Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

- Ποια πιστεύεις ότι είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που θα μπορούσα να κάνω για το το νέο έτος; με ρώτησε η Σοφία.

Ήταν όμορφη, στα 30κάτι της, ίσως τελειομανής, με αρκετές επιτυχίες σε όλους τους τομείς, και παρ'όλ'αυτά, κάτι της έλλειπε συνεχώς.

Ήταν απίστευτα σκληρή με τον κόσμο, δε συγχωρούσε εύκολα, και ακόμη χειρότερη ως προς τον εαυτό της.

Όλα αυτά την είχαν οδηγήσει πλέον τα βράδια να μην μπορεί να κοιμηθεί και μου είπε πως αισθανόταν δυστυχισμένη και πως αυτό την έκανε να κλείνεται όλο και περισσότερο στον εαυτό της, δίχως να βρίσκει κάποια λύση.

- "Να μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου λες και η ζωή σου εξαρτάται από αυτό. Γιατί ισχύει. Αυτή είναι η βασικότερη και μεγαλύτερη αλλαγή που πρέπει να κάνεις" της είπα.

Στα προηγούμενα άρθρα έμαθες γιατί η αγάπη και οι σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους είναι η μεγαλύτερη πηγή της ευτυχίας μας.

Επίσης έμαθες γιατί αν θέλουμε να αγαπήσουμε και να μας αγαπήσουν, θα πρέπει πρώτα να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας, και πως αυτό ΔΕΝ είναι εγωισμός, αλλά αντιθέτως:

Στη βάση του αληθινού αλτρουισμού βρίσκεται η υγιής αγάπη προς τον εαυτό μας.

Click to Tweet

Όταν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας κοιτάμε να ρουφήξουμε απ'τους άλλους αυτή τη ζωτική ενέργεια που μας λείπει.

Όταν τον αγαπάμε και ξεχειλίζουμε από αυτή την αγάπη, τότε, και ΜΟΝΟ τότε, μπορούμε να προσφέρουμε κιόλας, πραγματικά.

Πρώτο βήμα για ΟΛΟΥΣ τους ανθρώπους θα πρέπει να είναι να αποκτήσουν μία απεριόριστη αγάπη, κατανόηση και σεβασμό για τον εαυτό τους.

- Ωραία. Πώς, όμως, μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Υπάρχουν δύο βασικοί κανόνες στις σχέσεις

Ο ένας γνωστός, ο άλλος όχι και τόσο.

Ο πρώτος είναι: "Μην κάνεις στους άλλους αυτά που δε θες να κάνουν σε εσένα."  και άρα

"Να συμπεριφέρεσαι στους άλλους όπως θες να συμπεριφέρονται και σε εσένα".

Ο δεύτερος, όμως, που είναι πιο άγνωστος, είναι και πιο βασικός: "Μην κάνεις στον εαυτό σου αυτά που δεν κάνεις στους άλλους." Ή αλλιώς,

"Να συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου
όπως θα ήθελες να σου συμπεριφέρονται οι άλλοι
".

~Κάτσε λίγο και σκέψου τα αυτά.~

Γιατί απ'αυτούς τους κανόνες πηγάζουν πολλά που μπορείς να κάνεις, για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς.

25 Τρόποι που δείχνεις πως τον/την αγαπάς:

Ας πούμε ότι υπάρχει κάποιος που τον αγαπάς πολύ. Πώς του το δείχνεις;

1. Κατ'αρχάς, ενδιαφέρεσαι. Και τον αφήνεις να το καταλάβει.

2. Ακούς πραγματικά προτού μιλήσεις.

3. Προσπαθείς να τον γνωρίσεις και να τον κατανοήσεις εις βάθος:

  • τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο
  • τον τρόπο που ερμηνεύει τα γεγονότα
  • τις απόψεις του
  • τις δυνάμεις του και τις αδυναμίες του

4. Εν συνεχεία, εστιάζεις στις δυνάμεις του και παραβλέπεις ή κοιτάς πώς να τον βοηθήσεις στις αδυναμίες του.

5. Δεν τον κατηγορείς για αυτά που δεν είναι καλός.

6. Επίσης όταν κάνει κάτι λάθος (επειδή δε γνωρίζει), ή όταν γίνεται μία παρεξήγηση, κάθεσαι κάτω και τα συζητάτε.

Δεν το αφήνεις να περάσει έτσι, γιατί έχεις υψηλές προσδοκίες απ'τον άλλον.

7. Κατανοείς, και του συγχωρείς τα λάθη.

Δεν του τα "κοπανάς" συνεχώς, ούτε του τα "τρίβεις στη μούρη" με την πρώτη ευκαιρία.

8. Τον βοηθάς να βρει το μάθημα απ'τις λάθος επιλογές που έκανε, ώστε να μην τις επαναλάβει.

9. Τον περιποιείσαι, περνάς χρόνο μαζί του, καλλιεργείς τη σχέση σας.

10. Κάνετε νέα πράγματα και ζείτε νέες εμπειρίες μαζί.

11. Του κάνεις δώρα. Τον προσέχεις.

12. Εκτιμάς αυτά που κάνει για σένα. Τον ευχαριστείς.

13. Του λες "σε αγαπώ". Δε φοβάσαι να το πεις.

14. Θυμάστε ωραίες εμπειρίες που περάσατε μαζί και τις συζητάτε.

15. Εκτιμάς που τον έχεις στη ζωή σου και όλα τα μικρά πράγματα που κάνει για εσένα καθημερινά και άκοπα.

16. Κάνετε όνειρα και σχέδια μαζί για πράγματα που θέλετε να κάνετε, να ζήσετε, ή μέρη που θέλετε να δείτε.

17. Μπορεί να συζητάτε με τις ώρες επί συγκεκριμένων θεμάτων που σου αρέσουν ή του αρέσουν.

18. Τον σέβεσαι, όπως σέβεσαι και τον χρόνο του, και δεν του τον σπαταλάς σε ανοησίες.

19. Όταν κάποιος λέει εναντίον του, τον υπερασπίζεσαι. Αν έχεις την οποιαδήποτε αμφιβολία, θα τον υπερασπιστείς, αλλά μετά θα το συζητήσετε ιδιαιτέρως.

20. Δεν επιτρέπεις σε κανέναν να πει κάτι αρνητικό για αυτόν και δεν αφήνεις άλλους να τον υποβιβάσουν. Δεν το ανέχεσαι.

21. Μιλάς για αυτόν με τα καλύτερα λόγια, αλλά όταν είστε οι δυο σας και συζητάτε δεν του "χαϊδεύεις τα αυτιά". Του τα λες ευθέως και χωρίς υπεκφυγές.

22. Είσαι ειλικρινής μαζί του και δεν τον κοροϊδεύεις, ούτε του λες ψέματα.

23. Τον βοηθάς αν μπορείς να εξελιχθεί και να του διευρύνεις τους ορίζοντες.

24. Όταν έχει κάποιο δίλημμα τον υποστηρίζεις σε όποια απόφαση και να πάρει, ακόμα και αν είσαι αντίθετος.

25. Όταν έχει κάποιο πρόβλημα το συζητάτε και τον ενισχύεις, και ψάχνεις να βρεις λύσεις αντί να του το μεγενθύνεις.

Τα κάνεις όλα αυτά για τον εαυτό σου;

Τα θέλουμε όλα αυτά σε μία σχέση να μας τα κάνουν; NAI.

Και θα πρέπει πρώτος ΕΓΩ να τα κάνω για τον άλλον.

Αλλά ακόμα πιο πριν θα πρέπει να τα κάνω για τον εαυτό μου.

Ξαναδιάβασε τη λίστα και σκέψου αν τα κάνεις με τον εαυτό σου.

Σκέψου πράγματα που μπορείς να κάνεις για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς.

Κάνε μία λίστα - ένα σχέδιο με τα πράγματα που θα ξεκινήσεις να κάνεις για να δείξεις στον εαυτό σου πως τον αγαπάς περισσότερο.

Και ξεκίνα να τα κάνεις.

Το ξέρεις πως όσο περισσότερο περιποιείσαι τον εαυτό σου, τόσο περισσότερο ανεβαίνει η αξία σου στα μάτια του, και συνεπώς και στα μάτια των άλλων;

Τι είναι η αυτο-εκτίμηση;

Αυτοεκτίμηση είναι το πόσο εκτιμάς τον εαυτό σου!
Στις πράξεις και στα λόγια.

Αν θες ο κάθε χρόνος της ζωής σου να είναι μαγικός, πάνω απ'όλα τ'άλλα, υποσχέσου στον εαυτό σου πως κάθε μέρα θα προσπαθείς να επιδιορθώσεις και να βελτιώσεις τη σχέση σου μαζί του.

Γιατί αν δεν είσαι ΕΣΥ ο καλύτερος φίλος του εαυτού σου, ΕΣΥ, ο μόνος που είσαι μαζί του 24 ώρες το 24άωρο, κάθε μέρα, ακόμα και στο πιο απομονωμένο μέρος του πλανήτη, και από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό του, κανένας δε θα είναι.

Μερικές ακόμα ιδέες για το 
πώς μπορώ να περιποιηθώ τον εαυτό μου.

  • Κάτσε διάβασε. Καλλιέργησέ τον.
  • Ξεκούρασέ τον. Κοιμήσου τουλάχιστον 8 ώρες κάθε βράδυ.
  • Πήγαινε για μασάζ ή σε Σπα για δώρο για κάτι που κατάφερες.
  • Επαίνεσέ τον όταν τον βλέπεις να ξεπερνά τον εαυτό του και κάνει το κάτι παραπάνω.
  • Εκτίμησε τα μικροπράγματα που κάνει που σε ενισχύουν και σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο.
  • Φτιάξε τη διατροφή σου. Φτάσε τα κιλά που είναι καλά για το ύψος σου.
  • Γυμνάσου. Ξεκίνα τουλάχιστον με καθημερινό περπάτημα.
  • Κάνε πράγματα που σε ζωντανεύουν και σε γεμίζουν ενέργεια.
  • Κάτσε σκέψου τις αρχές και τις αξίες σου, και μην τις καταπατάς.
  • Κάνε πράγματα που θα κοιτάς τον εαυτό σου στον καθρέφτη και θα λες με χαμόγελο περηφάνιας: "Ναι ρε φίλε. Χαίρομαι που ζω τη ζωή σου. Σε χαίρομαι. Συνέχισε έτσι."


Κλείνοντας:

- Πώς, όμως, μπορώ να αγαπήσω τον εαυτό μου με τόσες κακές επιλογές και τόσα λάθη που κάνω καθημερινά;

- Πώς μπορώ να μου συγχωρήσω όλα αυτά που έκανα στο παρελθόν;

- Και κάτι ακόμη πιο δύσκολο - πώς μπορώ να συγχωρήσω τους άλλους, για πραγματικά ασυγχώρητα πράγματα που μου έχουν κάνει;

- Στο κάτω κάτω... Και γιατί να το κάνω...;

Έπεται συνέχεια!

Διάβασε παραπάνω για τα "Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας", εδώ.

Είναι εγωισμός το να αγαπάς τον εαυτό σου;

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Λένε πως "για να αγαπήσεις τους άλλους, θα πρέπει να αγαπήσεις τον εαυτό σου πρώτα."

Όμως τι εννοούν; Να γίνουμε όλοι εγωιστές και να κοιτάμε μόνο τον εαυτό μας και να σταματήσουμε να νοιαζόμαστε για τους άλλους;

Πολλοί το παρερμηνεύουν αυτό.

Ρωτάνε:

- Μα το να αγαπάς τον εαυτό σου περισσότερο απ'τους άλλους δεν είναι εγωισμός;
- Αυτό δεν είναι Ναρκισσισμός;
- Δε μας μάθανε να εξυμνούμε την αυτοθυσία και την προσφορά;

Θα πρέπει να σου γκρεμίσω τον κόσμο. Και όμως, ΟΧΙ, δεν είναι εγωισμός.

Όχι, όχι και πάλι όχι.

Η υγειής αυτο-αγάπη και αυτοσεβασμός, είναι η ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ανάγκη του πραγματικού αλτρουισμού, και η ΠΡΩΤΗ προϋπόθεση.

Δε μιλάω για κάτι παθολογικό. Όχι "εγώ είμαι και κανένας άλλος". Ούτε "εγώ είμαι καλύτερος από όλους τους άλλους, και όλοι οι άλλοι είναι υποδεέστεροι". Αυτός είναι Ναρκισσιμός.

Αν όντως, όμως, νοιάζεσαι για τους άλλους και θέλεις να του βοηθάς, θα πρέπει να νοιαστείς πρώτα για τον εαυτό σου, ώστε να μπορείς και να προσφέρεις περισσότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Αν δεν τα'χεις καλά με τον εαυτό σου, όλα σου φταίνε, ενοχλείσαι με το κάθε τι, και όλα σου φαίνονται ψεύτικα και επιτηδευμένα.

Θεωρούμε αυτοθυσία το να αφήνεις τους άλλους να σε πατάνε για να αισθάνονται καλά, ενώ εσύ αισθάνεσαι καταπιεσμένος και παράλληλα νομίζεις ότι κάνεις κάτι καλό.

Όμως ΟΧΙ. Αυτό δεν είναι έξυπνη αυτοθυσία.

Αυτό είναι περιττή, τελείως απερίσκεπτη και κοντόφθαλμη αυτοθυσία.

Γιατί ΔΕΝ γίνεται να συνεχίσει να προσφέρεις έτσι για μεγάλο διάστημα.

Προσφέρεις (φαινομενικά) πολλά τώρα, άμεσα, και στην πορεία απογοητεύεσαι, καταπιέζεσαι, αρχίζεις να γίνεσαι απάνθρωπος, το σιχαίνεσαι και τα παρατάς μιά για πάντα.

- Εγώ του τα προσέφερα όλα, και ο κόσμος είναι αχάριστος!
Θέλει ακόμα παραπάνω!

Έτσι, αν το δεις συνολικά, προσφέρεις ΠΟΛΥ λιγότερα απ'όσα θα μπορούσες να προσφέρεις, αν το έκανες κτήμα σου και μέρος της ζωής σου.

Γι'αυτό θες υγιείς συμπεριφορές, ώστε να περνάς καλά και να σου αρέσουν.

Θες να γίνουν τρόπος ζωής και ταυτότητα για σένα, και όχι απλά κάτι που "το έκανα για κάποιο μικρό διάστημα και το παράτησα, γιατί απογοητεύτηκα".

Με το να αφήνεις τους άλλους να σε πατάνε, όχι μόνο δεν προσφέρεις, αλλά προσπαθείς να πάρεις κιόλας, ασυνείδητα.

- Τι εννοείς;!;! Τι προσπαθώ να πάρω εγώ;

(Εγώ, που γίνομαι χαλί να με πατήσουν!)

Το να το παίζεις "Απόμακρος" ή "Θύμα", είναι και αυτά δύο μορφές "θεάτρου" που μαθαίνουμε να παίζουμε από μικροί, προκειμένου να αποσπάσουμε ενέργεια (υπό τη μορφή προσοχής, αγάπης κλπ) από τους γύρω μας.

Το κάνεις για να πάρεις αγάπη απ'τους άλλους.

Αυτή που δε δίνεις ΕΣΥ στον εαυτό σου.

Αυτό καταστρέφει μέσα σου, τη ζωή σου, και τη ζωή των γύρω σου μακροχρόνια, γιατί αυτό απωθεί τον κόσμο.

Έτσι, πρώτο και σημαντικότερο όλων:

Αγάπα τον εαυτό σου, λες και η ζωή σου εξαρτάται απ'αυτό.

Γιατί έτσι είναι.

Όπως είπαμε και στο προηγούμενο άρθρο, η αγάπη και οι καλές ανθρώπινες σχέσεις είναι η μεγαλύτερη ανάγκη για την ευτυχία μας.

- Όμως πώς το κάνω αυτό; Πώς μπορώ να αγαπήσω τον εαυτό μου;

Μπορείς να το διαβάσεις εδώ: Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;

Διάβασε παραπάνω για τα "Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας", εδώ.

Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας

Υπάρχουν Δέκα Συναισθήματα Δύναμης, τα οποία ΑΝ θες να τα αισθάνεσαι με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια στη ζωή σου, όπως το οτιδήποτε άλλο, θες να βρεις τα κουμπιά που τα ενεργοποιούν στο μυαλό σου, να τα εκπαιδεύσεις και να εστιάζεις συνεχώς σε αυτά.

Θα πρέπει να τα καλλιεργείς στην καθημερινότητά σου, σαν ένας αφοσιωμένος γεωργός. Τα καλλιεργείς μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις συζητήσεις σου. Δηλαδή με το πού στρέφεις την προσοχή σου και την ενέργειά σου.

Συνήθως περιμένουμε από μόνο του να συμβεί κάτι  για να μας δημιουργήσει κάποιο συναίσθημα. Κάτι που σημαίνει πως λειτουργούμε ακόμα με αντιδραστικό μοντέλο του κόσμου...

Βασική λάθος πεποίθηση, ρίζα πολλών προβλημάτων, είναι το να πιστεύουμε ότι ΕΙΜΑΣΤΕ το μυαλό μας, οι σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να τα κατηγορούμε, αυτά ή τις συγκυρίες, όποτε μας βολεύει, και να απαλασσόμαστε ευθυνών όταν δεν κάνουμε κάτι γιατί "δεν το αισθανόμαστε".

Είναι σαν να δηλώνουμε "είμαι θύμα των συναισθημάτων μου και των συγκυριών - αυτά φταίνε, αυτά με τραμπουκίζουν, δε φταίω εγώ!".

Πάλι, σε παροτρύνω να διαβάσεις το άρθρο "Ο μεγαλύτερος παράγοντας της ευτυχίας μας", ώστε να ξεχωρίσεις αν έχεις τον έλεγχο της ζωής σου ή όχι, και τι μπορείς για να τον ξαναπάρεις στα χέρια σου.

Ό,τι και να αποκτήσεις στη ζωή σου, ό,τι και να πετύχεις, χωρίς αυτά τα συναισθήματα δε θα νιώθεις πληρότητα - θα αισθάνεσαι πως συνεχώς κάτι λείπει.

Αφιερώνοντάς τους όμως χρόνο να τα καλλιεργείς καθημερινά, θα κάνουν τη ζωή σου πραγματικά μαγική, και θα σου δώσουν πραγματική ζωντάνια και όρεξη.

Είναι ικανά να σου μεταμορφώσουν κάθε πτυχή της ζωής σου. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τους αφιερώνεις λίγο χρόνο ώστε να τα "τροφοδοτείς".

Θυμήσου: η Συνέπεια είναι σημαντικότερη της Ισχύος.

Το λίγο και ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ, είναι ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟ του ΠΟΛΥ και για μία μέρα. Ναι, θες μερικές φορές περισσότερο, αλλά εστίασε περισσότερο στη συνέπεια.

Έστω και 5 λεπτά κάθε μέρα, κάθισε και κάνε ερωτήσεις στον εαυτό σου που να εκλύουν τα παρακάτω συναισθήματα. Ζήσε τα πραγματικά μέσα σου.

Θα τα αναλύσουμε σιγά σιγά όλα, και θα ξεκλειδώνουν με τις μέρες και τα νέα άρθρα.

Οι συνδρομητές έχουν ήδη το πόστερ Α5 και με τα 10, αλλά με σύντομη περιγραφή. Και ξεκινάμε:


Κατέβασε το A3 Poster! :)

Αυτό το άρθρο συνοδεύει το poster που περιέχεται στη δωρεάν εργαλειοθήκη για τους συνδρομητές του Neuroselfmastery, στο οποίο αποκτάς πρόσβαση μόλις εγγραφείς - ώστε να το τυπώσεις σε Α3 και να το τοιχοκολλήσεις.

Απλά βάλε όνομα και email για να τα κατεβάσεις.

Έπεται και συνέχεια, με τα Δέκα "αρνητικά συναισθήματα", τα Δέκα "Σήματα για Δράση".

Γιατί αυτό είναι στην πραγματικότητα, δεν είναι κάτι αρνητικό. Απλά τα αισθανόμαστε άσχημα για να μας κινητοποιήσουν να δράσουμε. Αλήθεια, τι θα κάναμε χωρίς αυτά;

10 πράγματα που πρέπει να θυμάσαι σε περιόδους κρίσης

1. ΜΗΝ φανατίζεσαι – κράτα ανοιχτό το μυαλό σου!

Το ότι διαφέρουν οι απόψεις των ανθρώπων είναι πολύ σημαντικό και θετικό – δε γίνεται να συμφωνούμε όλοι και σε όλα.

Στο κάτω κάτω, δεν είναι οι διαφορές μας που μας ενώνουν με τους γύρω μας και τα άτομα που συναναστρεφόμαστε και αγαπούμε, αλλά οι ομοιότητες. Και όσο περισσότερες είναι τόσο περισσότερο συμπαθείς κάποιον και σε έλκει.

Όμως είναι στη διαφορετικότητα που μαθαίνουμε, επηρεαζόμαστε και εξελισσόμαστε σαν άνθρωποι. Είναι η διαφορετικότητα που ανοίγει το μυαλό μας σε νέους κόσμους, νέες δυνατότητες, νέες ιδέες, δημιουργικότητα και καινοτομίες.

Είναι η διαφορετικότητα που πάει τον κόσμο μπροστά.

Είναι οι αντιθέσεις που μας κάνουν να εκτιμούμε αυτά που έχουμε, να επαναξιολογούμε τον εαυτό μας και τις πράξεις μας, και είναι η αντίθεση ο τρόπος που σκεφτόμαστε.

Και είναι ταυτόχρονα μία απ΄τις αρχές του σύμπαντος – αρκεί να δεις τριγύρω σου για να καταλάβεις τι εννοώ.

Όταν συμφωνείς σε όλα με τον άλλον τότε ένας απ’τους δύο είναι περιττός.

2. Βρες και ξεκαθάρισε τις Αρχές σου.

Οι αρχές είναι για τους ανθρώπους ό,τι είναι οι ρίζες για το δέντρα.

Χωρίς ρίζες τα δέντρα πέφτουν όταν τα χτυπάει ο άνεμος.

Χωρίς αρχές, οι άνθρωποι πέφτουν όταν τους συγκλονίζουν οι θύελλες της ζωής.

Σκέψου τις αρχές σου, ξεκαθάρισέ τις, βάλτες σε προτεραιότητα και ευθυγράμμισε τη ζωή σου.

Ιδίως σε μια κοινωνία που οι περισσότεροι έχουν ξεχάσει αυτά τα “παλιομοδίτικα πράματα” που όμως είναι τόσο σημαντικά όσο και διαχρονικά.

(Παρεπιπτόντως, έχεις σκεφτεί τι σημαίνει “Επιτυχία” για εσένα (δες το άρθρο), ή το έχεις αφήσει στους ορισμούς των άλλων και της κοινωνίας;)

3. Ό,τι και να γίνει, μην αποκλίνεις από τις αρχές σου.

4. Αν αποκλίνεις, δες το #3.

5. Κράτα γερό τον Πυρήνα σου.

Ό,τι και αν γίνει είναι σημαντικό να μη “φαγωθείς” με τα άτομα που αγαπάς και νοιάζεσαι, να μην καταστρέψεις τη σχέση σας. Γιατί τότε χάθηκε το παιχνίδι.

Θες να έχεις γερό τον κύκλο σου, ώστε να συνεχίσει να σε υποστηρίζει. Θες την ασφάλεια και την αγάπη που σου παρέχει, ώστε να μπορείς να αντιμετωπίσεις τις οποιεσδήποτε δυσκολίες και να μην είσαι μόνος. Δεν χρειάζεται.

Κανένας ποτέ δεν κατάφερε κάτι αξιόλογο μόνος του, χωρίς συνεργάτες, βοηθούς, υποστηρικτές, και άλλους ανθρώπους γύρω του. Αν δεν υπήρχε αγάπη απ’τους γύρω σου θα είχες πεθάνει απ΄τους πρώτους μήνες της ζωής σου.

Επίσης οι γερές, δυνατές, ζωντανές ανθρώπινες σχέσεις είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας και πηγή της ευτυχίας μας. Είναι οι άλλοι άνθρωποι που μεγενθύνουν ό,τι βιώνουμε. Καλό και κακό. Είναι οι μεγενθυντικοί φακοί.

Και για αυτό θες να έχεις ένα γερό, θετικό, υποστηρικτικό δίκτυο γύρω σου.

Οπότε, άσε τις συναισθηματικές εκρήξεις και οξυθυμίες, κάνε ένα βήμα πίσω, και προσπάθησε να δεις τα πράγματα αντικειμενικά, αν υπάρχουν όντως απώλειες, ποιες είναι, και αν μπορεί να γίνει κάτι για να αλλάξει η κατάσταση.

Μην κάθεσαι να κλαίγεσαι πάνω από χυμένο γάλα, πόσο μάλλον να κατηγορείς άλλους για αυτό – απλά μάζεψέ το και μην το κάνεις μεγαλύτερο θέμα απ’όσο είναι στην πραγματικότητα.

6. Μην παλεύεις με το Παρόν – άλλαξέ το.

Τα όποια αρνητικά συναισθήματα θα δημιουργούνται όσο θα παλεύεις με το παρόν και θα εύχεσαι τα πράγματα να ήταν διαφορετικά.

Πόσοι από εμάς γκρινιάζουν για τη βαρύτητα; Βγαίνεις κάθε μέρα έξω και λες “Πωπω! Αυτή η βαρύτητα φταίει για όλα, φταίει που δεν πετάμε, που αργώ να πάω στη δουλειά μου και έχει κίνηση” κλπ κλπ; Νομίζω πως όχι.

Ξέρεις γιατί; Γιατί δεν έχουμε κάτι καλύτερο για να το αλλάξουμε! Μόνο αυτό ξέρουμε και έχουμε γευθεί, και το έχουμε αποδεχτεί σαν κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε.

Τότε όμως γιατί γκρινιάζουμε για τον καιρό; Για το παρελθόν μας; Για κάποιο ατύχημα; Για κάτι που έκανε κάποιος άλλος που δεν είχαμε κανέναν έλεγχο ούτως ή άλλως;

Γιατί έχουμε την ψευδαίσθηση ότι θα μπορούσαμε ίσως κάπως να το αλλάζαμε!

Τα αρνητικά συναισθήματα θα πάψουν μόνο όταν αποδεχτείς το παρόν ως έχει, ξαναβρεις την ψυχραιμία σου, και δεις αν μπορείς να κάνεις για να το αλλάξεις, μικρό ή μεγάλο, ΑΜΕΣΑ.

Πώς και τί; Μπορείς; Αν ναι, κάντο.

Μπορείς να μάθεις κάτι για να κάνεις κάτι αλλιώς στο μέλλον; Τότε σκέψου αυτό.

Και ξέχνα όλη την κόντρα με το παρελθόν, με πράγματα που δεν μπορείς να αλλάξεις και με το “τι θα γινόταν αν”.

7. Αποδέξου τα χαρτιά που σου ήρθαν και σου έρχονται στο χέρι.

Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα από ό,τι γίνει, ό,τι σου έρθει στο χέρι σου και στη ζωή σου, πρώτα θα πρέπει να το αποδεχτείς.

Αποδοχή του παρόντος και του παρελθόντος, δεν σημαίνει υποταγή.

Σημαίνει ότι είμαστε αρκετά έξυπνοι να σταματήσουμε να πολεμάμε με αυτό που δεν μπορούμε να αλλάξουμε – το (πλέον) παρελθόν.

8. Ανέλαβε την Ευθύνη.

Στη συνέχεια θα πρέπει να αναλάβεις την ευθύνη της ζωής σου και των επιλογών σου και να αναλάβεις δράση τώρα, στο παρόν, το μόνο που υπάρχει και στο οποίο μπορείς να κάνεις κάτι.

Όχι μόνο να πεις ότι “εγώ φταίω”, ή “εγώ θα το φτιάξω”. Αλλά “Εγώ Μπορώ να το φτιάξω και θα το Κάνω Τώρα”

9. “Ό,τι συνέβη, μπορώ να το γυρίσω – και θα το κάνω”.

Βεβαίωσε τον εαυτό σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου ότι, ό,τι και να γίνει, θα είσαι εκεί, και θα κάνεις το καλύτερο που μπορείς – όχι μόνο για να τα βγάλεις πέρα, αλλά και να το γυρίσεις υπέρ σου και να βγείτε ακόμα καλύτεροι.

10. Όλες οι ιστορίες των Ηρώων ξεκίνησαν με κρίση.

Καταρχάς σκέψου πως όλες οι ιστορίες των μεγάλων Ηρώων ξεκινούν με μια δραματική αλλαγή, αφόρητη πίεση και μία μεγάλη περίοδο κρίσης.

Από τσίμπημα μεταλλαγμένης αράχνης, θανάτους αγαπημένων προσώπων, πολέμους, στρατόπεδα συγκέντρωσης, εισβολή εξωγήινων, απελευθέρωση δεινοσαύρων, διωγμό απ’το σπίτι, απ’την πατρίδα ή απ’τη χώρα, μέχρι και καταστροφή του πλανήτη στον οποίον γεννήθηκαν.

Όμως ο Ήρωας κάνει το καλύτερο που μπορεί με αυτά που έχει, χωρίς να αναλώνεται σε άσκοπες σκέψεις “τι και αν”. Δεν έχει αυτή την πολυτέλεια ή τον περισσευούμενο χρόνο.

Προσαρμόζεται, μαθαίνει, εξελίσσεται, και το γυρίζει και το χρησιμοποιεί υπέρ του. Γίνεται ένα Διαμάντι.

Οι δυσκολίες είναι που γεννούν τους Ήρωες.

Χωρίς αυτές, δε θα υπήρχαν Ήρωες.

Χωρίς αυτές, δε θα μαθαίναμε τίποτα και δεν θα εξελισσόμασταν.

Χωρίς μαθήματα και αναποδιές για να εξελιχθούμε ποτέ δε θα μάθει κανείς το ποιος είναι πραγματικά και τι μπορεί να καταφέρει.

“Ο κόσμος δεν γνωρίζει τον εαυτό του, γιατί δεν έχει αναγκαστεί να τον γνωρίσει. Όσο περισσότερο εκτίθεσαι σε δυσκολίες και εξελίσσεσαι, τόσο περισσότερο μαθαίνεις ποιος είσαι και τι είσαι ικανός να κάνεις.”
~Anthony Robbins~

Ο Λόγος που Αυτο-Σαμποτάρεσαι, και πώς να το σταματήσεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | 

Spotify | Castbox |

Πιστεύεις πως ο άνθρωπος είναι ικανός να καταφέρει τα πάντα;

Το πιστεύεις πραγματικά, ή σαν άλλη μία κλισέ / στερεότυπη έκφραση;

Γιατί αν το πιστεύεις πραγματικά, σημαίνει πως το πιστεύεις και για τον εαυτό σου και για τους γύρω σου.

Το πιστεύεις μόνο στα λόγια, ή το δείχνεις και με τις πράξεις σου, προς τους άλλους και προς τον εαυτό σου;

Συμπεριφέρεσαι στον κόσμο λες και έχει άπειρες δυνατότητες; Συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου έτσι;

  • Τι εικόνα έχεις για τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι θα γίνεις σπουδαίος;
  • Πιστεύεις ότι θα επιτύχεις, θα είσαι ευτυχισμένος, θα έχεις ευημερία, ηρεμία, ή οτιδήποτε άλλο επιθυμείς;

Γιατί αν όχι, περιορίζεις τον εαυτό σου, χωρίς το ξέρεις, με τρόπους που ούτε καν μπορείς να διανοηθείς.

Εάν, όντως, πιστεύεις ότι είσαι γεννημένος για μεγάλα πράγματα και έχεις άπειρες δυνατότητες... Τότε βλέπεις το κάθε εμπόδιο, δυσκολία και αναποδιά που αντιμετώπισες ποτέ σου ως κάτι αναγκαίο;

Το βλέπεις ως το μονοπάτι σου που σε οδήγησε και θα σε οδηγήσει να γίνεις αυτός που πρόκειται να γίνεις;

Το χρησιμοποιείς σα σκαλοπάτι για να ανέβεις ψηλότερα, να καταφέρεις περισσότερα και να γίνεις κάτι περισσότερο από αυτό που ήσουν χτες;

Εάν όχι... Ξανασκέψου το, και βάλε αυτή την εικόνα στον υπολογιστή σου και κοίτα την καθημερινά...

Πώς πιστεύεις ότι θα είσαι στα 30 σου;

Ή στα 40 ή στα 80 σου; Γιατί ό,τι πιστεύεις, προς τα εκεί βαδίζεις.

Αν δεν τα έχεις σκεφτεί όλα αυτά, και δεν έχεις κάποιο ξεκάθαρο όραμα προς το οποίο βαδίζεις, τότε όλα αυτά έχουν μπει αυτόματα από τους γύρω σου (και πίστεψέ με, συνήθως δεν είναι καλά).

Από πού προέρχονται και τι είναι οι πεποιθήσεις μας;

Όλες μας οι πεποιθήσεις είναι επίκτητες και όχι συγγενείς.

Δηλαδή, ΔΕΝ γεννηθήκαμε με αυτές, αλλά τις αποκτήσαμε στην πορεία.

Όλες οι πεποιθήσεις είναι αυτο-ύπνωση.

Τις έχουμε επαναλάβει τόσες φορές στο μυαλό μας που τις έχουμε πιστέψει εν τέλει. Ό,τι επαναλαμβάνουμε, στο μυαλό μας, στις συζητήσεις και τα μηνύματα που στέλνουμε και στις πράξεις μας, γίνεται συνήθεια και εν τέλει εγκαθίσταται μέσα μας.

Τις περισσότερες πεποιθήσεις που έχουμε τις έχουμε ενσωματώσει στον τρόπο σκέψης μας και στην καθημερινότητά μας, κατά τύχη.

Μας τις έχει επαναλάβει τόσες φορές ο περίγυρός μας, τις έχουμε δεχτεί αφιλτράριστα, και τις έχουμε κάνει κτήμα μας και μέρους του τρόπου που ζούμε, παίρνουμε αποφάσεις και ενεργούμε.

Υπνωτιστήκαμε είτε ηθελημένα είτε κατά λάθος, από μικροί, αποδεχόμενοι φράσεις, νοοτροπίες, και ιδέες χωρίς να τις φιλτράρουμε, γιατί θεωρήσαμε “αυθεντία” αυτόν που μας το είπε, ή γιατί, απλά, τον εμπιστευόμασταν.

Ουσιαστικά δουλειά του υπνωτιστή, των ψυχιάτρων και των ψυχοθεραπευτών είναι να "απο-υπνωτίσουν" τους ασθενείς τους από τις περιοριστικές τους πεποιθήσεις, και να τους "υπνωτίσουν" σε νέες, καλύτερες, πιο ενδυναμωτικές εναλλακτικές.

Επίσης αυτά που έχεις ακούσει για τα θεάματα με τους υπνωτιστές… Ή είναι στημένα, ή οι θεατές ΘΕΛΟΥΝ να υπνωτιστούν:

Μία αρχή που έχει γίνει γνωστή εδώ και καιρό, είναι πως ένας υπνωτιστής δεν μπορεί να σε υπνωτίσει σε κάτι που δεν το θέλεις ή σε κάτι που είσαι αντίθετος.

(Δηλαδή; Δε θα πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο αν δεν θες να πιστέψεις πως είσαι κοτόπουλο.)

Άρα είμαστε όλοι υπνωτισμένοι;

Η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ.
Είμαστε όλοι μας υπνωτισμένοι στις πεποιθήσεις μας και ο καθένας ζει στο δικό του όνειρο - κόσμο.

Και μάντεψε ποιος καθορίζει τα όρια του ονείρου...

Ξέρεις τι είναι οι αυτο-περιοριστικές πεποιθήσεις;

Περιληπτικά, είναι αυτό που λέει η λέξη: Πεποιθήσεις που περιορίζουν τον ίδιο μας τον εαυτό.

Πράγματα που πιστεύουμε και μας κρατούν πίσω, μας εμποδίζουν να καταφέρουμε τους στόχους μας.

Κάτι όμως που δεν έχω ξανα αναφέρει: οι αυτοπεριοριστικές μας πεποιθήσεις είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίον σαμποτάρουμε τον εαυτό μας!

Γενικά έχω ξαναμιλήσει για το πώς υπάρχει ένας άγνωστος πόλεμος μέσα μας, και πώς πολλές φορές σαμποτάρουμε τον εαυτό μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή χωρίς να το θέλουμε, και μετά απορούμε τι συνέβη. Είναι συνηθισμένα, μεταξύ της πλειοψηφίας, τα παρακάτω φαινόμενα:

  1. Δεν πιστεύουμε ότι είμαστε άξιοι.
  2. Δεν έχουμε παίξει ποτέ, στο μυαλό μας, με το ενδεχόμενο να είμαστε στη Γη για κάποιο μεγαλύτερο σκοπό, πόσο μάλλον να το συζητήσουμε με φίλους η την οικογένειά μας.
  3. Πιστεύουμε ότι χρειάζεται αντοχή, δυνάμεις, και ενέργεια αφύσικα περισσότερη απ'όση έχουμε.
  4. Πιστεύουμε ότι τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμάς.
  5. Πιστεύουμε ότι οι μικρές μας πράξεις και η καθημερινότητά μας, και όσα λίγα μπορεί να προλάβουμε να κάνουμε στη σύντομη ζωή μας δεν θα έχουν κανένα μεγάλο αντίκτυπο στην κοινωνία μας, στην ανθρωπότητα και στη ροή της ιστορίας...

Έτσι, με βάση αυτές τις πεποιθήσεις, όποτε πάμε να κάνουμε κάτι, πούμε κάτι, ή δούμε κάτι που να τις διαψεύδει αυτές, αισθανόμαστε άσχημα...

Ή αλλάζουμε ξαφνικά γνώμη και κάνουμε την επιλογή ή ερμηνεύουμε την κατάσταση με τρόπο που να συμβαδίζει με αυτές τις πεποιθήσεις...

Τι και αν όλοι αυτοί οι περιορισμοί είναι ΛΑΘΟΣ;

Τι και αν όλα αυτά είναι λάθος πεποιθήσεις και συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε εν αγνοία μας, ασυνείδητα, μετά από κάποια αποτυχία μας, ή μετά από κάποια αποτυχία κάποιου γνωστού μας προσώπου;

Ή τι και αν ήταν απλά μια παρερμήνευση μιας κατάστασης;

Ή αν ήταν οι περιορισμοί κάποιου άλλου που, άθελά του, προκειμένου να προστατευτεί τους μετέδωσε και σε εμάς για να μην απειλούνται τα όριά του;

Τι και αν βγάλαμε το λάθος συμπέρασμα και τόσο καιρό ζούσαμε ένα ψέμα;

Μπορούμε να τις αλλάξουμε;

Πάλι η σύντομη απάντηση είναι ΝΑΙ. Εάν το θέλουμε.

Βλέπεις, κάθε πεποίθηση είναι σαν ένα τραπέζι.

Μία μεγάλη επιφάνεια που ισορροπεί πάνω σε κάποια πόδια. Κάθε “πόδι” είναι μια εμπειρία που εμείς έχουμε χρησιμοποιήσει σαν υποστηρικτικό στοιχείο αυτής της πεποίθησης.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν γύρω μας όλων τον ειδών “πόδια”. Εάν θέλουμε, μπορούμε να βρούμε αρκετές εμπειρίες και αναμνήσεις απ’τη ζωή μας που να υποστηρίζουν είτε πχ πως όλος ο κόσμος είναι υπέρ μας, είτε πως όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας.

Ο καθένας βρίσκει αυτό που ψάχνει.

Έτσι λοιπόν, για να αλλάξουμε μία περιοριστική πεποίθηση θα πρέπει πρώτα να σκεφτούμε μία αντίστοιχη ενδυναμωτική πεποίθηση - για να ξέρουμε ΤΙ ψάχνουμε.

Ποιες είναι οι ενδυναμωτικές εναλλακτικές των παραπάνω πεποιθήσεων;

  1. Το “δεν αξίζω ευτυχία και επιτυχία” μπορεί να γίνει
    • “Είμαι όσο άξιος πιστεύω πως είμαι, και καθημερινά ανεβάζω την αξία μου όλο και περισσότερο”.
  2. Το “δεν έχω έρθει για κάποιο σκοπό ή αν έχω, δεν έχω ιδέα ποιος είναι αυτός” μπορεί να γίνει
    • “Ό,τι υπάρχει πάνω στη Γη εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, και προετοιμάζομαι για να αποκαλύψω τον δικό μου”.
  3. Το “δεν έχω δύναμη, αντοχές και ενέργεια για να καταφέρω αυτά που θέλω, οπότε γιατί να μπω στον κόπο;” μπορεί να γίνει:
    • “Οι αντοχές, η δύναμη και η ενέργεια που χρειάζομαι για να τα καταφέρω είναι όντως πολύ περισσότερα απ'αυτά που έχω τώρα, και γι'αυτό επιλέγω αυτό το στόχο, για να γίνω κάτι περισσότερο από αυτό που ήδη είμαι.”
  4. Το “Τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για εμένα” μπορεί να γίνει:
    • “Όλα τα όνειρα και οι στόχοι έχουν ένα κόστος, και ΕΙΝΑΙ για μένα μόνο αυτά που εγώ δύναμαι και θέλω να πληρώσω το αντίτιμο.”
  5. Το “Πιστεύω πως αυτά που κάνω καθημερινά δε μετράνε πουθενά και δεν έχουν κάποιο αντίκτυπο στον κόσμο, οπότε εγώ θα κάνω ό,τι θέλω, και ας κάνουν οι άλλοι ό,τι θέλουν”, μπορεί να γίνει:
    • “Οι μικρές πράξεις είναι αυτές που χτίζουν τη δύναμη για μεγαλύτερες και μεγαλύτερες και μεγαλύτερες. Πιστεύω ότι κάθε μου πράξη έχει ένα αποτέλεσμα ντόμινο στον κόσμο.”

Δες το βίντεο με τα ντόμινο και μείνε άναυδος (1 λεπτό).

Γνωρίζεις ποιες είναι οι ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ πεποιθήσεις σου;

Υπάρχει ένας αλάνθαστος τρόπος για να εντοπίσεις τις πραγματικές σου πεποιθήσεις, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι άλλες από αυτές που “πιστεύουμε” πως έχουμε ή “θα θέλαμε” να έχουμε.

Ο αλάνθαστος αυτός τρόπος είναι απλός:

Κοίτα τις πράξεις και τα αποτελέσματά σου.

Οι πράξεις και τα αποτελέσματα μιλάνε ΠΟΛΥ δυνατότερα απ'τα οποιαδήποτε λόγια:

  • Τα αποτελέσματα μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις και τις πράξεις του παρελθόντος.
  • Οι πράξεις μας αποκαλύπτουν τις πεποιθήσεις που έχουμε τώρα.

Αν δεν άλλαξε τίποτε τον τελευταίο καιρό (το πιο πιθανό για την πλειονότητα), τότε πράξεις και αποτελέσματα πάνε μαζί - δηλαδή:

Τα αποτελέσματα που έχεις σε οποιονδήποτε τομέα, 
απορρέουν απ' τις πράξεις που κάνεις
και τις πεποιθήσεις που έχεις αυτή τη στιγμή.

Πάρε για παράδειγμα τις σχέσεις:

Για να δεις ποια άτομα είναι πραγματικά προτεραιότητες βλέπεις ποιους βάζεις τακτικά στο πρόγραμμα και ποιους όχι. Χωρίς να κρίνεις τίποτα, μπορεί πολλές φορές να τυχαίνει να συντονίζεσαι με κάποιους και να αποσυντονίζεσαι από άλλους, αυτό συμβαίνει.

  • Αλλά ποιοι μπαίνουν στο πρόγραμμά σου; 
  • Ποιους έχεις προτεραιότητα;
  • Έχεις τις σχέσεις σου σε υψηλότερη προτεραιότητα απ'τη δουλειά σου; Τις έχεις υψηλότερα από τον εαυτό σου και την προσωπική σου βελτίωση;
  • Πόσο ψηλά έχεις την καλλιέργεια των σχέσεων και των ατόμων γύρω σου, πέρα απ'τον εαυτό σου;
  • Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι είναι δυνατόν να αλλάξουν;
  • Πιστεύεις ότι βελτιώνεις τους ανθρώπους γύρω σου;

Πάρε για παράδειγμα τα οικονομικά / καριέρα:

Θες να διπλασιάσεις ή τριπλασιάσεις ή δεκαπλασιάσεις τον μισθό σου;

Τότε κοίτα οι συμπεριφορές σου με ποια πεποίθηση συνάδουν και αν υπάρχουν οι αντίστοιχες πράξεις.

Βάζεις τον αντίστοιχο κόπο; Είναι προτεραιότητά σου;

Χτίζεις τις σχέσεις σου με τους συναδέλφους σου;

Πατάς τον εγωισμό σου για να χτίσεις σχέσεις;

Λύνεις προβλήματα στη θέση που είσαι;

Κάνεις άλλες θυσίες για αυτό;

Βελτιώνεσαι καθημερινά και συνειδητά;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις;


Λες πως είναι προτεραιότητά σου να πάρεις το πτυχίο; 

Τότε, γιατί στο πρόγραμμά σου βλέπω περισσότερες ώρες καφέδες με φίλους και βόλτες απ'ότι διάβασμα; Ή γιατί στο μεγάλο γραφείο είναι ο υπολογιστής και κάθεται, και εσύ κάθεσαι και διαβάζεις στο κρεββάτι ή στο μικρό τραπεζάκι, όταν και αν;

Εν ολίγοις - πιστεύεις ότι τ'αξίζεις το πτυχίο;

Μα όλα αυτά δεν είναι λεπτομέρειες;;;

Ναι, όλα αυτά είναι λεπτομέρειες, όμως μέσα στις λεπτομέρειες κρύβονται οι βαθύτερες πεποιθήσεις σου για το πόσο σημαντικό είναι για εσένα κάτι. Μέσα απ'τις λεπτομέρειες και τις θυσίες φαίνονται οι πραγματικές μας προτεραιότητες και τα "θέλω" μας.

