωθεί (όπως αναφέρω εδώ), και αφού η Περιέργεια μας οδηγεί στο να μαθαίνουμε περισσότερα, ουσιαστικά μας αναπτύσσει και την Ικανότητα να μαθαίνουμε!

Με άλλα λόγια: όσο πιο περίεργος είσαι για κάτι, τόσο πιο περίεργος (curious, not odd) θα γίνεσαι γενικότερα. Όσο πιο περίεργος γίνεσαι, τόσο περισσότερο αναπτύσσεις πολύπλευρα τον εγκέφαλό σου.

Για περισσότερες λεπτομέρειες σου συνιστώ ανεπιφύλακτα να διαβάσεις το The Brain that Changes Itself”.

Η Θεραπεία της Ανίας!

Και έτσι, αντέγραψα την περιέργεια του Leonardo. Και μόνο αυτό. Και άλλαξε όλη μου η ζωή. Ξαφνικά σταμάτησα να βαριέμαι μια και καλή. Δεν έχω νοιώσει ανία τα τελευταία 5+ χρόνια. Υπερφόρτωση ίσως, που με έκανε να διαφεύγω σε πράγματα που εν τέλει που προκαλούσαν ανία ναι. Όμως συνεχώς έχω κάτι να κάνω. :)

Θες να θεραπεύσεις τη οκνηρία και την ανία σου; Κάνε ερωτήσεις και γίνε περίεργος! (ειδικά τις ΓΙΑΤΙ ερωτήσεις):

  • “Γιατί αυτό; Γιατί το άλλο;
  • “Γιατί θέλω να κάνω το X?” 
  • “Τι θέλω να πετύχω με αυτό; Τι αποτελέσματα θέλω να πάρω; Τι θέλω να βγει απ’αυτό;”
  • “Πώς αυτό συνδέεται με τους απώτερους στόχους μου, το όραμα και τον σκοπό μου;
  • “Πώς δουλεύει αυτό;”
  • “Τι σημαίνει αυτό για μένα;
  • “Τι θα έκανε ο καλύτερος του κόσμου στον τομέα μου αυτή τη στιγμή;”
  • “Τι μου αρέσει πραγματικά; Σε τι θέλω να εμβαθύνω περισσότερο;”
  • “Τι είναι το πιο σημαντικό για μένα; Τι μετράει στη ζωή μου;”
  • “Δημιουργώ υπεκφυγές για να αποφύγω αυτό που ξέρω ότι είναι το πιο σημαντικό πράγμα αυτή τη στιγμή;”
  • “Εάν σήμερα ήταν η τελευταία μου μέρα, θα έκανα αυτό που πρόκειται να κάνω; Τι θα διόρθωνα; Τι θα έκανα; Τι όχι;”
  • “Τι έχω αυτή τη στιγμή στα χέρια μου, και πώς μπορώ να το αξιοποιήσω καλύτερα για να φτάσω εκεί που θέλω;”
  • Και τα λοιπά και τα λοιπά….. Ξεκίνα!

Συνεχώς να θρέφεις το νου σου με νέα πράγματα. Υπάρχουν ΤΟΣΟΙ πολλοί τρόποι να μάθεις νέα πράγματα – με το Internet πρώτο και καλύτερο!!!:

mp3s & ακουστικά, βιβλία, e-books (ηλεκτρονικά βιβλία), σεμινάρια, παρουσιάσεις, βίντεο (μπορείς να βρεις το οτιδήποτε πλέον στο Youtube & στο TED!!), συζητήσεις που εξάπτουν το μυαλό σου, παθιασμένοι άνθρωποι, blogs (ιστολόγια), νέα (όχι από τις εφημερίδες ή την τηλεόραση ΠΡΟΦΑΝΩΣ, καθώς εκεί κάθε μέρα έρχεται το τέλος του κόσμου με κάποιον τρόπο… ) κλπ.

Θες πλατφόρμες εκμάθησης; Υπάρχουν πολλές πλέον, οπότε σου παραθέτω μερικές που θα μπορούσες να αρχίσεις να μαθαίνεις το οτιδήποτε σε ενδιαφέρει στον οποιονδήποτε τομέα:

Και τώρα ΠΕΣ ΜΟΥ ΕΝΑΝ ΚΑΛΟ ΛΟΓΟ που περιμένεις από δασκάλους/καθηγητές/γονείς/σχολή/αφεντικό/οποιονδήποτε άλλον, να σου πει τι να μάθεις, τι να μην μάθεις, τι να κάνεις, και τι να μην κάνεις, και δεν κάθεσαι από μόνος σου να ψάξεις τι σου κινεί το ενδιαφέρον για να το μάθεις!!!

