Το καλό του να είσαι “κακός” με τον εαυτό σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts:

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Αν δεν είμαι κακιά με τον εαυτό μου δεν θα κινητοποιηθώ να κάνω τίποτα” μου είπε η Κατερίνα, φοιτήτρια της Νομικής.

“Τα μπερδεύεις” της είπα. “Δεν είσαι κακιά, και ούτε χρειάζεται… Μία δασκάλα που είναι απαιτητική από τα παιδιά σημαίνει πως πρέπει να είναι και κακιά;”

“Ίσα ίσα, μπορεί να είναι αυστηρή και σκληρή μαζί τους, αλλά ταυτόχρονα καλή, να τα αγαπά πολύ, να τα σέβεται και να τα προσέχει. Και για αυτό να θέλει να είναι τόσο αυστηρή τους. “

Η αγάπη έχει να κάνει με το εάν νοιάζεσαι για τον άλλον, πόσο τον σέβεσαι, πόσο τον υποστηρίζεις και πόσο τον εκτιμάς (= τι αξία πιστεύεις πως έχει).

Και εκεί κρύβεται η διαφορά μεταξύ καλοσύνης και κακίας – στο αν υπάρχει αγάπη ή όχι.

Δεν έχει να κάνει με το πόσο αυστηρά και απαιτητικά συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου ή στους άλλους.

Το να μπορείς να αγαπάς κάποιον, και ταυτόχρονα να τον πιέζεις και να είσαι αυστηρός μαζί του, για να καταφέρει να αποκτήσει και να γίνει όλα αυτά που θέλει, είναι από τα πιο σημαντικά και δύσκολα πράγματα στον κόσμο.

Το να είσαι υποχωρητικός και ανεκτικός με κάποιον, να του κάνεις όλα τα χατίρια, να υπακούς σε κάθε απαίτηση, να ανέχεσαι κακές συμπεριφορές και συνήθειες… δείχνει πως δεν περιμένεις και πολλά από αυτόν. Πως δεν έχεις υψηλές προσδοκίες.

Δείχνει πως του επιτρέπεις να παραμένει κατώτερος από όλα αυτά που θα μπορούσε να είναι.

Αλλά, ναι, είναι ο πιο εύκολος και βραχυπρόθεσμα ευχάριστος δρόμος… Για πολλούς ανθρώπους, η εκπλήρωση επιθυμιών, η υποχωρητικότητα και η ανεκτικότητα είναι η μόνη μορφή αγάπης που πιστεύουν πως υπάρχει, δυστυχώς.

Ακολουθεί ένα πείραμα που, πέρα από το προφανές, θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τι εστί μια διαφορετική όψη της αγάπης – η “Σκληρή Αγάπη“.

Το Πείραμα

Έχεις ακούσει για το πείραμα που έδειξε το “Pygmalion Effect” (φαινόμενο του Πυγμαλίωνα*);

Το πείραμα είχε γίνει σε δασκάλους. Κάποιοι ερευνητές πήγαν και κάνανε τεστ σε διάφορες τάξεις πολλών σχολείων.

Στη συνέχεια, ενημέρωσαν τους δασκάλους για κάποια παιδιά της τάξης τους πως είναι ιδιοφυΐες. Τους είπαν πως έχουν πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης και να περιμένουν θαυμαστά πράγματα από αυτά στο μέλλον.

Απλά, τους προειδοποίησαν πως θα αργήσουν να “ανθίσουν”, και γι’αυτό δεν έχει φανεί ακόμα, και χρειάζεται υπομονή.

Τα υπόλοιπα παιδιά, τους είπαν, είναι στο φυσιολογικό, μέτριο, μέσο όρο.

Τους προειδοποίησαν επίσης να μην πουν τίποτα για αυτό σε κανέναν, και ιδίως στα παιδιά.

Αυτό που δεν γνώριζαν οι καθηγητές, ήταν πως τα ονόματα των παιδιών για τα οποία ενημερώθηκαν πως είναι ιδιοφυΐες, βγήκαν τυχαία από ένα καπέλο που περιείχε τα ονόματα όλων των μαθητών.

Ναι, δεν ήταν ιδιοφυΐες.