Ναι, εδώ οι λεπτομέρειες ΜΕΤΡΑΝΕ.

Είχα ακούσει κάποιον να λέει “εγώ θέλω γίνω ο καλύτερος στο τάδε επάγγελμα, και οικονομική ανεξαρτησία, καταπληκτική οικογένεια και παρέες, και υγεία και ενέργεια και ωραίο σώμα, και χρόνο για τον εαυτό μου”.

Ναι, ΟΚ, ξέρεις τι αντίτιμο θέλει αυτό που ζητάς; Ξέρεις πόσα χρόνια πόνο, προετοιμασία, προσπάθεια θέλει αυτό; Και αν ναι, τι κάνεις για αυτό; Γιατί αν δεν τα έχεις ήδη, και αν δεν κάνεις ήδη δραματικές αλλαγές, τότε τίποτα από αυτά δεν θα έρθει από μόνο του.

Αν ήταν τόσο εύκολο και “φτηνό” στις απαιτήσεις του σαν στόχος, όλοι θα το έκαναν! Όταν όμως βλέπεις μετρημένους στα δάχτυλα αυτούς που έχουν καταφέρει κάτι τέτοιο, κάτι σημαίνει αυτό για το κόστος και τη δυσκολία του.

Πώς μπορούμε να αλλάξουμε τις περιοριστικές μας πεποιθήσεις για πάντα;

1ο βήμα: Κοίτα τα αποτελέσματα που έχεις. Αν δεν έχεις τα αποτελέσματα που θες, τότε υπάρχουν από πίσω περιοριστικές πεποιθήσεις που σε εμποδίζουν να τα καταφέρεις.

2ο βήμα: Γιατί πιστεύεις πως δεν έχεις αυτά που θες, ακόμα;

Αυτή είναι η ιστορία που λες στον εαυτό σου και στους άλλους όταν σε ρωτάνε “πώς και δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα;". Γράψ’ την σε ένα χαρτί, και κράτα το μπροστά σου.

3ο βήμα: Δες την κατάματα. Αυτή η ιστορία που έχεις μπροστά σου, αυτή που λες στον κόσμο και στον εαυτό σου για το “γιατί δεν τα έχω καταφέρει ακόμα”, είναι που σε περιορίζει.

Αυτή η ιστορία σε εμποδίζει να τα καταφέρεις.

Πρόσεξε: Το ότι πιστεύεις πως αυτή η ιστορία είναι αλήθεια είναι αυτό που σε κρατάει πίσω! Τι και αν όμως ήταν απλά μία παρερμήνευση και δεν ισχύει;

Αυτή η ιστορία είναι οι περιοριστικές σου πεποιθήσεις. Ανέπτυξε αυτούς τους λόγους για τους οποίους δεν τα έχεις καταφέρει ακόμα.

4ο βήμα: Αναγνώρισε τις περιοριστικές σου πεποιθήσεις μέσα σε αυτή την ιστορία, βάλ’τες σε σειρά προτεραιότητας. Στη συνέχεια

5ο βήμα: Κάνε δύο λίστες: Βάλε τις κορυφαίες 5 πεοιθήσεις που σε περιορίζουν στην πρώτη στήλη.

6ο βήμα: Γράψε τα αντίθετά τους στη δεύτερη λίστα. Για κάθε μία περιοριστική σου πεποίθηση γράψε μία διπλανή λίστα με ενδυναμωτικές εναλλακτικές πεποιθήσεις. Έχε για όλες τις περιοριστικές τουλάχιστον από μία ενδυναμωτική εναλλακτική.

7ο βήμα - Ανάλυση (σε γενικές γραμμές):

Ακολουθούν αρκετά βήματα, αλλά ξεκίνα με αυτά τα 5 που σου έγραψα, και στη συνέχεια, σε γενικές γραμμές, σκέψου γιατί οι περιορισμοί αυτοί είναι ψευδείς περιορισμοί και πως είχες την ελευθερία να επιλέξεις κάτι διαφορετικό, αλλά δεν το έκανες.

Στη συνέχεια σκέψου πού σε εξυπηρέτησαν αυτές οι πεποιθήσεις και τι σου προσέφεραν - και τι σου προσφέρουν ακόμα, και τι χάνεις - πώς σε περιορίζουν, και τι έχεις να κερδίσεις με τις νέες πεποιθήσεις.

Όσο περισσότερο τις αναλύσεις, τόσο περισσότερο θα κατανοήσεις τον εαυτό σου, τις πράξεις που έχεις κάνει, τις επιλογές που έχεις πάρει, τι σου προσέφεραν, τι έχασες, και τι γενικά έχεις να κερδίσεις με την αλλαγή.

8ο βήμα: Αν αυτές οι νέες πεποιθήσεις ήταν αλήθεια...

Τι θα άλλαζες αμέσως;

Να συμπεριφέρεσαι και να σκέπτεσαι βάσει των νέων σου πεποιθήσεων. Λες και αυτές οι νέες πεποιθήσεις είναι 100% αληθινές.

Αν ήταν, τι θα έκανες διαφορετικά; Τι αποφάσεις θα έπαιρνες; Τι επιλογές θα έκανες; Τι συνήθειες θα έχτιζες; Τι θα άλλαζες στη ζωή σου;

Βρες μία πράξη, μικρή ή μεγάλη, για την κάθε νέα σου πεποίθηση, που μπορείς να κάνεις και είναι σύμφωνη με την κάθε μία και κάν’το ΕΠΙΤΟΠΟΥ.

Μην το αφήσεις για αργότερα και χάσεις την ορμή.

Πρέπει όσο πιο σύντομα γίνεται να κάνεις κάτι για να “σφραγίσεις” αυτή τη νέα συμφωνία με τον εαυτό σου -κάτι που να δείξει στον εαυτό σου ότι πραγματικά θες να αλλάξεις αυτές τις πεποιθήσεις και να αρχίσεις να έχεις διαφορετικά αποτελέσματα.

Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Δες τα υπόλοιπα επεισόδια εδώ.

Γιατί υπάρχουν τα αρνητικά συναισθήματα; Μας βοηθούν πουθενά;

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ενοχές, Βαρεμάρα, Ντροπή, Αηδία, Πόνος, Απώλεια, Περιφρόνηση, Κατωτερότητα...

Τόσα συναισθήματα, και ο λόγος;

Οι βιολόγοι έχουν δείξει πως ό,τι υπάρχει στη φύση έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Αν υπάρχει ακόμα μετά από πολλές γεννιές, αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κάπου χρησιμεύει στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή. Αν δεν βλέπουμε τη χρησιμότητά του, είναι επειδή δεν παρατηρούμε αρκετά καλά.

Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι επιστήμονες και γι'αυτό μελετώντας τη φύση περισσότερο, κατανοούν (και εμείς εκ των υστέρων) ακόμη περισσότερα.

Τίποτα δεν είναι περιττό, αλλά εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, διαφορετικά θα είχε εξαλειφθεί από την εξέλιξη.

Εξάλλου αυτός είναι ο ρόλος της εξέλιξης: η εξάλειψη του περιττού και η δημιουργία του νέου που είναι πιο λειτουργικό, και που εξυπηρετεί περισσότερους σκοπούς, καλύτερα και ταχύτερα.

Αυτή η συνεχής διαδικασία της "εκκαθάρισης", στην ουσία, αν και παίρνει πολλά χρόνια (αιώνες), αφήνει την ύπαρξη μόνο διαδικασιών που είναι απαραίτητες και δεν έχει βρεθεί κάτι καλύτερο να τις αντικαταστήσει.

Κατ'αυτόν τον τρόπο, αυτά που ονομάζουμε "Αρνητικά" συναισθήματα, κάποιο σκοπό εξυπηρετούν - διαφορετικά θα είχαν εξαλειφθεί προ πολλού.

Ίσως οι μηχανισμοί που τα ενεργοποιούν μερικές φορές να είναι φτιαγμένοι για μερικούς (πολλούς) αιώνες πριν - για τη ζούγκλα και τη σαβάνα, και να αγχωνόμαστε χωρίς στην πραγματικότητα να μας κυνηγάει καμία τίγρης. 

Όμως αυτά τα συναισθήματα κάτι σημαίνουν και ακόμη και σήμερα παίζουν το ρόλο τους.

Το καθένα είναι ένα σήμα για να σε κινητοποιήσει να κάνεις κάνεις κάτι!

Υπάρχουν τρεις λέξεις που μιλάνε για αυτά γενικότερα και θέλουν μια σύντομη εξήγηση για αποφυγή παρεξηγήσεων: Τα αισθήματα, τα συν-αισθήματα και η συγ-κίνηση.

Τα συναισθήματα διαρκούν λίγο (δευτερόλεπτα) και είναι ισχυρά σε ένταση.

  • συναίσθημα = συν+αίσθημα = συνοδεύονται από το υποβόσκων αίσθημα
  • συγκίνηση = συν+κίνηση = συνοδεύονται από κίνηση

Αίσθημα απ'την άλλη, είναι πάντα κάτι το υποβόσκον - έχει μικρή ένταση, μεγάλη διάρκεια (μέρες ή και εβδομάδες ή μήνες) και είναι ο φακός που φιλτράρει όλα τα εισερχόμενα μυνήματα, τι θα δούμε, τι όχι, τι θα πέσει στην αντίληψή μας και τι όχι.

Θα μιλήσω εκτενέστερα σε άλλο άρθρο για τη λειτουργεία τους σα φίλτρο φακού.

Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα ΔΕΝ είναι αρνητικά, και τι ρόλο παίζουν;

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι ΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

Γιατί μιλάω για "σήματα δράσης";

Τα αρνητικά συναισθήματα μας πυροδοτούν κάτι να κάνουμε, μας ειδοποιούν ότι κάτι πάει καλά και μας κινητοποιούν να δράσουμε. Και όσο τα αγνοούμε και δεν κάνουμε αυτό που μας υποδεικνύουν, τόσο πιο έντονα αυτά θα συνεχίσουν να γίνονται.

Νόμιζες ότι γίνεται να τα καταπιέσεις ή να τα αγνοήσεις; Τόσο πιο δυνατά θα αρχίσουν να σου φωνάζουν, μέχρι να σου τραβήξουν την προσοχή.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τα "αρνητικά" συναισθήματα καθ'εαυτά, αλλά:

  1. η ικανότητά μας να κατανοήσουμε ΤΙ σημαίνουν αυτά,
  2. να κάνουμε τις σωστές κινήσεις ώστε να βγούμε απ'τη δύσκολη θέση και να μας διευκολυνθεί η ζωή,
  3. και με τη σειρά του ένα θετικό συναίσθημα ικανοποίησης να αντικαταστήσει το αρνητικό συναίσθημα.

Άλλος τρόπος που μπορούμε να τα χειριστούμε είναι να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που μας δίνουν και να τη στρέψουμε προς κάτι δημιουργικό (πχ τον θυμό να τον στρέψουμε προς δημιουργική επιθετικότητα προς κάτι άσχετο που πρέπει να κάνουμε - πχ να λύσουμε ασκήσεις μαθηματικών).

Ή να τα μετατρέψουμε σε άλλα συναισθήματα, πχ τον φόβο σε ανυπομονησία και εγρήγορση. (ναι γίνεται, θέλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής - αναπνέεις πιο βαθειά και αργά - για να γίνει μια τέτοια αλλαγή)

Το νόημα πάντως είναι το ίδιο:

Τα αρνητικά συναισθήματα υπάρχουν για να μας προειδοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξουμε.

Μπορείς να δεις τα παρακάτω συναισθήματα, αναλυτικά, τι σημαίνει το καθένα, καθώς και τα αντίδοτα σε αυτά:

Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

  • Πόσες φορές μας έχει τύχει να πρέπει να πάρουμε μια απόφαση αλλά να μην μπορούμε;
  • Πόσες φορές αναβάλλουμε τις αποφάσεις που ΞΕΡΟΥΜΕ πως πρέπει να πάρουμε;
  • Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των καλών ηγετών και του υπόλοιπου κόσμου;

Παρακάτω θα αναλύσουμε γιατί συμβαίνουν αυτά και το τι μπορείς να κάνεις για να το μειώσεις ή να σταματήσεις να το κάνεις αυτό.

Όμως, ας ξεκινήσουμε με το τελευταίο:

Η διαφορά μεταξύ των καλών ηγετών και του υπόλοιπου κόσμου

Είναι με λίγα λόγια το πόσο ενδίδουν στους φόβους τους ή όχι. 

Και αυτό φαίνεται στο πόσο γρήγορα παίρνουν τις αποφάσεις τους.

Δε μιλάμε για βιαστικές αποφάσεις εδώ.

Κύριο γνώρισμα των καλών ηγετών (και μιας ελκυστικής προσωπικότητας) είναι η "Παρουσία" = το να βρίσκονται στο παρόν.

Όταν βρίσκεσαι στο παρόν, μαγικά πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν:

  • Η επικοινωνία σου με τους άλλους ανθρώπους είναι πολύ πιο αποδοτική.
  • "Διαβάζεις" καλύτερα τον κόσμο, τις αντιδράσεις του, τις σκέψεις του, και μπορείς να δράσεις αναλόγως.
  • Γίνεσαι πιο αρεστός απ'τους άλλους και τους επηρεάζεις περισσότερο.
  • Είσαι περισσότερο ήρεμος, παρατηρείς και βλέπεις περισσότερα - ευκαιρίες, λύσεις και επιλογές.
  • Φοβάσαι και αγχώνεσαι λιγότερο - και τα δύο είναι παιχνίδια ενός μυαλού που βρίσκεται στο παρελθόν ή στο μέλλον - και όχι στο παρόν.
  • Παίρνεις καλύτερες αποφάσεις γιατί δεν αφήνεις το παρελθόν και το μέλλον να σου θολώσουν τη σκέψη - βλέπεις τα τωρινά δεδομένα και απαντάς καταλλήλως σε αυτά.

Έτσι, καταλήγουμε στη βασική διαφορά των καλών ηγετών: ζυγίζουν τις επιλογές τους και παίρνουν αποφάσεις γρήγορα.

Αυτός είναι ο ρόλος τους εξάλλου.

Το να ζυγίζεις τις επιλογές σου και να παίρνεις μια καλή απόφαση γρήγορα και υπό πίεση, είναι μία ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ.

Πώς όμως χτίσαν μια τέτοια ικανότητα;

Σαν οποιαδήποτε άλλη ικανότητα.

Την εκπαίδευσαν, "έφαγαν τα μούτρα τους", σίγουρα πήραν και (ΠΟΛΛΕΣ) λάθος αποφάσεις, όμως μάθανε, και κάθε φορά παίρναν όλο και καλύτερες.

Τι είναι αυτό, όμως, που σε εμποδίζει να γίνει σαν αυτούς;

Και εδώ ερχόμαστε στους 4 κύριους λόγους για τους οποίους αναβάλλουμε συνεχώς το να πάρουμε κάποια απόφαση:

Οι 4 λόγοι που αναβάλλουμε τις αποφάσεις μας

Πολλές φορές μας έχει τύχει να αποφεύγουμε να πάρουμε κάποια απόφαση.

Δεν είναι κάτι καινούριο.

Όλοι οι άνθρωποι το κάνουν και πάντα το κάνανε.

Και αυτό οφείλεται σε 4 κύριους φόβους που θα πρέπει κάποιος να ξεπεράσει ή να μάθει να διαχειρίζεται, εάν θέλει να παίρνει γρηγορότερες και καλύτερες αποφάσεις:

α. Φόβος Λάθος Επιλογής

Φοβόμαστε ότι θα κάνουμε την λάθος επιλογή.

Και γι'αυτό το λόγο παραμένουμε στάσιμοι, προτιμώντας έτσι, συνειδητά ή μη, να μην κάνουμε καμία επιλογή. Όμως,

Η μόνη αποτυχία, είναι η αποτυχία του να πάρουμε μια απόφαση και να παραμεινουμε στασιμοι.

Το να μην παίρνεις μια απόφαση, είναι και αυτό από μόνο του μια απόφαση - και μια μορφή αναβλητικότητας.

Περιμένεις "την κατάλληλη στιγμή", ή την "όρεξη" να σου'ρθει.

Όμως στην πραγματικότητα, απλά φοβάσαι να πάρεις μια απόφαση.

β. Αβεβαιότητα για το "Τι θα σημαίνει" η απόφαση

Άλλες φορές δεν παίρνουμε μια απόφαση, γιατί δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, και τι θα γίνει εάν επιλέξουμε αυτό ή το άλλο.

Το θέμα όμως είναι ότι ποτέ δεν θα είμαστε 100% βέβαιοι τι θα σημαίνει αυτό ή το άλλο.

Πάντα παίρνουμε τις αποφάσεις μας βάσει πιθανοτήτων - μας φαίνεται πιο πιθανό να συμβεί αυτό ή εκείνο.

Οπότε η επιλογή θα πρέπει να γίνει με βάση τις μεγαλύτερες πιθανότητες.

Αναγνωρίζοντάς  αυτό, καταλαβαίνουμε ότι όλες οι αποφάσεις του παρελθόντος μας,  είχανε ληφθεί βάσει πιθανοτήτων.

Πόσες φορές έχουμε πει "όχι ρε φίλε, έπρεπε να έχω διαλέξει το άλλο!" 

Προφανώς και δεν θα μπορούσαμε τότε να προβλέψουμε όλα αυτά που θα γίνονταν στη συνέχεια και πιο θα ήταν "σωστό". Και κάναμε αυτό που πιστεύαμε.

Καθυστερούμε γιατί πιστεύουμε ότι εάν αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν από μόνα τους, θα διακρίνουμε καλύτερα ποια είναι η καλύτερη απόφαση και θα την πάρουμε τότε.

Κάτι το οποίο δυστυχώς γίνεται πολύ πολύ σπάνια, και έτσι οδηγούμαστε στη στασιμότητα.

Αντίδοτο για (α) και (β):

"Εάν πάρω τη λάθος επιλογή, ποιο είναι
(1) το χειρότερο δυνατό,
(2) το πιο πιθανό και
(3) το καλύτερο δυνατό σενάριο;"

Κάνε μια λίστα με τα χειρότερα που μπορούν να συμβούν, και πώς μπορείς να τα ελαχιστοποιήσεις, τι μπορείς να κάνεις τότε.

Τις περισσότερες φορές, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι ΤΙΠΟΤΑ. Καλά διάβασες.

Τις περισσότερες φορές, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι ΤΙΠΟΤΑ.

Να παραμείνεις εκεί που ήσουν, και απλά να μην υπάρξει βελτίωση, να έχεις χάσει λίγο χρόνο ή/και μηδαμινά χρήματα και να έχεις πάρει ένα μάθημα βλέποντας κάτι αν λειτουργεί ή όχι.

Αυτό μπορεί να είναι και το πιο πιθανό.

Όμως στην καλύτερη;

Πες ότι σου αυξάνει τα κέρδη κατά ένα 5% το μήνα. Διόλου άσχημο.

Ή ότι δεν κερδίζεις τίποτε άμεσα, αλλά ότι έχει πολύ καλύτερες προοπτικές από αυτές που έχεις ήδη (στην τώρα δουλειά / σχέση / θέση κλπ)

Είναι αυτή η περίπτωσή σου;

Αν ναι, τότε συνειδητοποίησέ το, και προχώρα.

Θέσε ένα χρονικό περιθώριο (πχ 1 ώρα ή 1 εβδομάδα, ανάλογα με το πόσο κρίνεις απαραίτητο).

Μάζεψε όλες τις πληροφορίες που μπορείς.

Βάλ'τις κάτω στο χαρτί εάν είναι σημαντική απόφαση (γιατί το μυαλό μας τείνει να μπαίνει σε αιώνιους κύκλους).

Και πάρε μια απόφαση.

Το να το αναβάλλεις δεν αλλάζει τίποτα πέρα απ'το ότι χάνεις τον χρόνο σου, και πιθανές ευκαιρίες/αποτελέσματα που θα είχαν προκύψει αν το είχες ήδη ξεκινήσει.

γ. Μας λείπει η εκπαίδευση της ικανότητας λήψης αποφάσεων.

Ο μόνος τρόπος να ενδυναμώσουμε αυτή την ικανότητα, είναι όπως και κάθε άλλη: χρησιμοποιώντας τη όσο πιο συχνά γίνεται.

Χρησιμοποίησε την ικανότητα αυτή όσο πιο συχνά γίνεται!

Πρέπει να αρχίσουμε να παίρνουμε συνειδητά περισσότερες αποφάσεις.

Σίγουρα πολλές θα είναι λάθος.

Όμως ακόμα και αυτό είναι πολύ προτιμότερο από το να μείνουμε στάσιμοι. 

Οι λάθος αποφάσεις μας θα είναι αυτές που θα μας διδάξουν.

Όσο εκπαιδεύουμε την ικανότητα της αποφασιστικότητας και όσο περισσότερες αποφάσεις παίρνουμε, τόσο περισσότερο θα μαθαίνουμε να τις παίρνουμε πιο γρήγορα και να είναι πιο σωστές, βασισμένες στην πείρα που θα προσκομίζουμε καθ'οδόν.

“Η καλή κρίση είναι το αποτέλεσμα της εμπειρίας,
και η εμπειρία είναι το αποτέλεσμα της κακής κρίσης.”
~Mark Twain~

Αντίδοτο

Εκπαιδεύσου από τις απλές, μικρές, καθημερινές επιλογές, και παίρνε γρήγορα αποφάσεις.

Άρχισε να παίρνεις όλο και περισσότερες μικρές αποφάσεις για να χτίσεις αυτόν τον "μυ" (/ικανότητα).

δ. Αίσθημα Υπερφόρτωσης

Τελευταίος λόγος που δεν αποφασίζουμε, είναι ότι πολλές φορές αισθανόμαστε υπερφορτωμένοι, γιατί μας φαίνεται σαν ένα "τεράστιο βήμα" ή "μεγάλη αλλαγή" από τα συνηθισμένα.

Δεν ξέρουμε από που να πρωτο-ξεκινήσουμε, και γι'αυτό δεν ξεκινάμε καθόλου, και χανόμαστε σε ανούσιες λεπτομέρειες που απλά πιστεύουμε ότι θα μας κερδίσουν λίγο χρόνο, μέχρι να "μαζέψουμε το κουράγιο" να πάρουμε την απόφαση, ή μέχρι να "αισθανόμαστε έτοιμοι" ή να έρθει η "σωστή στιγμή". 

Εν ολίγοις, το αφήνουμε εντελώς στην τύχη και τις συγκυρίες και πιστεύουμε στα θαύματα.

Αντίδοτο

Σπάσε το "μεγάλο βήμα" σε μικρότερα.

Θες να βρεις μια ισορροπία, που να μην είναι άπειρα μικρά και χαθείς ακόμα περισσότερο, αλλά και ούτε πολύ μεγάλα που να σου φαίνονται ακατόρθωτα.

Σωστή τεμάχιση = μεγαλύτερη κινητοποίηση + περισσότερα αποτελέσματα.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένα σύστημα/τρόπο σκέψης, μια νοοτροπία, που θα μας κάνει να εστιάζουμε στα αποτελέσματα που θέλουμε, αντί για τη (άσκοπη) δραστηριότητα.

Το ότι είσαι απασχολημένος δε σημαίνει ότι είσαι και παραγωγικός.

Θες να παράγεις ωφέλιμα αποτελέσματα μακροχρόνια.

Εν ολίγοις, γίνε πιο προσανατολισμένος στους στόχους σου (goal-oriented).

Άρχισε να κυνηγάς τα αποτελέσματα, και ξεκίνα απ'τα μικρά αποτελέσματα και στόχους.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, σου συνιστώ να διαβάσεις το παρακάτω:

Γιατί ο εαυτός μας έιναι ο χειρότερός μας εχθρός;

Ποιο είναι ΤΟ ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑ που αν γνωρίσεις, μάθεις και αρχίσεις να αναλογίζεσαι περισσότερο, θα σου γλιτώσει ΠΟΛΛΑ χρόνια στασιμότητας;

Τι κίνδυνος παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα;

Διάβασε αυτό εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

Ο καθοριστικός παράγοντας της ευτυχίας σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher Spotify | Castbox

image courtesy by mattis koh and his vimeo "A look within" - Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~ 8 λεπτά.

Ο μικρός Κωστάκης δεν το είχε με τις κοπέλες.

Όσο και να προσπαθούσε, όσο να ήθελε, δεν μπορούσε.

Ντρεπόταν.

Αλλά ακόμα και αν ξεπέρναγε το φόβο του και πήγαινε να μιλήσει, δεν έπαιρνε τις αντιδράσεις που ήθελε.

Οι φίλοι του τον ρωτούσαν κάθε φορά "Πώς πήγε;;;"

Και αυτός με θλιμμένο ύφος απαντούσε:

"Εμμ δεν της άρεσε έτσι όπως την προσέγγισα και έφαγα άκυρο..." ή

"μου ξίνισε στην αρχή, και αν και μετά κάπως το έσωσα, πάλι εν τέλει το έκαψα"

ή "Δεν μπορούσε να μου μιλήσει παραπάνω γιατί έπρεπε να φύγει...".

Έτσι, σε κάθε του προσέγγιση αυτός αισθανόταν να εξαντλείται η ενέργειά του όλο και γρηγορότερα, και ήταν όλη την υπόλοιπη μέρα στις μαύρες του.

Ερώτηση: Τι κάνει λάθος;

...

...

...

Απάντηση:

Περιμένει μια συγκεκριμένη ανταπόκριση, και όταν η απάντηση της άλλης δεν είναι αυτή που περιμένει, αισθάνεται άσχημα.

Περιμένει την άλλη να τον αποδεχτεί για να καθορίσει ο ίδιος το πόση αξία έχει και πώς θα αισθανθεί για τον εαυτό του.

Και με αυτό το μικρό παράδειγμα, θέλω να θίξω ένα τεράστιο θέμα της Ψυχολογίας.

Αυτό που λέμε "Κέντρο Αναφοράς", που με απλά λόγια είναι το "κέντρο του κόσμου σου", δηλαδή αυτό που θα καθορίσει το τι θα κάνεις, πώς θα λειτουργήσεις, τι θα σκεφτείς, αν θα αντιδράσεις ή όχι, και πώς.

Ξεκινάμε με την απλή ερώτηση:

Πού έχεις το κέντρο του κόσμου σου;

Το έχεις "έξω";

  • Στις αντιδράσεις των άλλων,
  • στα γεγονότα που γίνονται γύρω σου,
  • στα αποτελέσματα που έχεις και
  • στις ανταμοιβές ή ποινές που θα πάρεις;

Ή το έχεις "μέσα" σου;

  • Στο ποιος είσαι,
  • τι θα κάνεις εσύ,
  • τι θα πεις,
  • τι θα δοκιμάσεις,
  • πόση ενέργεια θα αφιερώσεις,
  • τι θα μάθεις,
  • ποιες είναι οι δυνάμεις σου και
  • πόσο θα βάλεις τον καλύτερό σου εαυτό στο κάθε τι που κάνεις;

Ας ξαναδούμε τον μικρό Κωστάκη σε ένα άλλο σενάριο.

Κάνει αυτά που κάνει και οι φίλοι του τον ρωτάνε "Πώς πήγε;"

Και αυτός απαντάει όλο ενθουσιασμό:

"Ρε φίλε πήγα και έκανα Το και Το και το Παράλλο. Μπορεί να έφαγα άκυρο, αλλά μου άρεσε που το δοκίμασα, και που τόλμησα και πήγα και μίλησα. Ποιος από σας θα είχε τα @@ να το κάνει αυτό;!;!"

Τι κάνει τη διαφορά;

Στο δεύτερο σενάριο, έβλεπε αυτός τι έκανε και τι δοκίμαζε, και δεν τον ένοιαζε τόσο η ανταπόκριση. Σκέψου to λίγο:

  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις περνούσε καλύτερα και σε ποιο χειρότερα;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι θα του άρεσε να συνεχίσει την "τριβή", μέχρι που εν τέλει θα τα κατάφερνε και σε ποιο όχι;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι αναπόφευκτα θα γίνει καλύτερος και σε ποιο ότι θα τα παρατήσει σύντομα αν συνεχίσει έτσι;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι είχε περισσότερη ενέργεια, και σε ποιο ότι αισθανόταν άδειος μετά από κάθε του "αλληλεπίδραση/δοκιμή";

Όμως, εσύ, εγώ όλοι μας είμαστε ο μικρός Κωστάκης καθημερινά, και σε όλους μας τους τομείς!

Δεν ξέρω αν το είδες και αν το κατάλαβες, αλλά έθιξα αυτό το θέμα στο προηγούμενό μου άρθρο, στην αλληγορία "Πόσο θα μου πάρει να πετύχω τη Φώτιση;".

~Κάθε στιγμή έχουμε μία επιλογή.~

Ι: Αντιδραστικό Μοντέλο

Μπορούμε να επιλέξουμε να κατηγορήσουμε τις συνθήκες, τους άλλους ανθρώπους, την κυβέρνηση, την Ε.Ε., μέχρι και τα αστέρια (!).

Και να βρισκόμαστε στο πρώτο σενάριο.

Ας το πούμε ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΟ μοντέλο (σενάριο).

Σε αυτό το σενάριο:

- Το κέντρο του κόσμου σου (κέντρο αναφοράς) βρίσκεται κάπου "εκεί έξω"

Το επίκεντρο του πού εστιάζεις καθημερινά για να ερμηνεύσεις το οτιδήποτε, βρίσκεται κάπου "εκεί έξω".

- Υπάρχει κάποιος "νταής" (bully) που φταίει για όλα:

Είπαμε αυτός μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος, το αντίθετο φύλο, κάποια εταιρία, οργάνωση, σύστημα, εταιρεία, το κράτος, η νοοτροπία του κόσμου, ή οποιοσδήποτε/οτιδήποτε θεωρείς πως φταίει για την κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι.

Μέχρι και τ'αστέρια μπορούν να παίζουν το ρόλο του νταή και να σε "τραμπουκίζουν" αν δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένα έτσι όπως τα θες.

Και αυτός ο "νταής" θα φταίει που όλα είναι έτσι στραβά.

- Είσαι το "θύμα" των περιστάσεων και όλων αυτών που συμβαίνουν "εκεί έξω": 

Αισθάνεσαι φυλακισμένος του παρελθόντος σου και θύμα των περιστάσεων.

Δεν κάνεις τίποτε άλλο πέρα απ'το να τονίζεις με τα λόγια σου, τις ιστορίες σου και τις πράξεις σου το

  • πόσο ανήμπορος είσαι,
  • πόσο λίγο έλεγχο της ζωής σου έχεις, και
  • πόσα πράματα δεν μπορείς να αλλάξεις,
  • πόσα σε χαλάνε, και
  • πόσα δεν είναι έτσι όπως θα έπρεπε.

Γενικότερα να παραπονιέσαι και να σου φταίνε τα πάντα.

Έχεις χάσει κάθε ίχνος ευθύνης της ζωής σου και των προβλημάτων σου, και κοιτάς αμέτοχος και παθητικά.

Πηγαίνεις "με τη ροή του ποταμού" (όπου και αν σε πηγαίνει αυτός).

- Περιμένεις έναν "Σωτήρα" να έρθει να σε σώσει: 

Περιμένεις κάποιος άλλος να αναλάβει την ευθύνη της κατάστασής σου, της ζωής σου και των προβλημάτων σου.

Περιμένεις κάποιον να έρθει να σε ξελασπώσει.

Μας έχουν αναθρέψει με τόσα λάθος πρότυπα (ή και καθόλου πρότυπα) για να στηριζόμαστε και να περιμένουμε να εμφανιστεί μία ηγετική φιγούρα να μας σώσει: 

  • ένας πολιτικός ηγέτης,
  • ένας υπερήρωας,
  • ένας γιατρός,
  • ένας επιστήμονας,
  • ένα μαγικό χάπι,
  • μία μαγική τροφή,
  • μία μαγική φόρμουλα,
  • μια μαγική επιστήμη,
  • μία μαγική τεχνική,
  • η εκκλησία ή κάποιο θείο μέλος της, ή
  • ο Χριστός με τη δευτέρα παρουσία
  • και τόσα άλλα παραδείγματα που θα παίξουν το ρόλο του "Σωτήρα" που θα έρθει να μας ξελασπώσει.

Αυτή η νοοτροπία σε οδηγεί στο να παραιτείσαι και να μην κάνεις ενεργά κινήσεις.

Παραμένεις παθητικός και αμέτοχος, "κοιτώντας την οθόνη της ζωής σου" και περιμένοντας κάτι να γίνει.

Το να κάθεσαι να προσεύχεσαι και να παρακαλάς με τη σκέψη σου δεν μετράει ως πράξη αλλά ως επαιτεία.

Εν τέλει:

  • Δίνεις στους άλλους τον έλεγχο της ζωής σου.
  • Είσαι ένας κομπάρσος στην ίδια την ταινία της ζωής σου, και οι "άλλοι" (κάπου εκεί έξω - "Νταήδες/Τραμπούκοι" και "Σωτήρες") είναι οι πρωταγωνιστές.
  • Εστιάζεις στα προβλήματα (τι πάει στραβά με αυτόν τον κόσμο) και όχι στις λύσεις (τι μπορεί να γίνει για αυτό) - με συνέπεια να γίνεσαι και συ μέρος του προβλήματος.

Το χαρακτηριστικό τρίπτυχο του αντιδραστικού μοντέλου είναι:

Όμως υπάρχει ένα άλλο μοντέλο, όπως είπαμε. Το δεύτερο:

ΙΙ: Προνοητικό Μοντέλο

Αντίθετα με το πρώτο, το δεύτερο σενάριο είναι που ο Κωστάκης εστιάζει στο:

  • τι έκανε σωστά ή λάθος,
  • τι μπορεί να βελτιώσει,
  • πειραματίζεται και δοκιμάζει, και
  • περνάει καλά με τον εαυτό του ανεξαρτήτως των "έξω" αποτελεσμάτων.

Ας το ονομάσουμε "Προνοητικό" μοντέλο (σενάριο). 

Κάθε φορά που κάνει κάτι, έχει ορίσει ως κάτι εσωτερικό, κάτι στον δικό του έλεγχο ως "Επιτυχία", και κυνηγάει αυτό.

Έτσι, σε αυτό το σενάριο έχουμε τα εξής χαρακτηριστικά:

Το κέντρο του κόσμου σου (κέντρο αναφοράς) βρίσκεται κάπου "μέσα" σου:

Το επίκεντρο που εστιάζεις καθημερινά για να ερμηνεύσεις το οτιδήποτε, βρίσκεται κάπου "μέσα" σου.

- Εσύ είσαι ο κεντρικός Ήρωας, Πρωταγωνιστής και Σκηνοθέτης της ταινίας της ζωής σου:

και οι "άλλοι" (οι κάπου εκεί έξω) είναι οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι υποστηρικτές, οι προκλήσεις και οι κομπάρσοι.

Κανένας ήρωας όμως δεν έγινε ήρωας απ’το πουθενά.

Αν το καλοσκεφτείς, ακόμη και με τους σουπερ-ήρωες, όλοι περάσαν περιόδους τεράστιας πίεσης, έντασης, στρες και αναπροσαρμογών:

  • άλλον τον τσίμπησε μεταλλαγμένη αράχνη,
  • άλλος έφυγε απ’τον πλανήτη του την ώρα που καταστρεφόταν,
  • άλλου πήγε κάποιο πείραμα πολύ στραβά
  • και κάποιου άλλου του καταστράφηκε όλη η ζωή - σχέσεις, οικονομικά και υγεία ταυτόχρονα.

Όμως...

- Δεν υπάρχουν Νταήδες - υπάρχουν μόνο προκλήσεις, μεγάλες και μικρές:

  • Αναλαμβάνεις την ΠΛΗΡΗ ευθύνη της ζωής σου,
  • είσαι υπεύθυνος των επιλογών σου, και
  • αρνείσαι να αποδώσεις το "φταίξιμο" σε άλλους εκτός από εσένα.

Ξέρεις ότι ρίχνοντας το φταίξιμο αλλού, δίνεις και τον έλεγχο της ζωής σου, μαζί.

Ξέρεις πως «ό,τι δε σε σκοτώνει σε κάνει δυνατότερο», και αποδέχεσαι τις προκλήσεις και τις αντιμετωπίζεις αντί να κάθεσαι να περιμένεις κάποιον να σε σώσει, γιατί...

- Δεν περιμένεις κάποιον Σωτήρα να έρθει να σε σώσει.
Δεν πιστεύεις στους Σωτήρες.
Αλλά πάντα χρειάζεσαι και έχεις στο πλευρό σου Διδασκάλους:

  • Ξέρεις ότι δεν θα έρθει κανένας.
  • Δεν περιμένεις κάποιον ή κάτι να σου αλλάξει τη ζωή, αλλά ενεργά κυνηγάς καταστάσεις να αντιμετωπίσεις.
  • Παίρνεις μαθήματα.
  • Βρίσκεις άτομα που έχουν αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα και τους συμβουλεύεσαι.
  • Είσαι ανοιχτός σε ιδέες και λύσεις.

Ξέρεις ότι τα «μαγικά χάπια», τα σεμινάρια, τα βιβλία, η θρησκεία και όλα τα υπόλοιπα δεν θα σου αλλάξουν τη ζωή από μόνα τους.

Αλλά αν μπορούν να σε βοηθήσουν κάπως, θα τα αξιοποιήσεις σα διδασκάλους σου και φίλους σου.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι εκεί για να σου λύσουν τα προβλήματα και να αναλάβουν τις ευθύνες της δικής σου εξέλιξης.

Όσους διδασκάλους και να'χεις, ξέρεις ότι εσύ φέρεις τον τελευταίο λόγο για τη ζωή σου.

Ό,τι και να γίνει, εν τέλει, εσύ είσαι αυτός που θα πρέπει να κάνεις κάτι για να αλλάξουν τα πράματα.

Και ξεκινάς πρώτα από τον εαυτό σου.

"Γίνε η αλλαγή που θες να δεις στον κόσμο"
~Γκάντι~
(ναι, αυτό εννοούσε, μην ζητάς ν'αλλάξουν οι άλλοι, αλλά άλλαξε τον εαυτό σου πρώτα.
Απ'αυτό είναι και το "σύνθημα" του site πάνω πάνω)

Εν τέλει:

  • Ξέρεις ότι είσαι ελεύθερος κάθε στιγμή να επιλέξεις το πού θα εστιάσεις και το πώς θα ερμηνεύσεις το κάθε τι για να γυρίσεις την ιστορία υπέρ σου. Και μπορείς να επιλέξεις να δεις το οτιδήποτε σαν πρόκληση που πρέπει να βρεις μια λύση και να ανταπεξέλθεις, και ότι αυτό θα σε κάνει καλύτερο.
  • Εστιάζεις στις λύσεις και όχι στα προβλήματα - με συνέπεια να γίνεσαι και συ μέρος της λύσης.

Το χαρακτηριστικό τρίπτυχο του προνοητικού μοντέλου είναι:

Κλείνοντας με τον μικρό Κωστάκη...

Ο Κωστάκης λοιπόν, διαβάζει αυτό εδώ το άρθρο.

Έτσι, αποφασίζει να ακολουθήσει το δεύτερο, το προνοητικό μοντέλο, και αρχίζει να πειραματίζεται στην προσέγγισή του.

Αρχίζει περισσότερο να παρατηρεί τι κάνει αυτός και να σπρώχνει τον εαυτό του όσο μπορεί.

Σταματά να νοιάζεται για αυτά που δεν μπορει να ελέγξει όπως πχ. το τι θα σκεφτούν οι άλλοι και τι προβλήματα έχει η κυβέρνηση ή η εκάστοτε κοινωνία...

Και κάνει το καλύτερο με αυτά που έχει.

"Λένε πως η ζωή είναι σαν ένα παιχνίδι με χαρτιά: Δεν μπορείς να ελέγξεις τι σου έρχεται στο χέρι, αλλά θα πρέπει να παίξεις όσο καλύτερα μπορείς με το "χέρι" που σου ήρθε."

Click to Tweet

Μεταθέτει την "Επιτυχία" (δες προηγούμενο άρθρο "Τι είναι η πραγματική επιτυχία για εσένα;") και τους στόχους του από κάτι εξωτερικό και εκτός του δικού του ελέγχου, σε κάτι εσωτερικό, σε κάτι που μπορεί να ελέγξει, και μπορεί εν τέλει να φτάσει.

Έτσι αυτός συνεχίζει να βελτιώνεται.

Όσοι αργότερα βλέπουν τα αποτελέσματά του και τη συμπεριφορά του, τους αγγίζει.

Δημιούργησε αρκετούς επικριτές - ανθρώπους που τον σχολιάζουν αρνητικά γιατί δεν είναι σαν κι αυτούς, διαφέρει - είναι τρελός, είναι ανώμαλος λένε.

Αυτή είναι η εξήγησή τους, που δεν επαναπαυόταν και πίεζε συνεχώς τον εαυτό του τόσο πολύ (να γίνει καλύτερος).

Άλλοι το απέδωσαν στα γονίδιά του ή στην ιδιαίτερα υψηλή ευφυΐα του, ή στην καλύτερη ανατροφή του ή στο ότι "είναι στο χαρακτήρα του", ή στην καλύτερη δικτύωση και "κοννέ" του.

"Είναι κάτι ξεχωριστό, δεν είναι άνθρωπος, είναι εξωγήινος αυτός" λένε.

"Οι υπόλοιποι θνητοί, εμείς, δεν μπορούμε να τα κάνουμε αυτά" λένε.

Όμως κάποιοι τον ακολούθησαν και του επέτρεψαν να τους επηρεάσει

Νέοι ορίζοντες και δυνατότητες άνοιξαν - είδαν τον εαυτό τους σε αυτόν.

Και έτσι έναν έναν άνθρωπο τη φορά, ο Κωστάκης αλλάζει τον κόσμο, γιατί ξεκίνησε από τον ίδιο του τον εαυτό - τον πρωταγωνιστή της ταινίας του, και τον μόνο ήρωα που μπορούσε να ελέγξει τι θα κάνει και τι θα σκεφτεί.

Και συνεχίζει να εξελίσσεται και να πειραματίζεται και να παίζει γιατί ΑΠΛΑ ΤΟΥ ΑΡΕΣΕΙ η διαδικασία.

Αισθάνεται Επιτυχής, ανεξαρτήτως του τι θα πουν ή κάνουν οι άλλοι.

Είναι τρόπος ζωής πλέον.

Αυτή η πορεία μπορεί να φαίνεται ή και να γίνεται ανά περιόδους επώδυνη, ή μοναχική, ή ζόρικη.

Μπορεί να πιεστεί, να κλάψει, να φτάσει μέχρι και σε σημεία απόγνωσης.

Όμως ξέρει πως όλα αυτά δε συγκρίνονται με αυτά που θα αισθανόταν αν έμενε αμέτοχος.

Δεν συγκρίνονται με όλα αυτά που θα αισθανόταν αν ξεγελούσε τον εαυτό του και έλεγε πως "έλα μωρέ, καλά είμαι και έτσι, υπάρχουν και χειρότερα" και καθόταν εξ αρχής και κλεινόταν στη σπηλιά του.

Σίγουρα εξ αρχής ήταν πιο εύκολο το να "χρυσώσει το χάπι", να επαναπαυθεί στις ανέσεις του και να αρχίσει να ρίχνει το φταίξιμο σε άλλους. 

Όμως αποφάσισε ότι θα δώσει διαφορετική τροπή και ερμηνεία στην ταινία της ζωής του.

Είχε δει τι είναι δυνατόν, είχε πάρει το "μπλε χάπι" (βλέπε Matrix #1, όχι τίποτ'άλλο...), και δεν υπήρχε πλέον επιστροφή.

Ήταν, βέβαια, "καταδικασμένος" όλη την υπόλοιπη ζωή του να προσπαθεί να φτάσει το όραμα, να καταφέρει τα ιδανικά του.

Σίγουρα δεν είναι μια ζωή για όλους, και είναι προσωπική η επιλογή του καθενός μας.

Όμως σιγά σιγά έμαθε πώς να "ψυχαγωγεί" τον εαυτό του, να βελτιώνεται και να περνάει καλά με την όλη διαδικασία και την καθημερινότητά του...

Πλέον έγινε πιο εύκολο να λειτουργεί έτσι, παρά να κάθετε αμέτοχος, κοιτώντας τους άλλους και περιμένοντας κάποιον να έρθει να τον σώσει...

Γιατί ήξερε πώς κανένας δεν θα έρθει.

Έτσι άρχισε να έχει όλο και πιο έντονες στιγμές ευτυχίας και κορυφαίες στιγμές (peak experiences).

Σίγουρα δεν ήταν όλα ρόδινα συνεχώς.

Αλλά τα κάτω του άρχισαν να είναι όλο και καλύτερα σε σχέση με πριν.

Και τα πάνω του άρχισαν να είναι σκέτη μαγεία. 