Εάν δεν είσαι ικανοποιημένος με αυτά που σου μαθαίνουν, τότε πάρε την κατάσταση στα χέρια σου, και ξεκίνα από αυτά που σου αρέσουν!

Εδώ μπορείς να ρίξεις μια ματιά στα κατορθώματα των 10 κορυφαίων Σύγχρονων Αναγεννησιακών Ανθρώπων, που έκαναν ακριβώς αυτό: ανέλαβαν την εκπαίδευσή τους οι ίδιοι, χωρίς να ακούνε κανέναν να τους λέει “δεν μπορείς”, “δεν πρέπει”, “πρέπει να κάνεις το Χ ή το Υ”.

Δεν ξέρω εάν αυτές οι λίστες σας συγκινούν ή όχι, εμένα πάντως σίγουρα μου δείχνουν μερικούς ανθρώπους που “ακολούθησαν την καρδιά τους” και αφιέρωσαν τη ζωή τους στο Πάθος τους. Και αυτό προφανώς με ανατριχιάζει :)

(-Οπότε μαντεύω πως με ενθουσιάζει, και αυτό είναι καλό, αυτό είναι που ψάχνω, αυτό το συναίσθημα!)

Ξεκίνα να μαθαίνεις ό,τι σου αρέσει. Είναι τόσο βασικό και σημαντικό αυτό. Αλλά τι κάνει η κοινωνία μας για αυτό;

Φαίνεται σαν κοινή λογική ότι θα έπρεπε να το υιοθετήσουμε στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.. Αλλά ακόμα και τα σχολεία αντί να στοχεύουν να ενισχύσουν τα παιδιά στα μαθήματα που τους αρέσουν περισσότερο, τα τιμωρούνε και να τα πιέζουνε για τα μαθήματα στα οποία δεν είναι καλά και δεν τους ενδιαφέρουν στην παρούσα φάση.

Άσκηση

 Αφιέρωσε 1 ώρα στον εαυτό σου χωρίς διακοπές και αποσπάσεις.Κλείσε κινητό και facebook, και πάρε 2-3 φύλλα Α4.

Ξεκινά να γράφεις ερωτήσεις. Ότι σου έρχεται. Μην τις απαντήσεις. Δεν χρειάζεται καν να ξέρεις τις απαντήσεις. Σε νοιάζει να εκπαιδεύσεις το μυαλό σου να κάνει ερωτήσεις.

Στόχος; Γράψε 100 ερωτήσεις.

Ξέρω ότι θα κολλήσεις αρχικά γύρω στις 25, και μετά γύρω στα μισά. Μην τα παρατήσεις όμως.

Αν και απλοϊκή, είναι πολύ δυνατή άσκηση για το μυαλό σου.

Όταν τελειώσεις, αν θες, ψάξε για μοτίβα και κοινά στοιχεία μεταξύ των ερωτήσεών σου και για παρόμοιες ερωτήσεις.

Εάν θες κιόλας συγκέντρωσε τις κορυφαίες 5 ή 10, και κάτσε σκέψου τες. Άσ’τες να διαποτίσουν το μυαλό σου, και γράψε όποιες απαντήσεις σου έρχονται στο μυαλό. Μην κρατηθείς. Γράψε αυτό που σου έρχεται.

Εάν σας άρεσε το παραπάνω άρθρο, πραγματικά θα με ευχαριστούσε πολύ να το μοιραστείτε με άλλα άτομα που πιστεύετε ότι θα τα βοηθούσε ή θα τα ενδιέφερε :) Δεν το έγραψα για να μείνει κρυφό, αλλά για να διαδοθεί σε αυτούς που ενδιαφέρονται! :)

Connectedness Da Vinci

Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Image courtesy of Desktopography.com

Πόσοι κάθονται σε σχέσεις που δεν τους αρέσουν, ενώ όλα τα σημάδια να φύγουν ήταν εξ’αρχής εκεί;

Πόσοι κάθονται σε δουλειές ή σε θέσεις που δεν τους προσφέρουν και δεν τους αρέσουν, ενώ όλα τα σημάδια να φύγουν ήταν εξ’αρχής εκεί;

Πόσες φορές, ενώ ξέρουμε πως θέλουμε να χάσουμε λίγα κιλά, τρώμε μέχρι να σκάσουμε, γιατί το μυαλό μας ήταν αλλού όσο τρώγαμε; Και ξαφνικά σκάμε και λέμε “ωχ! έσκασα, δεν το περίμενα!”