Και αυτό ήταν το νόημα του πειράματος.

Οι ερευνητές ξαναπήγαν σε αυτές τις τάξεις μετά από ένα χρόνο, και επανέλαβαν σε όλους τα τεστ IQ. Και αυτό που είδαν ήταν απλά μαγικό.

Τα σκορ των παιδιών που ήταν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες” για τους δασκάλους τους, είχαν ανέβει σημαντικά. Όχι απλά γιατί μεγάλωσαν κατά 1 χρόνο, αλλά πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο.

Ο δείκτης IQ των υπολοίπων παιδιών ήταν το ίδιο ή ίσως και να είχε πέσει λίγο σχετικά με το αναμενόμενο.

Το πείραμα επαναλήφθηκε πολλές φορές από τότε, και σε άλλα σχολεία, και από άλλους ερευνητές, καταλήγοντας  πάντα στα ίδια αποτελέσματα.

Τα παιδιά που πίστευαν οι καθηγητές για “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”, είχαν γίνει σημαντικά πιο έξυπνα.

Μαγεία! Πώς έγινε αυτό; Αφού οι καθηγητές δεν είπαν τίποτα!

Τα συμπεράσματα του πειράματος

Αυτό που είδαν οι ερευνητές κατά τη διάρκεια του πειράματος, παρακολουθώντας τις τάξεις, ανά φάσεις, ήταν πως οι δάσκαλοι, είχαν μεγαλύτερες προσδοκίες από τις “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”:

Τους συμπεριφέρονταν διαφορετικά – πιο σκληρά, αλλά και με μεγαλύτερη αγάπη.

  • Οι δάσκαλοί τους, πλέον, δεν ανέχονταν από αυτά να είναι αδιάβαστα
    ή να μην έχουν κάνει τις εργασίες τους.
  • Δεν ανέχονταν μέτριες απαντήσεις.
  • Τους έδιναν περισσότερες ευκαιρίες και πιο συχνά το λόγο.
  • Τα άκουγαν πιο υπομονετικά.
  • Είχαν πιο ενθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος απέναντί τους.
  • Τα επιβράβευαν περισσότερο όταν έκαναν κάτι σωστά.
  • Δεν ανέχονταν κάτι λιγότερο από το τέλειο.
  • Ασχολούνταν περισσότερο μαζί τους.
  • Τα σέβονταν περισσότερο.

Γιατί πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι ιδιοφυΐες. Και έτσι κι έγινε.

Για τους υπόλοιπους μαθητές:

  • Θα ανέχονταν και μέτριες απαντήσεις. “Έτσι και αλλιώς δεν είναι και πολύ έξυπνα”.
  • Τα διέκοπταν πιο εύκολα αν δεν τους άρεσε η απάντηση.
  • Έδιναν πιο αποθαρρυντικά “μη-λεκτικά” μηνύματα και γλώσσα σώματος.
  • Ασχολούνταν λιγότερο μαζί τους.

Επειδή πίστευαν πως αυτά τα παιδιά είναι μέτρια. Και έτσι κι έγινε.

Αυτό ήταν από τα πιο σημαντικά πειράματα που έγιναν στον χώρο της ψυχολογίας, και έδειξε τη δύναμη των “αυτο-εκπληρούμενων προφητειών“.

Δηλαδή, πώς αυτά που πιστεύουμε επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, χωρίς να το καταλάβουμε και, εν συνεχεία, επηρεάζουν τους γύρω μας, εκπληρώνοντας την “προφητεία” – αυτά που πιστεύαμε εξ αρχής.

Εσύ πώς συμπεριφέρεσαι στον εαυτό σου; Πώς συμπεριφέρεσαι στους γύρω σου;

Αυτό δείχνει το τι πραγματικά πιστεύεις για τον εαυτό σου και για τους άλλους.

Αν δεν σου αρέσει, κάνε τα πάντα για να το αλλάξεις. Δες τον εαυτό σου σαν “αργοπορημένη ιδιοφυΐα“.

Γιατί μπορεί να μην το ξέρεις, ΑΛΛΑ ΕΙΣΑΙ.