Και έτσι έζησε και ζει μια ευτυχισμένη ζωή... :)

Σειρά σου:

1. Ποιο μοντέλο πιστεύεις ότι χρησιμοποιείς για να ερμηνεύεις τα γεγονότα; Πού είναι το κέντρο του κόσμου σου; Έξω από εσένα, ή μέσα σου;

Ποιος ή τι παίζει τον κάθε ρόλο στο πρώτο σενάριο, και ποιος ή τι μπορεί να παίξει τον αντίστοιχο ρόλο στο δεύτερο σενάριο;

2. Θυμίσου τι είπα παραπάνω και τα χαρακτηριστικά του δεύτερου σεναρίου με εσωτερικό κέντρο αναφοράς.

Τι μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις την τροπή της ιστορίας σου;

3. Τι θα μπορούσες να κάνεις σε τακτική βάση που να σε πήγαινε στο δεύτερο, σενάριο με εσωτερικό κέντρο αναφοράς;

Τι να σταματήσεις απ'αυτά που κάνεις και σε κρατάνε στο πρώτο σενάριο;

Καλή επιτυχία.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο μοιράσου το με τους φίλους σου ή στείλτο σε κάποιον που ξέρεις ότι θα τον βοηθήσει!

Τι είναι η πραγματική επιτυχία για εσένα;

Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~ 8 λεπτά.

Αν ρωτήσεις κάποιον “Τι είναι η πραγματική επιτυχία για εσένα;“, το πιθανότερο είναι να σε κοιτάξει σαν να ήρθες από άλλο πλανήτη.

Εάν σου απαντήσει, η πιο πιθανή απάντηση είναι “καλή ερώτηση, δεν την είχα σκεφτεί”.

Οπότε ας το προσεγγίσουμε από διάφορες μεριές.

Όταν ήμουν μικρός, έπαιζα ποδόσφαιρο.

Ήμουν ο τερματοφύλακας.

Όμως, για να πω την αλήθεια, το ποδόσφαιρο δε μου άρεσε καθόλου.

Ιδίως η θέση του τερματοφύλακα.

Πολλές φορές όταν η μπάλα ήταν στην άλλη μεριά του γηπέδου, θα καθόμουν κάτω και θα περίμενα.

Πολλές φορές είχα φάει γκολ προτού καν προλάβω να σηκωθώ.

Άλλες φορές θυμάμαι, όταν ήμουν σχολείο, έπαιζα DotA ή WoW – παιχνίδια στο Internet, ή με φίλους μου…

Όμως ούτε σε αυτά δεν ήμουν καλός – δε με ένοιαζε αν θα μπορούσα να κερδίσω άλλους, δεν τα έπαιζα καθόλου ανταγωνιστικά.

Αλλά δε με τραβούσε το αν θα κερδίσω ή αν θα χάσω.

Και γι’αυτό δεν έβαζα καθόλου το μυαλό μου να σκεφτεί και έκανα χαζά και τραγικά λάθη.

Το ότι δε με ένοιαζε, με έκανε να μη θέλω να βελτιωθώ, αλλά με εμπόδιζε και στο να διασκεδάσω τόσο πολύ όσο οι υπόλοιποι φίλοι μου.

Έχεις παίξει ποτέ κάποιο άθλημα ή κάποιο παιχνίδι που να μη σε ενδιαφέρει το να κερδίσεις;

Πόσο πολύ προσπάθησες να παίξεις;

Πόσο ήθελες να βελτιωθείς;

Το ευχαριστήθηκες με την καρδιά σου;

Προφανείς απαντήσεις σε προφανείς ερωτήσεις έτσι;

Όμως τότε γιατί το κάνουμε αυτό ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ;

Το να παίζουμε ένα παιχνίδι που δε μας νοιάζει να κερδίσουμε μοιάζει χαζό στα βιντεοπαιχνίδια ή στα αθλήματα, αλλά γιατί να θεωρείται ανεκτό και φυσιολογικό στη πραγματική ζωή;;;

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε παγιδευτεί στους κανόνες άλλων, και σίγουρα δε μας βγαίνει σε καλό.

Θα πρέπει να κόψουμε ταχύτητα, και να διερωτηθούμε – ΓΙΑΤΙ;

Γιατί πασχίζουμε καθημερινά, στη δουλειά που είμαστε, με τις υποχρεώσεις μας, να κυνηγάμε τους στόχους που πιστεύουμε ότι εμείς έχουμε θέσει για τον εαυτό μας;

Κάτσε για μια στιγμή και σκέψου – τι σημαίνει επιτυχία; Όχι για τους άλλους, αλλά για εσένα προσωπικά.

Τι ορίζει ως επιτυχία η Κοινωνία

Όλοι μας πιστεύω έχουμε μια αδρή εικόνα του τι λέει η κοινωνία πως είναι η επιτυχία. Όπως και να την ορίσουμε καταλήγει στα ίδια τρία στοιχεία:

  1. Τα λεφτά,
  2. την ομορφιά και
  3. το να είσαι διάσημος.

(wealth, hotness and fame)

Προφανώς αυτό προβάλλεται με τον Χ ή με τον Ψ τρόπο, μέσα από τις διαφημίσεις, τα ΜΜΕ, τις εκπομπές, τις σειρές και όλα τα σχετικά.

Όπως είπα και σε προηγούμενό μου άρθρο (Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα), η κοινωνία προωθεί τη νοοτροπία της “αρπαχτής”, της εύκολης επιτυχίας μέσα σε ένα βράδυ.

Προωθεί τη νοοτροπία να γίνει κάποιος διάσημος ή πλούσιος μέσα σε μια μέρα, με μία “σοφή” επιλογή ή αρπάζοντας τη σωστή ευκαιρία.

Προωθεί τη νοοτροπία να γίνει κάποιος “όμορφος” μέσα σε ένα μία εβδομάδα ή ένα μήνα.

Προωθεί τη νοοτροπία να πάρει τα πάντα, δίχως να προσφέρει τίποτα και με ελάχιστη προσπάθεια.

Το αποτέλεσμα είναι, όλους αυτούς ο κόσμος να τους βάζει στο βάθρο, να τους θεοποιεί, να τους εξιδανικεύει και να τους κάνει να φαίνονται λες και είναι ένα ξεχωριστό είδος ανθρώπου πάνω στον πλανήτη.

“Σίγουρα εγώ δεν είμαι τέτοιος άνθρωπος. Δεν είμαι σαν κι’αυτούς”.

Και μετά βγαίνουν στα κανάλια τα “σκάνδαλα” (αυτά κι αν πουλάνε…), που είναι οι λάθος επιλογές αυτών των ανθρώπων (που όλοι μας κάνουμε).

Όμως όταν ο κόσμος βλέπει μόνο με άκρα, αν δεν είσαι τέλειος, τότε είσαι ο χειρότερος απ’όλους.

Και “γκρεμίζουν” αυτή την τέλεια εικόνα που έχουμε σχηματίσει (ή προσθέτουν στη δημοσιότητα τους ανάλογα την περίπτωση).

Σίγουρα, αυτό, απ’τη μία μεριά, γίνεται σκόπιμα από τα ΜΜΕ γιατί ΑΥΤΟ ΠΟΥΛΑΕΙ.

Δε νοιάζει τον κόσμο πόσοι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πετάνε καθημερινά, ασφαλείς, με τα αεροπλάνα, αλλά νοιάζεται για το ένα αεροπλάνο που έπεσε.

Δε νοιάζει τον κόσμο οι προσπάθειες που έπρεπε να καταβάλει καθημερινά ή τα προβλήματα και τον πόνο που έπρεπε να αντιμετωπίσει σε καθημερινή βάση ο κάθε αθλητής, ή εφευρέτης, ή επιστήμονας, ή επιχειρηματίας που κατάφερε κάτι.

Τον κόσμο τον νοιάζει μόνο να δει ότι τα κατάφερε, τη στιγμή που έγινε η αλλαγή, που επιτεύχθηκε ο στόχος.

Αλλά, απ’την άλλη μεριά, δυστυχώς έτσι δημιουργείται στον κόσμο η ψεύτικη εικόνα ότι μπορεί να παίρνει χωρίς να δίνει.

“Έτσι δημιουργείται στον κόσμο η ψεύτικη εικόνα ότι μπορεί να παίρνει χωρίς να δίνει.”

Αρχίζει να πιστεύει ότι μπορεί κάποια στιγμή και αυτός να σταθεί “τυχερός” ή “άτυχος”, και μέσα σε μια μέρα ή μέσα σε μια στιγμή, με μία “σωστή” ή “λάθος” επιλογή να αλλάξει η ζωή του, χωρίς να υπάρξει κόπος, προσπάθεια, αποτυχία, κλάμα και ιδρώτας.

Ποια, όμως, είναι η αλήθεια;

Αυτό είναι που πραγματικά θέλει ο κόσμος;

Και ας μην το δούμε μόνο απ’το πρίσμα της αλήθειας γιατί πολλές φορές η αλήθεια πονάει και δε θέλουμε να την ακούσουμε ολόκληρη.

Ας το δούμε τελείως ωφελιμιστικά:

Μας ωφελεί αυτή η νοοτροπία στο να προχωρήσουμε και να αναπτυχθούμε;

Ή ας το δούμε “αλτρουιστικά”:

Ωφελεί τους γύρω μας το να έχουμε μια τέτοια νοοτροπία;

Η απάντηση και στα τρία – όπως σωστά μάντεψες, είναι ένα μεγάλο ΟΧΙ.

Και έχουμε αφθονία παραδειγμάτων να μας το υποστηρίξουν αυτό.

Έλβις Πρίσλει, Μέριλιν Μονρό, Μάικλ Τζάκσον για να κατονομάσουμε μόνο μερικά.

Έφτασαν να πετύχουν και τα 3 αυτά που η κοινωνία όριζε σαν επιτυχία.

Αν όμως ήταν ευτυχισμένοι, τότε γιατί όλοι τους κατέληξαν σε εθισμούς που εντέλει κατέστρεψαν τη ζωή τους;

Όπως  θα αναλύσω σε  άλλο άρθρο, ένας άνθρωπος καταλήγει σε  εθισμούς και εξαρτήσεις, μόνο όταν δεν είναι ικανοποιημένος αρκετά απ’τη ζωή του, και το κάνει κυρίως για να ξεσπάσει, για να ξεφύγει από τα αρνητικά συναισθήματα και το αίσθημα  κενού που βιώνει  καθημερινά.

Οπότε ας θέσω διαφορετικό ερώτημα:

Τι είναι αυτό που θέλει πραγματικά ο κόσμος;

Η απλούστερη απάντηση είναι τα συναισθήματα.

Θέλει τα συναισθήματα που ΠΙΣΤΕΥΕΙ ότι θα έχει όταν πετύχει τον Χ ή Ψ στόχο, όταν θα γίνει πλούσιος, ωραίος και διάσημος.

Δεν σε νοιάζει να έχεις περισσότερα λεφτά απ’όσα χρειάζεσαι – σε νοιάζει να έχεις ελευθερία, άνεση και ασφάλεια. Σε νοιάζει να ζεις νέες εμπειρίες, να έχεις ποικιλία στη ζωή σου και να ζεις ευχάριστες εκπλήξεις. Σε νοιάζει να είσαι ευγνώμων για τη ζωή σου και όλα τα καλά που αυτή εμπεριέχει.

Δε σε νοιάζει να γίνεις κορυφαίο μοντέλο, ή να γίνεις διάσημος, σε νοιάζει η αναγνώριση, η αυτοπεποίθηση, το θάρρος, το να σου δώσουν σημασία, οι ερωτικές επιτυχίες, η αγάπη και η σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους.

Αυτα τα 3 που θεωρεί η  κοινωνία ως “επιτυχία”, δηλαδή (1) τα λεφτά, (2) η ομορφιά και (3) η δημοσιότητα, είναι μόνο ΣΥΜΒΟΛΑ , τα οποία μας έχει μάθει να σκεφτόμαστε ότι αυτός που τα κατέχει, ζει και τα παραπάνω συναισθήματα σε καθημερινή βάση.

Όμως, η επιστήμη της Ψυχολογίας, μέσα από τόνους ερευνών τα τελευταία χρόνια, έρχεται πλέον να μας πει πως όχι.

Αυτά τα 3 είναι μόνο αυτό.

Σύμβολα.

Δεν είναι τα συναισθήματα καθ’εαυτά.

Όμως αυτό που δεν έχει καταλάβει ο κόσμος, είναι ότι θέλει τα συναισθήματα που κρύβονται πίσω από αυτά τα σύμβολα, και όχι τα σύμβολα καθ’εαυτά.

Έτσι, γίνεται αμέσως ο διαχωρισμός των στόχων (άλλο μεγάλο κεφάλαιο που θα αναλύσω ξανά αλλού) σε Εσωτερικούς και Εξωτερικούς.

Εξωτερικοί θεωρούνται όλοι αυτοί που κυνηγούν τα παραπάνω 3 στοιχεία της επιτυχίας της κοινωνίας.

Οι Εσωτερικοί στόχοι, όμως, είναι αυτοί που θα σου φέρουν τα συναισθήματα που θες.

Και αυτοί χωρίζονται σε 3 μεγάλες αντίστοιχες κατηγορίες οι οποίες είναι:

  1. Προσωπική Ανάπτυξη
  2. Καλλιέργεια των Σχέσεων
  3. Προσφορά στους γύρω σου

Ελπίζω, με βάση τα παραπάνω, και με το παρακάτω ρητό να προβληματιστείς όσο είχα προβληματιστεί και εγώ όταν τα είχα δει πρώτη φορά- και να σε κάνουν να αναθεωρήσεις το τι είναι πραγματικά σημαντικό και τι όχι:

“Να γελάς συχνά και πολύ,
να κερδίζεις το σεβασμό 
έξυπνων ανθρώπων
και την αγάπη των παιδιών,
να κερδίζεις την εκτίμηση ειλικρινών κριτών
και να υπομένεις την προδοσία ψεύτικων φίλων,
να εκτιμάς την ομορφιά,
να βρίσκεις το καλύτερο στους άλλους,
να αφήσεις τον κόσμο λίγο καλύτερο,
είτε με ένα υγιές παιδί,
ένα όμορφο κομμάτι κήπου
ή μια καλή κοινωνική ζωή,
να ξέρεις ότι έστω μια ζωή ανέπνευσε ευκολότερα
επειδή έζησες.
Αυτό είναι το να έχεις Επιτύχει!”
~Ralph Waldo Emerson~

Ώχ! Ξέχασε να αναφέρει το κομμάτι με τα λεφτά. Γιατί;

164918Είναι τόσο εύκολο να πέσουμε στην παγίδα να δούμε κάποιον που βγάζει  περισσότερα από εμάς και να πιστέψουμε ότι αυτός είναι ευτυχισμένος.

Όπως εύκολο είναι επίσης και να δούμε κάποιον που βγάζει  λιγότερα από εμάς, και να πιστέψουμε ότι είναι πιο δυστυχισμένος.

Δυστυχώς ή ευτυχώς, η προσωπική επιτυχία και η ευτυχία, έχουν να κάνουν με πράγματα που έχουν ΑΞΙΑ για εμάς, και είναι ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ των χρημάτων.

Αυτό σημαίνει πως μπορεί κάποιος, κάλλιστα, να βγάζει πολλά ή λίγα, και να είναι ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος ανεξαρτήτως.

Όμως πολλοί καταπατούν τη ζωή τους, το χρόνο τους και την ελευθερία τους, ανταλλάσοντας τα για μια δουλειά που προσφέρει περισσότερα χρήματα ή κύρος.

Όχι γιατί αυτοί το επέλεξαν συνειδητά, αλλά γιατί άλλοι τους είπαν ότι έτσι θα επιτύχουν.

Πόσοι γίνονται ιατροί ή δικηγόροι ή δάσκαλοι για τελείως λάθος λόγους ή λόγω πίεσης από την οικογένεια (ή το χωριό!);

Εάν, όμως, δεν κάνεις κάτι για τους ΔΙΚΟΥΣ σου λόγους, όπως για παράδειγμα εάν βρεθείς στο λάθος επάγγελμα (όπως ανέφερα στο άρθρο Μήπως χαραμίζεις τα ταλέντα σου;), τότε θα είσαι από μέτριος έως κακός στη δουλειά σου, ή θα είσαι δυστυχισμένος, ή και τα δύο.

Πόσοι το κάνουν αυτό για να έχουν μεγαλύτερο μισθό, μόνο και μόνο για να καταλήξουν δυστυχισμένοι και “αποτυχημένοι”;

Μπορεί βέβαια να θεωρούνται “Επιτυχημένοι”, σύμφωνα με τα κριτήρια της κοινωνίας.

Όμως οι ίδιοι αναρωτιούνται:

“Αυτό είναι η Επιτυχία; Αυτό υπάρχει μόνο;”

Ίσως κάποιος που είναι καθαριστής να θεωρεί τον εαυτό του πολύ πιο επιτυχημένο από εσένα ή εμένα.

Μπορεί να βρίσκεται στην κορυφή του δικού του κόσμου, κάνοντας σωστή διαχείριση όλων τον τομέων, έχοντας καλές σχέσεις, προσφέροντας τον καλύτερό του εαυτό και ζώντας μια απλή ζωή.

Ποιοι είμαστε εμείς που θα τον κρίνουμε;

Ο καθένας από εμάς έχει το δικό του δρόμο να ακολουθήσει, και αυτό δε σημαίνει ότι επιτυχημένος είναι αυτός που παίρνει περισσότερα λεφτά ή που δουλεύει περισσότερες από 24 ώρες την ημέρα, ή αυτός που έχει τη μεγαλύτερη δημοσιότητα, ή αυτός που είναι πιο όμορφος.

Το ότι μας έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου ότι αυτό ισχύει, δε το κάνει και σωστό.

Έχουμε ασυνείδητα υιοθετήσει έναν ορισμό για την επιτυχία βασισμένο σε λάθος ιδέες, πεποιθήσεις και πρότυπα, και βασισμένο σε αυτό που μας έχουν πει οι άλλοι ότι είναι επιτυχία.

Όμως και αυτοί έχουν βασιστεί σε αυτά που έμαθαν από άλλους κ.ο.κ.

Εν ολίγοις, οι τυφλοί οδηγούν τους τυφλούς.

Και με βάση αυτόν τον λανθασμένο ορισμό που έχουμε συμμεριστεί βαθιά μέσα μας, παίρνουμε τις μεγαλύτερες επιλογές της ζωής μας:

  • τι καριέρα θα ακολουθήσουμε,
  • τι συνήθειες θα έχουμε,
  • τι υγεία θα έχουμε,
  • πώς θα διαχειριστούμε τα οικονομικά μας, 
  • τι οικογένεια (ή όχι) θα κάνουμε,
  • πώς θα συμπεριφερόμαστε,
  • τι ή πόσες σχέσεις θα έχουμε,
  • τι θα κυνηγάμε,
  • ποιες θα είναι οι ασχολίες μας ή τα χόμπυ μας,
  • τι θα θαυμάζουμε στους άλλους και
  • τι θα κάνουμε στον ελεύθερό μας χρόνο.

Όμως, κατανοώντας τη βαρύτητα όλων των παραπάνω, ήρθε η ώρα να επαναπροσδιορίσεις τη λέξη “Επιτυχία”.

Όχι αυτό που σου είπε η κοινωνία ή οποιοσδήποτε άλλος ότι θεωρείται επιτυχία – αλλά τη ΔΙΚΗ σου, Προσωπική, Επιτυχία.

Πρώτα πρέπει να βάλεις στην άκρη τον παλιό ορισμό σου και να σταματήσεις να ακολουθείς το πλήθος.

Δεν θα μπορέσεις ποτέ  να βρεις κάτι το οποίο ούτε καν ξέρεις πώς είναι ή πώς μοιάζει περίπου.

Άσκηση

1. Τι όριζες ως τώρα ως “Επιτυχία”;

Από πού πήρες, πιστεύεις, αυτόν τον ορισμό;

Ποιες μεγάλες ή μικρές σου επιλογές βασίστηκαν σε αυτόν τον ορισμό, και ποιο ήταν το αποτέλεσμα μέχρι τώρα;

2. Ξέχνα τον παραπάνω ορισμό.

Άφησε τον στην άκρη.

Και ξεκίνα να σκέφτεσαι μερικές στιγμές που σε έκαναν περήφανο στη ζωή σου.

Τα πράγματα που σε κάνουν να γελάς και σε ενθουσιάζουν.

Σκέψου την οικογένειά σου, τις σχέσεις σου, τους φίλους σου και όλα αυτά που έχουν αξία για εσένα.

Γράψε, ελεύθερα, οτιδήποτε σημαίνει “επιτυχία” για εσένα.

Συνέχισε να το επαναπροσδιορίζεις, έως ότου έχεις έναν ορισμό για τον οποίον είσαι περήφανος.

Προσωπικά έχω καταλήξει σε έναν ορισμό, που ανά διαστήματα αναθεωρώ μερικά σημεία του, αλλά γενικότερα με ικανοποιεί πολύ, και σίγουρα είναι αυτό που θέλω να ακολουθήσω στη ζωή μου:

Τι σημαίνει για εμένα πραγματική επιτυχία;

Πραγματική Επιτυχία για μένα σημαίνει συστηματικά και καθημερινά να δίνω τον καλύτερο εαυτό μου.

Καθημερινά να προσφέρω σε εκατομμύρια κόσμο μέσα απ’το έργο μου και τη ζωή μου.

Να εκπληρώνω και να ζω τα όνειρά μου, να έχω ξεκάθαρους και όλο και μεγαλύτερους στόχους και καθημερινά να κάνω βήματα για την επίτευξή τους.

Να με ωθούν να γίνομαι όλο και περισσότερο ο άνθρωπος που θέλω να γίνω.

Να είμαι ειλικρινής με τον εαυτό μου πρώτα.

Οτιδήποτε  με ενοχλεί να το παραδέχομαι και να το αντιμετωπίζω, και να μη το κουκουλώνω ή το αγνοώ.

Να έχω τη δύναμη να το αλλάξω ή να κάνω κάτι γι’αυτό και ΠΟΤΕ να μην παραιτούμαι ή επαναπαύομαι.

Κάθε φορά που πέφτω, να έχω το σθένος να ξανασηκώνομαι.

Κάθε φορά που θα λοξοδρομώ, να έχω τη σύνεση και τους ανθρώπους γύρω μου να με επαναφέρουν στο δρόμο που θέλω να ακολουθήσω.

Να εξελίσσομαι και να προχωρώ συνεχώς, σπάζοντας τα όριά μου και διευρύνοντας το πεδίο των δυνατοτήτων μου, αλλά πάντα μένοντας πιστός στις αρχές και τις αξίες μου.

Να έχω εκπληκτική οικογενειακή ζωή και σχέσεις γύρω μου, ανθρώπους που να με αγαπούν και να τους αγαπώ απεριόριστα, να με σέβονται και να με υποστηρίζουν, και να έχω φίλους σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Να έχω επιτύχει ΠΛΗΡΗ οικονομική ελευθερία, αλλά να δουλεύω, να δημιουργώ και να προσφέρω ΑΚΟΜΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ, συνεχίζοντας να κάνω αυτό που μου αρέσει καθημερινά!

Να ζω με πολλή αγάπη, αμέριστο πάθος,  βαθειά ευγνωμωσύνη, και άπειρο δυναμισμό, ενέργεια και νοητική γαλήνη.

Να μπορώ να δω τη μαγεία και το μεγαλείο οπουδήποτε γύρω μου, να μαθαίνω συνεχώς, να ζω νέες συγκινήσεις, αλλά και να γελάω και να περνάω ευχάριστες στιγμές καθημερινά.

Αυτό για μένα είναι μια ΠΛΟΥΣΙΑ και ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ζωή.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Σειρά σου λοιπόν.

Επανακαθόρισε τη δική σου επιτυχία, και άρχισε να παίζεις ένα παιχνίδι το οποίο πραγματικά να σε νοιάζει να κερδίσεις.

Ένα παιχνίδι στο οποίο να ΜΠΟΡΕΙΣ να αφοσιωθείς με όλη σου την καρδιά για το υπόλοιπο της ζωής σου.

Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα

Παρακάτω αναλύω τα εξής:

  • Τι είναι η Αναβλητικότητα;
  • Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"
  • Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις
  • Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα

Όπως παρατηρήσατε πέρασαν 2 μήνες σχεδόν από το τελευταίο μου άρθρο. Απ'τη μία είχα και άλλες υποχρεώσεις, διάβασμα και προετοιμασία για το Proficiency στα αγγλικά - ναι, δεν το έχω πάρει ακόμα και έγραψα βιβλίο στα αγγλικά! Να είναι καλά ο Γιώργος Κουρόγιωργας που με βοήθησε αφάνταστα να το βελτιώσω στη 2η έκδοσή του.

Αλλά πριν από ενάμιση μήνα, γράφοντας αυτό το άρθρο για την αναβλητικότητα, όσο αναλογιζόμουν το πρόβλημα, και πριν φτάσω να αναλύσω τις λύσεις, με έπιασε και εμένα η αναβλητικότητα και το άρθρο αυτό έμεινε στα πρόχειρα για ένα μήνα τώρα.

Η αναβλητικότητα είναι κάτι που όλους μας ταλαιπωρεί. Άλλοτε για μικρά και άλλοτε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Και υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δαπανούν τον χρόνο τους (ίσως και μια ζωή), για άλλα πράγματα από αυτό που τους ενδιαφέρει λόγω αναβλητικότητας και άλλοι, οι οποίοι μπορούν αμέσως να κινηθούν χωρίς κανέναν δισταγμό.

Και γι'αυτό η αναβλητικότητα μπορεί να ανακηρυχθεί ο Νούμερο 1 Σαμποτέρ του εαυτού μας, του μέλλοντος μας, των ονείρων μας, των επιτυχιών μας, των σχέσεών μας, της οικονομικής μας άνεσης, της ζωντάνιας και της υγείας μας.

Τι είναι η Αναβλητικότητα;

Ουσιαστικά η αναβλητικότητα είναι μια έκφραση του φόβου: το "πάγωμα" ή η "φυγή", στην αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος (fight or flight or freeze).

Εν ολίγοις, όντας είδος "παγώματος", έχει τη ρίζα της βαθειά μέσα στον "αρχαιότερο" εγκέφαλο του ανθρώπου - στον ερπετικό εγκέφαλο (reptilian brain) - εκεί απ'όπου πηγάζει η αντίδραση fight/flight/freeze.

Κάτι συμβαίνει ή κάτι πρόκειται να μας συμβεί που μας τρομάζει, και αρχίζουμε να προσπαθούμε να το αναβάλουμε (ενεργοποιείται άμυνα της αναβλητικότητας).

Στη συνέχεια ο "λιμβικός" εγκέφαλος θα δημιουργήσει τα συναισθήματα, την ένταση, το τι και πώς θα νοιώσεις, καθώς και το τι εν τέλει θα κάνεις (πχ να πατήσεις το snooze/αναβολή στο ξυπνητήρι αντί να ξυπνήσεις, ή να παραμείνεις στον καναπέ  σου αντί να πας γυμναστήριο).

Τελευταίος και καταϊδρωμένος έρχεται ο "ανθρώπινος" εγκέφαλος (ο "νεοφλοιός"): το μόνο που έχει να κάνει είναι να βρει εκ των υστέρων μια "εξήγηση/εκλογίκευση/δικαιολογία" που να είναι αρκετά ικανοποιητική, γιατί έκανες αυτό που έκανες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν έχει καμία σχέση με το γιατί πραγματικά συνέβη.

Οι πεποιθήσεις μας και οι προσδοκίες μας εμπλέκονται στο κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι που θα συμβεί - ένα "αναπάντεχο" γεγονός ή πρόβλημα πχ - και το κατά πόσον θα μπούμε σε αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος, καθώς και το πώς θα νοιώσουμε και πώς θα αντιδράσουμε. Οι πεποιθήσεις που έχουμε μέσα μας και ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο θα σε βοηθήσει να επιλέξεις αν θα πολεμήσεις, αν θα το βάλεις στα πόδια, ή αν θα το αναβάλλεις για αργότερα (πάγωμα).

Το θέμα είναι ότι από την ανατροφή μας οι περισσότεροι - από την οικογένεια, από την κοινωνία, από το σχολείο - έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας ότι όλα θα έπρεπε να είναι τέλεια, εύκολα και βολικά, και έτσι φοβόμαστε την ατέλεια, τις δυσκολίες και το ξεβόλεμα. Δεν τα αποδεχόμαστε.

Δεν είμαστε εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουμε με κάποια σχετική άνεση έστω και μια μικρή δυσκολία. Δεν θεωρούμε τον εαυτό μας ικανό να ανταπεξέλθει εκείνη τη στιγμή. Αντί λοιπόν να πολεμήσουμε, προτιμούμε να τραπούμε σε φυγή ή να παγώσουμε στη θέση μας και να ευχόμαστε ότι τα πράγματα θα φτιάξουν με τον καιρό, και να το εκλογικεύουμε με έναν παιδαριώδη τρόπο αργότερα: εγώ δεν είμαι γεννημένος έτσι - εγώ δεν μπορώ για τον χ/ψ λόγο, δεν είμαι ικανός, ο άλλος είναι πιο δυνατός κ.ο.κ.

Και εκεί βρίσκεται η ρίζα της αναβλητικότητας - στο να έχουμε βολευτεί και να φοβόμαστε να βγούμε από αυτό το ψευτο-βόλεμα.

Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"

Πόσο πολύ η κοινωνία προβάλλει (μέσω ΜΜΕ, διαφημίσεων κλπ) την νοοτροπία της "ευκαιρίας", της γρήγορης επιτυχίας, της επιτυχίας μέσα σε μία νύχτα και ότι το ιδανικό είναι να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι;

Πόσες ταινίες τελειώνουν με το τέλος καλό, όλα καλά όπου στο τέλος " ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα";

Πόσο ενισχύουν την πεποίθηση ότι τα "αρνητικά" συναισθήματα είναι κακά και δεν πρέπει να τα αισθανόμαστε καθόλου και να τα υποτιμούμε σαν να μην υπάρχουν;

Πόσο εύκολα προβάλλουν τη νοοτροπία ότι οι αλλαγές γίνονται μέσα σε μία μέρα ή σε μία εβδομάδα; "Μέσα σε μία μέρα από φτωχός έγινε πλούσιος (ή το αντίθετο)". "Πώς να κάνεις six-pack χωρίς να κουραστείς μέσα σε 1 εβδομάδα". "Πώς να χάσεις 10 κιλά σε 30 δευτερόλεπτα".

Και ερωτώ: Θεωρείς ότι όλα αυτά θεωρούνται φυσιολογικά; Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να περνάει μόνο καλά και να μην έχει προβλήματα; Να έχει μόνο τα πάνω του και ποτέ τα κάτω του; Είναι δυνατόν κάποιος να κατακτήσει την επιτυχία μέσα σε μια μέρα, και να διαρκέσει αυτό για όλη του τη ζωή; Είναι δυνατόν τα πάντα να εξιδανικεύονται σε βαθμό όπου να διατηρείται η αρμονία και η ισορροπία πάντοτε, σε όλους τούς τομείς;

Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δείχνουν, γιατί αυτό πουλάει. Σιγά μην σου έδειχναν τις δυσκολίες που πέρασε ο άλλος. Σιγά μην σου έδειχναν τα χρόνια που αγωνιζόταν να τα βγάλει πέρα, τις ανασφάλειες που πέρασε, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, το πόσες φορές σκέφτηκε να τα παρατήσει, το πόσες φορές τα περισσότερα του ήρθαν στραβά.

Σιγά μην σου έδειχναν την πραγματικότητα.

Αν είναι να σου δείξουν δυσκολίες κλπ, θα δείξουν μόνο τα αρνητικά που συμβαίνουν στην κοινωνία, όπως τους βιασμούς, τις δολοφονίες και τα αεροπλάνα που πέφτουν. Σιγά μην σου δείξουν τις δυσκολίες που περνάνε όλοι όσοι θέλουν να καταφέρουν κάτι που να αξίζει τον κόπο.

Παράδειγμα: Ένας δημοσιογράφος ρωτάει έναν απ'τους δημιουργούς του Facebook:
"Πώς αισθάνθηκες που ήσουν μέρος της επιτυχίας που είχε το Facebook μέσα σε μία νύχτα;"

Dustin Moskovitz: “Αν με το "επιτυχία μέσα σε μία νύχτα" εννοείς το να μένω ξάγρυπνος και να γράφω κώδικα όλο το βράδυ, κάθε βράδυ, για έξι χρόνια συνεχόμενα, τότε ήταν υπερβολικά κουραστικό και αγχωτικό."

Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις

Πόσους διάσημους ή φημισμένους ανθρώπους έχουμε στο μυαλό μας θεοποιήσει ότι όλα τα  έκαναν τέλεια και ότι ζουν μια τέλεια ζωή; Όπως είχα αναφέρει και αλλού, άλλοι μπορεί να θαύμαζαν κάποιον τραγουδιστή, άλλοι κάποιον ποδοσφαιριστή, ή αθλητή, ή επιστήμονα, αλλά για μένα ήταν ίνδαλμα ο Ντα Βίντσι. Με άφηναν άναυδο όλα του τα έργα, ο συνδυαστικός και ερευνητικός τρόπος που έβλεπε τα πάντα, και το πώς πάντα έβρισκε τις λύσεις.

Όμως, όταν άκουσα την πραγματική του βιογραφία, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, τις άπειρες αποτυχίες που είχε, τις κακές του συνήθειες και συμπεριφορές και ατέλειες, με έβαλαν να σκεφτώ. Και συνειδητοποίησα ότι και αυτός ήταν άνθρωπος σαν εσένα και μένα.

Είναι ανθρώπινο να έχεις εναλλαγές στη διάθεση σου ακόμη και να εκνευριστείς η να έχεις μερικές κακές συνήθειες καθώς και ελαττώματα τα οποία προσπαθείς να βελτιώσεις. Ακόμα και οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν τις κακές τους ημέρες, αυτές που τους παίρνει από κάτω.

Όσοι έχουν διαβάσει λίγο αρχαιοελληνική μυθολογία και ιστορία, ξέρουν πολύ καλά ότι παρουσίαζαν τους θεούς τους σαν "ανώτερους ανθρώπους", αλλά και πάλι ατελείς - με τα λάθη τους, τα πάθη τους, τις κυκλοθυμίες και τους τσακωμούς τους.

Οι θεοί τους δεν ήταν τέλειοι, αλλά και αυτοί συνέχιζαν να εξελίσσονται, όμως παρέμεναν τα πρότυπα, αυτοί στους οποίους ήθελε να μοιάσει ο κόσμος.

Συμπτωματικά διάβαζα πρόσφατα για κάποιες ιθαγενείς φυλές της Χαβάης οι οποίες έχουν και αυτοί θεότητες με αδυναμίες και τάσεις να εξελιχθούν κατανοώντας τις ατέλειές τους και οι οποίες τείνουν προς μία υπέρτατη τελειότητα.

Και όσο διάβαζα αυτό, η αντικειμενική πραγματικότητα με έφερνε όλο και πιο κοντά στην ανθρώπινη και κατανοητή αλήθεια όχι μόνο του σήμερα αλλά και του χθες και του αύριο.

Στη συνέχεια το βιβλίο αυτό ανέφερε το πόσο λάθος ήταν οι πιστοί να ανατρέχουν σε αυτούς τούς θεούς όποτε ήθελαν να ζητήσουν προσωπική βοήθεια ή κάποια χάρη που θα εξυπηρετούσε τα πάθη τους και το ατομικό τους συμφέρον.

Όμως, ευτυχώς ή δυστυχώς, οι άνθρωποι θα πρέπει από μόνοι τους να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες που τους προκύπτουν, ή που επιλέγουν να βάλουν στη ζωή τους, προκειμένου να δυναμώσουν. Αυτό είναι το μάθημα της πεταλούδας:

Αν βοηθήσεις μία πεταλούδα την ώρα που "γεννιέται", όταν αγκομαχάει να βγει απ'το κουκούλι της, τότε αυτή η πεταλούδα δεν θα είναι ποτέ ικανή στη ζωή της να πετάξει.

Τα φτερά της πρέπει από μόνα τους να σπάσουν το κουκούλι για να δυναμώσουν αρκετά και όταν θα είναι πλέον στεγνά και δυνατά να μπορέσει μετά να σηκώσει το βάρος της προς τον ουρανό.

Καλό είναι λοιπόν είναι ο άνθρωπος να μην αποδίδει ευθύνες και ελπίδες αλλού, αλλά να έχει τα φυσικά πρότυπα και να βάζει τα δυνατά του να τα ακολουθήσει και να τα φτάσει. Πρότυπα όχι τέλεια, αλλά εξελισσόμενα... Αυτή είναι η μεγάλη γνώση του βιβλίου της φύσης.

Όλοι θέλουμε ενδόμυχα όλα να είναι τέλεια. Όμως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ διότι μέσα από τις δυσκολίες και την αναγνώριση των λαθών μας εξελισσόμαστε και γινόμαστε πιο δυνατοί. Συχνά αυτό δεν το αποδεχόμαστε, συνεχίζοντας να περιμένουμε τη βελτίωση, την τελειότητα και τον "παράδεισο" να έρθουν από μόνα τους, χωρίς να κάνουμε τίποτα, και τα αποδίδουμε στην "τύχη" ή την "ατυχία", στους "θεούς", ή σε "δυνάμεις", "κράτη", ή "οικονομικά συστήματα", και άλλες τόσο ασαφείς και θολές έννοιες και οντότητες στο μυαλό μας που εν τέλει ούτε καν καταλαβαίνουμε τι λέμε.

Δίνοντας όμως την ευθύνη στον εαυτό μας και όχι σε άλλους κατά την διάρκεια του βίου μας , κατοχυρώνουμε ταυτόχρονα την ελευθερία μας, τη δύναμη της βούλησής μας, την εξελικτικότητα μας και το μέλλον μας.

Η Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα...

Τα παρακάτω είναι σκέψεις ή τμήματα μιας νοοτροπίας που χαρακτηρίζεται ως "αντιδραστική" (reactive mindset) - μιας νοοτροπίας που προσπαθεί να αποφύγει κάθε ευθύνη και να αποδώσει τις ευθύνες "κάπου εκεί έξω", και η οποία υπονοεί ότι είμαστε θύματα και δεν έχουμε καμία δύναμη να αλλάξουμε τη ζωή μας ή το μέλλον μας.

  1. Μεγαλώνουμε και ακόμα φοβόμαστε να "ζωγραφίσουμε έξω απ'το περιθώριο", όπως μας λέγαν στο σχολείο... Κρυβόμαστε και προσπαθούμε να μην ξεχωρίσουμε απ'τη μάζα για να αποφύγουμε την "κατακραυγή"- το κριτικάρισμα (και έτσι χάνουμε και τις επιβραβεύσεις).
  2. Κάνουμε τα πάντα τελευταία στιγμή, πολλές φορές αργοπορημένα ή και ποτέ.
  3. Μιλάμε πολύ για το "πρέπει", και χρησιμοποιούμε λέξεις στο καθημερινό μας λεξιλόγιο που δείχνουν ότι δεν έχουμε επιλογή και ότι κάποιος άλλος μας υποχρεώνει να κάνουμε κάτι παρά τη θέλησή μας (εν δυνάμει θύματα).
  4. Αποδίδουμε τις ευθύνες της κατάστασης της ζωής μας σε άλλους - σε τρίτους (ανθρώπους) ή σε θολές "ευρύτερες" έννοιες που βρίσκονται έξω απ'τη δική μας επιρροή, όπως "κοινωνία", "σύστημα", "θεός", "πολιτική", "κράτος", "οικονομία" κλπ.
  5. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια εικόνα "τέλεια" προς τα έξω, κρύβοντας συστηματικά τις ατέλειές μας.
  6. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  7. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς, (τι θα πει ο κόσμος;) - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  8. Προσπαθούμε να δείξουμε στα παιδιά μας ή στους γονείς μας μια ψεύτικη τέλεια εικόνα, "για το καλό τους" ή "για να τους προφυλάξουμε από την απογοήτευση" - κάνοντας όμως ακόμα μεγαλύτερο κακό: διαιωνίζοντας αυτή τη νοοτροπία ότι θα έπρεπε να είμαστε ή να είναι τέλειοι.
  9. Ενώ ξέρουμε τι μας αρέσει ή τι πρέπει να κάνουμε, δεν το κάνουμε γιατί περιμένουμε οι συνθήκες να είναι κατάλληλες.
  10. Ενώ έχουμε κάποιους στόχους, δεν τους κυνηγάμε γιατί "δεν έχουμε χρόνο για τέτοια πράγματα".
  11. Τείνουμε να μεγαλοποιούμε αυτά που πρέπει να κάνουμε, αντί απλά να εστιάζουμε στο επόμενο μικρό βηματάκι - και απλά να το κάνουμε.
  12. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι (ή όντα) εκεί έξω, χωρίς λάθη, πάθη, ατέλειες και αδυναμίες.
  13. Φοβόμαστε να δημιουργήσουμε ή να διδάξουμε κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει ή να αρέσει σε πολύ κόσμο, γιατί "δεν είμαι ο καλύτερος σε αυτό, υπάρχουν καλύτεροι από μένα εκεί έξω..."
  14. Υποτιμούμε τον εαυτό μας, τις επιλογές που κάναμε, και υποσκάπτουμε την αυτοπεποίθησή μας, ξεχνώντας ή υποτιμώντας τις επιτυχίες μας, τα έργα μας και τις δημιουργίες μας γενικότερα (γιατί εκ των υστέρων μας φαίνονται εύκολα και μηδαμινά αφού τα καταφέραμε, ξεχνώντας το τι περάσαμε για να τα καταφέρουμε...).
  15. Έχουμε τόσο απίστευτα υψηλές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από τον εαυτό μας, που συνεχώς απογοητευόμαστε όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα και να παρατάμε.
  16. Περιμένουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας θα είναι βατός και εύκολος και δεν θα υπάρχουν πολλά προβλήματα.
  17. Πιστεύουμε ότι είμαστε εδώ που είμαστε κατά τύχη, υποτιμώντας την προσπάθειά μας, τα αποτελέσματά μας, τον κόπο μας, και όλα αυτά που περάσαμε και αντιμετωπίσαμε όλα αυτά τα χρόνια.

Είναι ακριβώς το αντίθετο από την "προνοητική" νοοτροπία (proactive mindset) στην οποία ο άνθρωπος έρχεται να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν και να ξαναπάρει τη θέση του κυβερνήτη του πλοίου της ζωής του, κατανοώντας ότι το κάθε τι, κρύβει μια επιλογή και τις συνέπειές της, είτε αυτές είναι καλές, είτε κακές. Σχετικά με την Αντιδραστική και Προνοητική νοοτροπία (ή μοντέλο ερμηνείας του κόσμου) μπορείς να διαβάσεις περισσότερα εδώ.

Για αυτόν το λόγο να παραθέσω ότι πλέον το 7 Habits of Highly Effective People του Steven Covey έχει γίνει το νούμερο 1 αγαπημένο μου βιβλίο στο οποίο ανατρέχω συνεχώς, ξανά και ξανά, γιατί ξεκινάει από αυτό ακριβώς το σημείο (habit No1: Be Proactive) - στο να καταλάβεις δηλαδή ότι για να αλλάξεις το οτιδήποτε θα πρέπει πρώτα να αποδεχθείς ότι μπορείς να το αλλάξεις - έχεις τη δύναμη, την ικανότητα, την ευθύνη και την επιλογή. Και ότι από εκεί πηγάζουν και ξεκινούν όλα τα υπόλοιπα.

Στο επόμενο άρθρο ακολουθούν τα 4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας.

Μήπως χαραμίζεις τα ταλέντα σου;

Σημείωση: Αυτό το άρθρο έπρεπε να το έχω ανεβάσει εδώ και πολύ καιρό, μιας και το θεωρώ απ’τα πιο σημαντικά ζητήματα και φαινόμενα που συμβαίνουν στην Ελλάδα – αλλά και γιατί είμαι ευγνώμων που γνώρισα τον Σπύρο. Τα υπόλοιπα παρακάτω.

Μιλώντας με πολύ κόσμο, βλέπω στις μέρες μας όλο και περισσότερους ανθρώπους να κάνουν δουλειές που δεν τους ικανοποιούν για να βγάλουν το μεροκάματο, και πασχίζουν να επιβιώσουν κάνοντας κάτι που δεν αγαπούν.

Αυτή η ρουτίνα και το να πασχίζουν να τα βγάλουν πέρα, τους έχει κάνει να χάσουν τα όνειρά τους και να γίνουν “ρεαλιστές”, και να περιορίσουν έτσι κατά πολύ τα όρια του εφικτού. Θεωρούν τα όνειρα και τους στόχους κάτι εξωγήινο.

Στόχοι όμως μπαίνουν αυτόματα – το “να τα βγάλω πέρα και αυτή την εβδομάδα”, στόχος είναι ο οποίος -σωστά μάντεψες- επιτυγχάνεται.

Αν πας λίγο παραπέρα – βάλεις ξανά στόχους και όνειρα, και πιστέψεις σε αυτά, θα δεις πως θα επανέλθει και το χαμόγελο και η ζωντάνια σου.

Όμως αυτή η πάλη για επιβίωση είναι που κόβει τα φτερά του περισσότερου κόσμου. Αυτή η συνεχής τριβή με πράγματα που δεν του αρέσουν, και η απορία “γιατί το κάνω αυτό;”…

Όλα αυτά όμως θα μπορούσαν να έχουν αποφεχθεί από νωρίς.