Ας το πάρουμε όμως απ’την αρχή.

Είσαι στο παρόν;

Πόσες φορές, ενώ κάνεις κάτι - ενώ διαβάζεις, σου μιλάει κάποιος ή οδηγείς, δεν είσαι στο παρόν;

Το σώμα σου είναι εκεί, αλλά το μυαλό σου έχει φύγει και είναι τελείως αλλού;

Αυτή η απώλεια της εστίασης, οι περαστικές σκέψεις που χάνεσαι μέσα τους και ξαφνικά επιστρέφεις και βλέπεις ότι πέρασαν 5 λεπτά ή μισή ώρα και αναρωτιέσαι πότε έφτασες…

Είναι κάτι φυσιολογικό, έτσι;

Ναι. Είναι κάτι φυσιολογικό και αναγκαιότατο. 

Χρειαζόμαστε μία ανάπαυλα, φάσεις που το μυαλό να μη σκέφτεται τίποτα συγκεκριμένο και απλώς να πλανάται. 

Ονομάζεται και “Diffuse Mode” ή “Διάχυτη κατάσταση σκέψης”, και έχει μείζονα ρόλο στη μάθηση και την αποθήκευση πληροφοριών. 

Το άγριο άλογο της σκέψης μας

Όμως, το να αφήνεις έναν ανεκπαίδευτο νου να πάει όπου εκείνος θέλει, είναι σαν να αφήνεις ένα άγριο άλογο να τρέχει μόνο του σε ένα λιβάδι.

Δεν ξέρεις που θα πάει, και μπορεί να σε πάει σε ζοφερά και άσχημα μέρη πριν καν το καταλάβεις, αργοκαταστρέφοντάς σε, χωρίς να μπορείς να το δαμάσεις και να το ανασύρεις πίσω. 

Επειδή όλες οι μεγάλες αλήθειες φαίνονται μέσα από απλά πράγματα και παραδείγματα, μέσα απ’το παραπάνω παράδειγμα μπορείς να καταλάβεις πως κάτι τόσο απλό και φαινομενικά ασήμαντο, όπως το να αφήσεις τη σκέψη σου να σε πηγαίνει όπου θέλει χωρίς να έχεις την ικανότητα να την ελέγξεις, ενέχει από μικρούς έως και αρκετά μεγαλύτερους κινδύνους. 

Και όπως δρούμε στα μικρά πράγματα, έτσι δρούμε και στα μεγαλύτερα.

Εύκολα θα τύχει να είσαι σε μία σχέση – ή μια δουλειά – ή μία κατάσταση γενικότερα, και θα κάνεις επιλογές μικρές και μεγάλες, χωρίς να είσαι παρών – χωρίς να το κάνεις συνειδητά και ηθελημένα. 

Το άγριο άλογο έχει τον έλεγχο και σε πάει βόλτα στα μονοπάτια που αυτό ξέρει και θέλει να πηγαίνει.

Και αυτό σίγουρα επηρεάζει τη ζωή σου σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι μπορείς να διανοηθείς. Με μικρούς και μεγάλους τρόπους, και ακόμη χειρότερα - χωρίς να το καταλαβαίνεις καν.

Όμως, το να τιθασεύσεις αυτό το άγριο άλογο, δηλαδή το μυαλό σου, και να αναλάβεις τα ηνία και να μπορείς εσύ να το κατευθύνεις όπου θες, όποτε και για όσο θες, είναι μία πανίσχυρη ικανότητα που καλλιεργείται με εξάσκηση. 

Με την εξάσκηση, μπορείς να γίνεις πολύ πιο ισχυρός ή ισχυρή από το άγριο αυτό άλογο. 

Τι κάνουμε όταν χάνουμε τον έλεγχο;

Πολλοί όταν χάνουν τον έλεγχο του αλόγου και αυτό αρχίσει να πηγαίνει όπου θέλει, λένε “εγώ αυτός είμαι, και σε όποιον αρέσω”, και δεν κάνουν την παραμικρή προσπάθεια να το δαμάσουν.