Γιατί το παραπάνω πείραμα έγινε με μαθητές μετρίου (φυσιολογικής) νοημοσύνης, και άρα ισχύει για ΟΛΟΥΣ μας.

Και αυτό συμπεριλαμβάνει και εσένα, τους φίλους σου, τους γνωστούς σου, και τον περισσότερο κόσμο.

Όλοι μας έχουμε τα σποράκια μέσα μας να γίνουμε ιδιοφυΐες σε κάτι, να εκφράσουμε ένα απεριόριστο δυναμικό και να επιταχύνουμε την εξέλιξη του κόσμου.

Ποια είναι τα δικά σου συμπεράσματα;

Θέλω να ξαναδιαβάσεις το πώς οι δάσκαλοι συμπεριφέρονταν στους μαθητές που θεωρούσαν “αργοπορημένες ιδιοφυΐες”.

Τους αγαπούσαν και τους σέβονταν περισσότερο; Ναι.

Αυτό σημαίνει πως ήταν πιο ανεκτικοί απέναντί τους; Όχι.

Τους καλομάθαιναν περισσότερο; Όχι.

Ανέχονταν μετριότητες; Όχι.

Αυτό είναι που ονομάζεται “σκληρή αγάπη“. Είναι μία μορφή αγάπης που κοιτάει όχι την προσωρινή καλοπέραση, αλλά το μακροχρόνιο και ουσιαστικό όφελος για τον άλλον.

Έχεις χαμηλές προσδοκίες από κάποιον; Τότε θα τον αφήνεις να επαναπαύεται. Θα τον καλομάθεις. Ο κόσμος μετά θα του φανεί άδικος και σκληρός, γιατί τίποτα δεν θα το καταφέρνει χωρίς να μοχθήσει.

Και κάποια στιγμή θα αποτύχει (αναπόφευκτα, όπως όλοι μας), και θα τα παρατήσει, αντί να συνεχίσει. Έτσι, ποτέ δε θα μπορέσει να εκφράσει πλήρως την ιδιοφυΐα, το τραγούδι, τις ιδέες, τη δημιουργικότητα που κρυβόταν πάντα μέσα του.

Εάν είσαι όμως σκληρός και αυστηρός μαζί του, θα τον έχεις εκπαιδεύσει, θα τον έχεις σκληραγωγήσει. Θα κουράζεται λιγότερο στην προσπάθειά του και θα παραιτείται πιο δύσκολα.

Τι είναι η “Σκληρή Αγάπη”

Σκληρή Αγάπη” (“tough love”): όταν αγαπάς κάποιον αλλά ξέρεις ότι κρύβει μέσα του ένα τεράστιο δυναμικό. Ξέρεις πως έχει κάποιες υποχρεώσεις προς τον εαυτό του και την κοινωνία. Οπότε για να τον βοηθήσεις να είναι συνεπής προς αυτές, πρέπει να είσαι ακλόνητος και αυστηρός μαζί του, αλλά και ταυτόχρονα να τον υποστηρίζεις και να τον αγαπάς.

Είσαι, λοιπόν, σκληρός με τον εαυτό σου; Αν ναι, καλά κάνεις, αλλά κάν’το με τον σωστό τρόπο και για τους σωστούς λόγους. Αγάπα τον εαυτό σου, λες και η ζωή σου εξαρτάται από αυτό. Γιατί έτσι είναι.

Αν όχι, ανέβασε τις προσδοκίες σου. Γίνε πιο σκληρός με τον εαυτό σου. Αγάπα τον αφόρητα μεν, αλλά εκπαίδευσέ τον. Μπες ηθελημένα σε καταστάσεις που θα σε σκληραγωγήσουν. Σε καταστάσεις με χρονικά όρια και υψηλό αντίτιμο αν δεν τα καταφέρεις. Γιατί εκεί εκδηλώνεται ο γίγαντας, ο θεός που έχεις μέσα σου, και ποτέ αλλιώς δε θα ξυπνήσει – γιατί δε τον χρειάζεσαι.

Οι δυνατότητες που κρύβονται μέσα σου, μπορούν να ξεκλειδωθούν μόνο όταν τις χρειαστείς – μέσα στις δυσκολίες.