Όχι μόνο αυτό, αλλά μπορούν να θεραπευτούν και τώρα, σε όποιο σημείο της ζωής μας και αν βρισκόμαστε.

Ο κόσμος δε χρειάζεται να χάσει το χαμόγελό του, τα όνειρά του, το πάθος του, τους στόχους του, για να ξανα-“πατήσει στην πραγματικότητα”.

Το μόνο που χρειάζεται είναι να βρει το θάρρος να κάνει το άλμα, παρά το φόβο του για τον γκρεμό.

Επιτυχία που δε σε γεμίζει, είναι αποτυχία~Tony Robbins.

Και για να φτάσει να γίνει κάποιος “επιτυχημένος”, όπως το ορίζει αυτός, και ταυτόχρονα να είναι ευτυχισμένος, θα πρέπει να αγαπάει ΠΟΛΥ αυτό που κάνει. Θα πρέπει πραγματικά να μπορεί να δουλεύει και να ζει και να μη μπορεί να ξεχωρίσει τη ζωή του από τη δουλειά του. Τόσο πολύ να την αγαπάει.

Η ζωή μας είναι, απ’την αρχή μέχρι το τέλος, γεμάτη δυσκολίες και αποτυχίες. Αλλά αν αγαπάς αυτό που κάνεις, δεν σε νοιάζουν όλα αυτά.

Κοστίζουν λιγότερο.

Αν δεν σου αρέσει πραγματικά, δεν το θες πραγματικά, και δεν έχεις κάποιο λόγο να επιμείνεις, τότε με την πρώτη ή τη δέκατη δυσκολία, τα παρατάς.

Πώς πνίγονται τα ταλέντα…

Όταν ήμουν στο λύκειο, θυμάμαι το μάθημα του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΣΕΠ) που ήταν “ώρα του παιδιού” και ουσιαστικά διάλειμμα απ’όλο το τρέξιμο της 3ης λυκείου.

Δεν έμαθα τίποτε για τον εαυτό μου ή για τις σχολές που υπάρχουν στην Ελλάδα, ή έστω για τη σχολή της Ιατρικής που σκόπευα να επιλέξω.

Δεν πιστεύω καν ότι οι καθηγητές ήξεραν τι ακολουθεί μετά το σχολείο στον κάθε τομέα και επάγγελμα.

Είναι ένας τομέας που ήθελε κάποιον ειδικό να το κάνει και να μας κατευθύνει, έτσι ώστε να γνωρίσουμε τις δυνάμεις  και τις αδυναμίες μας, τις κλίσεις μας, και εν τέλει, τι μας ταιριάζει από τις εκατοντάδες σχολές που υπάρχουν.

Για τον μέσο Έλληνα μαθητή, είναι καθαρά επιλογή που παίρνεται με τις συμβουλές των γονέων και με βάσει αυτά που ξέρουν και μπορεί να ίσχυαν πριν από πολλά χρόνια.

Τις περισσότερες φορές δεν εκλαμβάνονται υπόψιν ούτε οι κλίσεις των παιδιών, ούτε οι συνθήκες της τωρινής εποχής – συνθήκες που συνεχώς μεταβάλλονται και εξελίσσονται.

Προφανώς όχι λόγω έλλειψης αγάπης από μεριάς των γονέων, αλλά περισσότερο από άγνοια του ποια είναι η καλύτερη επιλογή που μπορούν να πάρουν.

Υπάρχει η νοοτροπία, το σχολείο – και οι γονείς – να εστιάζει στα μαθήματα που πέρναμε 12 ή 8 ή ακόμα και 5, και να προσπαθούμε μανιωδώς να τα βελτιώσουμε, ενώ εκ των πραγμάτων ποτέ δεν θα γίνουμε οι καλύτεροι σε αυτά, αφού μας αρέσουν και δεν μας τραβάνε σαν μαθήματα.

Αντίθετα, δεν εστιάζει καθόλου, σχεδόν, στα 18 – 19 και 20 που ήταν οι πραγματικές δυνάμεις μας, καθώς “ήδη είμασταν καλοί σε αυτά, οπότε δεν θέλαν πολύ δουλειά“.

Και αυτό είναι τελείως λάθος, γιατί είναι αυτά τα μαθήματα, κλίσεις και επιλογές που πιθανότατα θα είναι το μέλλον που θα μας κάνει όλους – μαθητές, οικογένειες και κοινωνίες – πιο ευχαριστημένους και αποδοτικούς στη δουλειά μας.

Αντί να πατήσει σε αυτά και πάνω σε αυτά να κολλήσει ικανότητες και μαθήματα που θα είναι ΧΡΗΣΙΜΑ, αλλά και ανώτερου επιπέδου, επιμένει να προσπαθεί να μάθει τα παιδιά αχρείαστα πράγματα (για την παρούσα τους ζωή, εποχή και ανάγκες – όχι γενικότερα αχρείαστα, μη με παρερμηνεύσεις) σε τομείς που δεν τους ενδιαφέρουν καν – γιατί δεν έχουν ένα πλαίσιο στο μυαλό τους να τα ταιριάξουν. Δεν βλέπουν πώς θα τους χρησιμεύσουν και, επομένως, μηδέν ενδιαφέρον, μηδέν προσοχή, μηδέν μάθηση!

Θυμάμαι τον Αλέξανδρο, έναν συμμαθητή που είχα και ήταν εκπληκτικός στα Μαθηματικά.

Πραγματικά, ένα μυαλό απ’τα λίγα, να λύνει από μόνος του ασκήσεις με δημιουργικούς τρόπους στο μισό του χρόνου, ή Φυσική μόνο με αρχές των Μαθηματικών.

Όμως επειδή δεν τα πήγαινε καλά στα υπόλοιπα, οδηγήθηκε στο να ακολουθήσει ένα μέλλον και μια σταδιοδρομία που καθόλου δεν τον ικανοποιούσε, ενώ αν ακολουθούσε τα Μαθηματικά ίσως να γινόταν και ο καλύτερος στον κόσμο.

Στις Πανελλήνιες πήρα 14.5 στην έκθεση…

Βλέπεις ένα παιδί από 3η γυμνασίου παίρνει συνεχώς 20 στα μαθηματικά. Τι κάθεσαι και επιμένεις να το μάθεις πώς να γράφει εκθέσεις, όταν μπορείς να το διδάξεις μαθηματικά λυκείου και πανεπιστημίου μία ώρα αρχύτερα, ή να “κουμπώσεις” πάνω σε αυτά μαθήματα όπως η Φυσική ή ο Προγραμματισμός;

Και όταν του φανούν χρήσιμες οι εκθέσεις, θα εκπαιδεύσει και τη γραφή του.

Έπαιρνα συνεχώς μέχρι 14-15 στις εκθέσεις (το μέγιστο) – και στις πανελλήνιες πήρα μάλιστα 14.5. Αυτό με έστειλε Ιατρική στα Ιωάννινα αντί για στρατιωτική Ιατρική στη Θεσσαλονίκη (και το ευχαριστώ!!!).

Όμως όταν ήρθε η ώρα να θέλω να μεταδώσω κάποια πράγματα από όλα αυτά που μάθαινα, με προβλημάτιζαν, διάβαζα, άκουγα και βίωνα, άρχισα να γράφω. ΠΟΛΥ.

Και αυτό με βελτίωσε δραματικά όχι μόνο στην έκθεση, αλλά και γενικότερα στην ομιλία, την εκφραστικότητα, την κοινωνικότητα και πόσους άλλους τομείς.

5 χρόνια μετά το 14.5 στην έκθεση:

  • είχα γράψει βιβλίο 200 σελίδων νούμερο ένα στην κατηγορία του στο Amazon για 3 εβδομάδες,
  • είχα δημιουργήσει δικό μου site με πάνω από 300 επισκέψεις ημερησίως και
  • το άρθρο μου “15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα“, που το είχα γράψει από το 3ο έτος, υπάρχει εδώ και 4 χρόνια νούμερο 1 στο Google (εάν γράψεις τη λέξη διάβασμα ή οποιαδήποτε έκφραση με αυτό)…

Για να μη σχολιάσω περεταίρω τις αχανείς πρόχειρες σημειώσεις και ημερολόγια που κράταγα από όσα μάθαινα και δοκίμαζα.

Τι να πω για τη βαθμολόγηση ή στις φιλολόγους μου;;;

Πήγε ένας Ιστορικός στον Παράδεισο…

Ένας λάτρης της Ιστορίας πεθαίνει και πάει στον Παράδεισο. Εκεί, στην πύλη, βρίσκει τον Άγιο Πέτρο. Προτού μπει, λοιπόν, μέσα στον Παράδεισο, στέκεται για μια στιγμή, κοιτάει τον Πέτρο και του λέει:

– Να σε ρωτήσω Πέτρο κάτι που το είχα μεγάλη απορία τα τελευταία χρόνια; Μου άρεσε πολύ η Iστορία, όπως ξέρεις, και διάβασα πολλά για τα κατορθώματα του Μ.Αλεξάνδρου, αλλά και άλλων μεγάλων και τρανών στρατηγών. Όμως αναρωτιώμουν, εν τέλει, ποιος ήταν ο μεγαλύτερος στρατηγός της σημερινής εποχής;

Εκείνη τη στιγμή, ερχόταν άλλος ένας στον Παράδεισο σιγά σιγά. Τον βλέπει ο Πέτρος, και του λέει “Να η απάντησή σου. Αυτός ήταν ο μεγαλύτερος στρατηγός της εποχής σου”.

Τον κοιτάει ο ιστορικός άναυδος…

– Μα καλά, τον ξέρω αυτόν, ήταν ο μανάβης της γειτονιάς μου… Τι μου λες τώρα…?

– Αλήθεια, αυτός θα ήταν ο μεγαλύτερος στρατηγός της εποχής σου… ΑΝ γινόταν στρατηγός.

Οι κλίσεις μας θα μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο, αν καλλιεργούσαμε τις σωστές συνθήκες

Το μυαλό που έχουμε, με τις κλίσεις του και τα ταλέντα του (που όλοι μας έχουμε κάποια), θέλει και τις κατάλληλες συνθήκες για να εκδηλωθεί.

Αν ένας γεννημένος στρατηγός πάει και γίνει μανάβης γιατί η οικογένειά του ήθελε να συνεχίσει την οικογενειακή επιχείρηση, τότε όλοι μαζί φέρουν την ευθύνη της στέρησης απ’τον κόσμο ενός απ’τους καλύτερους στρατηγούς, και θα βιώνουν το τίμημα συναισθηματικά και οικονομικά.

Στην Αμερική, η εφημερίδα New York Times αναφέρει πως τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το στρες απ’τη δουλειά κοστίζουν στην Αμερικανική οικονομία $200 δισεκατομμύρια ετησίως – σχεδόν το οικονομικό κόστος του Τυφώνα Κατρίνα…

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα, εδώ και εκεί για διάφορα φαινόμενα που συμβαίνουν αν δεν αγαπάς τη δουλειά που κάνεις, και θα γράψω περισσότερα σε άλλο άρθρο σχετικά με τις διακοπές και την υγεία – πληροφοριακά: αν δεν κάνεις διακοπές για ένα χρόνο, έχεις στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη πιθανότητα εμφράγματος.

Όπως και να’χει, πιστεύω ακράδαντα ότι όλοι μας θα έπρεπε να κάνουμε δουλειά που να την αγαπάμε, γιατί αυτός είναι ο πιο άμεσος τρόπος να προσφέρουμε στον κόσμο, στην οικογένειά μας, αλλά και στον εαυτό μας. 

Το να είσαι ένας δυσαρεστημένος, μέτριος (ή και κακός) υπάλληλος μόνο και μόνο γιατί φοβάσαι να κάνεις αυτό που σου αρέσει, κοστίζει και σε εσένα, και στην οικογένειά σου, και στην κοινωνία, ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από χρήματα.

Δυσαρεστημένος και απογοητευμένος κόσμος είναι αυτός που:

Θα πληγώνει τους γύρω του γιατί δε θα μπορεί να τους καταλάβει, και θα βρίσκεται χαμένος στο μυαλό του, στις σκέψεις του και στον πόνο του.

Είναι αυτός που θα κόψει τα φτερά στους νέους και θα τους πει να μην ονειρεύονται αλλά να “πατήσουν στην πραγματικότητα”.

Είναι αυτός που θα μεγαλώσει τα παιδιά του με τη νοοτροπία “κάνε αυτό που σου λένε και μην ξεχωρίζεις” και δε θα τα μάθει να ονειρεύονται και να κυνηγούν αυτό που θέλουν – θα τα μεγαλώσει με τη νοοτροπία “να κάνουν κάτι για να τα βγάλουν πέρα”.

Είναι αυτός που θα γκρινιάζει για το οτιδήποτε και θα χαλάει τη διάθεση των γύρω του, και θα προσπαθεί να κάνει όσο λιγότερα μπορεί προκειμένου να μην τον καταλάβουν και τον διώξουν (εν ολίγοις – όση περισσότερη λούφα γίνεται).

Είναι αυτός που θα καταλήξει σε εξαρτήσεις και καταχρήσεις για κακό δικό του και της οικογένειάς του, γιατί θα θέλει κάπως να ξεφύγει απ’την πραγματικότητα που θα έχει δημιουργήσει (ναι, εμείς δημιουργούμε την πραγματικότητά μας).

Είναι αυτός που θα διαιωνίζει πολλούς φαύλους κύκλους κακών συνηθειών, νοοτροπιών και συμπεριφωρών.

Για να ξεφύγουμε όλων αυτών θα πρέπει να μάθουμε να ακολουθούμε τις κλίσεις μας και να ακούμε την εσωτερική μας φωνούλα – τι μας αρέσει και τι όχι, τι θα ανεχτούμε και τι όχι – και όχι απλά να καθόμαστε ήσυχοι.

Φαντάσου για λίγο, έναν κόσμο που οι άνθρωποι που αγαπούν τη δουλειά τους είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση…

Ανέφερα στην αρχή, πως για να γίνεις καλός σε κάτι, θα πρέπει να το αγαπάς και να έχεις έναν λόγο που να σε πεισμώνει, ώστε να μπορείς να ξεπερνάς όλες τις δυσκολίες που θα βρεις στην πορεία σου.

Αυτό σημαίνει βέβαια, ότι όσο αγαπάς αυτό που κάνεις, τόσο καλύτερος θα γίνεσαι, τόσο περισσότερο θα βελτιώνεσαι, και τόσο περισσότερη αξία θα μπορείς να προσθέσεις στη ζωή του κόσμου, εν γένει, βελτιώνοντας και την υγεία των σχέσεων, του σώματός σου, αλλά και την οικονομική σου άνεση.

Πώς μπορούμε να βρούμε τι αγαπάμε και να το κάνουμε σαν επάγγελμα αντί για χόμπι;

Θέλω, προσωπικά, να ευχαριστήσω τον Σπύρο Μιχαλούλη και όλη τη δουλειά που έχει κάνει και συνεχίζει να κάνει με την ORIENTUM.gr.

Δεν έχω κάποιο όφελος από τους συνδέσμους (links) παρακάτω, ούτε το λέω για κερδοσκοπικούς λόγους. Όσα γράφω, όπως ξέρετε και μέχρι τώρα, τα γράφω γιατί τα πιστεύω.

Πιστεύω λοιπόν πραγματικά ότι η Orientum μπορεί να σε βοηθήσει να μάθεις τις κλίσεις σου και τον εαυτό σου παραπάνω, καθώς και να σε βοηθήσει να επιλέξεις κατευθύνσεις που δεν ήξερες καν μέχρι τώρα ότι μπορείς να ακολουθήσεις στο μέλλον σου.

Αυτό λοιπόν που έγινε το 2012 πραγματικά άλλαξε τα σχέδιά μου και πολλά από αυτά που ήθελα να κάνω, ήταν όταν γνώρισα τον Σπύρο Μιχαλούλη που προανέφερα και την ORIENTUM.gr, που μαζί με τον Νίκο Παυλάκο έχουν γράψει το Πάμε Πανεπιστήμιο.

Σε συνεργασία με την Δρ. Γεωργία Κουμουνδούρου, δημιούργησαν ένα τεστ με 190 ερωτήσεις που μελετά κατά πόσον σου ταιριάζουν, ποιες σχολές απ’όλη την Ελλάδα. Έψαξαν τι γίνεται σε όλες τις σχολές τις Ελλάδας και τι γίνεται μέσα, αλλά και μετά από αυτές (τι πιστοποιήσεις παίρνεις), και μετά από αυτό το τεστ συζητάς μαζί τους και σου εξηγούν τα αποτελέσματα.

Όταν το έκανα και πήρα τα αποτελέσματα του Horizon και του Profiler, καθώς και ύστερα που έκατσα και το συζήτησα με τον Σπύρο, ήταν από τις πιο διαφωτιστικές στιγμές της ζωής μου.

Κατάλαβα γιατί έκανα πολλά απ’αυτά που έκανα, γιατί δυσκολευόμουν σε άλλα, τι πραγματικά ήθελα, και ποιος πραγματικά ήμουν.

Μου ήρθαν νέες ιδέες για συνδυασμούς που θα’θελα να κάνω, για αδυναμίες που είχα και τι θα έπρεπε να αποφύγω, ή με τι άτομα θα έπρεπε να συνεργαστώ που να με καλύψουν στους συγκεκριμένους τομείς που εγώ υστερώ.

Δεν μπορούσα να ξεγελάσω τον εαυτό μου. Είχα τα αποτελέσματα μπροστά μου, στο χαρτί, να με κοιτάνε κατάματα.

Και είναι άλλο να τα έχεις στο μυαλό σου γενικά, “Ναι, ΟΚ, μου αρέσει αυτό και εκείνο, πάνω κάτω”, και άλλο να τα βλέπεις μπροστά σου με νούμερα και ποσοστά τι σου ταιριάζει και πόσο.

Αυτό το τεστ ήταν ένας απ’τους λόγους που υπάρχει αυτό το site τώρα, και ο Σπύρος ήταν αυτός που με ώθησε να το μεταφρασω στα Ελληνικά και να το στρέψω προς τα Ελληνικά δεδομένα.

Επίσης να αναφέρω ότι αυτό το τεστ το έκανα ΑΦΟΥ είχα τελειώσει το σχολείο, και σίγουρα με ωφέλησε πολυ. Δηλαδή ΔΕΝ είναι μόνο για μαθητές του Λυκείου, και θέλω να το τονίσω αυτό, γιατί πραγματικά πιστεύω ότι όλοι μας θα έπρεπε να κάνουμε δουλειά ή καριέρα που να αγαπάμε, ή τουλάχιστον τη δουλειά στην οποία ήδη βρισκόμαστε, να της προσθέσουμε στοιχεία και να τη στρέψουμε προς τα εκεί που μας αρέσει.

Αυτά λοιπόν που περιλαμβάνονται στο Πάμε Πανεπιστήμιο και στο τεστ της Orientum (το τεστ λέγεται Horizon, και υπάρχει και για Masters – Horizon Masters, καθώς τεστ προσωπικότητας το Profiler) είναι πράγματα που θα έπρεπε να υπάρχουν στο λύκειο σαν μάθημα, ώστε τουλάχιστον να ξέρουμε προς τα που να βαδίσουμε.

Αφού δεν υπάρχει λοιπόν, αισθάνομαι μετά από όλα αυτά που μου προσέφερε, την υποχρέωση να τονίσω το έργο του, και να σας το αναφέρω σε έναν άρθρο τουλάχιστον, ώστε αντί να λέω τα ίδια και τα ίδια σε καφέδες με διάφορους ανθρώπους, να μπορώ να τους δείξω/στείλω αυτό το άρθρο :)

Το τεστ επαγγελματικών κλίσεων Horizon μπορείτε να το βρείτε εδώ, και πραγματικά η αξία που δίνει είναι τουλάχιστον 10.000χ του κόστους του (θα έπρεπε να αξίζει τουλάχιστον το δεκαπλάσιο πιστεύω).

– Προσοχή: το masters είναι για τους φοιτητές (επιλογή master), και το σκέτο είναι για τους μαθητές (επιλογή σχολής), αλλά και τα 2, καθώς και το τεστ χαρακτήρα είναι για όλους, καθώς από όλα θα μάθεις περισσότερα για τον εαυτό σου και τις δυνητικές επιλογές σου.

Κλείνοντας, μία άσκηση:

Προς το παρόν, άρχισε να ψάχνεις και να ανακαλύπτεις περισσότερο τον εαυτό σου, τις κλίσεις σου, τα ενδιαφέροντά σου, τις δυνάμεις σου.

Ξεκίνα να καταγράφεις σε μια συνεχώς εξελισσόμενη λίστα/ημερολόγιο, πράγματα που βλέπεις ότι σε έλκουν, πιάνεις τον εαυτό σου να δακρύζει ή να σκέφτεται “και γω θα το ήθελα αυτό”, και δες ΑΚΡΙΒΩΣ ποιο στοιχείο είναι αυτό που θα ήθελες. Μπορεί να μη σου ταιριάζει όλο αυτό που βλέπεις. Ή μπορεί αυτό που βλέπεις να σου θυμίζει – να σε κάνει να φαντάζεσαι κάτι άλλο. Ξεκαθάρισέ τα όλα.

Σε παρακαλώ το συγκεκριμένο θέμα να το πάρεις στα σοβαρά. Δεν τα λέω θεωρητικά όλα αυτά. 

Έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα απ’όση πιστεύεις, σε όλους τους τομείς και τις εκφάνσεις της ζωής σου –  την υγεία (νοητική, σωματική και συναισθηματική), τις σχέσεις (με οικογένεια, φίλους και ερωτικές) και τον πλούτο (εσωτερικό και εξωτερικό).

Εάν θες, δες και το βίντεο του Σπύρου απ’το TEDx :)

——————————————

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το pdf: “Γνώρισε τον εαυτό σου – Ένας οδηγός 58 ερωτήσεων για να ανακαλύψεις τις κρυφές απαντήσεις του εαυτού σου” με ερωτήσεις για να ανακαλύψεις καλύτερα το ποιος είσαι και τι θέλεις απ’τη ζωή σου, και μπορείς να το βρεις στην “εργαλειοθήκη” που θα πάρεις, μαζί με λοιπά δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής στη δεξιά στήλη, ή στην αρχική σελίδα.

15+ Συμβουλές για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο διάβασμα

Εδώ θα βρείς 15 (και παραπάνω) συμβουλές για το πώς να διαβάζεις καλύτερα, να συγκεντρώνεσαι περισσότερο, να θυμάσαι περισσότερα, και γενικότερα να κάνεις πιο αποδοτικό τον χρόνο που αφιερώνεις στο διάβασμα.

Μια ζωή διάβαζα, πανεπιστημιακά και εξωπανεπιστημιακά και όλο αυτό τον καιρό έχω ψάξει, μάθει, δοκιμάσει και τεστάρει ΠΑΡΑ πολλές τεχνικές και συμβουλές για το πώς να το βελτιώσω. Τώρα ήρθε ο καιρός να μαζέψω εδώ τα καλύτερα από αυτά που βρήκα για να τα δοκιμάσεις και εσύ.

Προτού ξεκινήσουμε απλά να πω 3 πράγματα - σημειώσεις:

Σημείωση 1: Εδώ θα βρεις κάποια απ'αυτά που έχω βρει από sites/βιβλία/προσωπική εμπειρία τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μεγάλο άρθρο, οπότε χαλάρωσε, απλώσου, βάλε χαμηλά μουσικούλα, και take your time.

Σημείωση 2: Έχε κατα νού γενικά πως ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ μεταξύ τους. Επομένως, όσο καλύτερο τρόπο ζωής κάνεις, τόσο πιο αποδοτικός θα είσαι στο κάθε τι που κάνεις. Είτε αυτό είναι η συγκέντρωση στο διάβασμα, είτε η ικανοποίηση από τη δουλειά σου, είτε η στήριξη από τις σχέσεις σου, είτε η δημιουργικότητα μέσω κάποιας τέχνης που σου αρέσει, είτε η ενέργεια μέσω της γυμναστικής και της διατροφής.

Σημείωση 3: Σίγουρα οι παρακάτω μέθοδοι δεν είναι οι μοναδικές. Και για άλλους θα δουλέψουν περισσότερο, για άλλους λιγότερο. Ό,τι είναι το πιο αποτελεσματικό για εσένα, αυτό να κρατήσεις. Αμφισβήτησε τα πάντα, κάνε τη δική σου έρευνα και ψάξιμο, δοκιμές και πειραματισμούς, και κατέληξε στις ΔΙΚΕΣ σου αλήθειες. 

Αυτά είχα να πω, οπότε ας ξεκινήσουμε:

1. Αυτό που πιστεύεις, αυτό ισχύει για σένα.

Το διάβασμα δεν είναι κάτι το οποίο κάποιοι το έχουν και άλλοι δεν το έχουν.

Κανένας δεν γεννήθηκε με ένα βιβλίο στο χέρι, όλοι μάθαμε να διαβάζουμε από άλλους.

Βέβαια, ισχύει εν μέρει το "με όποιον δάσκαλο καθήσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις", αλλά εν πάση περιπτώσει, ό,τι δεν μάθαμε από τους δασκάλους μας, θα πρέπει να το μάθουμε από μόνοι μας :)

Αποδέξου ότι και το διάβασμα θέλει εξάσκηση και μην περιμένεις τελειότητα.

Ιδίως στην αρχή.

Πίστεψε ότι είναι κάτι στο οποίο γίνεσαι καλός, δεν γεννιέσαι καλός.

Πειραματίσου τι λειτουργεί για σένα. Παίξε. Γέλα.

Οι περισσότεροι το παίρνουν πολύ στα σοβαρά, ενώ πραγματικά δεν θα έπρεπε.

Γι'αυτό και η καλύτερη μάθηση γίνεται μέσα από τις ιστορίες, τα παιχνίδια και τις ταινίες.

Σκέψου τι πιστεύεις για ό,τι αφορά τη μάθηση.

  • Πώς πρέπει να γίνεται;
  • Πώς σου βγαίνει καλύτερα;
  • Τι σε ενδιαφέρει;
  • Πιστεύεις ότι είσαι έξυπνος ή όχι;
  • Πιστεύεις ότι το'χεις ή όχι;

Εάν έχεις για τον εαυτό σου την εικόνα ενός ατόμου που μαθαίνει εύκολα και γρήγορα, και δεν είναι θέμα εξυπνάδας, αλλά προσπάθειας και εκπαίδευσης, τότε αυτή θα γίνει η πραγματικότητά σου.

Επέμεινε σε αυτήν την άποψη και απόδειξέ το με πράξεις! Απόδειξέ το, πρώτα στον εαυτό σου.

Πηγή απ'το psychologytoday.com, εδώ.

2. Βάλ'το στην καθημερινότητά σου

Άσε ελεύθερη κάποια ώρα κάθε μέρα για διάβασμα.

Αρχικά μπορείς να έχεις 1 ώρα την ημέρα.

Κάν'το όμως κάθε μέρα για τουλάχιστον 66 μέρες, ώστε να γίνει συνήθεια.

Ναι, οι έρευνες πλέον λένε για 66 μέρες και όχι για 30 μέρες για να σου γίνει κάτι συνήθεια.

Σε αυτό μπορεί να σε βοηθήσει πολύ το παρακάτω site, που αφορά τις συνήθειες (και έπεται άρθρο μου πάνω σε αυτό ακριβώς το θέμα): www.zenhabits.net

Κάποιες συμβουλές στα γρήγορα;

Εστίασε στο να δημιουργήσεις μια "ρουτίνα" Μελέτης.

Εάν προγραμματίσεις συγκεκριμένες ώρες της ημέρας να μελετήσεις, θα μπεις σε μια ρουτίνα, και έτσι θα καταφέρεις περισσότερα.

Εάν απλά το "βολέψεις" μέσα στην ημέρα σου, οι πιθανότητες λένε ότι ποτέ δεν θα βρίσκεις χρόνο (το ίδιο και με τη γυμναστική, και ένα σωρό άλλα που ποτέ μας "δεν βρίσκουμε τον χρόνο να τα κάνουμε", άσχετα εάν ξέρουμε τη βαρύτητά τους)

Ένας αποτελεσματικός τρόπος να το κάνεις αυτό είναι πραγματικά να το προγραμματίσεις και να το γράψεις στο ημερολόγιό σου (ή στο κινητό σου) ή στην αντζέντα σου, όπως θα έκανες και με ένα ραντεβού με τον ιατρό σου.

Για παράδειγμα: "Τρίτη, 3-4:30 μμ - Διάβασμα."

Πλέον το ημερολόγιο της Google έχει την επιλογή να σου στέλνει και sms όποτε το προγραμματίσεις να έχει reminder, δωρεάν. Είναι ό,τι πιο βολικό. Δημιούργησε ένα event που επαναλαμβάνεται καθημερινά, και άστο να τρέχει μόνο του.

Είναι σημαντικό να το κάνεις κάθε μέρα, την ίδια ώρα περίπου, γιατί έτσι εγκαθίσταται πολύ πιο εύκολα η συνήθεια.

Και έτσι μάθε και άρχισε να συνηθίζεις την κάθε σου μέρα, και την κάθε σου εβδομάδα, να την προγραμματίζεις αδρά εκ των προτέρων, ώστε να ξέρεις τι έχεις να κάνεις, ασυμβίβαστα, ώστε να αφαιρείται ο παράγοντας "επιλογή".

Δεν υπάρχει επιλογή, και δεν έχει να κάνει με το πώς νοιώθεις.

Οι περισσότεροι περιμένουν να έχουν πρώτα την ενέργεια να κάνουν κάτι, ώστε να το κάνουν.

Οι επιτυχημένοι άνθρωποι ξέρουν ότι πρέπει να κάνουν το κάτι, για να πάρουν την ενέργεια.

Και έτσι οι παραγωγικοί γίνονται παραγωγικότεροι, και το αντίθετο.

"Για να έχεις την ενέργεια (να σου 'ρθει όρεξη), θα πρέπει να κάνεις τη δουλειά."
~Robin Sharma~

3. Ετοίμασε το περιβάλλον μελέτης σου!

Εάν χρειάζεσαι κάποια στοιχεία στο περιβάλλον σου για να σε βοηθήσουν να διαβάσεις, δοκίμασε πάντα να τα κάνεις προτεραιότητα ΠΡΙΝ την κανονισμένη σου ώρα διαβάσματος.

Για παράδειγμα, εάν χρειάζεσαι ειδικό φωτισμό, μουσική, ησυχία, προσωπικό χώρο, πιθανά σνακς κλπ., τότε θα πρέπει να τα έχεις κανονίσει όλα προτού κάτσεις, όχι να τα θυμηθείς αφού κάτσεις.

Πρόσεξε τι δουλεύει για σένα, και επανέλαβέ το κάθε φορά που διαβάζεις, για μεγαλύτερη επιτυχία.

Όταν έχεις κάτι σταθερό με το οποίο ξεκινάς το διάβασμά σου, τότε αυτό μελλοντικά θα μπορεί να χρησιμοποιείται πολύ πιο εύκολα σαν "σήμα" για το μυαλό σου και το σώμα σου, ότι "ξέρεις, είναι ώρα για διάβασμα".

Καλός φωτισμός πάντα είναι σημαντικός για να κουράζονται λιγότερο τα μάτια.

Όταν υπάρχει ανεπαρκής φωτισμός, κουράζεσαι εύκολα, θες πιο συχνά διαλείμματα και η προσοχή σου αποσπάται πολύ περισσότερο.

Σε αυτό θα σε βοηθήσει επίσης αφάνταστα να βάλεις το κινητό σου σε λειτουργία πτήσης, ή να μπλοκάρεις τα social media, να έχεις μακριά το κινητό σου με το messenger, το instagram, και το tik tok.

ΔΩΡΕΑΝ online Σεμινάριο:

"Πώς να χρησιμοποιείς τα Social Media χωρίς να σε χρησιμοποιούν"

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2020, και ώρα 17:00


4. Μελέτα σε σύντομα, συχνά Διαστήματα

Έχει αποδειχθεί ότι μικρές εκρήξεις συγκέντρωσης συχνά επαναλαμβανόμενες, είναι πολύ πιο αποδοτικές απ΄ότι μία μεγάλη περίοδος.

Έτσι, ακόμα και εάν έχεις μόνο 10 λεπτά, ΚΑΝ'ΤΟ!!! Κάτσε διάβασε, αυτά τα 10 λεπτά.

Στη συνέχεια κάνε διάλειμμα.

Και ξαναδιάβασε για άλλα 10 λεπτά.

Μπορεί να γίνει και με 25άλεπτα +2-5λεπτά διάλειμμα και ανά δίωρο κάνε ένα μεγαλύτερο διάλειμμα του μισάωρου (γνωστό ως pomodoro technique!)

Αυτή η προσέγγιση της "καταμερισμένης μάθησης" είναι πολύ αποδοτική γιατί τιμά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό!

Το μυαλό μας χρειάζεται χρόνο να ανακάμψει και να επαναφορτιστεί, χρόνο για "πρωτεϊνοσύνθεση".

Ο εγκέφαλός σου αφομοιώνει αυτά που έμαθε στις περιόδους ξεκούρασης!

Είναι ένα πολύ δυνατό εργαλείο που πολλοί πολλοί δάσκαλοι και καθηγητές αμελούν.

Το να καθίσεις και να διαβάζεις για  πολλές ώρες, δεν είναι μόνο βαρετό, αλλά δημιουργεί κούραση, υπερένταση, και εύκολη διάσπαση προσοχής.

Όμως δεν μπορείς να μάθεις όταν είσαι κουρασμένος, στρεσσαρισμένος και η προσοχή σου είναι αλλού!

5. Πίνε ΠΟΛΥ ΝΕΡΟ!

3L ημερησίως όπως+δήποτε!!! (εκτός και εάν τρώς άπειρα φρούτα και λαχανικά που ήδη είναι γεμάτα νερό σε περιεκτικότητα, οπότε εκει δεν χρειάζεται να πίνεις τόσο).

Ποτέ μην πίνεις πάνω από 6-7L. (για αποφυγή υπονατριαιμίας a.k.a. δηλητηρίαση από νερό)

Ίσως σε κάποιους να φανεί άκυρο με το θέμα.

Σίγουρα το'χετε ξανακούσει και αλλού. Όμως δεν είναι ψέματα.

Πραγματικά ισχύει ότι είναι σημαντικότατο για να λειτουργεί σωστά ο εγκέφαλός μας.

Έμενα προσωπικά με βοήθησε τρομερά το να πίνω πολύ νερό τις περιόδους που διάβαζα ΠΟΛΥ (βλέπε εξεταστικές - 14άωρα διαβάσματος την ημέρα...).

Είχα μάλιστα φτάσει να πίνω και 4.5L ημερησίως, και μου'μεινε από τότε και εκτός εξεταστικής να πίνω γύρω στα 2-3λ.

Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να συνηθίσεις να έχεις πάντα κοντά σου ένα μεγάλο (1.5Λ) μπουκάλι.

Όταν δεν έχω μεγάλο μπουκάλι δίπλα μου, σίγουρα θα γυρίσω στην παλιά συνήθεια του να πίνω λιγότερο.

Στο διάβασμα βοηθάει πολύ γιατί καθαρίζει το μυαλό σου, σου διώχνει εν μέρει ζαλάδα και πονοκέφαλο από την κούραση του διαβάσματος και σου δίνει ενεργεία να συνεχίσεις.

Μην περιμένεις να αισθανθείς δίψα για να πιεις νερό.

Τότε είναι ήδη αργά, ο οργανισμός σου είναι αφυδατωμένος.

Τα πρώτα σημεία δίψας είναι αφυδάτωση του στόματος, και στη συνέχεια θόλωμα στο μυαλό.

Μετά έρχεται το αίσθημα της δίψας.

Άλλος τρόπος να ενυδατώνεσαι συχνά και εύκολα είναι να τρως πολλές τροφές πλούσιες σε νερό (λαχανικά - αγγούρια, ντομάτες, μαρούλια κλπ, και φρούτα - πορτοκάλια, μανταρίνια, καρπούζι, πεπόνι κλπ)

Θα συνιστούσα περισσότερο τα λαχανικά, γιατί τα φρούτα μετά από λίγη ώρα, όταν πέσουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, μπορεί να σου κάνει θολούρα στο μυαλό για λίγο.

6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους

Ένας απ'τους σπουδαιότερους λόγους που οι άνθρωποι δεν κατακτούν τους στόχους τους είναι επειδή τους θέτουν υπερβολικά ψηλά. (Ο άλλος λόγος είναι να μην θέτουν καθόλου, πράγμα εξίσου καταστροφικό).

Θέσε ηλιθιωδώς μικρούς και εφικτούς στόχους, και προσπάθησε να τους ξεπεράσεις αν έχεις όρεξη.

Αλλά κράτα τους ηλιθιωδώς μικρούς ώστε να είναι πιο εύκολο να τους κάνεις από το να μη τους κάνεις.

* Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτό στα άρθρα μου εδώ:

  1. Ποιο είναι το επόμενο εκτελέσιμο βήμα σου;
  2. Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

Αν θέσεις στόχους που θεωρείς πως μπορείς να τους πετύχεις, ακόμα και εάν φαίνονται πολύ απλοί, θα μπεις στο συνήθειο (Habit) του να επιτυγχάνεις στόχους και σταδιακά να θέτεις υψηλότερους.

Επίσης, αναγνώρισε την διαφορά μεταξύ μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων στόχων.

Θέσε το μεγάλο σου όραμα στο απώτερο μέλλον, και μετά σπάσ'το σε βήματα, ώστε στις καθημερινές σου δραστηριότητες να επικεντρώνεσαι αποκλειστικά στους κοντινούς στόχους, στα επιτρεπόμενα βήματα που θα σε οδηγήσουν σε εκείνο το μακρινό όνειρο.

Μην ξεκινάς με το "θα βγάλω 5 μαθήματα ή 10 βιβλία".

Ξεκίνα με το "μέσα στα επόμενα 2 χρόνια θα έχω τελειώσει 2 βιβλιοθήκες, αλλά τώρα θα κάνω 10 σελίδες" (ή 1 σελίδα για αρχή).

7. Απέφυγε τον υπερβολικό ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ

Και αυτό στο λέω γιατί ήταν η καθημερινότητά μου.

Γενικά είμαι ενθουσιώδης.

Και αυτό μου έβγαινε πολλές φορές σε κακό στο συγκεκριμένο θέμα.

Πάει χέρι χέρι με το αποπάνω βήμα (6. Θέσε μικρούς και εφικτούς στόχους) γιατί μετά τον ενθουσιασμό, ακολουθεί πτώση.

Θα πρέπει να το έχεις κάνει πολύ εύκολο να ξαναξεκινήσεις το διάβασμα (με το 6.), διαφορετικά σε περιμένει μεγάλη απογοήτευση.

Είναι καλό να διαβάζεις πολύ: μαθαίνεις απίστευτα πράγματα, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον κόσμο, και, εν συνεχεία, όλη σου η ζωή.

Όμως μην κάνεις το λάθος από εκεί που δεν διαβάζεις καθόλου να πέσεις με τα μούτρα στις 10 ώρες την ημέρα, γιατί αυτό είναι απλός ενθουσιασμός, και όπως πάντα θα εξαφανιστεί εάν όχι στην 1η βδομάδα, στη 2η σίγουρα..

Και δεν πρόκειται να ξαναπιάσεις βιβλίο στα χέρια σου για ΑΡΚΕΤΟ καιρό, στο εγγυώμαι  :P 

Έχω πέσει ουκ ολίγες φόρες θύμα αυτής της παγίδας.

Το ίδιο ισχύει και όταν ασχολείσαι ΠΑΡΑ πολλές ώρες πάνω σε ένα και μόνο θέμα χωρίς να έχεις ποικιλία.

Το βαριέσαι και μετά πάλι κάνεις μερικές μέρες να το ξαναπιάσεις.

Το καλύτερο είναι να βάλεις ένα ανώτατο όριο ωρών, και μέσα σε αυτές τις ώρες να πιάσεις όχι μόνο 1 άλλα εάν προλαβαίνεις, και παραπάνω θέματα, τα οποία σε ενδιαφέρουν κιόλας.

Η λύση για αυτό;

ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΕ ΤΟΝ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ ΣΟΥ!!!

Όσο περίεργο και εάν φαίνεται!

Με το να δημιουργήσεις μια αίσθηση περιέργειας και του απαγορευμένου ("δεν πρέπει παραπάνω") , θα σε κάνει να θες ακόμη περισσότερο την επόμενη μέρα, και την επόμενη, και την επόμενη.

Έτσι ξεπερνάς το φράγμα του ενθουσιασμού, και αυτός ο ενθουσιασμός έχει χαλιναγωγηθεί για το χτίσιμο μιας άριστης συνήθειας.

Καθώς οι μέρες περνούν, ξεπερνάς κατα πολύ, συνολικά, τις ώρες που θα διάβαζες μόνο από ενθουσιασμό (και μετά θα τα παρατούσες).

8. Προετοιμάσου!

(ή) Θέσε ένα Χρονοδιάγραμμα, και προ-επισκόπησε το υλικό

Με ένα χρονοδιάγραμμα μπορείς να προγραμματίσεις πως να καλύψεις όλα τα θέματα και τα κεφάλαια που θες, με έναν οργανωμένο τρόπο, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στο καθένα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι πνίγεσαι.

Το να βγάζεις ένα πρόγραμμα όταν ξεκινάς να κάνεις σοβαρό διάβασμα (για εξεταστική ή μη), είναι εξίσου σημαντικό με το διάβασμα:

Μην σνομπάρεις το πρόγραμμα, καθώς αυτό μπορεί να σε σώσει ή να σε καταστρέψει.

Όπως και το να προετοιμάσεις / προεπισκοπήσεις αυτά που θες να διαβάσεις στα περιεχόμενα, να δεις εάν υπάρχουν περιλήψεις στο τέλος των κεφαλαίων κλπ κλπ, να ξεφυλλίσεις και να δεις ό,τι χρειάζεσαι προτού σηκώσεις τα μανίκια και πέσεις με τα μούτρα.

Υπάρχει η φάση της προετοιμασίας, που στα γρήγορα, χρειάζεται καταμερισμό χρόνου, προγραμματισμό τι θα γίνει πότε, πώς και γιατί.

Και  υπάρχει και η φάση της δράσης, που ξεκινάς να διαβάζεις αυτό που σε ενδιαφέρει, να βουτάς στο κείμενο, να παίρνεις αυτό που θες, και μετά να συνεχίζεις μέχρι να βρεις το επόμενο κομμάτι που σε ενδιαφέρει.

Μην τα μπλέκεις και τα 2 μαζί σε ένα βήμα, γιατί είναι αντιπαραγωγικό :)

Καλύτερα κάν'τα ξεχωριστά.

Επίσης, όταν θέτεις το χρονοδιάγραμμα ή το "ραντεβού με τον εαυτό σου" για διάβασμα, είναι ΠΟΛΥ προτιμότερο αντί να γράψεις

"3-4:30μμ: Διάβασμα"

να γράψεις

"3-4:30μμ Κεφάλαιο Χ-Ψ-Ζ, ---σελίδες",

ή γενικά να είσαι ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΗΣ.

Επιπλέον, μπορείς να γράψεις και ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ του γιατί θες να διαβάσεις (αυτό θα σε παρακινήσει στις "δύσκολες" ώρες...)!

9. Τίμησε τη Συναισθηματική σου Διάθεση...

...αλλά μην εξαρτάσαι από αυτή.

Μην διαβάζεις πολύ εάν είσαι κουρασμένος, θυμωμένος, ή βιαστικός.

Ο εγκέφαλός μας όταν είναι χαλαρός, είναι σαν σφουγγάρι, και από φυσικού του απορροφά τα δεδομένα χωρίς προσπάθεια.

Εάν είσαι συναισθηματικά φορτισμένος, ο εγκέφαλός σου, τείνει να απωθεί τις πληροφορίες.

Το να πιέζεις τον εαυτό σου να κάτσει να διαβάσει όταν ο νους σου είναι γεμάτος με άλλα πράγματα, είναι παντελώς χάσιμο χρόνου!

Πάνω σε αυτό, όμως, έχω βρει ένα άρθρο (παρακάτω) που συνοψίζει μερικά πολύ ωραία φαινόμενα και συνήθειες οι οποίες πραγματικά με βοήθησαν ΠΑΡΑ πολύ στις τελευταίες μου εξεταστικές.

Ήταν οι πιο αποδοτικές και ταυτόχρονα πιο ξεκούραστες απ'όλες τις προηγούμενες.

Το παρακάτω άρθρο το βρήκα πριν από λίγα χρόνια, αλλά συνοψίζει πάρα πολύ ωραία αυτά που έχω βρει.

Περαιτέρω πληροφορίες στο θέμα, μπορείς να βρεις ​στο βιβλίο μου (Πάντα Υπάρχει Λύση - 33 τρόποι να ενισχύσεις τον εγκέφαλό σου και την επιλυτική του ικανότητα - κοίτα στη δεξιά στήλη), στο κεφάλαιο με τη μουσική, στο άλλο με τον διαλογισμό, καθώς και στο άρθρο μου «Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!».

Πίστεψέ με είναι καλύτερο απ’ ότι ακούγεται.