Άλλοι, συνειδητοποιώντας ότι δεν τους πάει κάπου ευχάριστα, αλλά επειδή είναι πολύ ισχυρό και άγριο, δε θέλουν να του εναντιωθούν, αλλά με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο προσπαθούν να το αποδυναμώσουν, με χρήση ουσιών, τσιγάρων, υπερβολικού φαγητού, ή με το να ξεσπούν σε σειρές και βίντεογκέιμς προκειμένου να το ναρκώσουν και να του μειώσουν την ενέργεια.

Όμως, δε θες να μειώσεις τη δύναμη του πανίσχυρου αυτού αλόγου, καθώς το θες να τρέχει γεμάτο δύναμη και ζωντάνια, αλλά προς τα εκεί που εσύ επιλέγεις, και όχι όπου θέλει αυτό.

Το θες για σύμμαχο.

Θες να έχεις καλή σχέση με το άλογο αυτό και να το έχεις ικανοποιημένο, καθώς είναι ο σύντροφός σου καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής σου αυτής.

Αυτό το πανίσχυρο αλλά άγριο και ατίθασο άλογο είναι το μυαλό σου, η σκέψη σου, τα συναισθήματά σου. 

Εάν αυτό σε κάνει ότι θέλει, τότε είναι ο πιο φρικτός αφέντης του κόσμου. 

Εάν όμως μπορείς να το διαχειριστείς, τότε μπορεί να γίνει ο πιο ισχυρός σύμμαχος που θα έχεις ποτέ σου.

Το να πιάνεις το άγριο αυτό άλογο κάθε φορά που αφαιρείται ή αρχίζει να πηγαίνει κάπου που δεν θες, και να το επαναφέρεις στον δρόμο που θες να ακολουθήσετε, είναι ικανότητα.

Το να πιάνεις το άγριο αυτό άλογο - το μυαλό σου, κάθε φορά που λοξοδρομεί απ’ το μονοπάτι που θες να ακολουθήσετε προς τους στόχους σου και τις επιλογές που έχεις πει ότι θα κάνεις, και να το επαναφέρεις ήρεμα στο δρόμο που θες.

Κάθε φορά που παίρνει τον εύκολο δρόμο της κακής συνήθειας, ή που απορροφάται για πόση ώρα με ό,τι λαμπερό του γυαλίσει και του τραβήξει την προσοχή, αντί να πηγαίνει στο δρόμο της συνειδητής επιλογής. Και να μπορείς να το επαναφέρεις στο δρόμο που θες.

Αυτό είναι μία σπουδαία ικανότητα.

Και όπως όλες οι ικανότητες, καλλιεργείται.

Εκπαιδεύοντάς την, αρχίζεις να παρατηρείς αυτό το φαινόμενο όλο και πιο συχνά.

Και να τον συμμαζεύεις [τον εαυτό σου - το άγριο άλογο] όλο και πιο σύντομα, σαν ένας καλός φίλος.

Το να καταλαβαίνεις ότι έχετε ξεφύγει από το μονοπάτι, να ξαναπαίρνεις τον έλεγχο. Το να βλέπεις ξεκάθαρα τις επιλογές που κάνεις, τη στιγμή που γίνονται σε πραγματικό χρόνο, και να μπορείς να επιλέξεις αυτές που σε ενισχύουν αντί για αυτές που σε αποδυναμώνουν.

Αυτό λέγεται διαλογισμός.


Όσο περίεργο και αν φαίνεται, ο διαλογισμός δεν έχει καμία σχέση με αυτό που έχουμε οι “Δυτικοί” στο μυαλό μας.

Η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό του μέσου ανθρώπου όταν λέω τη λέξη “διαλογισμός” είναι μερικοί μοναχοί να αιωρούνται, να φωτίζουν, ή δεν ξέρω και ‘γω τι, να μένουν σε κάποια τριτοκοσμική χώρα, ή να είναι σαν τους Jedi από τα StarWars….

Ωραία.

Καμία σχέση!

Αυτές οι εικόνες δεν θα μπορούσαν να απέχουν περισσότερο από την πραγματικότητα. (καλά, όχι και τόσο… :) )

Για πρώτη φορά τα ανακάλυψα στην έρευνά μου πάνω στη Θετική Ψυχολογία, τη Συναισθηματική Κυριαρχία και την εκπαίδευση της αυτο-πειθαρχίας μου.