Αν δεν γίνεις εσύ σκληρός με τον εαυτό σου, ηθελημένα, θα το κάνει η κοινωνία για σένα, και δε θα σου αρέσει. Θα σου φερθεί πολύ πιο σκληρά απ’όσο νομίζεις. Και θα το κάνει προς κατευθύνσεις που μπορεί να μη θες κιόλας να πας.

Έτσι, οι περισσότερες δυνατότητές σου μπορεί να μείνουν για πάντα ανέκφραστες – και θα αναρωτιέσαι “Ποιος είμαι;” και δε θα βρίσκεις απάντηση.

Έχω γράψει περισσότερα για αυτά τα σποράκια που φυτρώνουν μόνο υπό πίεση, σε προηγούμενο άρθρο που πρέπει να ξαναδείς – τι πιστεύεις για την πίεση; Ότι είναι κάτι καλό ή κάτι κακό;

Διάβασε το άρθρο: Είναι η πίεση όντως κάτι κακό, ή πάλι μας ξεγέλασαν;

Επίσης, θυμίσου, πως η αγάπη και οι καλές ανθρώπινες σχέσεις είναι η μεγαλύτερη ανάγκη για την ευτυχία μας.


Άλλα άρθρα που μπορείς να διαβάσεις:

Διάβασε παραπάνω για τα “Τα Δέκα Συναισθήματα Δύναμης και Ευτυχίας“, εδώ.
Πώς μπορώ να αγαπήσω περισσότερο τον εαυτό μου;


***Σημειώσεις του συγγραφέα***

Πού έμαθα για τη “Σκληρή Αγάπη”,
και ποιος ήταν ο Πυγμαλίων και ταιριάζει στο πείραμα;

Για μένα, η ιστορία της Marva Collins είναι αυτή που μου δίδαξε το τι είναι η Σκληρή Αγάπη, και είναι το αγαπημένο μου υπόδειγμα “σκληρής αγάπης”.

Δείχνει το πώς μία κοινή δασκάλα κατάφερε με αυτή την αφορητη, αν και σκληρή, αγάπη να ξεκινήσει με ένα δωμάτιο του σπιτιού της με τα παιδιά της, το οποίο ονόμαζε σχολείο, και να καταλήξει σε μία αλυσίδα από σχολεία-υπόδειγμα, με μαθητές που να διαβάζουν Σαιξπηρ από το δημοτικό (είναι πολύ υψηλού επιπέδου αγγλική φιλολογία που τη διδάσκονται στο Πανεπιστημίο, γενικά).

Πώς απ’το τίποτα, ξεκινώντας σε μια απ’τις πιο δύσκολες περιοχές, με συμμορίες, gangsters, ναρκωτικά και όπλα, κατάφερε να μεταμορφώσει τη ζωή των μαθητών της ολοκληρωτικά, προσφέροντάς τους νόημα, αγάπη, γνώσεις και ανατροφή που ούτε οι γονείς τους δεν μπορούσαν να τους δώσουν.

Για όποιον δεν έχει διαβάσει το βιβλίο “Marva Collins’ Way“, το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

* Ο Πυγμαλίων, κατά μία ιστορία, ήταν ένας γλύπτης (κατά μία άλλη ιστορία βασιλιάς) που ερωτεύτηκε ένα γυναικείο άγαλμα που είχε φτιάξει, και ζήτησε από την Αφροδίτη να του δώσει μία γυναίκα σαν αυτό. Την επόμενη μέρα, στη θέση του αγάλματος βρήκε μία γυναίκα, τη Γαλάτεια, την οποία και παντρεύτηκε και ο γιος τους ονομάστηκε Πάφος – ο ιδρυτής της Πάφου στην Κύπρο.

Το φαινόμενο πήρε το όνομά του Πυγμαλίωνα πολύ ταιριαστά, γιατί βλέπουμε πως στην αυτο-εκπληρούμενη προφητεία, σμιλεύουμε σύμφωνα με αυτά που πιστεύουμε, και το δημιούργημα γίνεται πραγματικότητα.

Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι; (ιστορία Γιώργου part 3)

Στα προηγούμενα επεισόδια της ιστορίας:

Ο Γιώργος πέρασε μια δύσκολη περίοδο στη ζωή του.