Αν υπήρχε ένα μαγικό χαπάκι που σου αυξάνει μνήμη, τη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα, την ενέργεια, και σου μειώνει το στρες, το πόσο εύκολα αισθάνεσαι να απειλείσαι από άλλους ή συνθήκες, το πόσο εύκολα προσβάλλεσαι, σου χτίζει την αυτοπεποίθηση, σου ενισχύει την εγκράτεια, και πολλά άλλα, ΠΟΣΟ θα έδινες να το αγοράσεις;;;

Ε λοιπόν υπάρχει όχι μόνο ένα, αλλά δύο τέτοια χαπάκια. Και είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Ονομάζονται «Γυμναστική» και «Διαλογισμός

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

10. Μπες σε χαλαρή εγρήγορση

Γενικά σε οτιδήποτε κάνεις, το να είσαι χαλαρός, άλλα ταυτόχρονα σε πνευματική εγρήγορση, (Α-state) είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου.

Μπορείς να μαθαίνεις καλύτερα, να απομνημονεύεις ευκολότερα, να σκέφτεται διαυγέστερα, να κατεβάζεις ιδέες, να συνδυάζεις γεγονότα/δεδομένα/γνώσεις και να βγάζεις συμπεράσματα πολύ πιο ακριβή.

Το παραπάνω άρθρο δίνει πολλούς τρόπους για να μπεις σε αυτό το "trance-state", άλλους απλούς, άλλους "περίεργους" ό,τι να'ναι, και άλλους πιο ψαγμένους.

4 είναι οι βασικές τεχνικές "χαλάρωσης":

Ι- Η μουσική

Η μουσική στα 40-60 bpm (beats per minute) όπως αρκετά κλασσικά κομμάτια, ιδίως του στυλ baroque, ή και μερικά lounge. Μπορείτε να βρείτε και στο youtube "music for studying" και τα σχετικά.

Το ενδιαφέρον είναι ότι έρευνες έχουν δείξει πως δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που μπορούν να επωφεληθούν με το να ακούνε baroque αυτού του τύπου. Ακόμα και τα φυτά μεγαλώνουν καλύτερα και υγιέστερα όταν εκτίθενται σε αυτή τη μουσική. Θα γυρίσουν ακόμα και προς τα ηχεία με τον ίδιο τρόπο που στρέφονται προς τον ήλιο! Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η παρατήρηση ότι τα ίδια φυτά τείνουν να ζαρώνουν και να πεθαίνουν εάν εκτεθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε δυνατή heavy (death κ τα παρόμοια) metal/ heavy rock μουσική!!)

Άλλοι επιστήμονες λένε πως αυτό οφείλεται στις ιδιότητες του νερού.

ΙΙ. Διαλογισμός/Περισυλλογή 

Μην το πάρεις για κάτι περίεργο, γιατί δεν είναι αυτό που φαντάζεσαι.

Απλά χαλαρώνεις καθιστός σε στάση που σε βολεύει με ίσια πλάτη, κλείνεις τα μάτια, συγκεντρώνεσαι στην αναπνοή σου και την παρατηρείς, και δεν σκέφτεσαι τίποτα άλλο πέρα από αυτή (περισυλλογή = συλλογή από γύρω γύρω - του νου σου).

5-10 λεπτά είναι υπεραρκετά, και για 2-3 φορες την ημέρα μπορούν να επιτευχθούν μεγάλες αλλαγές.

Το καλύτερο είναι να το κάνεις προτού πιάσεις διάβασμα, ώστε ακόμα και αρνητικά φορτισμένος να είσαι, να καταλαγιάζουν τα συναισθήματα και να σε αφήνουν να λειτουργήσεις πιο αποδοτικά. Έστω για 30 δευτερόλεπτα, κλείσε μάτια, και εστίασε στην αναπνοή. Κάντες πιο βαθειές και μακριές.

Παρατήρησε το σώμα σου από την κορυφή έως τα νύχια και χαλάρωσέ το σιγά σιγά. Όταν δεν υπάρχει ένταση στο σώμα, δεν μπορεί να υπάρχει συναισθηματική ένταση, ενώ εάν αισθανόμαστε οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα (fight/flight/freeze - αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος) τότε βλέπουμε διάφορους μύες του σώματός μας να είναι σε σύσπαση χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Χαλάρωσε για να "ανοίξει" το μυαλό σου.

ΙΙΙ. Προγράμματα "Εκπαίδευσης Εγκεφάλου"

Υπάρχουν πλέον διάφορα προγράμματα για binaural beats και "brain entrainment" (εκπαίδευσης εγκεφάλου).

Ουσιαστικά είναι ακουστικά προγράμματα που εκπαιδεύουν τον εγκέφαλό σου σιγά σιγά με τον καιρό να λειτουργεί όπως ενός γιόγκι που διαλογίζεται για δεκαετίες. Είναι σαν "υποβοήθημα", για να σε φτάσει ποιο γρήγορα σε χαμηλότερους ρυθμούς του εγκεφάλου, που φυσιολογικά τους έχουμε μόνο όταν κοιμόμαστε (ή όταν ήμασταν μωράκια).

Ακολουθεί το κομμάτι του άρθρου του ΤΙ κάνουν αυτά τα προγράμματα, με πολύ απλά λόγια - είπα να μην το κάνω πολυσύνθετο και αυτό.
"Οι επιστήμονες βρήκαν ότι εάν βάλεις τακτικά παλλόμενους ήχους σε μία συχνότητα στο ένα αυτί, και ήχους σε άλλη συχνότητα στο άλλο αυτί, ο εγκέφαλός σου θα πάλλεται σε συχνότητα ίση της διαφοράς των δύο συχνοτήτων.

...οπότε εάν βάλεις ήχο των 100 κύκλων το δευτερόλεπτο (hertz) στο αριστερό αυτί, και 110 ήχων στο δεξί αυτί, ο ρυθμός των κυμάτων του εγκεφάλου σου θα τείνει στα 10 hertz... = κατάσταση Άλφα (alpha state)."
Ο διαλογισμός και η περισυλλογή, σε συνδυασμό με brain entrainment audio, θα διαπιστώσεις (ιδίως αν το ψάξεις και συ) ότι βοηθούν φοβερά και σε πολλούς άλλους τομείς, όπως πχ ενσυναίσθηση και stress release, καθώς και το να είσαι πιο πολύ παρόν-στη-στιγμή (presence - κύριο συστατικό αυτού που λέμε "χάρισμα" (charisma) σε έναν "χαρισματικό άνθρωπο" και σίγουρα κάτι 100% απαραίτητο για τον οποιονδήποτε ηγέτη. Και όλα αυτά επιστημονικά αποδεδειγμένα και με βούλα.  ;D

Για παραπάνω πληροφορίες, έρευνες κλπ στα 2 παραπάνω, μπορείς να κατεβάσεις το βιβλίο μου απ'τη στήλη δεξιά όπως προανέφερα, να γραφτείς για να κατεβάσεις δωρεάν υλικό για τους συνδρομητές και να διαβάσεις το παλαιότερο άρθρο μου: "Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!"

Μερικά που χρησιμοποιώ τα τελευταία χρόνια, είναι αυτά εδώ, μπορείς να πειραματιστείς και να δεις τι σου ταιριάζει εσένα. Με ακουστικά πάντα, ώστε να λαμβάνει τον συγκεκριμένο ήχο διαφορετικής συχνότητας το κάθε αυτί.

Παρέβλεψε σε παρακαλώ τους περίεργους τίτλους, και απλά πειραματίσου. ?

Σίγουρα εάν ψάξεις, θα βρεις πολλά τέτοια προγράμματα.

IV. Το πρωινό σου μετράει

Και δεν μιλάω για το τι θα φας για πρωινό. Μιλάω για τι θα ταΐσεις το μυαλό σου με το που θα ξυπνήσεις. Όταν ξυπνάς το πρωί, εκεί που χουζουρεύεις, προτού σηκωθείς να φτιάξεις το καφεδάκι σου, ρίξε και μια ματιά και σε αυτά που διάβαζες το προηγούμενο βράδυ.

Έτσι θα εντυπωθούν πολύ καλύτερα στη μνήμη σου γιατί ο εγκέφαλος αποθηκεύει καλύτερα τότε. Γενικά η επανάληψη είναι κάτι ΑΚΡΩΣ σημαντικό όπως θα αναφέρουμε παρακάτω στο 13. Αλλά έχε κατά νου ότι είναι υπερβολικά σημαντικό τι θα κάνεις το πρώτο τέταρτο (15') με το που θα ξυπνήσεις.

Αν αισθάνεσαι μια θολούρα όταν ξυπνάς ή δεν έχεις κοιμηθεί καλά, τότε είναι σημαντικότερο να κάνεις πρώτο πράγμα για λίγα λεπτά κάτι που θα σου φτιάξει τη διάθεση και θα ανεβάσει τους παλμούς - γυμναστική, χορός με μουσική, yoga, τρέξιμο, περπάτημα, σουτάκια, οτιδήποτε σ'αρέσει. Γιατί διαφορετικά έχεις περισσότερες πιθανότητες όλη την υπόλοιπη μέρα να είσαι άκρως αντιδραστικός.

Το να κάνεις κάτι που θα σε ξυπνήσει ευχάριστα, και στη συνέχεια να κάνεις την επανάληψη, είναι ότι καλύτερο.

11. Διατροφή για τον Εγκέφαλο

Πραγματικά χρειάζεται να τονίσω το ΠΟΣΟ σημαντική είναι από μόνη της και πόσους τομείς επηρεάζει? Είναι τεράστιο θέμα το οποίο δεν θα το αναλύσω εδώ. Θα αναφέρω όσον αφορά το διάβασμα μόνο το ότι:

Αν δεν τρώτε πολλά φρούτα/λαχανικά τουλάχιστον πάρτε κάποιο συμπλήρωμα με βιταμίνες, καθώς χρειάζονται για την μνήμη και γενικότερα για τον εγκέφαλο. Αλλά προφανώς προτιμώνται τα φρούτα και τα λαχανικά, και το να βάλεις μια σαλάτα μαζί με κάθε σου γεύμα είναι από τις καλύτερες διατροφικές αλλαγές και συνήθειες που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου (και για τους γύρω σου κατ'επέκταση!)

Πρωτεΐνη (κρέας, αυγά, αρακάς, όσπρια, φασόλια κλπ) μπορεί να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος για λίγο μέχρι να την χωνέψεις, άλλα μετά σου δίνει ενέργεια. Όπως επίσης και σου δίνει μεγαλύτερη αίσθηση κορεσμού (χόρταση) σε σχέση με τους υδατάνθρακες και με τα λίπη.

Υδατάνθρακες (μακαρόνια, ρύζια κλπ) κάνουν πολλή ώρα να τα χωνέψεις, και σου ρουφάνε ενεργεία ασύστολα, και γιαυτό χρειάζεσαι και τον "μεσημεριανό υπνάκο" ύστερα... Όπως επίσης σε κάνουν μόλις τα χωνέψεις να έχεις όρεξη να φας κι άλλο... Γενικότερα παίζουν με τα επίπεδα της ινσουλίνης και της γλυκόζης (και όχι μόνο) του αίματος σου, πράγμα καθόλου καλό για τη διαύγεια του εγκεφάλου σου... Οπότε περιόρισε τα ρύζια, τα μακαρόνια, τα ζυμαρικά γενικότερα, τα γλυκά και τις πατάτες στο ελάχιστο εάν μπορείς... Εάν θες να έχεις διαύγεια τουλάχιστον.

Γιατί για μένα είναι σημαντικότερο να λειτουργεί το μυαλό μου στο μέγιστο απ'το να τρώω οτιδήποτε (και να παχαίνω κιόλας! Δεν λέει!)

Λίπη (κυρίως ελαιόλαδο / λάδι καρύδας / ιχθυέλαια (ω-3)) - είναι τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ για την υγεία του νευρικού συστήματος, και γενικότερα): Κρατάνε περισσότερη ώρα την αίσθηση του κορεσμού από τους υδατάνθρακες, και έτσι απλά τρως λιγότερο. Επίσης απεδείχθη ότι εάν φας κάτι λιπαρό μαζί με κάτι γλυκό (πχ το αγαπημένο μου μετά το γυμναστήριο: χουρμάδες + λάδι καρύδας), τότε γίνεται πολύ πιο αμβλεία η αιχμή της ινσουλίνης στο αίμα, πράγμα που σημαίνει λιγότερη +αργότερη αποθήκευση στις λιπο-αποθήκες + λιγότερο πείραγμα της διαύγειας του εγκεφάλου.

Συμπέρασμα, εάν θες να διαβάσεις μετά από φαγητό, απέφυγε υδατάνθρακες και φάε περισσότερη πρωτεΐνη με μια σαλάτα, ή υγιή λιπαρά με μια σαλάτα. Προσπάθησε να αποφύγεις τον συνδυασμό πολλών λιπαρών με πολλή πρωτεΐνη. Αναγράφω λίγα περισσότερα στο κεφάλαιο περί διατροφής στο βιβλίο μου, καθώς είναι καίριας σημασίας το τι βάζεις στο στόμα σου, σε σχέση με το πώς λειτουργεί το μυαλό σου!!!

12. Συμπληρώματα Ω-3!

"Ανακάλυψη"/υπόδειξη ενός μέντορα και πολύ καλού μου φίλου, του Ηρακλή Κυριακάκη, πραγματικά είναι τρομερά, τον χιλιοευχαριστώ (και όχι μόνο γι'αυτό..).

Εάν δεν τρώτε πολλά ψάρια (που σίγουρα δεν τρώτε), απαραίτητα τα συμπληρώματα ιχθυέλαιου. Αυτό που εγώ παίρνω είναι αυτό εδώ της Carlson - σε υγρή μορφή με γεύση λεμόνι (ύψηστη ποιότητα), αλλά τα φτηνότερα (λόγω ελληνικής παραγωγής) είναι οι κάψουλες salmon oils εδώ, που τα βρίσκετε σε όλα τα φαρμακεία. Υποτίθεται ότι στην διατροφή μας το ιδανικότερο είναι μια αναλογία λιπαρών Ω-3 : Ω-6 = 1:1.

Η σύγχρονη διατροφή μας "τύπου δυτικού κόσμου", ακόμα και η "τυπική" μεσογειακή δίαιτα που υποτίθεται ότι έχουμε στην Ελλάδα, έχει φτάσει αυτή την αναλογία μικρότερη από 1:5 (υπερέχουν τρομερά τα Ω-6). 

Φάε περισσότερα Ω-3 και ας μην τα φτάσεις ούτε 1:2, αλλά σίγουρα ανέβασε το ποσοστό!

Πέρα από τα καρδιαγγειακά οφέλη που έχουν, αυξάνουν την όρεξη για διάβασμα, γενικά μπορείς να θυμάσαι περισσότερα και να θες να διαβάσεις ακόμα περισσότερα.

Είναι απ'τα πιο απαραίτητα συστατικά στοιχεία της μυελίνης του εγκεφάλου (και γενικά των κυτταρικών μεμβρανών, ιδίως των νευρώνων) προκείμενου να σταθεροποιηθούν νευρωνικά δίκτυα, και είναι κάτι το οποίο ΔΕΝ μπορεί να παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός από μόνος του, επομένως είναι απαραίτητη η πρόσληψη τους από εξωτερικές πήγες (τροφές / συμπληρώματα).

Μην περιμένετε αποτελέσματα σε μια νύχτα, γιατί κάνουν εβδομάδες/μήνες για να φανεί η διαφορά. Όμως όταν φανεί, κάνει "ΜΠΑΜ".... Και το λέω εκ πείρας. Περισσότερη όρεξη για διάβασμα, καλύτερη μνήμη, και πολλά άλλα.

Τελευταία άρχισαν να μιλάνε και για χρησιμότητα των ω-3 για ασθενείς στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας που είναι σε κώμα, για πολύ γρηγορότερη ανάρρωση... Φαντάσου..

Πηγές: εδώεδώ και εκεί.

13. Κάνε επανάληψη ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΜΕΡΑ!

Όταν μαθαίνεις κάτι καινούριο, προσπάθησε να επαναλάβεις αυτά τα σημεία την ίδια μέρα, μετά από καμιά ωρίτσα ή δίωρο, έστω και γρήγορα για 5 λεπτά... Αν περιμένεις μερικές μέρες και τότε κάνεις προσπάθειες να ξαναδείς το υλικό, θα φαίνεται πολύ λιγότερο οικείο.

Όμως, ένα σύντομο review αργότερα την ίδια μέρα, θα τείνει να εδραιώσει την πληροφορία στο μυαλό σου, όποτε την επόμενη φορά που θα καθίσεις να διαβάσεις, θα το αναγνωρίσεις και θα σου φαίνεται εύκολο.

Γενικότερα, τα peak μνήμης και οι ιδανικές ώρες για επανάληψη, σύμφωνα με το βιβλίο "Χρησιμοποίησε το μυαλό σου" του Tony Buzan (απ'τα αγαπημένα μου και αυτά που είχαν πρωτο-αλλάξει την αντίληψή μου για πολλά πράγματα και μου είχαν κινήσει την περιέργεια για ακόμη περισσότερα) είναι κατά σειρά αφού διαβάσεις κάτι για 1η φορά:

  • 10 λεπτά μετά
  • 1 ώρα μετά
  • 24 ώρες μετά
  • 1 εβδομάδα μετά
  • 1 μήνα μετά
  • 1 εξάμηνο μετά --> και μπήκε στη μακράς διαρκείας μνήμη

14. ΥΠΝΟΣ! Πολύς ύπνος!

Ούτε αυτό δεν θα έπρεπε να το τονίσω γιατί είναι βασικότατο, ιδίως μέσα στις εξεταστικές, άλλα έτσι όπως μας έχει φέρει η κοινωνία να θεωρούμε τα ξενύχτια ως τρόπο ζωής (ε όχι ότι είναι και άσχημα ;) ), μάλλον θα πρέπει να θυμηθούμε, να επιστρέψουμε και να κατανοήσουμε τα βασικά...!!

Έτσι, τον ύπνο τον υπερτονίζω γιατί είναι υπέρ-σημαντικός, για ΚΑΘΕ πτυχή της ζωής μας.. Κατά τη διάρκεια αυτού, είναι που κάνει όλη τη δουλειά το "ασυνείδητο/υποσυνείδητο" (όπως θες πες το).

Έκτος και αν είσαι extreme meditator και μπορείς να μπεις σε delta-state στο λεπτό, πράγμα που δεν το νομίζω, ο ύπνος είναι ένα θέμα μείζονος σημασίας που θα πρέπει να φτιάξεις.

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο εδώ καλύπτει όλους τους τομείς και ο,τι αφορά τον ύπνο και είναι σε απλά κατανοητά ελληνικά. Θα σου πρότεινα να του ρίξεις μια ματιά.

Επίσης ο ύπνος είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της σωστής ρύθμισης και ελέγχου των συναισθημάτων μας, της ενέργειας του εγκεφάλου μας, και του κατά πόσον αισθανόμαστε καλά (πόση ντοπαμίνη έχει απομείνει στον εγκέφαλό μας!). Παραπάνω για τον ύπνο και γενικότερα τη σπουδαιότητα της ξεκούρασης στο βιβλίο μου στα δεξιά. :)

15. Μερικά κολπάκια ακόμα...

1: Speed Reading

Γενικά επειδή με ενδιέφερε πολύ, είχα ψάξει και για γρηγορότερη ανάγνωση, και για mental (subconscious)-reading και για διάφορα άλλα τέτοια.

ΟΜΩΣ, αυτό που δοκίμασα κυρίως αρχικά και είχε αποτελέσματα από την πρώτη στιγμή, ήταν το SpeedReading (ταχεία ανάγνωση).

Την αιτιολόγηση του γιατί ισχύει, την αφήνω πάνω σου :D Θα καταλάβεις τι εννοώ!

Βήμα 1:

Αυτό που πρόκειται να κάνεις, είναι να εξασκηθείς να βλέπεις λέξεις σε τόσο υψηλούς ρυθμούς όσο 5.000 λέξεις το λεπτό (ο μέσος άνθρωπος διαβάζει με 400-500 λέξεις το λεπτό).  

Προφανώς και δεν θα μπορείς να διαβάσεις ενώ βλέπεις τις λέξεις με αυτό το ρυθμό.

Ο λόγος που το κάνεις όμως αυτό, είναι ότι όταν μειώσεις ταχύτητα περίπου στις 1000 ή και 800 λέξεις το λεπτό, θα μπορείς να διαβάσεις, κατανοώντας και μπορώντας να θυμηθείς το οτιδήποτε διαβάζεις.

  • Σημείωσε τώρα στο βιβλίο από πού θες να ξεκινήσεις.
  • Τώρα, χρησιμοποιώντας τον δείκτη σου, θα αρχίσεις να τον προχωράς γραμμή γραμμή αλλά σε πολύ γρήγορους ρυθμούς.
  • Μην πηγαίνεις τόσο γρήγορα που οι λέξεις φαίνονται θολές, αλλά σίγουρα πιο γρήγορα απ'όταν πιστεύεις ότι τις καταλαβαίνεις.
  • Θυμήσου, αυτή είναι άσκηση ταχύτητας, όχι άσκηση διαβάσματος.
  • Για 2 λεπτά απλά σκάναρε προς τα κάτω τις γραμμές, και να θυμάσαι να κινείσαι γρήγορα και ομαλά από το τέλος της μία γραμμής στην επόμενη.
  • Εάν πιάσεις τον εαυτό σου να μπορεί να καταλάβει αυτό που σκανάρεις, τότε πηγαίνεις υπερβολικά αργά. Επιτάχυνε!
  • Θυμήσου όμως ότι οι λέξεις θα πρέπει να σου φαίνονται καθαρές, όχι θολές.
  • Τώρα, όταν το κάνεις αυτό για 2 λεπτά, χρησιμοποίησε ένα χρονόμετρο, και σημείωσε το σημείο του βιβλίου που σταμάτησες.

Μην ανησυχείς πολύ εάν αισθάνθηκες ότι δεν είδες την κάθε λέξη καθαρά ή ότι τα μάτια σου δεν μπορούσαν συνεχώς να προφτάσουν το δάκτυλό σου. Αυτό είναι φυσιολογικό όταν δοκιμάζεις για πρώτη φορά αυτήν την άσκηση.

Ίσως κιόλας να αισθάνεσαι λίγο κουρασμένος (εγώ σίγουρα αισθανόμουν), αλλά και αυτό είναι φυσιολογικό.

Με τον καιρό αυτά τα προβλήματα θα σταματήσουν κάποια στιγμή, οπότε το θέμα είναι να συνεχίσεις να εξασκείσαι.

Βήμα 2:

Τώρα, θέλω να πας πίσω στο πρώτο σου σημείωμα. Τι θα κάνεις τώρα, είναι να επαναλάβεις την ίδια άσκηση, αλλά αυτή τη φορά να καλύψεις την ίδια "απόσταση" μέσα σε ΕΝΑ λεπτό (αντί για 2).

Καλά διάβασες, σε 1 λεπτό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Πρέπει να φτάσεις σε ένα λεπτό στο δεύτερο σημείωμά σου (εκεί που τέλειωσες πριν), παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισες πριν και θα ξαναντιμετωπίσεις τώρα.

Σίγουρα κάποιες λέξεις τώρα θα φαίνονται θολές και θα χάνεις το συγχρονισμό χεριού-ματιού, αλλά δεν πειράζει, απλά προχώρα.

Θα κινείσαι σε διπλάσια ταχύτητα. Εάν έχεις πρόβλημα με το να κρατήσεις το χρόνο, βάλε κάποιον άλλον να σου μετράει φωναχτά.

Εάν δεν τα καταφέρεις να φτάσεις στο σημείο που πρέπει μέσα σε ένα λεπτό, ξαναδοκίμασε. Εάν περάσεις το σημείο, όλα καλά απλά προχώρα το δεύτερο σημείωμά σου σε εκείνο το σημείο.

Όταν συνηθίσεις το δεύτερο βήμα, τότε μπορείς να προχωρήσεις στο επόμενο επίπεδο.

Τώρα πρόκειται να καλύψεις την ίδια απόσταση σε 30 δευτερόλεπτα.

Σε αυτό το σημείο κάλλιστα θα μπορούσες να δεις τις λέξεις θολωμένες. Ίσως κιόλας να πιστεύεις ότι μπορείς να δεις μόνο μέρος της γραμμής, και όχι όλη. Ίσως σίγουρα να πρέπει να υπογραμμίσεις και 3 και 4 γραμμές με ένα πέρασμα του δακτύλου σου.

Για να κάνεις αυτή την άσκηση ευκολότερη, φαντάσου το δάκτυλό σου σαν πινέλο ζωγραφικής.

Απλά πέρνα το δάκτυλό σου από τις σελίδες όσο πιο γρήγορα μπορείς.

Τώρα, θέσε το χρονόμετρο στα περίπου 30 δευτερόλεπτα.

Κράτα εστιασμένα τα μάτια σου όσο καλύτερα μπορείς καθώς κατεβαίνεις τη σελίδα.

Αυτή η άσκηση θα πρέπει να γίνεται περίπου 15 λεπτά καθημερινά για τουλάχιστον 3 εβδομάδες.

Εάν το κάνεις καθημερινή πρακτική να κάνεις αυτές τις ασκήσεις, η ταχύτητα ανάγνωσης και η κατανόησή σου θα αυξηθούν δραματικά, απλώς και μόνο γιατί ο εγκέφαλός σου αρχίζει να υπερ-λειτουργεί. :)

2: Pointer (=Δείκτης)

Όταν διαβάζεις να δείχνεις με την άκρη ενός στυλό, του δαχτύλου σου, η κατιτίς μυτερό. Έτσι αποφεύγονται οι άσκοπες κινήσεις του ματιού (το οποίο και ας μην το καταλαβαίνεις, δεν μπορεί να κινηθεί σε ευθεία γραμμή εάν δεν έχει κάτι κινούμενο να ακολουθήσει).

Γλιτώνεις πολύ χρόνο, καταλαβαίνεις καλύτερα, και συγκεντρώνεσαι επίσης καλύτερα.

Ιδίως εάν πηγαίνεις το στυλό λίγο γρηγορότερα από τον κανονικό σου ρυθμό που διαβάζεις.

Σε αυτό συνδυάζεται το να ξέρεις ότι δεν χρειάζεται να ακούς τη φωνούλα μέσα στο κεφάλι σου να προφέρει τις λέξεις, γιατί τότε διαβάζεις με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο μιλάς.

Το μυαλό δεν χρειάζεται να ακούσει αυτό που διαβάζει για να το καταλάβει.

Επομένως μπορείς να διαβάσεις πιο γρήγορα απ'όσο νομίζεις, ούτως ή άλλως.

Δοκίμασε διάφορα, και ότι δουλεύει για σένα καλύτερα.

3: Eye Chart Drill (Άσκηση με διάγραμμα για τα μάτια)

Σε αυτά από πάνω βοηθάει μια τεχνική που είχα βρει σε ένα βιβλίο, η οποία αναπτύσσει σιγά σιγά την περιφερική σου όραση. Αυτή εννοείται χρειάζεται όχι μόνο στο διάβασμα, άλλα σε ΠΟΛΛΑ πράγματα.

Έχει ως εξής:

Παίρνεις ένα άσπρο, χωρίς γραμμές χαρτί Α4. Το διπλώνεις πρώτα μια φορά στην κατακόρυφη μέση και μετά στην οριζόντια μέση. Έτσι έχεις ένα μικρό τετραγωνάκι που είναι το μισό μέγεθος του Α4.

  • Το σηκώνεις στο επίπεδο των ματιών σου σε μια άνετη απόσταση από τα μάτια σου.
  • Στο πεδίο της όρασης σου να έχεις επίγνωση και του χαρτιού και των όσων βρίσκονται γύρω του. Μην κοιτάς μόνο το χαρτί, αλλά σιγουρέψου ότι είναι στο πεδίο της οράσεως σου.
  • Ξεκίνα με τα μάτια να κοιτάνε την κορυφή, απλά έχε επίγνωση των εξωτερικών άκρων του χαρτιού.
  • Άσε τα μάτια σου να κινούνται κάτω και ξανά πάνω γρήγορα και ομαλά, σε ρυθμό ένα κάτω η ένα πάνω ανά δευτερόλεπτο, μετρώντας 1-2-3 που να διαρκεί 1 δευτερόλεπτο.
  • Έχε πλήρη επίγνωση των εξωτερικόν άκρων του χαρτιού.
  • Προσπάθησε να μην κάνουν ζιγκζαγκ τα μάτια σου.
  • Καν'το αυτό για 10-20sec με πλήρως διπλωμένο το χαρτί (να είναι το μισό μέγεθος του Α4).
  • Μετά ξεδίπλωσε μια φορά το χαρτί (να έχει βάση μίση του κανονικού, άλλα κανονικό ύψος Α4) και κανε το ίδιο για άλλα 10-20sec.
  • Ξεδίπλωσε τελείως το Α4 (όρθιο) και καν το ξανά.
  • Μετά γύρισε το σε portrait (οριζοντίως) και ξανά το ίδιο.
  • Τέλος ξαναδίπλωσε το πλήρως (μισό Χ μισό Α4) και επανέλαβε για 5-10sec. Κάθε φορά έχε πλήρη επίγνωση και των τεσσάρων άκρων.

Κάνοντας το αυτό 3-4 φορές (όχι παραπάνω) την ημέρα, κάθε μέρα, πραγματικά θα δεις αποτελέσματα... Θα σε βοηθήσει και στα 2 παραπάνω, και σε πολλούς άλλους τομείς που χρειάζονται περιφερική όραση. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο τυφλοί είμαστε.

4: Mind Maps (Νοητικοί Χάρτες)

Είναι κλειδί, πραγματικά. Πολλά μεγάλα μυαλά κρατούσαν τέτοιες σημειώσεις, καθώς είχαν μεγαλύτερη εφευρετικότητα και δημιουργικότητα, εκφραστικότητα, αποτελεσματικότητα και όλα τα σχετικά. Κλασσικό παράδειγμα οι Leonardo Da Vinci, Albert Einstein, Pablo Picasso, etc.

Αν εξασκηθείς σε αυτόν τον τρόπο λήψης σημειώσεων, και το χρησιμοποιείς και σε άλλους τομείς στη ζωή σου (πχ εγώ το χρησιμοποιούσα και όταν ήθελα να γράψω εκθέσεις στα ιταλικά μου, αλλά και όταν γράφω μακροσκελή άρθρα σαν αυτό εδώ), είναι ΟΤΙ καλύτερο για να μπορείς να αναπτύξεις απεριόριστα την κάθε πλευρά της ιδέας σου.

Τι είναι και πως το κάνεις, μπορείς να το δεις στο παρακάτω βίντεο, αλλά και στο αντίστοιχο κεφάλαιο του βιβλίου μου στα δεξιά:

Καθώς επίσης υπάρχουν και βιβλία (βλ. Tony Buzan), κ άλλα βίντεο, ακόμα και προγράμματα (MindManager Pro) για να το κάνεις στα γρήγορα, στο PC.

5: Ασκήσεις Χαλάρωσης των ματιών

Ιδίως για αυτούς που διαβάζουν (ή θέλουν να διαβάσουν) πολύ, και γι'αυτούς που είναι στον υπολογιστή πολλές ώρες, είναι πολύ σημαντικές αυτές οι ασκήσεις που ξεκουράζουν τα μάτια.

Η μυωπία και άλλες οπτικές παθήσεις οφείλονται πολλές φορές σε μεγάλης διάρκειας στρεσάρισμα των ματιών και εστίαση σε κοντινή απόσταση (κάτω των 1-2 μέτρων).

Τα μάτια μας για να στρίψουν προς τα εκεί που εστιάζουμε, έχουν πολλούς μύες για να τους στρίβουν (οφθαλμοκινητικοί μύες).

Αυτοί είναι που κουράζονται, και γι'αυτό μερικές φορές στο τέλος μιας κουραστικής μέρας τα βλέπουμε όλα διπλά ανα διαστήματα και χάνουμε την εστίαση.

Η χαλάρωση των ματιών, λοιπόν, είναι το να μην εστιάζουν καθόλου.

Σαν να κοιτάς τα αστέρια ή ένα βουνό στον ορίζοντα, η γραμμή που κοιτούν είναι (σχεδόν) παράλληλη. Αν βάλεις ένα δάχτυλο μπροστά απ'τα μάτια σου την ώρα που βλέπεις μακριά και δεν εστιάσεις πάνω του, θα το δεις διπλό. Αυτό γιατί κάθε μάτι το βλέπει από διαφορετική γωνία.

Ι. Μπορείς να ψάξεις για "στερεοσκοπικές εικόνες - 3D stereoscopic pictures" στο ίντερνετ, όπου είναι μια εικόνα με περίεργο μοτίβο, αλλά αν χαλαρώσεις πλήρως τα μάτια, ίσως να αρχίσεις να αντιλαμβάνεσαι ένα τρισδιάστατο σχέδιο που κρύβουν. Στην αρχή θα σου πάρει μερικά λεπτά, αλλά με λίγη εκπαίδευση και άμα μάθεις το κόλπο, θα μπορείς αυτόματα και χωρίς να το σκέφτεσαι. Αυτές οι εικόνες είναι καταπληκτικές για χαλάρωση, αλλά και για το παιχνίδι που κάνουν :)

Μάλλον αυτό το φαινόμενο εκμεταλλεύτηκε η Nintendo και έβγαλε την πρώτη οθόνη 3D σε κονσόλα (3DS) όπου μπορείς να δεις τρισδιάστατα χωρίς να φοράς γυαλιά 3D, και κουράζει λιγότερο τα μάτια..

Για παράδειγμα παραθέτω μία τέτοια εικόνα εδώ, και άμα δεΙς το 3D σχέδιο που κρύβουν, συγχαρητήρια ;)

Tip: Ίσως μπορέσεις ευκολότερα να το καταφέρεις άμα πλησιάζεις/απομακρύνεσαι απ'την εικόνα (με χαλαρά πάντα τα μάτια λες και βλέπεις πέρα απ΄την εικόνα, τον ορίζοντα πίσω απ'τον υπολογιστή)... - μπορείς να πατήσεις πάνω της για να την δεις μεγαλύτερη.

ΙΙ. Μπορείς να ζεστάνεις τα χέρια σου τρίβοντάς τα μεταξύ τους, ή με ζεστό νερό, και στη συνέχεια, να κλείσεις τα μάτια σου, και να βάλεις τα χέρια σου από πάνω τους σκεπάζοντας τα με τις παλάμες σου (ένα χέρι σε κάθε μάτι). Χωρίς να τα πιέζεις.

Αυτή η ζεστασιά που εκπέμπεται απ'τα χέρια σου στην ουσία ζεσταίνει και χαλαρώνει αυτούς τους εσωτερικούς μύες των ματιών που έχουν κουραστεί.

16. Συγκεντρώσου περισσότερο!

Παραθέτω το παρακάτω άρθρο προαιρετικά να το διαβάσετε για το πώς να αυξήσετε περισσότερο τη συγκέντρωσή σας :)

Προτάσεις για συγκέντρωση από αυτές που ανέφερα παραπάνω είναι το κομμάτι του διαλογισμού, η άσκηση, η διατροφή, και η αποφυγή καφεΐνης που τείνει να σου δίνει ενέργεια μεν, αλλά σε κάνει να μη μπορείς να συγκεντρωθείς δε.

Αν θες κάτι που να σου δίνει ενέργεια αλλά να σου επιτρέπει συγχρόνως να συγκεντρώνεσαι, δοκίμασε πράσινα τσάγια, και συγκεκριμένα προτείνω "Yerba Mate" και "Matcha Green Tea" τα οποία είναι είδη τσαγιού, το δεύτερο πολύ ισχυρότερο (γιατί έχει και καφεΐνη μέσα του), που διεγείρουν μεν, δεν προκαλούν την απότομη πτώση όμως που κάνει ο καφές μετά από 6-7 ώρες, και σου επιτρέπουν να συγκεντρώνεσαι καθ'όλη τη διάρκεια αντί να σου διαχέουν το μυαλό (μπορείς να τα αναμίξεις και με Gingko Biloba που αυξάνει γενικότερα επιδόσεις εγκεφάλου).

Το Matcha μάλιστα, το είχαν ανακαλύψει και το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι Zen μοναχοί γιατί είχαν δει ότι τους έδινε πολύ καλύτερη συγκέντρωση και τους ενίσχυε πολύ στον διαλογισμό τους. Πλέον το χρησιμοποιούν στις Ιαπωνία στις τελετές τσαγιού...

Κλείνοντας

Οτιδήποτε από τα παραπάνω θέλετε να κάνετε, καλύτερο είναι να κρατήσετε μια δικιά σας λίστα με αυτά που σας ενδιαφέρουν, και 3 πράγματα είναι το μυστικό για ΟΛΑ:

"Εξάσκηση, Εξάσκηση, Εξάσκηση."

Κατέβασε τώρα το άρθρο που διαβάζεις σε εκτυπώσιμη μορφή, σε pdf, ώστε να μπορείς να το στείλεις ή να το χαρίσεις σε φίλους, φίλες, συμμαθητές, καθηγητές και συγγενείς σου.


Επίσης θα λαμβάνεις νέα τα νέα άρθρα ή podcasts κατευθείαν στο email σου, μαζί με bonus υλικό!

Πάτα το κουμπί παρακάτω για να δεις και άλλα άρθρα σχετικά με το διάβασμα και τη μνήμη:

Θέλω να βελτιώσω τις επιδόσεις μου στο διάβασμα

Τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την Απογοήτευση, τις Τύψεις και τις Ενοχές, και την Ανεπάρκεια ή Κατωτερότητα, ή την αίσθηση ότι είμαστε Ανίκανοι.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ

Κατά καιρούς όλοι μας αισθανόμαστε απογοητευμένοι, είτε από τον εαυτό μας, είτε από τους καρπούς των προσπαθειών μας, είτε από τους άλλους.

Όμως, όπως και με τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, αν καταλάβεις τι σημαίνει, είναι πολύ θετικό και βοηθητικό συναίσθημα.

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η απογοήτευση είναι ότι:

Μία προσδοκία που είχες μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί.

Μάλλον είναι ώρα να αλλάξεις τις προσδοκίες σου και να τις κάνεις πιο κατάλληλες για την περίσταση.

Τις περισσότερες φορές απογοητευόμαστε γιατί δεν γίνεται αυτό που περιμέναμε.

Η συσσωρευμένη απογοήτευση οδηγεί στον συναισθηματικό πόνο που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο. Οπότε, προκειμένου να μη συσσωρευτεί, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα (πάρε το αντίδοτο).

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απογοήτευσης:

1. Αμέσως βρες κάτι που να μπορείς να μάθεις από την περίσταση που θα μπορούσε να σε βοηθήσει στο μέλλον.

Ίσως να ξεπέρασες τον εαυτό σου σε μερικά πράγματα, και να έμαθες ότι είναι εφικτά ακόμη περισσότερα.

Ίσως να παρατήρησες κάτι διαφορετικό.

Ίσως έκανες κάποια λάθη και έμαθες μέσα από αυτά.

Όπως και να’χει, βρες και κατέγραψε το οτιδήποτε έμαθες και δεν πρέπει να επαναλάβεις στο μέλλον.

2. Θέσε ένα νέο στόχο.

Όχι πιο χαμηλό, αλλά κατά κάποια έννοια, πιο ολοκληρωμένο και λίγο διαφορετικό.

Κάτι που θα σε εμπνέει ακόμη περισσότερο από τον προηγούμενο στόχο.

Κάτι για το οποίο μπορείς άμεσα να κάνεις κάποια πρόοδο και να ξαναρχίσεις να παίρνεις μικρές νίκες και επιτυχίες.

3. Συνειδητοποίησε ότι ίσως να βιάζεσαι να κρίνεις.

Τείνουμε  να δίνουμε μια μονιμότητα σε ολα και να πιστεύουμε ότι θα διαρκέσουν για πάντα, και ιδίως για τα αρνητικά. Όμως τις περισσότερες φορές, όλα είναι παροδικά (“Τα πάντα ρει”).

Οπότε μη βιάζεσαι να καταλήξεις σε συμπεράσματα.

Συνήθως αυτά είναι προσωρινές προκλήσεις και μαθήματα που πρέπει να μάθεις να ανταπεξέρχεσαι.

Θυμήσου ότι “Οι καθυστερήσεις, δεν είναι και απαρνήσεις”.

Εάν έχεις μη ρεαλιστικές, και τρελά ψηλές προσδοκίες, και περιμένεις να τα πετύχεις όλα με την πρώτη ή με τη δεύτερη, ή και με την πέμπτη προσπάθεια, έχεις προετοιμάσει το έδαφος για ΠΟΛΥ μεγάλες απογοητεύσεις.

Αποδέξου ότι στην αρχή θα αποτύχεις ΠΟΛΛΕΣ φορές και κάνε το καλύτερο που μπορείς, χωρίς να χάνεις χρόνο.

“Πέσε κάτω εφτά φορές, σήκω οκτώ” ~Ιαπωνική παροιμία

Αποδέξου ότι ο χάρτης της πραγματικότητας που έχεις, δεν είναι και πολύ ακριβής (μιας και δεν έχεις ακόμη την εμπειρία), και πώς μέχρι να γίνει πιο ακριβής, θα πέφτεις πάνω σε τοίχους και εμπόδια.

Επίσης, διάβασε αυτό εδώ το άρθρο για το “Τι δε σου λένε για την Αισιοδοξία;“, και άρχισε να θέτεις καλύτερες ερωτήσεις.

ΤΥΨΕΙΣ & ΕΝΟΧΕΣ

Είναι θυμός ο οποίος στρέφεται προς τα έσω.

Είσαι θυμωμένος και κατηγορείς τον εαυτό σου.

Είναι απ’τα συναισθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα για να αποφύγουν.

Το μήνυμα αυτών των συναισθημάτων είναι:

Έχεις παραβιάσει (ή ξεπεράσει) τα όρια, σε μια (ή και περισσότερες) από τις υψηλότερες αρχές σου.

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσεις:

  • Ποια είναι αυτή η αρχή στην οποία πιστεύεις ακράδαντα ότι ισχύει, συνειδητή ή ασυνείδητη.
  • Πώς και πότε την παραβίασες και
  • Να κάνεις κάτι ΑΜΕΣΩΣ για να σιγουρέψεις ότι δεν πρόκειται να ξανασυμβεί στο μέλλον.

Μερικοί ίσως να προσπαθούν να καταπιέσουν αυτά τα συναισθήματα, και απαρνούνται ότι τα αισθάνονται.

Ίσως με τον καιρό υποχωρήσουν απ’το συνειδητό, αλλά σίγουρα θα παραμένουν μέσα τους έως ότου τα επιλύσουν.

Το να τα αγνοήσουν ή να τα καταπιέσουν θα τα κάνει να επιστρέψουν αργότερα πολύ πιο δυνατά (όπως είπαμε στο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα), είτε με τη μορφή ψυχολογικών, είτε και σωματικών προβλημάτων.

Ο ρόλος τους και πάλι, όπως όλα τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, είναι να σε κινητοποιήσουν να κάνεις κάτι.

Το να κάθεσαι να αναλώνεσαι σε αυτά, και να αισθάνεσαι ένοχος και κατώτερος για το υπόλοιπο της ζωής σου, σίγουρα δεν θα βοηθήσει ούτε εσένα, ούτε τους γύρω σου.

Οπότε, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις, είναι να πάρεις το αντίδοτο:

ΑΝΤΙΔΟΤΟ των Τύψεων και των Ενοχών:

1. Αναγνώρισε ότι έχεις παραβιάσει μία σοβαρή Αρχή σου, και ΠΟΙΑ είναι αυτή η αρχή.

Κατέγραψε την κάπου να τη θυμάσαι.

Θυμήσου άλλες φορές στο παρελθόν που την παραβίασες και πώς αισθανόσουν, και αντίθετα, άλλες φορές που την ακολούθησες και πόσο καλύτερα μετά αισθανόσουν.

2. Κατάλαβε ότι μια πράξη δεν χαρακτηρίζει κανέναν “κάπως”.

Οι επαναλαμβανόμενες πράξεις είναι αυτές που δημιουργούν τις συνήθειες και διαμορφώνουν τον χαρακτήρα σου.

“Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γιατί γίνονται οι λέξεις σου.
Πρόσεχε τις λέξεις σου, γιατί γίνονται οι πράξεις σου.
Πρόσεχε τις πράξεις σου, γιατί γίνονται οι συνήθειές σου.
Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γιατί γίνονται ο χαρακτήρας σου.
Πρόσεχε το χαρακτήρα σου, γιατί γίνεται το πεπρωμένο σου.”
~Μαχάτμα Γκάντι

Οπότε μην αρχίσεις να προτρέχεις σε συμπεράσματα για το “ποιος είσαι”, “τι έγινες” κλπ. Όμως…

3. Δεσμεύσου απόλυτα πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Είτε σιγανά στον εαυτό σου, είτε μπροστά στους άλλους, δεσμεύσου πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα ξανασυμβεί στο μέλλον.

Επανέλαβε στο μυαλό σου το πώς, εάν μπορούσες να ξαναζήσεις τη στιγμή, θα αντιμετώπιζες την ίδια κατάσταση για την οποία αισθάνεσαι ενοχές, με τρόπο συνεπή με τις υψηλότερες προσωπικές σου Αρχές.

Κάνε “νοητικές πρόβες“.

Βρες ποια θα ήταν η καλύτερη συμπεριφορά/απάντηση, και πρόβαρέ την στο μυαλό σου να την κάνεις/λες ιδανικά έτσι όπως θα ήθελες να γίνει.

Κάν’το μερικές φορές αυτό, και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο εάν ξανασυμβεί, να δράσεις έτσι όπως προέβλεψες.