Το έκανα στα διαλείμματα μεταξύ του διαβάσματος στις εξεταστικές μου στο Πανεπιστήμιο, ώστε το μυαλό μου να μπορούσε πλήρως να ξεκουραστεί, χωρίς ΚΑΝΕΝΟΣ είδους ερεθίσματα, ώστε να μπορέσω να συνεχίσω το διάβασμα για ώρες και ώρες, τελειώνοντας μεγαλύτερο όγκο διαβάσματος σε λιγότερο και πιο εστιασμένο χρόνο.

Αυτός ήταν ένας απ’τους παράγοντες που με βοήθησαν να περάσω εξεταστικές με ελάχιστη προσπάθεια, στον ελάχιστο χρόνο.

Μπορείς να διαβασεις περισσότερα για το πώς να βελτιώσεις τις επιδόσεις σου στο διάβασμα εδώ: 15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα

Αλλά για τώρα, πρώτον και κύριον:

Τι ΕΙΝΑΙ διαλογισμος;

Όχι, δε χρειάζεται να είσαι σε ένα τέτοιο μέρος για να διαλογιστείς.

 “Διαλογισμός σημαίνει να μαθαίνουμε
πώς να βγαίνουμε από το ρεύμα (του ποταμού των σκέψεων),
να καθόμαστε στην όχθη και να το ακούμε,
να μαθαίνουμε από αυτό,
και να χρησιμοποιούμε την ενέργειά του για
να μας καθοδηγούν αντί να μας τυρρανούν [οι σκέψεις μας].
Αυτή η διαδικασία δεν συμβαίνει μαγικά από μόνη της.
Χρειάζεται ενέργεια.
Ονομάζουμε την προσπάθεια να καλλιεργήσουμε
την ικανότητά μας να βρισκόμαστε στην παρούσα στιγμή
«άσκηση» ή «άσκηση διαλογισμού»”

~από τον Jon Kabat-Zinn, στο βιβλίο του “Wherever You Go, There You Are
(όπου και να πας, εκεί είσαι)~

Jon Kabat-Zinn, είναι Καθηγητής της Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μασσαχουσέτης, ιδρυτής και γενικός Διευθυντής του «Center for Mindfulness in Medicine, Health Care, and Society»]

Το αστείο είναι, ότι αντίστοιχο της λέξης «διαλογισμός (meditation)» δεν υπάρχει στη γλώσσα του Βούδδα (την Pali).

Μια συχνά χρησιμοποιούμενη λέξη που την πλησιάζει, είναι η λέξη bhavana που μεταφράζεται ως «ανάπτυξη μέσω νοητικής εκπαίδευσης», πράγμα που σχετίζεται πλήρως με το τι είναι ο «διαλογισμός».  :)

Ως Διαλογισμός μπορεί να ονομαστεί η κάθε νοητική άσκηση της εστίασης της προσοχής σε ΕΝΑ σημείο για μια χρονική περίοδο.

Κάθε φορά που το μυαλό σου ξεκινάει να ξεφεύγει –και θα ξεφύγει- επιστρέφεις την προσοχή σου σε αυτό το ΕΝΑ σημείο (πράγμα/ κερί/ φλόγα/ λέξη/ φράση/ ήχος/ σύμβολο (μάνταλα)/ αναπνοή/ χτύπος της καρδιάς/φώς κλπ).

Κάθε φορά που πιάνεις τον εαυτό σου να έχει ξεφύγει και τον επαναφέρεις, είναι σαν να κάνεις ένα ολόκληρο push-up για την Αυτο-Πειθαρχία σου.

Ξεκινάς από 1-2 λεπτά και τον αυξάνεις αργά και σταθερά στα 15-30’ την ημέρα (ή και παραπάνω).

Πολλά οφέλη και συναισθηματική γαλήνη θα αρχίσουν να έρχονται από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες.

Έχει πολλά οφέλη, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΣ ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ από τα καλύτερα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα ανά τον κόσμο.

Εκεί, μελέτησαν όχι μόνο τους Προχωρημένους «διαλογιζόμενους», αλλά και ερευνητικές /πειραματικές ομάδες που μόλις ξεκινούσαν να μαθαίνουν τα πώς και τα γιατί, και το κάναν για σύντομη περίοδο (πχ 6 εβδομάδες)..

Μερικά από τα οφέλη που βρήκαν:

1) Μεγαλύτερη Αυτοπειθαρχία

Όπως έχουμε ξαναπεί, και σίγουρα θα ξαναπούμε, από τα πιο εξελιγμένα μέρη του εγκεφάλου μας, στον νεότερο, ανθρώπινο εγκέφαλο (νεοφλοιό), είναι ο Προμετωπιαίος Φλοιός.

Εκεί, βρίσκονται τα κέντρα των ανώτερων ανθρώπινων ικανοτήτων, όπως η ικανότητά μας για αυτο-έλεγχο, εγκράτεια, η χαλιναγώγηση των παρορμήσεών μας, η προσωπικότητά μας, το να μπορούμε να θέσουμε στόχους και να τους ακολουθήσουμε εις πέρας, προγραμματισμός, και πολλές άλλες ανώτερες “επιτελικές” λειτουργίες. 

Κράτα πως είναι από τα μέρη του εγκεφάλου που μας ξεχωρίζουν ως ανθρώπους - και εμπεριέχει τα κέντρα της Αυτοπειθαρχίας μας. Επίσης κράτα πως ουσιαστικά στο παραπάνω παράδειγμα με το άγριο άλογο, ο Προμετωπιαίος Φλοιός είναι ο "Καβαλάρης".

Με το διαλογισμό, αυτή η περιοχή αιματώνεται και οξυγονώνεται περισσότερο, και έτσι καλλιεργείται και δομείται ολοένα ισχυρότερη.

2) Καλύτερη Μνήμη 

Μέσω του διαλογισμού, έγιναν πιο πυκνοί και μεγάλος οι ιππόκαμποι του εγκεφάλου (2 περιοχές σαν ιππόκαμποι, που βρέθηκε να έχουν περισσότερη φαιά ουσία - δηλαδή μεγαλύτερο “επεξεργαστή”) στους οποίους βρίσκονται και μερικά από τα βασικότερα κέντρα μνήμης και μάθησης.

3) Χαμηλότερα ποσοστά άγχους και στρες, και χαμηλότερα ποσοστά πεσμένης διάθεσης.

Μέσω του διαλογισμού, οι συμμετέχοντες στα πειράματα ανέφεραν χαμηλότερα ποσοστά άγχους και στρες, που συνδέονται με μικρότερο μέγεθος των αμυγδαλοειδών πυρήνων. 

Αυτές οι περιοχές (amygdala) είναι σαν τον “συναγερμό” του εγκεφάλου μας - όταν ανάβουν, θέτουν τον οργανισμό μας σε κατάσταση συναγερμού και “μάχης ή φυγής ή παγώματος”, στέλνοντας σήμα να βγει αδρεναλίνη και να μπούμε σε εγρήγορση.

Στην παραπάνω αντίδραση, το “πάγωμα” - που παθαίνει το ελάφι όταν πέφτουν οι προβολείς του αυτοκινήτου πάνω του και δεν τρέχει, αλλά “παγώνει” στη θέση του, είναι επίσης γνωστό σαν “αναβλητικότητα“… 

Αυτό ήταν μια μεγάλη συνειδητοποίηση για μένα όταν κατάλαβα ότι η Αναβλητικότητα είναι αντανακλαστική απάντηση στον ΦΟΒΟ και στην ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ/ΥΠΕΡΦΟΡΤΩΣΗ…

4) Καλύτερη ενσυναίσθηση και συναισθηματικό έλεγχο.

Καλύτερη κατανόηση του τι νοιώθεις, τι νοιώθουν οι άλλοι, σε τι βαθμό, και τι να κάνεις για να διαχειριστείς τα συναισθήματα.

Όπως προανέφερα και στη “μνήμη” παραπάνω, πέρα από την αύξηση των “επεξεργαστών” μάθησης και μνήμης (ιππόκαμπους), βρήκαν αύξηση στο μέγεθος και σε περιοχές που έχουν να κάνουν με την αυτο-επίγνωση, συμπόνια και ενδοσκόπηση στα άτομα που διαλογίζονταν τακτικά για 3-6 μήνες. (Οι έρευνες είναι παρακάτω.)

5) Βελτίωση του ανοσοποιητικού μας. 

Μετά την περίοδο του COVID-19, και γενικότερα, αυτό το χρειαζόμαστε πολύ. Βρήκαν βελτιωμένο ανοσοποιητικό στα άτομα που διαλογίζονταν, κάτι το οποίο συσχετίζεται όχι μόνο με τον διαλογισμό, αλλά και με τη μείωση του στρες και του άγχους που προαναφέραμε παραπάνω.