4. Κάνε και άλλες πρόβες / αυτοσχεδιασμούς στο μυαλό σου.

Δοκίμασε το στο νου σου, πώς θα αντιμετωπίσεις, ιδανικά, παρόμοιες καταστάσεις, εμπόδια και πειρασμούς (που αναπόφευκτα θα συμβούν) στο μέλλον.

Όσο πιο ζωντανά και με περισσότερες λεπτομέρειες “προβάρεις” (φανταστείς) τις ιδανικότερες απαντήσεις / συμπεριφορές, και τον εαυτό σου να δρα έτσι όπως θες, τόσο καλύτερα θα σου εντυπωθεί.

Θα σου είναι πιο εύκολο να δρασεις έτσι στο μέλλον.

ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΚΑΤΩΤΕΡΟΤΗΤΑ

Συνήθως έχουμε έναν τελείως άδικο κανόνα για να καθορίσουμε εάν είμαστε ανεπαρκείς και ανίκανοι ή όχι.

Τις περισσότερες φορές για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι είμαστε ανίκανοι, θα πρέπει να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους.

Αλλά κάθε φορά που θα μπαίνεις σε διαδικασία σύγκρισης με άλλους, πάντα θα βγαίνεις δεύτερος και θα καλλιεργείς την εικόνα ότι είσαι χειρότερος ή κατώτερος απ’τους άλλους.

Ο καλύτερος χειρουργός του κόσμου πάει να μάθει να παίζει κιθάρα.

Αν έστω και για μια στιγμή κάτσει να συγκριθεί με τον καλύτερο κιθαρίστα του κόσμου, ή ακόμα και με τον δάσκαλό του, θα αισθανθεί ότι είναι τελείως ανίκανος.

Όμως, αντί να κάτσει να το πολυσκεφτεί, ξέρει ότι κάνει τόσα άλλα που ο κιθαρίστας δεν μπορεί να κάνει.

Και όταν το αναλογιστεί αυτό, καθώς και το ότι δεν μαθαίνει κιθάρα για να γίνει ο καλύτερος του κόσμου, αλλά για να είναι “λειτουργικός”, να μπορεί να παίζει μερικά τραγούδια, σταματά να αισθάνεται ανικανότητα.

Το μήνυμα που θέλουν να σου περάσουν αυτά τα συναισθήματα είναι πως:

Προς το παρόν δεν έχεις το επίπεδο της ικανότητας που απαιτείται για την παρούσα δουλειά.
Χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες, κατανόηση, στρατηγικές, εργαλεία, ή και αυτοπεποίθηση.

Η αυτοπεποίθηση, χτίζεται μέσα από τις προσωπικές επιτυχίες, οι οποίες πάντα έρχονται μετά από πολλές αποτυχίες, μάθηση και βελτίωση.

Μάλιστα είναι ευρέως διαδεδομένα τα ψυχολογικά πειράματα που γίνονται για την “δημιουργία” αυτών των συναισθημάτων κατωτερότητας στα πλαίσια του εργαστηρίου.

Το μόνο που χρειάζεται να κάνει ο ερευνητής, είναι να βάλει σε μια ομάδα ανθρώπων ένα απλό τεστ, και να πει ειλικρινά ότι “ο μέσος άνθρωπος ολοκληρώνει αυτό το τεστ σε 5 λεπτά (πχ)” (που μπορεί ο πραγματικός χρόνος να είναι 25 λεπτά).

Πάντα, όταν χτυπήσει το κουδουνάκι ότι πέρασε αυτός ο χρόνος, η επίδοση όλων πέφτει, καθώς αισθάνονται ότι είναι ηλίθιοι και χειρότεροι από τον μέσο άνθρωπο.

Έτσι, πολύ εύκολα, δημιουργούνται αισθήματα κατωτερότητας και ανικανότητας.

Μην πέσεις θύμα της κατωτερότητας.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ Ανικανότητας, Ανεπάρκειας, Κατωτερότητας:

1. Αναρωτήσου κατ’αρχάς:

“Είναι πραγματικά το κατάλληλο συναίσθημα το οποίο νοιώθω σε αυτή την κατάσταση;
Είμαι πραγματικά ανεπαρκής, ή μήπως πρέπει να αλλάξω τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα;”

Μήπως έχεις θέσει πολύ ψηλά τον πήχη, και δεν έχεις σκεφτεί όλη την πορεία και τα μικρότερα βήματα που προηγούνται αυτού που φαντάζεσαι;

Μήπως σου είχε φανεί κάτι εύκολο και είχες υποτιμήσει το πόσο χρόνο, κόπο και ενέργεια θέλει για να επιτευχθεί;

2. Μήπως πέφτεις θύμα των “Αυθαίρετων Προϋποθέσεων” του μυαλού σου;

Αυτό γίνεται σαν αμυντικός μηχανισμός για να αναβάλλεις αυτό που φοβάσαι, αλλά ξέρεις πως θα σ’αρέσει…

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτόν τον κίνδυνο που παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

  • Μήπως πιστεύεις ότι για να μπεις στην πίστα να χορέψεις θα πρέπει να είσαι καλύτερος απ’τον Michael Jackson
  • Ή ότι για να ξεκινήσεις να ζωγραφίζεις θα πρέπει να έχεις δει τα 1450871 βίντεο του Bob Ross;
  • Ή ότι για να πας στην Χ χώρα θα πρέπει να ξέρεις τη γλώσσα;
  • Ή ότι για να αλλάξει η οικονομική σου κατάσταση θα πρέπει να αλλάξει πρώτα η κυβέρνηση ή να βγει η Ελλάδα απ’την κρίση;

Ξανασκέψου ότι όλες οι προϋποθέσεις που έχεις στο μυαλό σου, μπορεί να είναι τελείως αυθαίρετες και να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό…

Και ανέλαβε την πλήρη ευθύνη για να πάρεις ξανά τον έλεγχο.

3. Εκτίμησε την ενθάρρυνση που σου δίνουν αυτά τα συναισθήματα να γίνεις καλύτερος.

Χρησιμοποίησε αυτά τα συναισθήματα σαν κινητήριες δυνάμεις, και όχι σαν άγκυρες που σε κρατάνε πίσω.

Αποδέξου ότι δεν είσαι τέλειος.

Βασικά ότι κανένας άνθρωπος και τίποτα στον κόσμο αυτό δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει τέλειο, αλλά όλα ακολουθούν μία εξελικτική πορεία.

Αφοσιώσου σε αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν “Kaizen” – τη Συνεχή και Ατέρμονη Βελτίωση αυτού του τομέα, και θα κάνεις το πρώτο βήμα κατά της ανεπάρκειας.

Με το που θα αρχίσεις να βελτιώνεσαι, αυτά τα συναισθήματα θα μειωθούν δραματικά.

4. Αποδέξου την ανεπάρκεια αυτή, και κάνε κάτι για αυτό.

Βρες ένα πρότυπο, κάποιον που βρίσκεται πολύ πιο μπροστά από εσένα στον τομέα που αισθάνεσαι ανεπάρκεια, και πες του να σε βοηθήσει.

Να σου δείξει τι ισχύει και τι όχι, πώς σκέφτεται, τι θα έκανε στη θέση σου ή να σε “προπονήσει”.

Δεν χρειάζεται να ξαναεφεύρεις τον τροχό.

Γι’αυτό υπάρχουν οι μέντορες και οι δάσκαλοι.

Γιατί ο χρόνος είναι πολύτιμος και δεν είναι αρκετός για να εφεύρουμε ξανά τα ίδια και τα ίδια.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

 

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: τον συναισθηματικό πόνο της Απώλειας, την Αγανάκτηση, και τον Θυμό:

ΠΟΝΟΣ (απώλειας – Hurt/Agony)

Ο συναισθηματικός πόνος μπορεί να είναι και ισχυρότερος του σωματικού πολλές φορές. 

Είναι το αίσθημα που σου μένει όταν κάποιος σε πληγώνει.

Δυστυχώς, κυριαρχεί συχνά στις περισσότερες επαγγελματικές και προσωπικές σχέσεις των ανθρώπων.

Συνήθως προκαλείται από μια αίσθηση απώλειας.

Πονάμε και θεωρούμε ότι κάποιος μας πλήγωσε, όταν είχαμε κάποιες προσδοκίες οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν (συσσωρευμένη απογοήτευση).

Ή όταν πιστεύαμε ότι κάποιος θα κρατούσε το λόγο του, ή ότι θα έκανε κάτι, και δεν το έκανε. Όταν θεωρούσαμε ότι ο άλλος θα έπρεπε να καταλαβαίνει τι θέλουμε, αλλά δεν το κάνει. 

Σε αυτή την περίπτωση αισθανόμαστε να χάνουμε μέρος της εμπιστοσύνης που είχαμε στον άλλον, και να χαλάει σιγά σιγά η σχέση μας.

Συχνά όμως είχαμε την λάθος προσδοκία εξ αρχής.

Ίσως να μην του επικοινωνήσαμε (είπαμε λεκτικά) του άλλου, καν, αυτή την προσδοκία ή το τι θέλουμε, θεωρώντας ότι θα έπρεπε να το καταλάβει από μόνος του.

Μέγα λάθος.

Δυστυχώς κανένας δεν μπορεί να μπει μεσ’το κεφάλι σου και να καταλάβει τι θες αν δεν του το πεις.

Μάλιστα, είναι μια συμπεριφορά που πολλοί άνθρωποι έχουν διατηρήσει από τότε που ήταν μωρά.

Περίμεναν η μητέρα τους να μαντέψει τι θέλουν, και απλά με λίγη γκρίνια, ένα χέρι απλωνόταν και μας προσέφερε τα πάντα.

Όμως δυστυχώς, μεγαλώνοντας, πολλοί δεν άλλαξαν αυτή τη συμπεριφορά και περιμένουν ακόμα το ίδιο.

Αποτέλεσμα αυτού είναι και το να συνεχίζουν να γκρινιάζουν καθώς μεγαλώνουν, περιμένοντας ο κόσμος να υποκύψει και να κάνει αυτό που θέλουν.

Κρίμα που δεν είναι όλα τόσο γλυκά και εύκολα όσο κάποτε.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απώλειας

Συνειδητοποίησε, κατ’αρχάς, ότι στην πραγματικότητα ίσως να μην έχασες τίποτα

Ίσως αυτό που θα πρέπει να αλλάξεις είναι η λάθος αντίληψη ότι ο άλλος ήθελε να σε πληγώσει ή να σε πονέσει.

Γιατί σπάνια γίνεται αυτό συνειδητά και ηθελημένα, καθώς ο καθένας κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο με αυτά που ξέρει την κάθε στιγμή.

Είναι πραγματικά υπερβολικά λίγες οι φορές που οι άλλοι θέλουν συνειδητά να κάνουν το κακό.

Ρώτα τον εαυτό σου:

“Υπάρχει κάποια πραγματική απώλεια εδώ; Ή μήπως κρίνω την κατάσταση πολύ σύντομα, ή πολύ σκληρά;”

Γιατί τις περισσότερες φορές βιαζόμαστε να κρίνουμε, χωρίς να κατανοήσουμε και την άλλη μεριά.

Κατανόησε ότι αυτός ο πόνος είναι δύναμη.

Ο Πόνος είναι συναισθηματική ενέργεια που σε κινητοποιεί να δράσεις.

Μπορείς κομψά και καταλλήλως να επικοινωνήσεις τα συναισθήματα σε αυτόν που “στα προκάλεσε”.

Να τον ρωτήσεις τι συνέβη, και να δεις την δική του πραγματικότητα, μέσα απ’τα μάτια του. 

Να δεις πώς και με ποια “λογική” έκανε αυτά που έκανε. Εάν θέλεις, και εάν αξίζει για σένα σαν σχέση.

Όταν αρχίσεις να νοιώθεις αυτόν τον πόνο, όμως, κάνε κάτι αμέσως, αν μπορείς.

Γιατί αυτός ο πόνος είναι ικανός να ρίξει τον άνθρωπο στο κατώτερο σημείο της εξαθλίωσης, και αυτός ο πόνος είναι που συσσωρεύεται σιγά σιγά, μέρα με τη μέρα, και αν δεν αντιμετωπιστεί γίνεται…

Αν μιλάμε για απώλεια προσώπου, πρέπει να καταλάβεις ότι τα συναισθήματα και οι αναμνήσεις που τα συνοδεύουν είναι ακόμα εκεί.

Όλα τα συναισθήματα βρίσκονται μέσα μας και ανακυκλώνονται.

Θα διοχετευτούν προς άλλους ανθρώπους.

Και αυτό πρέπει να το πιστεύεις και να περιμένεις ότι θα συμβεί, και είναι φυσιολογικό.

Η αγάπη σου για αυτά τα άτομα που έχασες θα μεταμορφωθεί σε αγάπη προς άλλα άτομα.

Εφόσον ακόμα ζεις, έχεις ρόλους να παίξεις, και υπάρχουν άλλοι άνθρωποι εκεί έξω που σε χρειάζονται, εσένα και τα δώρα που έχεις να προσφέρεις, μακράν περισσότερο από τους πεθαμένους.

Οπότε εκτονώσου στον πραγματικό κόσμο, και μην αφήσεις αυτά τα συναισθήματα να συσσωρευτούν και ξεσπάσεις μέσα σου.

Έχεις ευθύνες προς άλλους και προς τον κόσμο. Κάνε το καλύτερο που μπορείς.

ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η αγανάκτηση, είναι ότι θα μπορούσες να τα καταφέρεις πολύ καλύτερα απ’ότι μέχρι τώρα ή πως τα πράγματα θα έπρεπε να είναι καλύτερα.

Αυτό είναι ένα πολύ καλό σημάδι.

Δείχνει πως έχεις ένα όραμα για το πώς τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι καλύτερα, και επίσης δείχνει ότι νοιάζεσαι για το συγκεκριμένο θέμα.

Και η συναισθηματική ενέργεια που συσσωρεύεται μέσα σου, είναι η δύναμη που θα σε κινητοποιήσει να τα αλλάξεις όταν έρθει η στιγμή και δωθεί (ή δημιουργηθεί) η αφορμή.

Μέσω της αγανάκτησης ξεκίνησαν οι μεγαλύτερες αλλαγές, οι μεγαλύτερες επαναστάσεις, και οι μεγαλύτεροι αγώνες.

Ήταν οι στιγμές που ο κόσμος είπε “ΌΧΙ άλλο“.

Η αγανάκτηση είναι μία απ’τις μορφές που μπορεί να πάρει η συναισθηματική ένταση μέσα σου, αντί να γίνει άγχος και φόβος που θα σε παρέλυαν.

Η Αγανάκτηση είναι πραγματικά κάτι πολύ καλό γιατί θα σε κάνει να πεις “δεν το ανέχομαι άλλο!

Και θα σε βοηθήσει να αλλάξεις πορεία άμεσα.

Η αγανάκτηση σου λέει πως υπάρχει κάτι καλύτερο στην απέναντι μεριά.

Πως υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να αγωνιστείς.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Αγανάκτησης

Το αντίδοτο της Αγανάκτησης είναι το να καταφέρεις συνειδητά να τη διοχετεύσεις προς τα εκεί που θες και να σε κινητοποιήσει.

Να αντιδράσεις στην πηγή του προβλήματος.

Βρες λύσεις άλλων, για το πώς αντιμετώπισαν την κατάσταση. Βρες πρότυπα – άλλους που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα, και πώς το ξεπέρασαν, τι έκαναν. Πάρε ιδέες

Ενθουσιάσου γιατί αυτά που θα μάθεις σήμερα, θα σε βοηθήσουν και στο μέλλον, και με πολύ λίγο χρόνο και ενέργεια πραγματικά θα σου δημιουργήσουν χαρά!

Και ανέλαβε δράση!

Τίποτα στη ζωή σου δεν θα αλλάξει προς το καλύτερο, αν εσύ δεν αλλάξεις. Ανέλαβε τα ηγετικά σου καθήκοντα – να ηγηθείς της δικής σου, προσωπικής, σιωπηλής (ή μη) επανάστασης.

Η Αγανάκτηση και ο Πόνος της Απώλειας (που είπαμε από πάνω, όταν κάποιος σε “πληγώνει”), αν συνεχιστούν, μπορεί να οδηγήσουν σε ένα απ’τα δύο:

Θυμό (εξαγριώνεσαι – ενεργητική μορφή – πιστεύεις πως μπορείς να κάνεις κάτι)

ή Απογοήτευση (παραδίνεσαι – παθητική μορφή – πιστεύεις ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα).

ΘΥΜΟΣ

Ο θυμός είναι μορφή ακραίας επιθετικότητας.

Σημαίνει πως ένας σημαντικός κανόνας ή στάνταρ που είχες στη ζωή σου παραβιάστηκε από κάποιον.
Ακόμα και από εσένα (αν μιλάμε για τύψεις και ενοχές).

Κατανόησε ότι όταν είσαι τσαντισμένος μπορείς να αλλάξεις αυτό το συναίσθημα σε δευτερόλεπτα αν θες.

Θυμώνεις όταν πιστεύεις ότι κάτι ή κάποιος σε εμποδίζει να κατακτήσεις τους στόχους σου, όταν κάτι παρεμβαίνει με αυτά που αισθάνεσαι ότι πρέπει να κάνεις, και με τους κανόνες και τα στάνταρ σου.

Λάθος κατευθυνόμενη ή συσσωρευμένη επιθετικότητα μετατρέπεται σε καταστροφική δύναμη.

Η επιθετικότητα, γενικότερα, είναι κάτι άκρως επιθυμητό.

Είναι συναισθηματική ενέργεια και σου δίνει δύναμη.

Υπερβολική επιθετικότητα που δεν μπορείς να την ελέγξεις και να της παρέχεις κατάλληλες διεξόδους, γίνεται θυμός που συσσωρεύεται μέσα σου, κάτι άκρως τοξικό για τον εαυτό σου.

“Το να συσσωρεύεις μέσα σου Θυμό,
είναι σαν να κρατάς ένα καυτό κάρβουνο
με την πρόθεση να το πετάξεις σε κάποιον άλλον.
Εσύ είσαι αυτός που καίγεται.”

~Βούδας~

Η συναισθηματική ενέργεια που σου δίνει η επιθετικότητα είναι απολύτως απαραίτητη για την κατάκτηση του οποιουδήποτε στόχου.

Το οτιδήποτε θέλουμε, θα πρέπει να το κυνηγάμε επιθετικά και όχι παθητικά (υπάρχει παθητικό κυνήγι; ).

Τα προβλήματα και τα εμπόδια πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε επιθετικά.

Η επιθετικότητα στην θετική και δημιουργική της μορφή, λέγεται και Αποφασιστικότητα και ανήκει στα 10 συναισθήματα Δύναμης.

Ο Θυμός είναι σαν τη Φωτιά.

Η Φωτιά αν βγει εκτός ελέγχου μπορεί να τα κάψει όλα στο πέρασμά της και να φέρει άπειρη καταστροφή και πόνο.

Ή μπορεί να είναι αυτή που θα προσφέρει ζωή (Ήλιος) ή αφάνταστη ομορφιά, νόστιμο φαγητό, ζεστασιά και ασφάλεια.

Μπορείς να τιθασεύσεις και να κατευθύνεις τον θυμό σου;

ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Θυμού:

Κατ’αρχάς, ίσως να παρερμήνευσες την κατάσταση τελείως. Σε εμποδίζει κάποιος ή κάτι πραγματικά; Έχει τόση αξία για σένα;

Στη συνέχεια διερωτήσου: μήπως ο θυμός σου βασίζεται στο γεγονός ότι ο άλλος δεν ξέρει τι είναι σημαντικότερο για σένα (ακόμα και αν πιστεύεις ότι θα έπρεπε!);

Συνειδητοποίησε ότι οι κανόνες σου δεν είναι απαραιτήτως και οι “σωστοί” κανόνες (δεν έχουμε όλοι τους ίδιους κανόνες), και ας αισθάνεσαι 100% πεπεισμένος για αυτούς.

Ρώτα τον εαυτό σου πιο ενδυναμωτικές ερωτήσεις, όπως “μακροπρόθεσμα, είναι αλήθεια ότι αυτός ο άνθρωπος νοιάζεται για μένα;”

“Το έκανε επίτηδες για να μου κάνει κακό;”

“Με ποια λογική το κάνει; Τι σκέφτεται και πώς τα εκλογικεύει;”

Διέκοψε τον θυμό ρωτώντας “τι μπορώ να μάθω από αυτό;” ή την παρακάτω αγαπημένη (αν και μεγάλη) ερώτηση:

“Πώς μπορώ να επικοινωνήσω τη βαρύτητα αυτών των κανόνων που έχω, σε αυτό το άτομο, και με τέτοιο τρόπο, που να το προκαλέσει να ΘΕΛΕΙ με βοηθήσει, και όχι να τους παραβιάσει ξανά στο μέλλον;

Εάν δεν λειτουργεί ή δεν μπορείς να κάνεις τίποτε από αυτά, τότε θα πρέπει να κατανοήσεις και να βρεις διεξόδους να διοχετεύσεις αυτόν τον θυμό.

Το να βρεις τέτοια κανάλια διοχέτευσης είναι εξίσου, αν όχι πιο σημαντικό, με τα κανάλια διοχέτευσης των θετικών συναισθημάτων όπως της αγάπης και της καλοσύνης.

Η σωματική άσκηση είναι ένας ΑΡΙΣΤΟΣ τρόπος για να σου ρουφήξει όλον το θυμό και να σε εκτονώνει καθημερινά.

Το να είσαι επιθετικός (δηλαδή αποφασισμένος, και όχι θυμωμένος) όταν γυμνάζεσαι σου προσθέτει δύναμη και αποδοτικότητα.

“Όμως το καλύτερο κανάλι να διοχετεύσεις την επιθετικότητά σου,
είναι να τη χρησιμοποιήσεις για τον λόγο για τον οποίο υπάρχει:
για να δουλέψεις τον δρόμο σου προς έναν στόχο.
Η δουλειά παραμένει μία απ’τις καλύτερες θεραπείες και ηρεμιστικά για την προβληματισμένη ψυχή.”

~Maxwell Maltz  στο “Psycho-Cybernetics”~

Τι κάνουμε όμως με τα συναισθηματικά τραύματα;

Όσον αφορά τη μνησικακία και τα παλαιότερα συναισθηματικά τραύματα που ο καθένας μας κουβαλάει μέσα του.

Πρέπει να ξέρεις ότι συνεχώς καταναλώνουν ενέργεια όσο “τρέχουν” μέσ’το μυαλό μας.

Ο μόνος τρόπος να τα θεραπεύσεις πλήρως, είναι η πραγματική συγχώρεση, για την οποία θα γράψω και αναλυτικότερο άρθρο.

Τι είναι αυτό;

Υπάρχει ένας ορισμός που μου άρεσε πολύ και μου έχει αλλάξει πολύ τον τρόπο που βλέπω κάποια πράγματα (πάλι απ’το Psycho-Cybernetics – το αγαπώ αυτό το βιβλίο):

“Η πραγματική συγχώρεση έρχεται μόνο όταν μπορούμε να δούμε, και να αποδεχτούμε συναισθηματικά, ότι δεν υπάρχει και δεν υπήρξε τίποτε για εμάς να συγχωρέσουμε – δεν θα έπρεπε να κατηγορήσουμε ή να μισήσουμε το άλλο άτομο εξ αρχής.”

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού και τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 2 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την ελαφριά δυσφορία (ανία, ανυπομονησία, δυσφορία, αγωνία, ντροπή) και τον Φόβο.

ΕΛΑΦΡΑ ΔΥΣΦΟΡΙΑ

Σε αυτή την οικογένεια ανήκουν πολλά ήπια αρνητικά συναισθήματα όπως η ανία (το να βαριέσαι) (βλέπε ποιο είναι το αντίδοτο της ανίας σε παλαιότερο άρθρο μου), η ανυπομονησία, η δυσφορία, η αγωνία και η (ήπια) ντροπή.

Όλα σου στέλνουν το μήνυμα ότι “κάτι δεν πάει καλά”, και προκαλλούνται με πολλούς και ποικίλους τρόπους που σου δημιουργούν μια ελαφρά δυσφορία…. Όλα όμως σου στέλνουν το ίδιο μήνυμα:

“Κάτι δεν πάει καλά, κάνε κάτι.”

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της ελαφράς δυσφορίας

Αρχικά κάνε κάτι για να αλλάξεις τη συναισθηματική σου κατάσταση απ’όλα όσα έχω αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μου, όπως το να κάνεις καλύτερες ερωτήσεις και να εστιάσεις αλλού την προσοχή σου, για να ξανανοίξει το μυαλό σου.

Μπορείς να ρίξεις μία ματιά σε αυτά εδώ:

~Ξεκαθάρισε τι ακριβώς θες!~

Τι συναίσθημα θες να νοιώσεις;

Ποιο θες να είναι το αποτέλεσμα;

“”Πώς είναι δυνατόν να είμαι χαρούμενος;” ρώτησε ο επιχειρηματίας, “μόλις έχασα $200.000 στο χρηματιστήριο. Είμαι κατεστραμμένος και ντροπιασμένος!”
“Μπορείς να είσαι πιο χαρούμενος”, του είπα, “με το να μην προσθέτεις τη γνώμη σου στα γεγονότα. Είναι γεγονός ότι έχασες $200.000. Είναι γνώμη σου πως είσαι κατεστραμμένος και ντροπιασμένος.””
~Maxwell Maltz στο βιβλίο του “Psycho-Cybernetics”~

“Οι άνθρωποι ενοχλούνται όχι από τα πράγματα που συνέβησαν, αλλά από την γνώμη τους για τα πράγματα που συνέβησαν.”
~Επίκτητος~

Ναι, το λεξιλόγιο και η γλώσσα που χρησιμοποιείς – αυτά που λες, παίζουν μεγάλο ρόλο στο πώς νοιώθεις (και αντίθετα)

Εντόπισε ποιο είναι το γεγονός, και ποια η επιπρόσθετη γνώμη σου.

Τι θα έπρεπε να πιστεύεις για να νοιώσεις έτσι όπως νιώθεις τώρα;

Κάνοντας αυτή την ερώτηση αναγκάζεσαι να βάλεις σε λόγια πεποιθήσεις που κρύβονται κάτω απ’αυτό που νιώθεις αυτή τη στιγμή.

Και μόνο που θα το κάνεις αυτό θα καταλάβεις πόσο γελοίο και ανούσιο είναι.

Τις περισσότερες φορές θα μπορείς να πεις από μόνος σου “έι, περίμενε! Αυτό δεν είναι αλήθεια“.

Τέλος, προσδιόρισε με περισσότερη ακρίβεια τι θες, τις επόμενες πράξεις σου, άλλαξε κάτι που δεν σου φέρνει αποτέλεσμα και σ’ενοχλεί, και ξεκίνα να πράττεις.

Θυμίσου ότι τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι σήματα δράσης”.

Επομένως η στοχευμένη δράση, οποιασδήποτε διάρκειας (ακόμα και λίγα λεπτά), είναι αυτή που θα σε βγάλει απ’τα περισσότερα ήπια “αρνητικά” συναισθήματα.

ΦΟΒΟΣ

“Ο δειλός πεθαίνει χίλιες φορές πριν το θάνατό του, αλλά ο γενναίος γεύεται τον θάνατο μόνο μία φορά.”
~Shakespear (Σαίξπηρ)~

“Ο Φόβος είναι το μονοπάτι προς τη Σκοτεινή πλευρά…
Ο Φόβος οδηγεί σε Θυμό.
Ο Θυμός οδηγεί σε Μίσος.
Το Μίσος οδηγεί σε Πόνο
(δεινά – Suffering)…”
~Master Yoda (Star Wars)~

Ο φόβος είναι αποδεδειγμένο ότι κλείνει το “ανθρώπινο” μέρος του εγκεφάλου μας και μας κάνει χαζούς (ζώα).

Μας ρίχνει στο επίπεδο του ζώου, όπως, όντως, και ο θυμός, και πολύ περισσότερο το μίσος και ο συνεχής πόνος (βάσανα/suffering).

Ο Yoda είχε δίκιο, αυτά τα συναισθήματα σε οδηγούν όντως στη σκοτεινή πλευρά όπου δεν μπορείς να δεις το φως, γιατί ο ίδιος ο εγκέφαλός σου δεν σε αφήνει.

Ο οργανισμός σου, μέσω του φόβου, σου δίνει το σήμα: “Προετοιμάσου!”.

Συνήθως φοβόμαστε μια επικείμενη απειλή, έναν επικείμενο πόνο, χωρίς να υφίσταται κάτι στην παρούσα στιγμή.

Πολλές φορές όμως φοβόμαστε κάτι που ξέρουμε ότι μας έρχεται, αλλά δεν έχουμε προετοιμαστεί αρκετά ή πιστεύουμε πως δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι.

Και το μυαλό μας μας κάνει να σκεφτόμαστε άπειρα πιθανά άσχημα σενάρια (πολύ κακή χρήση της φαντασίας…), σε βαθμό μάλιστα ικανό να μας παραλύσει μερικές φορές (βλέπε αδράνεια – αναβλητικότητα = fight/flight/freeze).

Δημιουργούμε, δηλαδή, μια εικόνα με τρομαχτικά τέρατα, και στη συνέχεια μπαίνουμε μέσα της και φοβόμαστε μη μας φάνε ή μας κάνουν κακό.

Ενώ εμείς τα δημιουργήσαμε.

Και ξέρουμε ότι δεν είναι πραγματικά.

Πρώτο ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Φόβου

Αυτό που θα πρέπει να καταλάβεις, είναι το ΓΙΑΤΙ ο φόβος ΔΕΝ είναι σημάδι αδυναμίας:

Πριν αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση που για εμάς είναι κρίσιμη (κρίση), μέσα μας αρχίζει και “ανάβει το αίμα“.

Φορτώνει σιγά σιγά συναισθηματική ενέργεια, η οποία αρχικά, μέχρι να την κατευθύνεις προς κάποια σκέψη, ή κάποιο στόχο, ΔΕΝ έχει μία συγκεκριμένη μορφή.

Είναι απλά “συναισθηματικός ατμός” μέσα σε μία χύτρα, που αυξάνει την πίεση.

Δεν είναι ούτε καν φόβος αρχικά, απλά ενέργεια.

Και αυτό ΔΕΝ είναι σημάδι αδυναμίας.

Μπορείς να επιλέξεις το προς τα ΠΟΥ θα στρέψεις αυτήν την ενέργεια, αυτόν τον “συναισθηματικό ατμό”.

Έτσι μπορείς να τον μετατρέψεις σε κάτι βαθύτερο και ισχυρότερο – σε φόβο, σε άγχος, σε επιθετικότητα, σε οργή, σε κουράγιο, σε αυτοπεποίθηση, σε αποφασιστικότητα, ή σε ενθουσιασμό. 

Και το ΠΟΥ θα στρέψεις αυτόν τον “συναισθ. ατμό”, το επιλέγεις με το προς τα πού θα επιλέξεις να εστιάσεις.

Αν νομίζεις ότι δεν επιλέγεις, τότε επιλέγεις ασυνείδητα, και καλό θα ήταν να φανταστείς τον εαυτό σου σε μία ανάλογη περίσταση να επιλέγει αυτό που θες, και να καταφέρνει αυτή τη “μετάλλαξη” του συναισθήματος.

Έτσι, την επόμενη φορά θα σου είναι πιο εύκολο να επιλέξεις συνειδητά.

Δεύτερο ΑΝΤΙΔΟΤΟ του Φόβου

Ξεκίνα να παίρνεις βαθιές, μακρές, ρυθμικές ανάσες άνω των 10 δευτερολέπτων συνολικά για να ξαναθέσεις σε σωστή λειτουργία τον εγκέφαλο, και επανεξέτασε για ποιο πράγμα αισθάνεσαι φόβο. 

Τι πρέπει να κάνεις για να προετοιμάσεις τον εαυτό σου νοητικά; 

Τι χρειάζεται να κάνεις για να το αντιμετωπίσεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο;

Αν δεν υπάρχει τίποτα που να μπορείς να κάνεις, τότε χρησιμοποίησε το Μεγαλύτερο αντίδοτο του φόβου: 

~Το μεγαλύτερο αντίδοτο του φόβου είναι η ανθρώπινη Πίστη.~

Κάνε ερωτήσεις που θα σε βγάλουν από το σκοτάδι πχ “Τι και αν όλα αυτά που φοβάμαι είναι ψεύτικα;” ή “Τι και αν όλα πήγαιναν αρκετά καλά;”

Και επέμεινε σε αυτές τις ερωτήσεις.

Παίξε με αυτές τις ιδέες. Ξανά και ξανά.

Εξάσκησε τη φαντασία σου στα Θετικά. 

Όλο και περισσότερο.

Αυτό είναι η Πίστη.

~Πίστη είναι το να χρησιμοποιείς θετικά τη δημιουργική σου φαντασία.~

Μπορεί και να μην είναι αλήθεια τις περισσότερες φορές.

Όμως ούτε τα περισσότερα απ’τα σενάρια που φοβόμαστε δεν είναι αληθινά, συνήθως.

Οπότε γιατί να εστιάζεις στα “φανταστικά” που σε αποδυναμώνουν, για τα οποία δε μπορείς να κάνεις κάτι και σε χαλάνε στο παρόν;

Αναζήτησε στο παρελθόν σου καταστάσεις που κατάφερες να ανταπεξέλθεις σε δυσχέρειες ίδιες ή και πολύ μεγαλύτερες. Και πώς το έκανες. Πώς ένοιωθες.

Θυμήσου ότι ήδη έχεις περάσει αυτά τα συναισθήματα και κατάφερες να τα ξεπεράσεις.

Επίλογος: Εξασκήσου και Εξερεύνα

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης. Μην παίρνεις 100% σωστά τα παραπάνω, και μην τολμήσεις να επαναπαυτείς σε αυτά. Εξερεύνησε τον εαυτό σου.

Και μην περιμένεις ποτέ αυτά τα “αρνητικά” συναισθήματα να εξαλειφθούν πλήρως, καθώς πάντα θα αδειάζει κάποιο “ντεπόζιτό μας” ή θα σκοντάφτουμε και θα βγαίνουμε εκτός του δρόμου μας.

Αυτά τα συναισθήματα/σήματα θα είναι εκεί για να μας το υπενθυμίζουν, και να μας καθοδηγούν.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά:

Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;

Μέσος χρόνος ανάγνωσης: ~5 λεπτά.

Πολλοί με ρωτούν γιατί το κάνω πολλές φορές αυτό στον εαυτό μου. Γιατί μου αρέσει να τον πιέζω. Γιατί επιδιώκω ακόμη περισσότερη πίεση;

Μοιάζει παράλογο και αυτοκαταστροφικό, έτσι; Ίσως να λέγαμε ότι σαμποτάρω τον εαυτό μου;

Και όμως, το κάνω, γιατί πιστεύω βαθύτατα στο ότι “η πίεση δημιουργεί τα Διαμάντια“.

Η πίεση είναι ΚΑΛΟ πράγμα. Ναι, σωστά διάβασες.

Πιστεύω ότι η πίεση και το στρες, είναι κάτι το πολύ θετικό, για εκείνον όμως που ξέρει πώς να τη διοχετεύσει και πώς να τη διαχειριστεί.

Ζούμε σε έναν κόσμο που θεωρεί την πίεση σαν κάτι το διαβολικό, σαν κάτι το οποίο θα πρέπει να αποφεύγουμε πάση θυσία, και όσοι το έχουν, θα πρέπει να το αποβάλλουν πλήρως. Θεωρούμε πως η πίεση είναι η πηγή του κακού, τόσων ασθενειών, σωματικών και ψυχικών, τόσης μιζέριας, κατάθλιψης και προβλημάτων του κόσμου.

Όμως ο κόσμος δεν έχει καταλάβει ότι η πίεση δεν είναι η αιτία. Η πίεση πάντα υπήρχε και πάντα θα υπάρχει στις ζωές όλων μας και κάθε όντος σε αυτόν τον πλανήτη, ζωντανού ή μη.

Όμως κάτω από αυτές τις καταστάσεις τεραστίων πιέσεων είναι πάντα που στη συνέχεια ξεπηδούν οι καλύτερες σχέσεις και φιλίες ζωής, οι μεγαλύτερες αλλαγές πορείας και οι μεγαλύτερες πηγές προσφοράς στην ανθρωπότητα.

Γιατί στον αντίποδα, κάποιος που δεν έχει καθόλου πίεση να κάνει το οτιδήποτε, μπορεί να θεωρούμε ότι είναι καλύτερο, αλλά κατά βάση, δεν κάνει ποτέ τίποτα. Τα παίρνει όλα στο χαλαρό, και εν τέλει δεν κινητοποιείται, αφήνοντας μια τεράστια δύναμη να φύγει μέσα από τα χέρια του, άθελά του.

Ο κόσμος δε βλέπει ότι η πίεση έχει μία πολύ θετική όψη: αυτή της εργατικότητας, της αποτελεσματικότητας, της κινητοποίησης να αλλάξουμε πράγματα και καταστάσεις και να μετακινήσουμε βουνά.

Όλοι οι πολιτισμοί, και όλοι οι άνθρωποι, για να εξελιχθούν σε κάτι ανώτερο, πρέπει και έπρεπε να περάσουν πρώτα από πολύ πιεστικές καταστάσεις που κόντεψαν να τους αφανίσουν.

Κανείς δεν φτιάχνει τη ζωή του απ’τη μία μέρα στην άλλη, όπως τη θέλει, χωρίς να υπάρχει κάποιο ερέθισμα που να τον κινητοποιήσει. Και συνήθως αυτό το ερέθισμα είναι ο πόνος και η πίεση.

Αν δεν είναι η πίεση το πρόβλημα, τότε ποιο είναι;

Το πρόβλημα, το “σαμποτάζ” εδώ, έγκειται στο ότι δεν αφήνουμε χρόνο για ξεκούραση και χαλάρωση μεταξύ των διαστημάτων της πίεσης!

Ο κόσμος δεν έχει μάθει να χαλαρώνει και να ξεκουράζεται.

Και όταν ο κόσμος λέει πως ξεκουράζεται, οι περισσότεροι εννοούν πως κάνουν κάτι για να ξεχάσουν τα προβλήματά τους.

Όχι μόνο δεν κάνουν πράγματα που τους ξεκουράζουν, αλλά αντιθέτως τους βάζουν παραπάνω πίεση. Πώς ξεκουράζεσαι βλέποντας ειδήσεις στην τηλεόραση;;!

Πες ότι γυμνάζεις έναν μυ, τον δικέφαλο. Αυτός, όσο τον εξασκείς, αδειάζουν οι αποθήκες ενέργειάς του, και καταστρέφεται σιγά σιγά.

Είναι μετά από την άσκηση, στην περίοδο της ανάπαυσης που αναδιοργανώνεται, ξαναγεμίζει ενέργεια, και αυξάνει σε δύναμη και αντοχή.

Ο περισσότερος κόσμος όμως, για να ξεκουραστεί, αισθάνεται πως “πρέπει να κάνει κάτι”, γιατί αλλιώς, απλά χάνει τον χρόνο του, δεν είναι παραγωγικός!

Υπάρχουν δύο λεξούλες που μπορούν να περιγράψουν τι συμβαίνει. Η ελληνική γλώσσα είναι τόσο ωραία. Διασκέδαση και Αναψυχή. Πολλοί τις έχουν με την ίδια σημασία στο μυαλό τους. Δες όμως τη διαφορά τους άμα τις αναλύσεις:

Δια-σκέδαση και Ανα-ψυχή.

Η διασκέδαση είναι αυτή που θα σκεδάσει – θα διαχύσει – θα πετάξει προς όλες τις κατευθύνσεις την προσοχή σου, και όση ενέργεια σου έμεινε. Είναι αυτό που θα σε κάνει απλά να ξεχαστείς.

Η αναψυχή είναι αυτή που θα ανα-νεώσει την ψυχή σου, που θα την ανατείνει, που θα την αναπτύξει.

Από τη λέξη και μόνο μπορείς να δεις τι σε ξεκουράζει πραγματικά όταν είσαι κουρασμένος, και τι προϋποθέτει ότι έχεις ήδη περίσσεια ενέργειας. Και διασκεδάζοντας περνάς καλά, και προφανώς είναι και αυτό απαραίτητο για μια ισορροπημένη ζωή.

Όχι όμως όταν είσαι ήδη κουρασμένος. Όχι όταν έχεις ήδη πολύ πίεση πάνω σου. Ίσα ίσα, διασκεδάζεις (εξ’ορισμού) πολύ περισσότερο όταν έχεις ήδη ενέργεια.

Αυτά δεν είναι μια κατάσταση άσπρου – μαύρου. Για παράδειγμα δεν είναι κάθε κοινωνική μας αλληλεπίδραση, ή διασκέδαση ή αναψυχή. Κυμαίνεται σε ένα μεγάλο φάσμα.

Υπάρχουν άνθρωποι και καταστάσεις που σου απομιζούν ενέργεια, και στη συνέχεια σε αφήνουν άδειο χωρίς να το καταλάβεις – και εσύ ακόμη να θεωρείς ότι περνάς καλά, αλλά κάτι να σου φταίει…

Και υπάρχουν άνθρωποι και καταστάσεις που τείνουν να σου δίνουν περισσότερη ενέργεια, να σε γεμίζουν.

Δεν μιλάω για “new agey stuff” τώρα, και για ενέργειες του σύμπαντος, the Force κλπ.

Μιλάω για κάτι που είμαι σίγουρος ότι όλοι μας το’χουμε βιώσει: με κάποια άτομα όποτε συναναστρεφόμαστε να αδειάζουμε σιγά σιγά, και να κλείνει ο εγκέφαλός μας, και να μην μπορούμε να σκεφτούμε καθαρά, ή να μην μπορούμε να διατυπώσουμε ακόμα και την απλούστερη σκέψη μας.

Και αντιθέτως, με κάποιους άλλους έχει τύχει να αισθανόμαστε μια κατάσταση διαύγειας, που ο εγκέφαλος αρχίζει και παίρνει πολύ πιο γρήγορες στροφές, και να μας κάνει εφικτό να διατυπώσουμε ακόμα και τις πιο δύσκολες έννοιες.

Το ίδιο συμβαίνει και με διάφορες δραστηριότητες, με το διάβασμα διαφόρων βιβλίων, με διαφορετικές ταινίες, σειρές, ασχολίες, χόμπι κλπ.

Συμπερασματικά

Από τα παραπάνω, θέλω να καταλήξω στο εξής:

Η πίεση είναι κάτι το ΠΟΛΥ ΘΕΤΙΚΟ και θα πρέπει να την επιδιώκουν, μάλιστα, αλλά μόνο αυτοί που:

(1) ξέρουν πώς να τη διοχετεύσουν – έχουν στόχους, όνειρα και δημιουργούν – και

(2) ξέρουν πώς να αποτραβιούνται και να ξεκουράζονται, εναλλάσσοντας τις περιόδους ισχυρής έντασης με περιόδους βαθειάς χαλάρωσης.

Αυτό που θέλω να σε παρακινήσω να κάνεις, είναι να εξετάσεις τον εαυτό σου.

Να κατανοήσεις ότι δεν έχει να κάνει με το στρες πολλές φορές που δεν αποδίδεις, αλλά με το ότι δεν έχεις επιτρέψει στον εαυτό σου να κάνει ένα διάλειμμα, ώστε να ξαναμπεί με δύναμη.

Διαβάζοντας βιβλία όπως το Power of Full Engagement του Tony Schwartz, κατανοείς πώς ο άνθρωπος είναι σαν μια Lamborghini: δεν μπορείς να την τρέχεις συνέχεια με 300… Κάποια στιγμή θα κλατάρει.

Λειτουργείς καλύτερα σε κύκλους, σαν τους σπρίντερς.

Τρέχεις, αποδίδεις, είσαι παραγωγικός και στη συνέχεια επιστρέφεις στο κουκούλι σου, δυναμώνεις, αναδιοργανώνεσαι, ανασυντάσσεις τις δυνάμεις σου. Επανάληψη. Επανάληψη.

Αναλογίσου πότε ήταν η τελευταία φορά που ήσουν πραγματικά ξεκούραστος, και τι έκανες τότε;

Από όσα έχεις ζήσει μέχρι τώρα, τι ήταν για σένα διασκέδαση, και τι αναψυχή; (Κριτήριο είναι το κατά πόσον μετά ένιωθες ακόμη περισσότερη ενέργεια ή όχι.)

Ποιοι άνθρωποι στη ζωή σου σε γεμίζουν ενέργεια όταν συναναστρέφεσαι μαζί τους, και ποιοι μπορούν να χαρακτηριστούν “Βαμπίρ” για σένα;

Δεν έχει να κάνει με αυτούς, έχει απλά να κάνει με το ότι “δεν συντονίζεστε” σε αυτή τη φάση. Μπορεί ένα άτομο που τώρα αισθάνεσαι να σε αδειάζει, μεθαύριο να αισθάνεσαι ότι σε γεμίζει, και αντίθετα.

Οπότε, απέφυγε καλύτερα τις “ταμπέλες μακράς διαρκείας”, και απλά έχει την επίγνωση να βλέπεις μέσα σου τι συμβαίνει ανά πάσα στιγμή, γιατί τα πάντα αλλάζουν.

Κάνε μια λίστα με τι σε γεμίζει και τι σε αδειάζει, και πειραματίσου. Επισκέψου την και ανανέωσέ την καθημερινά ή έστω εβδομαδιαία.

Φρόντισε κάθε μέρα να έχεις έστω και κάποιες λίγες ώρες που να απαγορεύεται η δουλειά, και μία ή δύο μέρες την εβδομάδα που επίσης απαγορεύεται η δουλειά. Ίσως και τρεις.

Και εκείνες τις 2-3 μέρες κάνε μόνο πράγματα που σε ψυχαγωγούν – εξασκούν την ψυχή σου. Πήγαινε σινεμά. Κάτσε διάβασε. Βάλε ήρεμη μουσικούλα. Κάτσε γράψε τους προβληματισμούς σου, τα όνειρά σου, τις σκέψεις σου – άδειασε το μυαλό σου. Πήγαινε για μασάζ. Γίνε τουρίστας στην πόλη σου (thanks, TripAdvisor και FourSquare). Κανόνισε βραδιά φαγητού.

Οι άλλοι θα λένε “κοίτα τον τον τεμπέλη, δουλεύει μόνο όποτε θέλει, συνέχεια ξεκουράζεται και “χαλαρώνει”, και εμείς δουλεύουμε και τρέχουμε σαν τρελοί…” (το ξέρω γιατί για μένα συνέχεια τα λέγαν αυτά…)

Και εσύ θα μπορείς να απαντήσεις χαλαρός (αν θες να απαντήσεις) “είμαι σαν τους επαγγελματίες αθλητές. Μετά από κάθε αγώνα, ξεκουράζομαι, γιατί τώρα είναι που αναπτύσσομαι και γίνομαι πιο ικανός“.

Γιατί όταν θα επιστρέφεις στη δουλειά θα είσαι ικανός να παράγεις τα διπλάσια από το εάν ήσουν κουρασμένος, θα έχεις περισσότερη ενέργεια, θα μπορείς να εμψυχώσεις περισσότερο κόσμο, να κλείσεις περισσότερες πωλήσεις, και να έχεις περισσότερες φρέσκες ιδέες που θα πάνε ακόμα πιο μπροστά τη δουλειά σου και τη ζωή σου.

Και πάνω απ’όλα, θα το ευχαριστιέσαι, γιατί θα έχεις ξαναβρεί το χαμόγελό σου.

“Μπορώ να κάνω τη δουλειά ενός έτους σε 9 μήνες, αλλά όχι σε 12.”
~ J.P. Morgan ~

“Η δουλειά πάντα θα επεκτείνεται ώστε να γεμίσει τον χρόνο που της δίνουμε για την εκπλήρωσή της”
~ Νόμος του Parkinson ~

Μήπως σαμποτάρεις τον εαυτό σου χωρίς να το καταλάβεις;

Μέσος χρόνος ανάγνωσης: ~10 λεπτά.

Συνεχίζουμε απ’το προηγούμενο άρθρο που είχα γράψει σχετικά με το “αυτο-σαμποτάρισμα”: “Ο άγνωστος πόλεμος μέσα μας

Αρχικά, για να μπορέσεις να ξεχωρίσεις αν σαμποτάρεις τον εαυτό σου ή όχι, θα πρέπει να κατανοήσεις κάποια πράγματα πολύ βασικά, και ακριβώς στη ρίζα αυτού του θέματος.

Τι σημαίνει Υπευθυνότητα, ποιος είναι υπεύθυνος για το πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, όλα μας τα προβλήματα, επιτυχίες, τυχερά και ευκαιρίες.

Υπευθυνότητα και Νόμος Αιτίου – Αποτελέσματος

Πιστεύω ακράδαντα στην ΠΛΗΡΗ ευθύνη του καθενός μας για τον κάθε τομέα της ζωής του, σύμφωνα με τον νόμο του αιτίου και του αποτελέσματος – εμείς και οι επιλογές μας είμαστε που έχουμε φέρει τον κάθε τομέα της ζωής μας εκεί που είναι, είτε το έχουμε καταλάβει είτε όχι. Δεν πιστεύω στην τύχη. Η τύχη μπορεί να σου φέρει ένα τζόκερ. Το τι θα το κάνεις αυτό όμως και πώς θα είσαι μετά από έναν χρόνο, δεν έχει να κάνει με τύχη. Οι σχέσεις μας, τα οικονομικά μας, τα πάντα στη ζωή μας, είναι έτσι όπως είναι γιατί εμείς τα κάναμε έτσι. Γιατί για κάθε αποτέλεσμα υπάρχει από πίσω και ένα αίτιο.

Εδώ κρύβεται ένα μυστικό. Βλέπεις, στον οποιοδήποτε τομέα της ζωής μας, εάν τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως τα θέλουμε, τότε κάτι πάει λάθος με τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Γιατί ο τρόπος που σκεφτόμαστε καθοδηγεί τις πράξεις μας, και αυτές στη συνέχεια μας φέρνουν τα αποτελέσματα. Τις περισσότερες φορές, ο χάρτης που έχουμε για την πραγματικότητα έχει πολλές ανακρίβειες και λάθη, και αυτό είναι το πρόβλημα. Ο χάρτης δεν είναι η πραγματικότητα. (βλέπε προηγούμενο άρθρο εδώ)

Επομένως, εάν τα πράγματα ΔΕΝ είναι έτσι όπως τα θέλουμε τότε θα πρέπει να αναζητήσουμε το ΠΟΥ κάνουμε λάθος, τι πιστεύουμε που δεν ισχύει, και γενικά να αρχίσουμε να αμφισβητούμε διάφορες πεποιθήσεις που μας αποδυναμώνουν, βρίσκοντας ενδυναμωτικές εναλλακτικές.

(Πχ: Δεν έχω χρόνο = αποδυναμωτική πεποίθηση = λανθασμένη πεποίθηση –> Ο χρόνος μου είναι πάντα αρκετός για αυτά που είναι πιο σημαντικά για μένα, και ακόμα και να μην υπάρχει, θα τον βρω = ενδυναμωτική πεποίθηση = σωστή πεποίθηση).

Πολλοί άνθρωποι πάνω στον πλανήτη αυτή τη στιγμή ζουν τα όνειρά τους, καταφέρνουν τους στόχους τους, και ίσως και να έχουν καταφέρει πολλά απ’αυτά που θα ήθελες και εσύ να καταφέρεις :)

Το μέλλον και το παρελθόν, ο “Παράδεισος” και η “Κόλαση”, βρίσκονται ήδη πάνω στη Γη, απλά είναι ανίσως κατανεμημένα.

Η διαφορά αυτών που ζουν τα όνειρά τους και την ζωή που πάντα ήθελαν, με εσένα ποια είναι;

Ότι αυτοί, στον συγκεκριμένο τομέα, έχουν μια νοοτροπία που λειτουργεί σε τέλεια αρμονία με την πραγματικότητα, τη φύση των πραγμάτων, και με τα αποτελέσματα που θέλουν.

Αυτός που σε εμποδίζει να καταφέρεις εν τέλει όλα όσα θες, όλα για τα οποία αγωνίζεσαι να πετύχεις, όλα όσα ήθελες από μικρό παιδί και όσα όνειρα μπορεί να έχεις, είναι ο Σαμποτέρ σου.

Σε σαμποτάρει στη ζωή σου, στις σχέσεις σου, στη δουλειά σου, και στο να μην ξεκινήσεις πολλά που θα ήθελες να κάνεις. Μπορεί μάλιστα να σε βάλει να κάνεις ακριβώς τα αντίθετα απ’αυτά που θες, χωρίς να τον καταλάβεις καν.

Είναι αυτός που συνεχίζει και λέει συνεχώς την ίδια ιστορία: “γιατί αυτό δεν μπορεί να γίνει” ή “γιατί αυτό θα αποτύχει”, ή “γιατί δεν έχω χρόνο”, “λείπει το ένα”, “λείπει το άλλο”, “αυτό και εκείνο φταίνε που είναι ακόμα τα πράγματα έτσι”, κ.ο.κ.

Άλλοι τα ρίχνουν στην “τύχη”. Άλλοι μεμψιμοιρούν ότι έτσι γεννήθηκαν και έτσι είναι από μικροί, και δεν μπορούν να κάνουν κάτι. Άλλοι κατηγορούν την κοινωνία, ή το σύστημα, ή τους γονείς τους, ή το πώς μεγάλωσαν. Στον ένα φταίει το ένα, στον άλλον το άλλο. Το θέμα όμως είναι ότι όπως και να’χει, δεν έχουν αυτά που θέλουν στη ζωή τους. Ενώ άλλοι ζουν ήδη το όνειρο.

“Οι άνθρωποι πάντα κατηγορούν τις συγκυρίες για αυτό που είναι. Εγώ δεν πιστεύω στις συγκυρίες. Οι άνθρωποι που προχωρούν σε αυτόν τον κόσμο είναι αυτοί που αναζητούν τις συνθήκες που επιθυμούν, κι αν δεν μπορούν να τις βρουν, τις δημιουργούν οι ίδιοι.”
~ George Bernard Shaw

Το θέμα είναι να αρχίσουμε να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας. Ό,τι και να φταίει, χωρις να αναλάβουμε την ευθύνη της παρούσας κατάστασής μας, απαρνούμαστε τον βασιλικό θρόνο της εξουσίας της ζωής μας, και τον παραδίδουμε αμαχητί στο εξωτερικό περιβάλλον: ανθρώπους, γεγονότα και καταστάσεις. Έτσι, συμπεριφερόμαστε σαν 5άχρονα που περιμένουν τη μανούλα τους να τα ταΐσει και γκρινιάζουν, και την κατηγορούν που καθυστερεί, αντί να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας και να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε με αυτά που έχουμε.

“Αν δεν κυνηγήσεις αυτό που θες, ποτέ δεν θα το’χεις. Αν δεν ρωτήσεις, η απάντηση θα είναι πάντα όχι. Αν δεν κινείσαι, είσαι πάντα στην ίδια θέση.” ~Nora Roberts

Όλοι οι επιτυχημένοι άνθρωποι στον κόσμο είχαν, έχουν, και θα έχουν το εξής κοινό: απο κάποιο σημείο και πέρα, αποφασίζουν να αναλάβουν την ΠΛΗΡΗ ευθύνη της ζωής τους, για τις επιλογές τους και τις ενέργειές τους, χωρίς δικαιολογίες, άλλοθι και κατηγόριες. Ούτως ή άλλως η οικονομία ίδια είναι για όλους, όλοι 24 ώρες έχουμε μέσα στην ημέρα μας, και πολλές συνθήκες είναι κοινές. Ίσως να αλλάζει λίγο η αφετηρία μας, αλλά αυτό δεν καθορίζει και την πορεία μας. Αυτό που αλλάζει είναι η αντίληψη και οι πράξεις μας.

Είναι ώρα λοιπόν να αρχίσουμε να ξεχωρίζουμε τα λόγια και τις πράξεις του Σαμποτέρ μας, ώστε τουλάχιστον να αντιληφθούμε ποια είναι αντίδραση φόβου – η ψευδαίσθηση του ορίου – , και ποιο είναι πραγματικό όριο. Γιατί

Με καλύτερη επίγνωση, μπορείς να κάνεις καλύτερες επιλογές. Και με καλύτερες επιλογές, θα πάρεις καλύτερα αποτελέσματα.

Ποια είναι τα Σημάδια να καταλάβεις τον Σαμποτέρ;

Πώς μπορείς να ξέρεις ότι σαμποτάρεις τον εαυτό σου; Ποια είναι τα σημάδια που θα μπορούσες να αναγνωρίσεις, και να πεις, “Οπ! ο σαμποτέρ παίζει τώρα!”;

Κατ’αρχάς, γιατί θες να τα ξέρεις αυτά τα σημάδια;

Για να μπορείς να αντιληφθείς πότε έχεις πλησιάσει στα νοητά όριά σου. Στα όριά σου είναι που θα φωνάζει όλο και πιο δυνατά ο σαμποτέρ. Θα προσπαθεί όλο και πιο σκληρά να σε αποτρέψει, θα σου εμφανίζει όλο και περισσότερη αντίσταση και εμπόδια (συνήθως νοητά και ψευδή).

Αυτή η συνειδητότητα, δεν πρόκειται να εξαφανίσει τελείως τον φόβο. Θα σου δώσει όμως να καταλάβεις ότι είναι μια ψευδαίσθηση, ένα παιχνίδι του μυαλού που σου παίζει ο σαμποτέρ. Αυτό και μόνο είναι ικανό να σου δώσει το θάρρος να το αντιμετωπίσεις και να περάσεις από μέσα του, κατανοώντας ότι όσο τρομαχτικό και να’ναι, είναι ψεύτικο.

Θυμάμαι για παράδειγμα όταν έγραφα το βιβλίο μου για να το ανεβάσω αρχικά εδώ δωρεάν στο NSM. Όσο πιο κοντά έφτανα στο τέλος, τόσο περισσότερο φώναζε ο σαμποτέρ. Τόσο περισσότερες δικαιολογίες άκουγα το μυαλό μου να σκαρφίζεται. Τόσο περισσότερες δυσκολίες “τύχαινε” να μου εμφανίζονται. Όλο και περισσότερα πράγματα έλεγα ότι πρέπει να κάνω. Ήμουν σε πόλεμο και δεν το ήξερα.

Μετά από όλο αυτό το τελευταίο διάστημα και όλα αυτά που έμαθα, μπορώ να σου πω με σιγουριά, ότι ο σαμποτέρ σου παίζει παιχνίδια μαζί σου όταν:

1) Περιμένεις την τελειότητα για να κάνεις την κίνηση που θα αλλάξει το παιχνίδι.

Η ιδέα για το βιβλίο στο Amazon, υπήρχε 8 μήνες προτού το δημοσιεύσω. Όλο έλεγα θα το κάνω, όλο θα το κάνω, και θα το κάνω, αλλά συνεχώς έλεγα πως θέλει λίγη παραπάνω βελτίωση, λίγη παραπάνω διόρθωση, λίγο απ’αυτό, λίγο απ’τ’άλλο…. Ενώ απλά θα μπορούσα εν τέλει να το βγάλω έτσι όπως είναι – με τις ατέλειές του – και να το διορθώσω στην πορεία. Πράγμα που και εν τέλει έκανα απ’τη στιγμή που κατάλαβα το παιχνιδάκι του σαμποτέρ…

Πόσες φορές έχουμε μια ιδέα, που εάν την πραγματοποιήσουμε, ξέρουμε ότι θα αλλάξει η ζωή μας – ή κάποια πτυχή της – σε μεγάλο βαθμό; Και όμως το καθυστερούμε γιατί περιμένουμε να “τα φτιάξουμε όλα τέλεια” πρώτα; Και αυτή η τελειομανία γίνεται παιχνιδάκι του σαμποτέρ, που όλο και σε καθυστερεί, και εν τέλει το αφήνεις έτσι στο τέλος και δεν το κάνεις καν…

Ο ίδιος είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι δεν γυμνάζονται – περιμένουν την τελειότητα: να έχουν γυμναστή, να έχουν πρόγραμμα, να έχουν όρεξη, να είναι ξεκούραστοι, να έχουν ένα τρίωρο ελέυθερο, να έχουν το φαγητό έτοιμο για μετά, να έχουν παρέα, τα φεγγάρια να είναι ευθυγραμμισμένα και οι γάτες να νιαουρίζουν όλες μαζί. Το θέμα είναι ότι ποτέ δεν θα υπάρχει τελειότητα. Και εάν τύχει, τότε αυτό θα είναι εξαιρετικά λίγες φορές.

Εάν περιμένεις αυτές τις λίγες φορές, τότε να ξέρεις ότι και αυτά που θα κάνεις, και τα αποτελέσματά σου επίσης θα είναι εξαιρετικά λίγα.

Οι περισσότερες επιχειρήσεις περιμένουν μέχρι το νέο τους προϊόν να είναι τέλειο και έτοιμο, και μόνο τότε θα το παρουσιάσουν. Οι ηγετικές εταιρίες όμως, είναι αρχηγοί του να βγάζουν κάτι σε “πρωτότυπο”, σε “μπέτα έκδοση ή δοκιμαστική έκδοση”, και μέσα από την τριβή με τον πελάτη, μέσα από τα παράπονα, αυτά που τους αρέσουν, τις αλλαγές που θέλουν κλπ, το τροποποιούν και στη συνέχεια το κυκλοφορούν κανονικά.

Οι περισσότεροι όμως φοβούνται να παρουσιάσουν κάτι σε μη τελειωμένη έκδοση. Και αυτό είναι παιχνιδάκι του σαμποτέρ τους, γιατί -φοβάται-. Φοβάται “τι θα πει ο κόσμος”. Φοβάται μην χάσει την αγάπη και την εύνοια του κόσμου. Και αυτό είναι το τραγικό τους λάθος που δεν τους επιτρέπει να γίνουν από τις καλύτερες επιχειρήσεις στον κόσμο.

2) Είσαι απασχολημένος κυνηγώντας την ουρά σου, αντί να επιτυγχάνεις Αποτελέσματα.

Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να κάνει πράγματα που φαίνονται σημαντικά εκείνη τη στιγμή, αλλά ξέρεις ότι ΔΕΝ είναι τα πιο σημαντικά που θα έπρεπε να κάνεις…; Ποια είναι τα πράγματα που ΞΕΡΕΙΣ ότι σε 5 ή σε 10 χρόνια δεν θα έχουν καμία σημασία;

Τι εάν όλη αυτή η τρεχάλα, το να είσαι συνέχεια φαινομενικά απασχολημένος με κάτι “σημαντικό” (εκείνη τη στιγμή), δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια μορφή αντίδρασης φόβου, ώστε να αναβάλλεις αυτό που ξέρεις μέσα σου ότι έχει πραγματική σημασία;

Τι εάν το να προσπαθείς να γίνεις καλός σε 500 πράγματα, είναι από φόβο να μην αποτύχεις σε 1, και για να έχεις τη δικαιολογία ότι “δεν είχα αρκετό χρόνο” ή “κάνω και άλλα πράγματα όμως” ή “δεν προσπαθούσα πραγματικά, δεν τα έβαλα όλα”; Το έχω σκεφτεί πολλές φορές για τον εαυτό μου αυτό, και σίγουρα αυτό είναι ένα από τα αδύναμα σημεία που διορθώνω στην πορεία, μέσα από αποτυχίες και πειραματισμούς.

 “Οι περισσότεροι άνθρωποι αποτυγχάνουν στη ζωή γιατί γίνονται καλοί σε ασήμαντα πράγματα”Anthony Robbins

“Τίποτα δεν είναι τόσο άχρηστο, όσο το να κάνεις αποτελεσματικά αυτό το οποίο δεν θα έπρεπε να κάνεις καθόλου.”
~ Peter Drucker, ο άνθρωπος που εφηύρε το σύγχρονο management.

3) Εσύ ο ίδιος ρίχνεις το ηθικό της ομάδας σου.

Μία από τις συχνότερες δικαιολογίες που ακούω από τον κόσμο, ακόμα και υψηλά ιστάμενα στελέχη, διευθυντές και αξιωματικούς, στο γιατί δεν είναι η ζωή τους / η επιχείρησή τους / η οργάνωσή τους / η ομάδα τους,  στο σημείο που θέλουν πιο κοντά στους στόχους τους, είναι ότι δεν έχουν τα κατάλληλα άτομα γύρω τους. Δεν έχουν την κατάλληλη ομάδα. Η ομάδα τους δεν τους υποστηρίζει. Η ομάδα τους δεν υποστηρίζει τους στόχους τους. Η ομάδα τους δεν τους βοηθάει, και συνεχώς τους χαντακώνει και τους ρίχνει την ψυχολογία.

Στη συνέχεια όμως, παρακολουθούμε αυτά τα ίδια άτομα (που ο φλοιός του εγκεφάλου τους, ο νεο-φλοιός, ο ανώτερος, ανθρώπινος εγκέφαλος λέει και πιστεύει αυτά τα πράγματα). Και αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο σαμποτέρ τους κάνει τα ίδια ακριβώς για τα οποία γκρινιάζουν. Καταρρακώνει την ομάδα τους και της ρίχνει το ηθικό αντί να της το ανεβάζει. Αγνοεί την ομάδα αντί να εμπνέει, και να δημιουργεί πραγματικές σχέσεις με τον καθένα ξεχωριστά. Ξέρω ότι προσωπικά έχω υπάρξει θύμα του συγκεκριμένου πολλές φορές.

Όλοι ξέρουν ότι ο ρόλος ενός ηγέτη (όχι του “μάνατζερ”) μιας ομάδας είναι να θέτει ένα όραμα πολύ μεγαλύτερο του ανθρώπου, και να εμψυχώνει τον κόσμο του. Να εμπνέει τον κόσμο και να του εμφυσά ενέργεια και όρεξη για την επίτευξη αυτού του οράματος. Να αφήνει τον κόσμο και τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά, καλύτερο απ’ότι τον βρήκε, δίνοντας νόημα στην ύπαρξή του.

Αν αυτό όμως είναι απλή, κοινή λογική, τότε γιατί τόσοι λίγοι άνθρωποι το κάνουν αυτό; Γιατί τόσοι λίγοι άνθρωποι προσπαθούν να ανεβάσουν το ηθικό των γύρω τους και οι περισσότεροι το μόνο που κάνουν είναι να γκρινιάζουν και να γίνονται μέρος του προβλήματος αντί μέρος της λύσης;

“Δεν υπάρχει πλέον ουδετερότητα στον κόσμο. Είτε πρέπει να είσαι μέρος της λύσης, είτε θα είσαι μέρος του προβλήματος.”Eldridge Cleaver

4) Λες δικαιολογίες που εν τέλει πιστεύεις ότι είναι πραγματικές.

Σκεφτόμαστε συνειδητά, κυρίως μέσω των λέξεων. Και έχει αποδειχτεί πολλές φορές ότι οι λέξεις που χρησιμοποιούμε επηρεάζουν το πώς αισθανόμαστε, τι πιστεύουμε και πώς βλέπουμε μια κατάσταση.

Είναι η αρχή ή το τέλος; Αυτός ο τσακωμός χτες, ήταν η αρχή του τέλους μιας σχέσης, ή η αρχή κάτι νέου και πιο όμορφου και ειλικρινούς; Είναι η κρίση που βιώνει η Ελλάδα αυτή τη στιγμή μια τιμωρία για τις λάθος επιλογές και δράσεις των Ελλήνων πολιτών; Ή μήπως το αποτέλεσμα του μουχλιασμένου πολιτικο-νομικο-τραπεζικού συστήματος της Ελλάδας; Ή μήπως σαν τους πόνους (ωδίνες) μιας εγκυμοσύνης, απαραίτητη για τον τοκετό μιας νέας ζωής;

Το πώς χρησιμοποιούμε τις λέξεις σίγουρα επηρεάζει το τι πιστεύουμε και το πώς αισθανόμαστε, και το έχω αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα. Όπως επίσης, το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί κάποιος θα καθορίσει τον πλούτο ή την πενία της ζωής του.

Το θέμα όμως με τα λόγια και τις προτάσεις, είναι ότι όσο περισσότερο τα προφέρουμε, τόσο περισσότερο τα πιστεύουμε. Πες μια δικαιολογία πολλές φορές, και θα αρχίσεις να την πιστεύεις. Πες ένα ψέμα πολλές φορές, και θα αρχίσεις να το πιστεύεις.

Το να εστιάζουμε συνεχώς στο γιατί ΔΕΝ μπορούμε να κάνουμε κάτι, κάθε άλλο παρά μας διευκολύνει. Κάθε φορά που επαναλαμβάνουμε γιατί είμαστε ανίκανοι για το χ ή το ψ, ενισχύουμε αυτούς τους λόγους, και διαιωνίζουμε αυτή την κατάσταση της ανικανότητας. Κάθε φορά που γκρινιάζουμε γιατί “κάτι” είναι στραβό, δίνουμε μέρος της ελευθερίας και του ελέγχου μας σε αυτό το “κάτι”.

Η πρότασή μου είναι να κοιτάξεις λίγο προσεκτικότερα αυτά που λες, και κατά πόσο σε ενισχύουν και σε βοηθούν στο δρόμο σου, ή όχι. Τι ιστορίες επαναλαμβάνεις; Τι ρητά λες; Τι λέξεις χρησιμοποιείς; Τι χαρακτηρισμούς συνηθίζεις να λες; Εάν σε ενισχύουν, συνέχισε να τα λες. Εάν όχι, τότε μάλλον ήρθε η ώρα να επιλέξεις διαφορετικούς τρόπους/ιστορίες/λόγους/λέξεις/χαρακτηρισμούς.

5) Πολυ-σκέφτεσαι και υπερ-αναλύεις, αλλά από πράξεις τίποτα.

 Πόσοι από μας συνεχώς θέλουμε να μάθουμε περισσότερα και περισσότερα για ένα θέμα, αναλύουμε όλο και περισσότερο, αλλά δεν κάνουμε εν τέλει κανένα πραγματικό βήμα προς εκείνη την κατεύθυνση;

Πόσοι χρησιμοποιούν τις “αυθαίρετες προϋποθέσεις” για να δικαιολογήσουν την αδράνειά τους στον κόσμο (και στον εαυτό τους);
(μίλησα για αυτές και το πώς να τις αντιληφθούμε και να τις κατανοήσουμε, εδώ 1 και εδώ 2)

Όλα αυτά, όμως, γίνονται για έναν απλούστατο λόγο: φοβόμαστε να πάρουμε μια απόφαση.

Νομίζουμε πως η περισσότερη πληροφορία ίσως να μας δώσει περισσότερα δεδομένα και μας βοηθήσει να πάρουμε μια σωστότερη απόφαση.

Όταν όμως δεν έχουμε ορίσει ότι “μου δίνω ΤΟΣΟ χρόνο για να μαζέψω πληροφορίες” δηλαδή ένα χρονικό όριο του πότε τελειώνει η θεωρία και πότε ξεκινάει η πράξη, τότε συνεχώς θα καθόμαστε στη θεωρία. Γιατί γίνεται η ασφαλής μας ζώνη, το ήρεμο λιμανάκι. Γιατί δεν φοβόμαστε εκεί.

Όμως θυμάσαι τι σου έλεγαν όταν ήσουν μικρός, ή πολύ πιθανόν να το έχεις πει και εσύ ο ίδιος σε κάποιο πιτσιρίκι; “Όλη η μάθηση γίνεται μετά το σχολείο.” “Όταν βγεις στον έξω κόσμο τότε θα αρχίσεις να μαθαίνεις και να καταλαβαίνεις.” Ή κάτι παρεμφερές.

Έχω την αίσθηση ότι το ίδιο ισχύει και εδώ, και η πραγματική μάθηση είναι μόνο ένας συνδυασμός, μια ισορροπία μεταξύ θεωρίας και πράξης, και όταν διαταράσσεται αυτή η ισορροπία απ’τη μία έχουμε αδράνεια, απ’την άλλη χαζές βιαστικές επιλογές που μετανιώνουμε στη συνέχεια, αργά ή γρήγορα.

Όμως ας το αποδεχτούμε: ποτέ δεν πρόκειται κανένας μας να είναι απόλυτα ορθός, και πάντα οι επιλογές μας βασίζονταν, βασίζονται και θα βασίζονται σε πιθανότητες. Κάθε επιλογή που πήραμε, την επιλέξαμε γιατί εκείνη τη δεδομένη στιγμή, πιστεύαμε ότι ήταν η καλύτερη επιλογή, έστω και στιγμιαία. Και το ίδιο γίνεται με όλους μας, και δεν ξέρουμε τι θα κάναμε εάν ήμασταν πραγματικά στην θέση του άλλου. Το πιθανότερο είναι ότι θα κάναμε και εμείς το ίδιο.

Κοίτα σε ποιους τομείς της ζωής σου αυτή τη στιγμή νοιώθεις ότι έχεις βαλτώσει, ότι σε έχει φάει η υπερανάλυση, και στη συνέχεια δες τι φοβάσαι. Και κάνε το πρώτο βήμα που πιστεύεις ότι είναι το σωστό. Και λάθος να είναι, θα προχωράς προς μια κατεύθυνση τουλάχιστον, διορθώνοντας την πορεία σου καθώς θα περπατάς.

Κάπου είχα ακούσει τα εξής 2 ρητά, που με είχαν αφήσει άναυδο:

“Το αεροπλάνο όταν πετάει από τη μια πόλη στην άλλη, το 99% του χρόνου είναι εκτός πορείας. Και γι’αυτό χρειάζεται συνεχώς μικρο-διορθώσεις στην πορεία του, μέχρι να φτάσει στον προορισμό. Έτσι είναι και ο άνθρωπος.”

“Ο άνθρωπος είναι σαν το ποδήλατο. Για να κρατάει την ισορροπία του, θα πρέπει να προχωράει.”

6) Ξοδεύεις περισσότερο χρόνο να προγραμματίσεις τις διακοπές σου απ’ότι να προγραμματίσεις τη ζωή σου.

Τελευταίο και καλύτερο. Εάν δεν έχεις ασχοληθεί καθόλου με τον τομέα της οργάνωσης και του προγραμματισμού, είμαι σίγουρος ότι περισσότερο προγραμματίζεις τι θα κάνεις, πού θα πας, τι θα δεις, και για πόσο θα κάτσεις στις διακοπές σου, παρά στην υπόλοιπη ζωή σου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν υπνωτισμένοι, κυνηγώντας το μπαλάκι που τους πετούν συνεχώς οι άλλοι, τρέχοντας από δω και από κει, σαν τα χαμστερ στον τροχό τους. Αυτό που οι αμερικάνοι ονομάζουν rat-race. Ένας αγώνας που συνεχώς σε κάνει να τρέχεις. Θες κάποια στιγμή στη ζωή σου να γράψεις ένα βιβλίο, να γυρίσεις τον κόσμο, ή να γίνεις δεν-ξέρω-και-γω-τι. Και ξεκινάμε:

Ας ξεκινήσω πες απ’το λύκειο, έτσι όπως θυμάμαι ότι λέγαμε: “Άντε να τελειώνουμε με το λύκειο και με τις πανελλήνιες, και μετά θα δεις τι έχει να γίνει”.

Τελειώνει το λύκειο και μπαίνεις πανεπιστήμιο. “Άντε να τελειώσουμε το πανεπιστήμιο να χαλαρώσουμε λίγο”.

Τελειώνεις το πανεπιστήμιο και αμέσως τρέχεις να βρεις δουλειά, γιατί η οικονομία δεν πάει καλά. “Τώρα δεν μπορώ γιατί ψάχνω δουλειά, αργότερα, όταν θα’χω λεφτά”.

Μετά βρίσκεις δουλειά. “Άντε να έρθουν οι διακοπές να ξεκουραστούμε λίγο” ή “Άντε να πάρω άδεια γιατί δεν αντέχω άλλο τρέξιμο”.

Και μετά (ή και πιο πριν) ίσως, παντρεύεσαι, και κάνεις οικογένεια. Τότε είναι “όχι τώρα, κάτσε λίγο να μεγαλώσουν τα μωρά, να ξεκουραστούμε λίγο”.

Μετά μεγαλώνουν τα μικρά, και θέλουν να τα διαβάσεις, να πληρώνεις για σχολεία, φροντιστήρια, σπουδές, και μέχρι να σταθούν στα πόδια τους οικονομικά. Και σιγά σιγά έρχεσαι να δεις ότι έφτασες 50+, και ακόμα δεν έχεις κάνει ούτε τα μισά απ’όσα ήθελες και περίμενες ότι θα΄χες κάνει μέχρι τα 50 σου, και αν είσαι τυχερός να ζήσεις περισσότερο, έχεις εύκολο το “μεγαλώσαμε πια και δεν είμαστε πλέον για τέτοια”.

Το θέμα είναι ότι η κοινωνία μας βάζει σε ένα τρυπάκι που, οκ, δεν λέω μην το ακολουθήσεις εάν θες. Αλλά αν νομίζεις ότι κάποια στιγμή θα κάτσουν οι συγκυρίες, τα αστέρια θα ευθυγραμμιστούν, θα μπουν χιλιάδες € στον λογαριασμό σου, και θα είσαι ελεύθερος να ταξιδέψεις ή να κάνεις ότι θες, τότε μάλλον κοροϊδευόμαστε.

Ποτέ οι συνθήκες δεν ήταν απ’όσο θυμάμαι για μένα ιδανικές, και πάντα ακόμα και να μην έχουμε κανένα πρόβλημα, τα δημιουργούμε από μόνοι μας, να’χουμε κάτι να απασχολεί το μυαλό μας.

“Δεν υπάρχουν κατάλληλες στιγμές. Η καλύτερη στιγμή να φυτέψεις ένα δέντρο ήταν 10 χρόνια πριν. Η δεύτερη καλύτερη στιγμή είναι τώρα.”

Κάτσε βάλε τα όνειρά σου και τους στόχους σου κάτω στο χαρτί, και άρχισε να αφιερώνεις καθημερινά χρόνο για την υλοποίησή τους. Ίσως να είναι μεγαλειώδη, ίσως και μικρά. Με αυτά που έχεις τώρα στη διάθεσή σου, φτιάξε ένα πολύ αδρό πλάνο, βρες τα επόμενα βήματα, και ξεκίνα. Δεν θα αρχίσω να λέω τα ίδια που λέω και σε άλλα άρθρα. Ψάξε σε όλο το ίντερνετ, και σίγουρα θα βρεις τις άκρες σου.

Περισσότερα στον προγραμματισμό θα έρθουν σε επόμενα άρθρα, αλλά προς το παρόν, ξεκίνα διαβάζοντας το Getting Things Done (David Allen) ή ακούγοντας το course του Tony Robbins – Time of your Life. Όπως και να’χει, κάνε κάτι, όλοι μας 24 ώρες έχουμε, δεν γίνεται τόσοι να καταφέρνουν τόσα και εμείς να καθόμαστε και να κοιτάμε. :)

<<<Απο-ταυτίσου>>>

“Η ιστορία σου δεν ισούται του μέλλοντός σου” ~Anthony Robbins

Ίσα ίσα, η ιστορία μας τις περισσότερες φορές μας αποτρέπει απ’το να ξεπεράσουμε τα όριά μας και να δοκιμάσουμε νέα πράγματα. Χρησιμοποιούμε την ιστορία μας για να εξηγήσουμε στον εαυτό μας γιατί το Χ ή το Υ δεν είναι δυνατά για εμάς.

Όμως είμαστε ένα πεδίο άπειρων πιθανοτήτων, που απλά κάνουμε την κάθε στιγμή ασυνείδητα (μηχανικά) τις ίδιες και τις ίδιες επιλογές.

Κατανόησε ότι ΔΕΝ είσαι η ιστορία σου, ΔΕΝ είσαι οι σκέψεις σου, ΔΕΝ είσαι τα συναισθήματά σου, και σίγουρα ΔΕΝ είσαι οι δικαιολογίες σου. Και όλα αυτά μπορούν να αλλάξουν μέσα σε μια στιγμή.

Η εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου, είναι ακριβώς αυτό: μια “εικόνα”. Μία προσέγγιση της πραγματικότητας, και όχι η ίδια η πραγματικότητα. Μπορεί σε κάποια σημεία να είναι ακριβής και σε άλλα να απέχει παρασάγκας. Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα περί αυτού σε παλαιότερο άρθρο μου εδώ: Τι είναι ο προσωπικός χάρτης και γιατί κυβερνάει τη ζωή μας;

Οι περισσότεροι έχουν ταυτιστεί τόσο πολύ με τα συναισθήματά τους, με τους τίτλους τους, με τις σκέψεις τους κλπ, που ΠΑΣΧΙΖΟΥΝ να τα διατηρήσουν, ακόμα και αν αυτά είναι αρνητικά, ακόμα και αν αυτά τους βάζουν να είναι κάτι που δεν θέλουν, μόνο και μόνο για να έχουν μια αίσθηση ασφάλειας, να μην χάσουν την ταυτότητά τους. “Μα το ξέρω, είμαι καταθλιπτικός”! “Α, εγώ έτσι πάντα ήμουν!”, “ναι, αλλά εγώ ΕΙΜΑΙ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ!”, “τι να πω εγώ, ένας απλός υπαλληλάκος είμαι”…

Πρόσεχε τις λέξεις είμαι… Και πρόσεχε πόσο πιο βαρύ είναι να πείς στον άλλον “είσαι ηλίθιος” αντί για “κάνεις ηλίθια πράγματα” (πάντα να επιλέγεις τον δεύτερο τρόπο αν είναι να επιπλήξεις κάποιον)…

Το να ταυτίζεσαι με μια “κατηγορία”, πχ: αθλητής, καταθλιπτικός, αρνητικός, θετικός, αισιόδοξος, καπνιστής, δικηγόρος, ψυχολόγος, ιατρός, κλπ, δεν σημαίνει ότι αυτό είναι η ταυτότητά σου, αλλά ότι κάνεις συστηματικά τις ίδιες και τις ίδιες ενέργειες που “ταΐζουν”-ενισχύουν αυτή την εικόνα.

Επαναλαμβάνω: Κατανόησε ότι ΔΕΝ είσαι η ιστορία σου, ΔΕΝ είσαι οι σκέψεις σου, ΔΕΝ είσαι τα συναισθήματά σου, και σίγουρα ΔΕΝ είσαι οι δικαιολογίες σου, και ότι όλα αυτά μπορούν να αλλάξουν σε μια στιγμή. Τη στιγμή που θα πάρεις μια διαφορετική επιλογή, τη στιγμή που θα δράσεις διαφορετικά, τη στιγμή που θα κάνεις μια υπέρβαση.

Είσαι κάτι πολύ παραπάνω, και μπορείς να το αντιληφθείς αυτό τη στιγμή που θα κάτσεις ήρεμος κάπου, και θα αρχίσεις να παρατηρείς τις σκέψεις σου. Μόνο έτσι θα αντιληφθείς ότι μπορείς να παρατηρήσεις τις σκέψεις σου, μπορείς να παρατηρήσεις τα συναισθήματά σου, κλπ. Τότε ποιος είναι αυτός που τα παρατηρεί όλα αυτά; Και εκείνη τη στιγμή που έχεις αποσπαστεί από όλα αυτά, αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι κάτι ξεχωριστό απ’όλα αυτά, αλλά και το πώς όλα αυτά σε διαμορφώνουν.

Αυτό είναι η μαγεία του διαλογισμού και γι’αυτό μου αρέσει και τόσο – γιατί καταλαβαίνω ότι δεν είμαι τίποτε απ’όλα αυτά – και όλα αυτά είναι υπό τον έλεγχό μου, συνειδητά ή ασυνείδητα – και είμαι υπεύθυνος για το καθένα απ’αυτά. :)

Παραπάνω εδώ: Τα 7 μεγαλύτερα Οφέλη του Διαλογισμού και γιατί να τον ξεκινήσεις σήμερα!

Αυτά έχω να πω, ελπίζω να βοήθησα!

Στο ίδιο κλίμα πάνω κάτω κινείται και ένα προηγούμενό μου άρθρο που μπορεί να σε βοηθήσει κάπου εάν αυτό εδώ σου άρεσε:

Γιατί, τις περισσότερες φορές, δεν παίρνουμε αυτό που θέλουμε;

Μπορείς να σχολιάσεις ό,τι θέλεις, ό,τι σου τράβηξε την προσοχή ή όποια σκέψη ή νέα ιδέα/διαπίστωση σου ήρθε στο μυαλό την ώρα που το διάβαζες.

2 τρόποι να φτιάξεις τη διάθεσή σου εύκολα και γρήγορα

“Όπου στρέφεται η προσοχή σου, κυλάει ενέργεια.”
“Σε ότι προσφέρεις ενέργεια, το θρέφεις.”
“Σε ότι εστιάζεις, το μεγενθύνεις.”

Αυτά και άλλα πολλά ανάλογα ρητά, για να σε βάλλουν στο “κλίμα”.

Ο καθένας δημιουργεί τον κόσμο του και την πραγματικότητά του:

  • ανάλογα με το πού στρέφει την προσοχή του, ή αλλιώς,
  • ανάλογα πού προσφέρει την ενέργειά του.

Τι εννοώ, όμως, με τα παραπάνω; Αν αλλάξουμε, δηλαδή, το πού εστιάζουμε; Αλλάζουμε και το πώς αισθανόμαστε;

Ναι.

Όταν αλλάζεις το πού εστιάζεις, αλλάζεις και το πώς αισθάνεσαι.

Άσε με να σου πω 2 τρόπους, με βάση αυτό, για το πώς μπορείς να το καταφέρεις εύκολα και γρήγορα.

Το Πρόβλημα: Είμαστε ΚΑΚΟΙ εικονολήπτες

Το θέμα είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς είμαστε ΚΑΚΟΙ camera-men (εικονολήπτες).

Μπορεί να θυμάσαι όταν ήσουν μικρός να σου έχει τύχει να είσαι σε ένα πάρτυ, σε μία γωνιά μόνος σου, χωρίς να μιλάς σε κάνεναν, και να αισθάνεσαι μοναξιά.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αυτό ήταν το μοναδικό πράγμα που συνέβη στο πάρτυ.

Ήταν, απλά, αυτό που βιντεοσκοπούσες.

Θα μπορούσες κάλλιστα να “βιντεοσκοπήσεις” τα παιδιά που χόρευαν δίπλα, τους άλλους που τρώγαν στην κουζίνα όλα τα τσιπς και τις πίτσες, ή το ζευγαράκι που φασωνόταν στο διπλανό δωμάτιο.

Όμως εσύ για κάποιο περίεργο λόγο προτίμησες να τραβήξεις ένα (μίζερο) γεγονός, και να του δώσεις όλη σου την προσοχή.

Έτσι δημιούργησες τη δική σου ανάμνηση και πραγματικότητα, από ένα γεγονός (το πάρτυ) που θα μπορούσες να έχεις δημιουργήσει την οποιαδήποτε άλλη πραγματικότητα και ανάμνηση.

Αυτό το λέω για να σου δώσω να καταλάβεις πως:

Το πού στρέφεις την προσοχή σου την κάθε στιγμή θα καθορίσει από το πώς αισθάνεσαι

Και εν συνεπεία το πώς θα συμπεριφερθείς στους άλλους, τι αποτελέσματα έχεις, και συνολικά εάν θα ευτυχίσεις ή θα δυστυχήσεις σε αυτόν τον κόσμο.

Με το να αγνοήσεις κάτι που δεν σου αρέσει, είναι σαν να αρνείσαι κατηγορηματικά να του προσφέρεις το οποιοδήποτε ίχνος ενέργειας.

Όμως αυτό που δεν καταλαβαίνει ο κόσμος, είναι ότι για να σταματήσουν να υπάρχουν τα κακά του κόσμου, θα πρέπει ΟΛΟΙ να σταματήσουν να τους δίνουν σημασία, προσοχή και ενέργεια.

Με το να τα πολεμάνε τους προσφέρουν ενέργειας, προσοχή και χρόνο, καταφέρνοντας αυτό που δεν θέλουν: να τα ταΐσουν.

Γι’αυτό, κιόλας, λένε το αγγλικό:

“Bad publicity is Good publicity”
(= κακή δημοσιότητα είναι καλή δημοσιότητα)

Γιατί γίνονται γνωστά, συζητώνται και διασπείρονται σε περισσότερο κόσμο, είτε τα καλολογείς, είτε τα κακολογείς, και έτσι σίγουρα θα βρουν οπαδούς.

Σκέψου το λίγο – το ίδιο γίνεται και με τους ανθρώπους.

Τι είναι χειρότερο;

Το να αρχίσεις να του φωνάζεις και να του δώσεις αφορμή και ενέργεια να αρχίσετε τσακωμό;

Ή να τον αγνοήσεις, ό,τι και να κάνει;

Με το να σταματήσεις να ασχολείσαι μαζί του, του στερείς την οποιαδήποτε ικανοποίηση να σε βλέπει να αντιδράς.

Νομίζω ότι αναγνωρίζεις το δεύτερο ως καλύτερη λύση.

“Κάποτε με ρώτησαν γιατί δεν συμμετέχω σε αντι-πολεμικές διαδηλώσεις.
Τους είπα ότι ποτέ δεν θα το κάνω αυτό,
αλλά όταν κάνουν κάποιον αγώνα υπέρ της ειρήνης,
θα είμαι εκεί.”
~Μητέρα Τερέζα~

Αντίδοτο #1: Η δύναμη των ερωτήσεων

Το πρώτο αντίδοτο στο να μάθεις να ελέγχεις το πού κατευθύνεται η προσοχή και η ενέργειά σου (και των άλλων), είναι μέσα από συνειδητές, επιλεγμένες, έξυπνες ερωτήσεις.

Ο λόγος που οι ερωτήσεις έχουν ΤΟΣΟ τεράστια δύναμη;

Ο εγκέφαλός σου αναγκάζεται να βρει μία απάντηση. Είναι μία πολύπλοκη μηχανή αναζήτησης.

Ιδίως αν επιμείνεις και ξεπεράσεις το αρχικό “δεν ξέρω”.

Μπορείς να επιλέξεις συνειδητά τις ερωτήσεις που κάνεις στους άλλους στις συζητήσεις σου, αλλά και αυτές που κάνεις στον εαυτό σου όταν σκέφτεσαι.

Για να αρχίσεις να καταλαβαίνεις περισσότερο τη βαρύτητα των ερωτήσεων:

Οι ερωτήσεις που κάνουμε, κατά 80% είναι συνήθεια.