6) Βελτίωση της Ποιότητας του Ύπνου

Με τον διαλογισμό αυξάνεται η έκκριση της ορμόνης του ύπνου και των φυσικών μας ρυθμών ύπνου-ξύπνιου, της γνωστής Μελατονίνης!

7) Εμβαθύνει την κατανόησή σου

Εμβαθύνει την κατανόησή σου για το ένα πράγμα στο οποίο εστιάζεις, εντυπώνοντάς το έτσι καλύτερα στον ασυνείδητό σου νου…

Έτσι, εάν το ένα πράγμα στο οποίο εστιάζεις έχει και κάποιο νόημα, όπως μία λέξη, μία αρετή, μια φράση, ένας στόχος, μία σκέψη… 

Σιγά σιγά αυτό θα ποτίσει τη σκέψη σου όλο και περισσότερο, θα το καταλάβεις περισσότερο, και θα γίνεις περισσότερο αυτό.

“Εάν κάθε οκτάχρονο του κόσμου διδασκόταν διαλογισμό, θα εξαλείφαμε την βία από τον κόσμο μέσα σε μία γενεά.”  ~Δαλάι Λάμα

Click to Tweet

Εάν έχεις 15 λεπτά, κοίτα το ακόλουθο βίντεο με τις “10 συμβουλές για το πώς να το κάνεις και 5 λόγους γιατί θα έπρεπε!” του Brian Johnson ο οποίος τα έχει μαζέψει πολύ ωραία σε αυτό το βίντεο.. :)

Σαν σημείωση, ο Brian Johnson έγραψε πάνω από 500+ “Σημειώσεις του Φιλοσόφου” (Philosopher’s Notes), δηλαδή περιληπτικά βιβλιαράκια των 6 σελίδων το καθένα, με μερικές από τις καλύτερες μεγάλες ιδέες του κάθε βιβλίου (=500+ βιβλία σε 6σέλιδες περιλήψεις..), σε pdf, 20άλεπτα ηχητικά mp3s, καθώς και σε Videos στο Youtube. Αυτά τα βίντεο αξίζουν το κάθε τους λεπτό σε χρυσό…

Αυτά ήταν ένας από τους μεγάλους παράγοντες που με ενέπνευσαν να ξαναπάρω τη ζωή μου στα χέρια μου και συνηστώ ΑΝΕΠΙΦΥΛΑΚΤΑ και αυτόν και τη δουλειά του, σε ΟΛΟΥΣ.

Μπορείς να βρεις τις "Φιλοσοφικές Σημειώσεις" ΕΔΩ.

Περισσότερες σκέψεις για το Διαλογισμό σε μελλοντικά άρθρα :) 

Αυτός και η εξάσκηση της αυτο-πειθαρχίας είναι πολύ καυτό θέμα, και θα τα αναλύσουμε περισσότερο!!!

"Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΙΓΜΗ ΝΑ ΦΥΤΕΨΕΙΣ ΕΝΑ ΔΕΝΤΡΟ ΗΤΑΝ 20 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ.
Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΙΓΜΗ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ."
~ Κινέζικο Ρητό ~

Click to Tweet

Οπότε ξεκίνα σήμερα, για 1 λεπτό. Μην το αφήσεις γιατί αξίζει το χρόνο σου.

Εάν σου άρεσε το παραπάνω άρθρο, εγγράψου για να λαμβάνεις ενημερώσεις, καθώς και να κατεβάσεις δωρεάν pdf ασκήσεων και πόστερ που έχω αποκλειστικά για τους συνδρομητές.

Μερικές Πηγές:

Επίσης, μπορείς να δεις αποσπάσματα από τις διαλέξεις του Tal Ben Shahar, καθηγητή στο Πανεπιστημίου του Harvard, ο οποίος διδάσκει το πιο δημοφιλές μάθημα όλου του Πανεπιστημίου, τη Θετική Ψυχολογία (Positive Psychology Class). Τα παρακάτω βίντεο είναι στις διαλέξεις “σύνδεσης Μυαλού-Σώματος” (δυστυχώς τα βίντεο είναι στα αγγλικά και τα κινέζικα, όμως αν γνωρίζεις αγγλικά, αξίζει):