Έχουμε μία γκάμα με πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις ο καθένας μας, και με βάση αυτές, απαντάμε:

  • για τον κόσμο
  • για τις συμπεριφορές
  • για το τι συμβαίνει γύρω μας
  • πώς αισθανόμαστε
  • τι θα πράξουμε και τι όχι, και πότε θα το κάνουμε
  • αν θα δούμε τις ευκαιρίες
  • αν θα κατανοήσουμε τους άλλους
  • αν θα έχουμε ανοιχτό το μυαλό μας σε νέες ιδέες, σκέψεις και νοοτροπίες
  • και πολλά άλλα.

Ξεκίνα να βάζεις στην καθημερινότητά σου ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΠΟΛΥ, ενδυναμωτικές ερωτήσεις.

Ερωτήσεις που σου δίνουν τα όμορφα συναισθήματα που θες να καλλιεργήσεις στη ζωή σου και με τους ανθρώπους γύρω σου.


Απάντησε τις παρακάτω ερωτήσεις, από μέσα σου ή φωναχτά.

Τι εκτιμάς αυτή τη στιγμή στη ζωή σου; Τι θα μπορούσες να εκτιμήσεις που έχεις; Γιατί;

Τι σου αρέσει στη ζωή σου τώρα; Όλο και κάποιος τομέας της ζωής σου τα πάει καλύτερα από τους άλλους… Ποιος είναι αυτός;

Τι αποτελέσματα έχεις και τι θες να πετύχεις σε αυτόν τον τομέα;

Τι έχεις ήδη πετύχει;

Για ποια πράγματα είσαι περήφανος αυτή τη στιγμή; Για ποια πράγματα θα μπορούσες να είσαι περήφανος;

Για ποια πράγματα ύψωσες το ανάστημά σου;

Πέτυχες κάτι που προσπαθούσες/ήθελες εδώ και καιρό;

Ξεπέρασες κάποιο φόβο σου ή όριο του μυαλού σου;

Κατάφερες κάτι που παλαιότερα θεωρούσες ανέφικτο;

Ποιοι σε βοήθησαν; Ή αν τα κατάφερες μόνος σου, πώς τα κατάφερες;


Ερωτήσεις που μπορείς να κάνεις όταν αντιμετωπίζεις κάποιο πρόβλημα:

Τι είναι σπουδαίο με αυτήν την κατάσταση;

Τι θα μπορούσε να είναι καλό; Ξέρω ότι κάθε κατάσταση κρύβει κάτι καλό. Ποιο είναι αυτό τώρα; Τι μου διαφεύγει;

Πώς με εξυπηρετεί αυτή τη στιγμή αυτό που ζω;

Αν ήμουν ο σκηνοθέτης της ζωής μου και ΕΓΩ είχα αποφασίσει εκ των προτέρων να μου συμβεί αυτό, γιατί το έκανα; Τι ήθελα να βγει από αυτό;


Νομίζω ότι κατάλαβες τη δύναμη των ερωτήσεων και της προσοχής.

Η προσοχή σου, το πού εστιάζεις, είναι σαν τη δέσμη ενός φακού στο σκοτάδι.

Φωτίζει περιοχές στη ζωή σου, στη μνήμη σου, στον εγκέφαλό σου, που μπορεί να είχαν και καιρό να φωτιστούν και είχες ξεχάσει πως υπάρχουν.

Και σε ότι προσφέρεις την προσοχή σου (ενέργειά σου) το θρέφεις, το ενισχύεις, το μεγενθύνεις.

Για τη δωρεάν “εργαλειοθήκη” των συνδρομητών έχω φτιάξει 2 pdf με:

  • Ερωτήσεις που θα σου φτιάξουν τη διάθεση
  • Ερωτήσεις που μπορείς να κάνεις όταν αντιμετωπίζεις κάποιο πρόβλημα

που έχουν περισσότερες ερωτήσεις από τις παραπάνω, και μπορείς να τις κατεβάσεις και να τις εκτυπώσεις, για να τις έχεις πιο πρόχειρες για όταν χρειάζονται.
*(Συνδρομητής γίνεσαι στη δεξιά στήλη, βάζοντας το όνομα και το email σου).

Αντίδοτο #2: Αναμνήσεις και Λεξιλόγιο

Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε καθημερινά, το χρησιμοποιούμε γιατί το έχουμε συνηθίσει.

Έχουμε συνήθειες λέξεων, φράσεων και εκφράσεων, καθώς και στιγμές, ερεθίσματα ή εναύσματα που τις ενεργοποιούν.

Το ίδιο ισχύει και για τις στάσεις του σώματος που παίρνουμε, τον τόνο και τη φωνή που χρησιμοποιούμε, τις σκέψεις που περνούν απ’το μυαλό μας καθημερινά, τις ερωτήσεις που κάνουμε στον εαυτό μας, και πολλά πολλά άλλα.

Το 90% (μην πω 99%) της συμπεριφοράς μας καθημερινά έγκειται σε συνήθειες (απ’ότι έχουν βρει οι ψυχολόγοι και οι νευροεπιστήμονες).

Όσον αφορά το λεξιλόγιο τώρα, αυτό δημιουργεί ένα πρόβλημα.

Γιατί ενώ η κάθε γλώσσα έχει ΧΙΛΙΑΑΑΔΕΣ λέξεις να περιγράψουν ένα γεγονός, εμείς πολλές φορές χρησιμοποιούμε τις ίδιες και τις ίδιες, ενώ δεν αντιπροσωπεύουν ακριβώς αυτό που ζήσαμε ή όλη την ιστορία.

Εν ολίγοις, μέσω της γλώσσας που χρησιμοποιούμε, καθορίζουμε σε ΤΙ θα εστιάσουμε στο κάθε γεγονός και εμπειρία μας.

~Η γλώσσα και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε, καθορίζουν τον συναισθηματικό μας πλούτο.~

Καλά διάβασες. Ξαναδιάβασέ το.

Η γλώσσα και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε, καθορίζουν τον συναισθηματικό μας πλούτο.

Παραπάνω ανέφερα το παράδειγμα με τον εικονολήπτη.

Το θέμα είναι ότι κάθε φορά που ξαναπαίζουμε ένα βίντεο που έχουμε τραβήξει στην μνήμη μας – μια ανάμνησή μας – , ανοίγουμε αυτό το αρχείο, και το ξανα-αποθηκεύουμε.

Και το αρχείο (ανάμνηση) ξανα-αποθηκεύεται τροποποιημένο.

Το πώς θα τροποποιηθεί, εξαρτάται όταν θα το ανοίξουμε από:

  • σε τι θα εστιάσουμε,
  • πώς θα το συζητήσουμε,
  • πώς θα το σχολιάσουμε,
  • τι θα προσθέσουμε ή
  • τι θα αφαιρέσουμε και
  • ΤΙ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ θα χρησιμοποιήσουμε για όλα αυτά.

Όλα αυτά θα καθορίσουν το ΠΟΣΟ τροποποιημένο θα ξανα-αποθηκευτεί.

Δώσε προσοχή εδώ γιατί είναι πολύ σημαντικό ζήτημα.

~Κάθε φορά που διηγείσαι  μια ιστορία, ο τρόπος που τη λες επηρεάζει την ανάμνηση καθ’εαυτή (και τα συναισθήματα που την ακολουθούν!).~

Το εάν θα περιγράψεις έναν “καυγά” ως “η χειρότερη μάχη της ζωής μου” ή ως “τι πισώπλατα μαχαιρώματα ήταν αυτά“, ή αντίθετα ως “είχα απλά έντονη συζήτηση” ή “απλή διαφωνία“, κάνει όλη τη διαφορά στο ΤΙ ανάμνηση θα δημιουργήσεις.

Καθορίζει το σε ποια σημεία θα εστιάσεις, και πώς θα αισθάνεσαι κάθε φορά που θα το ξαναθυμάσαι.

Γι’αυτό προτίμησε να αρχίζεις να χρησιμοποιείς πιο ελαφριές λέξεις για αρνητικά περιστατικά που σου συμβαίνουν ή σου συνέβησαν, κάθε φορά που τα περιγράφεις, και θα δεις το συναισθηματικό τους φορτίο να μειώνεται σιγά σιγά.

Όσο πιο έντονο αρνητικό λεξιλόγιο χρησιμοποιείς για μία ανάμνηση,
τόσο πιο έντονα αρνητικά συναισθήματα της συνδέεις
και τόσο μεγαλύτερο έλεγχο και δύναμη επί της ζωής σου της δίνεις.

Προτίμησε να εστιάζεις στα καλά που έζησες, όσο μικρά και αν ήταν αυτά.

Προσπάθησε να θυμηθείς όσα περισσότερα καλά και όσο πιο έντονα και με περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς κάθε φορά, ώστε να μεγενθύνεις τα θετικά συναισθήματα των ωραίων σου αναμνήσεων.

Κάνοντάς το αυτό, ενδυναμώνεσαι στο παρόν, και ξαναπαίρνεις τον έλεγχο επί της ζωής σου που είχες δώσει σε αυτές τις αναμνήσεις.

 

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, σου συνιστώ να διαβάσεις το παρακάτω:

Ποιος είναι ένας πολύ γρήγορος και άμεσος τρόπος να νοιώσεις τα συναισθήματα που θες;

Ποιος είναι ένας πολύ γρήγορος τρόπος να αισθανθείς πως έχεις δύναμη και εξουσία, και να χαλαρώσεις σωματικά και νοητικά;

Διάβασε εδώ: Ο πιο γρήγορος τρόπος για άμεση Αυτοπεποίθηση

Για περισσότερες πληροφορίες στα παραπάνω, μπορείς να διαβάσεις στο βιβλίο μου – “ΠΑΝΤΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ: 33 Τρόποι να Ενισχύσεις τη Δημιουργικότητά σου” – που μπορείς να το βρεις και να το αγοράσεις ΕΔΩ (ή πατώντας πάνω στην εικόνα).

Τα “6 βήματα της μεταμόρφωσης” είναι τα εξής:

Σαμποτέρ: Ο άγνωστος πόλεμος μέσα μας

Μέσος χρόνος ανάγνωσης: ~7 λεπτά.

Στο προηγούμενό μου άρθρο ανέφερα πώς ενώ κατάφερα αρκετά και πλησίασα στους στόχους που είχα θέσει (για Απρίλιο-Μάιο-Ιούνη’14), τα πράγματα δεν ήταν και τόσο εύκολα.

Και όσο περισσότερο προχωρούσα, τόσο πιο δύσκολα γίνονταν.

Ή μάλλον, τόσο πιο δύσκολα τα έκανα.

Έπεσα πολλές φορές. Ή μάλλον, με έριξα εγώ πολλές φορές.

Και όλα αυτά με παραξένεψαν, μου έκαναν πολύ μεγάλη εντύπωση, αλλά με έμαθαν και πολλά πράγματα.

Κατάλαβα επιτέλους τι γινόταν όλες αυτές τις φορές, αν και τέλειωσαν οι 100 μέρες με τους στόχους που είχα θέσει.

Τώρα είμαι έτοιμος να χρησιμοποιήσω αυτή τη γνώση για τις επόμενες 100 μέρες. Και θα είμαι προετοιμασμένος αυτή τη φορά.

Το “Παιδί” μέσα μας

Βλέπεις όλοι έχουμε μέσα μας ένα παιδί. Πολλοί μιλάνε για αυτό.

Είναι αυτό που θα βγει όταν είσαι παιχνιδιάρης, όταν πειράζεις τον κόσμο, όταν κάνεις φάρσες, όταν γελάς, όταν χαίρεσαι και βλέπεις την ομορφιά εκεί που δεν την βλέπουν οι άλλοι.

Είναι αυτό που θα κάτσει να χαζέψει έναν ιστό αράχνης όταν έχει πάνω του δροσοσταλίδες.

Είναι αυτό που παρατηρεί τη μαγεία μέσα στο κάθε τι.

Είναι η περιέργεια που οδηγεί την ανθρωπότητα να εξερευνά συνέχεια τα μυστήρια του κόσμου.

Λένε ότι αυτό το παιδί που υπάρχει μέσα μας, κρύβεται όταν υπάρχει πίεση, όταν έχουμε πολλά πράγματα στο μυαλό μας, όταν μας επιβάλλουν οι άλλοι “μεγάλοι” να μεγαλώσουμε, όταν έχουμε πολλή δουλειά, και όταν πάει καιρός που δεν έχουμε ξεκουραστεί ή που δεν έχουμε πάει διακοπές.

Όταν χάνουμε τη ζωντάνια μας, γενικότερα, αυτό το παιδί κρύβεται.

Μάλλον, όμως, δεν βλέπουν ότι το παιδί ακόμα εκεί είναι, δραστήριο και ενεργό.

Δυστυχώς, μας βάζει να κάνουμε πράγματα που ούτε καν το καταλαβαίνουμε.

Δεν έχουμε καταλάβει ότι αυτό το παιδάκι, μας σαμποτάρει κάθε φορά που πάμε να αλλάξουμε κάτι.

Φοβάται την αλλαγή, όπως φοβάται και την απόρριψη, και το να μείνει μόνο του και δίχως αγάπη.

Για αυτό, η έλλειψη αγάπης ισούται με τον θάνατο.

Και θα κάνει τα πάντα για να μην αλλάξουμε.

Για να μην εγκαταλείψουμε το “ασφαλές λιμανάκι του γνωστού” (όπως το αποκαλεί ο Robin Sharma), και βγούμε στο άγνωστο.

Αυτό το παιδάκι ΦΟΒΑΤΑΙ.

Αυτό το παιδάκι, είναι το πιθηκάκι μέσα μας. Είναι το ζωικό μέρος του εγκεφάλου μας.

Είναι το ανώριμο εκείνο μέρος του εαυτού μας, που σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, κινείται μόνο βάσει των αναγκών του, της πείνας, της ξεκούρασης, της ομορφιά και του ερωτισμού, και της ανάγκη του να αναπαραχθεί.

Είναι το τμήμα του εγκεφάλου που βρίσκεται ανατομικά κάτω από τις “ανθρώπινες” περιοχές (τον πιο ανεπτυγμένο ανθρώπινο εγκεφαλικό φλοιό).

Είναι αυτό που ονομάζουν οι επιστήμονες “Μεταιχμιακό” (limbic) εγκέφαλο (των θηλαστικών) και “Ερπετικό” (reptilian) εγκέφαλο (τον ακόμα κατώτερο, και πιο πρωτόγονο, των ερπετών).

Έτσι, όλοι μας έχουμε μέσα στο νευρικό μας σύστημα εγκατεστημένο ένα σύστημα λειτουργίας φόβου.

Nαι, σίγουρα ήταν πολύ χρήσιμο κάποιες εκατοντάδες χρόνια πριν όταν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μαχαιρόδοντες, τίγρεις, λιοντάρια, και ό,τι άλλο είδους αρπαχτικά και επικίνδυνα ζώα μπορείς να φανταστείς.

Όμως, τώρα οι περισσότεροι από εμάς ζούμε σε πόλεις. Δεν αντιμετωπίζουμε τέτοια πράγματα καθημερινά.

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε κάτι να φάμε και να πιούμε, και κάπου να μείνουμε.

Οπότε έχουμε την πολυτέλεια και τον χρόνο να θέλουμε να εξελιχθούμε σαν άνθρωποι, να εξελίξουμε τις κοινωνίες μας, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς μας.

Και αυτό κάνει το μικρό παιδάκι να φοβάται.

Γιατί;

Διότι για το μικρό παιδάκι, είναι άγνωστες αυτές οι εναλλαγές. Μπορεί να ενέχουν κινδύνους. Φοβάται.

Κάνοντας νέα πράγματα και κυνηγώντας νέους στόχους, τις περισσότερες φορές απομακρύνεσαι από γύρω άτομα τα οποία σου λένε το αντίθετο, σε ρίχνουν ψυχολογικά και συνέχεια σου αντιτίθενται.

Ή απλά με αρκετούς ίσως χωρίσουν οι δρόμοι σας.

Όμως σε νοιάζει τι θα πούνε τα κοντινά σου άτομα.

Και αν μερικά από αυτά είναι ΚΑΤΑ της αλλαγής αυτής, αυτό σημαίνει αντίσταση και από τον σαμποτέρ. 

Χρειάζεται να απομακρυνθείς από άτομα που μέχρι σήμερα θεωρούσες φίλους σου. 

Μπορεί να φας τα μούτρα σου και να πονέσεις.

Μπορεί άμα γίνεις επιτυχημένος, να γίνεις κακός, μίζερος, εγωιστής, αλαζόνας, υπερόπτης και τσιγκούνης.

Πού ξέρει το παιδάκι τι ακριβώς θες εσύ;

Εάν έχεις μέσα σου πεποιθήσεις αντίθετες με αυτό που θέλεις, τότε προφανώς και το παιδάκι θα θέλει να σε προφυλάξει.

Κατάλαβε ότι είστε οι καλύτεροι φίλοι και ότι θέλει να σε προστατέψει…

Εσύ, η οικογένειά σου, οι φίλοι σου (μιλώντας για τις ανώτερες ανθρώπινες λειτουργίες) το τάιζαν και το πρόσεχαν από μικρό (με τα όνειρα τις φιλοδοξίες, την ευρηματικότητα κλπ).

Αυτό (οι κατώτερες -ζωικές+ερπετικές λειτουργίες) σε φύλαγε να μην πονάς, να μαθαίνεις τι έχει ανταμοιβή και τι ποινή, και σε βοηθούσε να έχεις αγάπη γύρω σου.

Λειτουργεί με βάση αυτά που ξέρει. Και καλά κάνει το καημένο.

Βλέπεις, σε όλη την ιστορία του ανθρώπου, η όλη μάχη μεταξύ καλού και κακού, λευκού και μαύρου, φωτός και σκότους, είναι η συνεχής πάλη μεταξύ του ανθρώπου που θέλει να εξελιχθεί – του φωτός της γνώσης, και του παιδιού που φοβάται – του σκότους και της άγνοιας.

Και οι περισσότεροι συνεχίζουν να το πολεμάνε.

Και ταΐζουν όλο και περισσότερο αυτόν τον πόλεμο. 

Δεν βλέπουν ότι το παιδί αυτό είναι μέρος του ίδιου τους του εαυτού.

Δεν βλέπουν ότι δεν μπορούν να το σκοτώσουν όσο ακόμα είναι αυτοί ζωντανοί.

Δεν βλέπουν ότι μιά ζωή θα συνυπάρχουν.  

Δεν γίνεται να έχεις ένα νόμισμα χωρίς 2 επιφάνειες.

Όσο και να θέλει η μία να υπερισχύσει, θα συνεχίζουν να υπάρχουν και οι δύο.

Πώς να κερδίσεις μια μάχη που εξ’ορισμού είναι χαμένη;

Αυτό που μου είχε πει από μικρό ο πατέρας μου, σοφός άνθρωπος, και είχα αργήσει να το καταλάβω, και ακόμα ίσως να μην το έχω κατανοήσει σε όλο του το βάθος, είναι το εξής:

“Εάν θες να κερδίσεις το τέρας, μην προσπαθείς να το σκοτώσεις, γιατί θα σε φάει.
Αυτό είναι επαγγελματίας δολοφόνος, ενώ εσύ θα είσαι πάντοτε ερασιτέχνης,
μιά και κατέχεσαι πολλές φορές από αγάπη και αδυναμία.
Για να το κερδίσεις όμως  άπλωσε το χέρι σου και αγάπησέ το όσο τίποτε άλλο.
~Εκτίμησέ το.~
Γίνετε οι καλύτεροι φίλοι και υποστηρικτές του άλλου.
Κάν’το σύμμαχό σου και μαχητή σου.
Και αυτό θα πολεμάει για σένα και για να είστε καλά.”

Γιατί, για όσο κατώτερο εγκέφαλο μιλάμε, τόσο πιο ισχυρός είναι, καθώς τόσο πιο παλαιός είναι (αρχαιότερος).

Αυτό σημαίνει ότι έχει αναπτυχθεί εξελικτικά μέσα από απείρως περισσότερες γενεές οργανισμών, κάνοντάς τον πανίσχυρο και πολύπλοκο στη λειτουργία του και στους τρόπους που θα σκαρφιστεί για να εκπληρώσει τις ανάγκες του.

Ο ερπετικός εγκέφαλος πάντα θα υπερισχύει του λιμβικού (μεταιχμιακού), και οι δυό πάντα θα υπερισχύουν του “ανθρώπινου” φλοιού.

Αυτό βέβαια όταν έρχονται σε κόντρα.

Γιατί όταν αποδεχτείς ότι είναι μέρος σου, και συμφιλιωθείς με τους τρόπους τους και την ύπαρξή τους, και μάθεις πώς να τους διαχειρίζεσαι, τόσο μεγαλύτερη δύναμη θα έχεις για να επιτύχεις το οτιδήποτε.

Και αυτό γιατί θα έχεις “τη σοφία και την ισχύ των προγόνων” με το μέρος σου.

Ο τρόπος λοιπόν να συμφιλιωθείς με τον κατώτερο εγκέφαλο, με το “τέρας”, το “πιθήκι”, με το “παιδί” μέσα σου, είναι καταρχάς να κατανοήσεις ότι ό,τι κάνει, όσο και να προσπαθεί να σε σαμποτάρει, το κάνει γιατί σε αγαπάει και θέλει να σε προφυλάξει.

Η επιβίωσή του εξαρτάται από το τι θα κάνεις εσύ ή όχι.

Βλέπει την αλλαγή που πας να κάνεις σαν κάτι αρνητικό, σαν κάτι απειλητικό για τη ζωή σας. Σαν το τέλος του κόσμου.

“Κάθε φορά που βάζεις ξεκάθαρους στόχους, εκείνη τη στιγμή, ξεκινάς έναν πόλεμο.”
~Robin Sharma~

Έναν πόλεμο με τον σαμποτέρ σου.

Και σχεδόν πάντα θα αποτυγχάνεις εάν δεν μάθεις να τον ακούς αλλά και να του εξηγείς.

Οι περισσότεροι λένε ότι θέλουν έναν στόχο, αλλά δεν ξέρουν ούτε οι ίδιοι το γιατί.

Ε προφανώς και θα τρομάξει το παιδάκι άμα δεν ξέρει το γιατί το θες αυτό…

Οι περισσότεροι θέλουν έναν στόχο, αλλά δεν έχουν σκεφτεί καθόλου πώς αυτός ο στόχος θα επηρεάσει την υπόλοιπη ζωή τους, και ιδίως, τις σχέσεις τους.

Πώς να μη φοβάται λοιπόν;

Όταν βάζουμε στόχους, για να τους επιτύχουμε θα πρέπει να αλλάξουμε οι ίδιοι.

Θα πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας, τον τρόπο δράσης μας, και τον τρόπο γενικά που υπάρχουμε στον κόσμο.

Πρέπει να γίνεις κάποιος, που μέχρι πριν από λίγο δεν ήξερες ότι ήσουν.

Κάποιος που μπορεί να υποστηρίξει αυτούς τους στόχους, και ο τρόπος που ζει και σκέφτεται, είναι σε αρμονία με αυτούς.

Τις περισσότερες φορές, όμως, δεν καταφέρνουμε να “γίνουμε”, ή καλύτερα να αποκαλύψουμε ποιος είναι, αυτός ο κάποιος άλλος. 

Όσο πιο κοντά πλησιάζουμε στους στόχους μας, όσο πιο κοντά πλησιάζουμε στο να αποκαλύψουμε μια νέα πτυχή του εαυτού μας, τόσο περισσότερο το παιδί μας σαμποτάρει, γιατί τόσο περισσότερο φοβάται.

Εκτός εάν κατανοήσει τι κάνεις, γιατί τα κάνεις, και δει πώς το συμφέρει και αυτό.

Και θα σε κατανοήσει μόνο όταν θα έχετε αναπτύξει μια φιλική σχέση, αλλά και όταν εσύ ο ίδιος θα τα έχεις ξεκαθαρίσει στο μυαλό σου.

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσεις τι θες, γιατί το θες, πώς θα επηρεάσει τη ζωή σου, και τι θα κάνεις για να διευκολύνεις την πορεία ή για να λύσεις τα πιθανά προβλήματα που θα προκύψουν.

Οι 2 κύριοι Φόβοι του Ανθρώπου

Τα ανθρώπινα μωρά είναι τα πιο ευάλωτα μωρά σε όλο το ζωικό βασίλειο, και αυτό είναι γεγονός.

Σκέψου μόνο ότι θέλουν πάνω από ένα έτος για να μάθουν να περπατάνε.

Τα μωρά αλογάκια μπορούν να περπατήσουν λίγο μετά απ’τη γέννησή τους. 

Τα νεογνά όλων των άλλων ζώων είναι μόνα τους απ’την πρώτη στιγμή και πρέπει να επιβιώσουν ή άντε το μέγιστο που να χρειάζονται φροντίδα να είναι λίγες εβδομάδες ή το πολύ, λίγοι μήνες.

Μπορούν τουλάχιστον να τρέξουν για να κρυφτούν από κάποιον θηρευτή.

Τα ανθρώπινα μωρά αντιθέτως, είναι τελείως ευάλωτα για τα πρώτα χρόνια. 

Η επιβίωσή τους εξαρτάται απολύτως από την αγάπη και τη φροντίδα των κοντινών τους ατόμων, και ιδίως της μητέρας τους και του κοινωνικού της περιβάλλοντος.

Είμαστε καλωδιωμένοι λοιπόν να αναζητούμε αυτήν την αγάπη, και το “παιδάκι” μέσα μας, το πιθηκάκι (μεταιχμιακό) και η σαύρα (ερπετικό τμήμα του εγκεφάλου μας), θα κάνουν τα πάνδεινα για να την εξασφαλίσουν, καθόσον η δική τους επιβίωση και διαιώνιση των γονιδίων τους εξαρτάται απ’αυτό.

Και είναι 2 οι κύριοι φόβοι βαθιά μέσα μας (κατά τον Tony Robbins που έχει δουλέψει με δεκάδες εκατομμύρια κόσμο μέχρι σήμερα) είναι:

  1. Ότι δεν θα αγαπηθούμε (επιβίωση, πρώτη βιολογική ανάγκη), και
  2. Ότι δεν θα είμαστε επαρκείς – επομένως πως δεν θα μπορέσουμε να επισυνάψουμε σχέσεις (ανάγκη για pair-bonding) και να αναπαραχθούμε (δεύτερη βιολογική ανάγκη).

Γιατί νομίζεις ότι ο πιο γρήγορος και απλός τρόπος  (όχι τόσο εύκολος πάντα) για να αλλάξει όλη η ζωή ενός ανθρώπου, είναι να αλλάξει τις παρέες  του– με ποιους ανθρώπους συναναστρέφεται και περνάει τον χρόνο του;

Βρίσκοντας νέα άτομα που έχουν ήδη συμπεριφορές και αποτελέσματα που αναζητούμε, και περνώντας περισσότερο χρόνο μαζί τους, έχουμε τα εξής καλά:

  1. αρχίζουμε και υιοθετούμε τον τρόπο σκέψης τους
  2. αλλά και τρόπους δράσεως (how to’s),
  3. αποκτούμε την “αγάπη” τους (αυτή την αίσθηση ότι νοιάζονται για μας) ή τουλάχιστον την υποστήριξη που χρειαζόμαστε
  4. μας προσφέρουν εμπειρία και γνώση
  5. και εν δυνάμει μας προσφέρουν και μέρος του κοινωνικού τους δικτύου.

Έτσι το “παιδάκι” δεν έχει να φοβηθεί ότι θα μείνει χωρίς αγάπη, ούτε λεπτό!

Άπειρες φορές μου έρχονται στο μυαλό:

Εκεί που κόντευα να φτάσω τους στόχους μου,

εκεί που ήμουν έτοιμος να υιοθετήσω έναν νέο τρόπο ζωής και σκέψης, 

εκεί που κόντευε να μου γίνει η συνήθεια ή πίστευα ότι ήδη μου είχε γίνει συνήθεια αυτός ο νέος τρόπος ζωής,

εκεί που είχα αρχίσει να μένω ικανοποιημένος με τα αποτελέσματα και τις αλλαγές που έβλεπα,

Τότε καταστρέφονταν όλα γύρω μου

Ο σαμποτέρ θα έριχνε και το τελευταίο του χαρτί, και δεν θα το είχα προβλέψει. Θα κλωτσούσε πιο δυνατά από ποτέ.

Και αυτό που δεν θα είχα προβλέψει, συνήθως είχε να κάνει με το ότι δεν είχα ήδη γύρω μου αρκετά άλλα άτομα που να υποστηρίζουν τη νέα μου συμπεριφορά.

Θα ήμουν ο απορριπτέος, ο περίεργος, αυτός που κάνει κάτι το διαφορετικό.

Και αυτό δυνητικά σημαίνει ότι το παιδάκι θα’ μενε χωρίς πολύ αγάπη για κάποιο διάστημα.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει δυνητικά ακραίο πόνο και για τους δυο μας.

Γενικά ο σαμποτέρ (παιδάκι ή όπως θες πέστο) έχει πολλούς τρόπους να παίξει με το μυαλό μας.

Και το κάνει ανά πάσα στιγμή, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε τις περισσότερες φορές (λέγονται και “άμυνες του Εγώ” και πηγάζουν απ’την Φροϋδική Ψυχολογία).

Αλλά αυτό θα είναι θέμα άλλου άρθρου μου :)

Εάν σου άρεσε ή σε προβλημάτισε το άρθρο αυτό, συζήτησέ το με τους φίλους σου. Ιδίως εάν έχεις στο μυαλό σου κάποια άτομα που θα τους βοηθούσε το συγκεκριμένο, στείλ’το σε ένα τουλάχιστον απ’αυτά.

Ποιο είναι το επόμενο εκτελέσιμο βήμα σου;

Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~5 λεπτά

Αυθαίρετες προϋποθέσεις

Μίλησα στο προηγούμενό μου άρθρο για “αυθαίρετες” προϋποθέσεις”. Προϋποθέσεις δηλαδή που βάζουμε στον εαυτό μας από μόνοι μας, χωρίς απαραίτητα για να ισχύουν, ώστε απλά να νοιώσουμε καλύτερα. Λειτουργούν, δηλαδή, σαν αμυντικός μηχανισμός που θα μας κερδίσει λίγο χρόνο, μέχρι το αναπόφευκτο: να χρειαστεί να δράσουμε. Και έτσι ξεκινάει το “σύνδρομο της Δευτέρας“.

“Απο Δευτέρα θα εφαρμόσω αυτές τις πολύ ωραίες ιδέες που άκουσα/διάβασα.”

“Από Δευτέρα ξεκινάω δίαιτα.”

“Απο Δευτέρα θα είμαι αλλιώς.”

Είμαι σίγουρος ότι μπορείς να διακρίνεις το στοιχείο της Αναβλητικότητας, έτσι;

Πόσοι από εμάς για παράδειγμα λέμε να ξεκινήσουμε γυμναστική.. Από δευτέρα, θα ξεκινήσω γυμναστήριο, προπονητή κλπ. Οκ, άσε το τι θα κάνεις τη δευτέρα, και κάνε 5 έλξεις ή 5 κάμψεις ή τρέξε 30 δευτερόλεπτα, ΤΩΡΑ. Δεν έχει σημασία τι ΘΑ κάνεις, έχει μόνο το τι ΚΑΝΕΙΣ.

Αλλά όόόχι, εμείς είμαστε για μεγάλα πράγματα. Θέλουμε 1-2 ώρες άσκηση κάθε μέρα, με 500 επαναλήψεις, τρέξιμο και δεν ξέρω τι άλλο. Αλλά ούτε τα απλά μικρά δεν κάνουμε.

Επόμενο εκτελέσιμο βήμα (ΕΕΒ)

Ωραία τα μεγάλα όνειρα και οι στόχοι, αλλά όταν είναι ώρα να δράσεις, δεν μπορείς να τα κάνεις τίποτα. Αυτά είναι μόνο μια πυξίδα, που σου δείχνει το δρόμο, και εάν όντως τα θες πραγματικά, σε φορτίζουν με ενέργεια. Όμως τα μόνα που μπορείς να κάνεις είναι τα μικρά, επόμενα, εκτελέσιμα βηματάκια.

Βλέπεις, οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται να κάνουν αλλαγές, ή να κυνηγήσουν τα όνειρά τους, γιατί πιστεύουν ότι είναι μεγάλη δέσμευση, και θα πάρει πολύ δουλειά, κόπο, προσπάθεια και χρόνο. Τα βλέπουν σαν κάτι ΤΕΡΑΣΤΙΟ, και επομένως, λογικό είναι να θεωρούν ότι θέλουν και τεράστια βήματα για να επιτευχθούν. 

“Απλός άνθρωπος είμαι, ας έρθουμε στην πραγματικότητα, δεν μπορώ να κάνω τεράστια βήματα. Δεν μπορώ να κάνω τεράστιες αλλαγές. Δεν είναι αυτά για μένα. Και να το δοκίμαζα να το κάνω, δεν νομίζω να το πετύχαινα.. Και εκτός αυτού, δεν έχω χρόνο”. Ποιο χρόνο μωρέ δεν έχεις, τα 5 λεπτά;

Δεν βλέπουν, ότι το μέγεθος τους ξεγελά. Ο οποιοσδήποτε πραγματοποίησε το οποιοδήποτε όνειρό του, ήταν και αυτός απλός άνθρωπος, σαν και σένα και μένα. Δεν έκανε μεγάλες πράξεις. Και αυτός 24 ώρες μέσα στην ημέρα του είχε.

Βασικά, δεν πιστεύω ότι υπάρχουν μεγάλες πράξεις. Μεγάλες σε σχέση με τι; Όλες οι πράξεις που μπορούμε να κάνουμε, μικρές είναι. Απλά, στο αντίκτυπο που έχουν, διαφέρουν.

Ίσως τότε το πρόβλημά μας να είναι όντως ο χρόνος έτσι; Τις περισσότερες φορές όπως λέει ο Ρόμπινς “υπερτιμούμε τι μπορούμε να κάνουμε μέσα σε μια μέρα, όμως υποτιμούμε ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ το τι μπορούμε να κάνουμε μέσα σε ένα χρόνο”.

Δεν είναι το μέγεθος των βημάτων μας που θα κάνει τη διαφορά. Είναι το ΠΟΣΑ βήματα θα κάνουμε. Μαζεμένα, εις βάθος χρόνου, ακόμα και μικρά απλά πραγματάκια, φέρνουν τόσο μεγάλες αλλαγές, που είναι αρκετές για να αφήσουν τον οποιονδήποτε άναυδο. Και πάλι φέρνω για παράδειγμα την άσκηση γιατί είναι πολύ ευκολονόητα, και γιατί είναι μια συνήθεια που λείπει από τόσους ανθρώπους. Κάνε 5 κάμψεις κάθε μέρα για 1 μήνα, 2 μήνες, ή και 6 μήνες, και πες μου τη διαφορά. Κάνε κάτι μικρό για μεγάλο διάστημα, καθημερινά, και θα δεις αποτελέσματα πολύ μεγαλύτερα από το να μην έκανες τίποτα.

Αναλωνόμαστε τόσο πολύ στην “τελειότητα”, που ξεχνάμε ότι τα πάντα έχουν να κάνουν με το τελικό αποτέλεσμα, και τα μικρά επόμενα βηματάκια είναι τα μόνα που θα σε φέρουν πιο κοντά στα επιθυμητά αποτελέσματα. Αντίστοιχα κάνε κάτι μικρό με αρνητικό αντίκτυπο, και πες μου τη διαφορά σε 1 μήνα, ή σε 1 χρόνο.

Κάνε μια λίστα με μικρά επόμενα εκτελέσιμα βήματα (ΕΕΒ)

Κάτσε γράψε μια λίστα με τα μικρά ΕΕΒ, και ξεκίνα να κάνεις μερικά κάθε μέρα. Εάν σου φαίνονται μεγάλα, τότε σπάσε τα ακόμα περισσότερο σε μικρότερα βήματα. Μέχρι να σου φαίνονται όλα άμεσα επιτεύξιμα. Ο κάθε τεράστιος στόχος μπορεί να σπάσει σε αρκετά μικρά ΕΕΒ που να σε οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια εκεί που θες.

Γράψε επιτόπου μια λίστα με 5 μικρά επόμενα εκτελέσιμα βήματα που μπορείς να κάνεις μέσα στα επόμενα 5 λεπτά, και κάν’ τα.

Κάθε μέρα κάνε έστω 1% πρόοδο – η Τέχνη του Καϊζέν

Οι Ιάπωνες έχουν λέξη για αυτό. Λέγεται Kaizen. Παραθέτω την Wikipedia:

“Το Kaizen υιοθετήθηκε πρώτα από πολλές Ιαπωνέζικες επιχειρήσεις μετά τον Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, επηρεασμένη εν μέρει από Αμερικανούς δασκάλους διαχείρισης επιχειρήσεων και ποιότητας που επισκέφθηκαν τη χώρα. Από τότε διαδόθηκε σε όλον τον κόσμο και πλέον εφαρμόζεται και σε περιβάλλοντα εκτός των επιχειρήσεων και της παραγωγικότητας.” Μία από τις επιχειρήσεις που χρησιμοποίησαν αυτή τη φιλοσοφία στην καθημερινότητά τους ήταν η Toyota, η οποία από αφανής έγινε αυτή που έγινε σήμερα.

Βλέπεις, όταν κάνεις μικρές βελτιώσεις, έστω και του 1%, σε μερικές μέρες συσσωρεύεται, και συνεχίσεις να πορεύεσαι σε αυτή την 1% αλλαγή πορείας, σε 100 μέρες έχεις 100% βελτίωση, ή σε 360 μέρες, 360% βελτίωση.

Η Σταθερότητα είναι σημαντικότερη της Έντασης

Αυτό που ελπίζω να κατάλαβες από τα παραπάνω είναι ότι πραγματικά, το να κάνεις σταθερά κάτι, και ας είναι μικρό, θα επιφέρει ΠΟΛΎ μεγαλύτερες αλλαγές απ’ότι το να έκανες κάτι μεγαλύτερο αλλά μια φορά.  Το να πας μια φορά για τρέξιμο και να τρέχεις επί 30 λεπτά από εκεί που δεν έτρεχες καθόλου, πιο πολύ κακό θα σου κάνει, παρά καλό, και σου προκαλέσει τόσο πόνο, σωματικό και συναισθηματικό, που δεν πρόκειται να το ξανακάνεις.

Αλλά το να τρέχεις 1 λεπτό την ημέρα, και να το διατηρήσεις για 1 μήνα ή και παραπάνω, μπορεί να σου αλλάξει όλη τη ζωή.

Οι μικρές καθημερινές βελτιώσεις, εις βάθος χρόνου, θα σου επιφέρουν μαγικά αποτελέσματα.

Εάν άδειασε το ντεπόζιτό σου, κάνε μια στάση να το ξαναγεμίσεις με καύσιμα.

Σε προηγούμενα άρθρα της σειράς “τα 6 μυστήρια βήματα της μεταμόρφωσης”, μιλάω για το καύσιμο που έχουμε όλοι μας ως άνθρωποι που είναι τα συναισθήματά μας. Αυτά είναι που μας παρακινούν να πάρουμε την οποιαδήποτε απόφαση, είτε τη θεωρούμε λογική είτε όχι.

Εάν δεν αισθάνεσαι αρκετά δυνατός/ή ή να έχεις αρκετή δύναμη μέσα σου για να κάνεις το οτιδήποτε, τότε μάλλον έχει αδειάσει το ντεπόζιτό σου, και χρειάζεσαι γέμισμα ΑΜΕΣΑ. Σήκω, πιες νερό, και χοροπήδα λίγο, κάνε λίγο σκοινάκι. Ή βάλε το πρώτο τραγούδι που σου έρχεται στο μυαλό.  Ξεκίνα να κινείσαι με περισσότερη ένταση και ταχύτητα. Βάλε πάθος σε αυτό που κάνεις. Κάτσε πιο μεγαλοπρεπώς στην καρέκλα και χαμογέλα. Κάνε κάτι για να γεμίσεις λίγο τις μπαταρίες σου όσο πιο γρήγορα μπορείς. Και βούτα στο ΕΕΒ (επόμενο εκτελέσιμο βήμα).

Η Αποφασιστικότητα και η Σιγουριά είναι Συναισθήματα Δύναμης

Δύο απ’τα πιο ισχυρά συναισθήματα ενδυνάμωσης που υπάρχουν, είναι το συναίσθημα της αποφασιστικότητας και της σιγουριάς. Και είναι συναισθήματα που τα καλλιεργούμε μέσα μας, όσο πιο συχνά ΕΠΙΛΕΓΟΥΜΕ να τα νιώσουμε. Στο οτιδήποτε κάνεις μπορείς να βάλεις σιγουριά.

Πολλές φορές λέμε ότι κάποιος έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση. Δηλαδή μήπως έχει αυτοπεποίθηση για το ότι δεν έχει αυτοπεποίθηση και δεν το έχει καταλάβει;

Δεν είναι αν το έχεις ή όχι. Και δεν χρειάζεται πάντα τα νούμερα και οι πιθανότητες να είναι υπέρ σου. Τις περισσότερες φορές που έγινε κάτι αξιόλογο, ήταν όταν ένας άνθρωπος κέρδισε τις πιθανότητες. Και αυτό έγινε γιατί ήταν σίγουρος για αυτό που έκανε. Δεν ήταν σίγουρος βάσει πιθανοτήτων. Ήταν σίγουρος, γιατί επέλεξε να είναι. Είναι μια επιλογή. Εάν θα επιτρέψεις στις πιθανότητες να σου λένε τι μπορείς να κάνεις και τι όχι, τότε μεμιάς επιλέγεις σε πιο μέρος των πιθανοτήτων θα είσαι.

Εάν είναι να είσαι σίγουρος για κάτι, τότε είναι καλύτερο είναι να είσαι σίγουρος προς το μέρος που θες να πας. Ναι, μπορεί και να κάνεις και λάθος. Και ναι, μπορεί και όντως να μην είναι εφικτό. Όμως χωρίς να είσαι σίγουρος, δεν πρόκειται να το καταφέρεις ούτως ή άλλως.

Τα 2 βατραχάκια στο αφρόγαλο…

Εδώ σου προτείνω να δεις την παραπάνω ιστοριούλα που έβγαλα σε βίντεο… Θα σε κάνει να καταλάβεις καλύτερα αυτό που λέω, και θα σε προβληματίσει περισσότερο.

Ξεκίνα λοιπόν να καλλιεργείς την αποφασιστικότητα και τη σιγουριά μέσα στη μέρα σου. Περπάτα με σιγουριά. Διάβασε με αποφασιστικότητα. Μίλα με σιγουριά. Αυτά τα συναισθήματα είναι που θα σου δώσουν περισσότερη ψυχική δύναμη όσο περισσότερο τα εκπαιδεύεις.

“Θετικές αμφιβολίες”

Θα μπορέσεις να τα νιώσεις όλο και πιο δυνατά, όλο και πιο αληθινά, όταν αρχίσεις να παίζεις με τις “θετικές αμφιβολίες”. Πολλοί όταν σκέφτονται κάτι -ίσως και ανέφικτο- να γίνει, ξεκινάνε να κάνουν μια λίστα στο μυαλό τους με όλους τους λόγους γιατί αυτό είναι ανέφικτο. “Και άμα συμβεί αυτό; Και άμα συμβεί και το άλλο; Τι και αν τα αστέρια δεν είναι ευθυγραμμισμένα και ο γείτονας άλλαξε σαμπουάν; Τότε εγώ τι θα κάνω;;;”

Αυτό που σου προτείνω είναι το αντίθετο: Ξεκίνα με το “τι και εάν ήταν εφικτά; τι και αν ήταν δυνατόν να γίνουν; Τι και εάν όντως μπορούσαν να γίνουν; Τι και εάν ΕΙΝΑΙ εφικτά;”

Επανέλαβέ το μερικές φορές, καθώς σκέφτεσαι αυτό που μέχρι πριν από λίγο σκεφτόσουν ότι δεν μπορεί να γίνει. Όσο περισσότερο παίζεις με την ιδέα ότι είναι εφικτό, τόσο πιο πραγματοποιήσιμο σου φαίνεται. Είναι ένας πολύ ισχυρός τρόπος να πιστέψεις πραγματικά σε αυτό που θες να κάνεις, καλλιεργώντας σιγά σιγά τη σιγουριά.

Βλέπεις ότι το μυαλό σου ξαναρχίζει τα “ναι, αλλά….. δεν το έχω ξανακάνει, και δεν έχω τον χρόνο, κλπ κλπ κλπ”. Δεν πειράζει. Συνέχισε, “ναι, αλλά, εάν ήταν εφικτό; εάν μπορούσε να γίνει;” Και συνέχισε να παίζεις με αυτή τη σκέψη.

Τέλος, πίστεψε το παρακάτω, και επανέλαβέ το κάθε φορά που βρίσκεσαι σε μια δύσκολη κατάσταση και δεν είσαι σίγουρος για τον εαυτό σου:

“Πάντα υπάρχει κάποιος τρόπος αν είσαι αρκετά αφοσιωμένος και αποφασισμένος”

Τα 6 βήματα της μεταμόρφωσης

Αυτά ήταν (συνοπτικά!) τα 6 βήματα για την μεταμόρφωση του ανθρώπου και της ζωής του οποιουδήποτε σε ένα αριστούργημα. Ιδέες που εφαρμοζόμενες στην πράξη, αλλάζουν τα πάντα. Εδώ θα βρεις και τα υπόλοιπα βήματα, ώστε να τους ξαναρίξεις μια ματιά να τα θυμηθείς. Θυμήσου ότι η Μάθηση είναι κόρη της επανάληψης (όπως και η ιδιοφυΐα, και η ικανότητα!).