Όμως, επέλεξε να γίνει ο κυβερνήτης της ζωής του και να αναλάβει τις ευθύνες του.

Αλλά πάνω απ’όλα, επέλεξε να συγχωρέσει τον εαυτό του για το παρελθόν που δεν μπορούσε να αλλάξει.

Έτσι, θέλοντας να μάθει περισσότερα για να βγει απ’τη «καταιγίδα» που αντιμετώπιζε, πήγε στον Παναγιώτη, τον διευθυντή και μέντορά του, για να τον ρωτήσει και να συζητήσουν ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Βρήκε, λοιπόν, τον Παναγιώτη στο γραφείο του, να κάθεται πίσω από ένα σωρό βιβλία και χαρτιά και να μελετάει.


«Παναγιώτη, θέλω να μου πεις το επόμενο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.»

«Τη σωστή κατεύθυνση προς τα πού;» ρωτάει πονηρά ο Παναγιώτης, αφήνοντας κάτω τα χαρτιά.

«Τι εννοείς, προς τα εκεί που θέλω να πάω»

«Ώστε ξέρεις πού θες να πας;»

«Θέλω να βγω από την καταιγίδα, είχαμε πει την προηγούμενη φορά…»

«Γιώργο μου, μου λες που ΔΕΝ θες να πας. Εγώ σε ρώτησα πού ΘΕΣ να πας. Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.»

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

«Γιατί δεν αρκεί το να θέλω να βγω απ’την καταιγίδα;»

«Σκέψου λίγο.

Τι θα γίνει εάν βγεις απ’την καταιγίδα και καταλάβεις πως βρίσκεσαι στο διαμετρικά αντίθετο σημείο από αυτό που ήθελες να πας;…

Πέρα απ’αυτό, δυστυχώς η ψυχολογία μας δεν είναι τόσο απλή όσο ο καιρός (έστω ότι ο καιρός είναι κάτι απλό).

Όσο θα συνεχίζεις να εστιάζεις στην «καταιγίδα» μέσα σου, τόσο αυτή θα συνεχίζει να διαιωνίζεται και να υπάρχει, και τόσο περισσότερο, ασυνείδητα, θα κάνεις ενέργειες που θα σε κρατάνε παγιδευμένο μέσα της. Σου ξαναλέω:

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

Θα πρέπει να αντιληφθείς πως το πρόβλημα είναι μια ψευδαίσθηση:

Δεν υπάρχει καταιγίδα – εσύ τη δημιουργείς μέσα σου.

Τείνουμε να πηγαίνουμε προς τα εκεί που εστιάζουμε, και αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας…»

Αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας.

«Άρα θα πρέπει να αρχίσω να εστιάζω πού θέλω να πάω αντί για πού δεν θέλω. Ωραία το κατάλαβα. Άρα θα πρέπει να το προσδιορίσω;» ρωτάει ο Γιώργος.

«Φυσικα! Χρειάζεσαι πρώτα να καθορίσεις έναν προορισμό, για να μπορέσεις να βγεις απ’την καταιγίδα.

Αυτό συζητούσαμε την προηγούμενη φορά, όταν σου έδωσα την προαγωγή. Χρειάζεσαι μια νέα Ιθάκη, έναν επόμενο προορισμό, ένα νέο όραμα για τη ζωή σου.

Τι να την κάνεις την “πυξίδα” και τους “χάρτες” να σου πουν πώς να πλοηγηθείς, εάν δεν ξέρεις ΚΑΝ ποιος είναι ο προορισμός σου;

Εσύ μου είπες την προηγούμενη φορά ότι νοιώθεις σα φτερό στον άνεμο. Οπότε προηγείται αυτό.

Πού πας;

Τι θες να κάνεις; 

Έθεσες ένα όραμα που είχαμε πει πριν από λίγο καιρό;» τον ρωτάει ο Παναγιώτης με περιέργεια.

«Όχι, σου είπα ότι δεν είχα καιρό για τέτοια πράγματα…

Άσχετα αν μετά κατάλαβα πως αυτά που σου έλεγα ήταν λάθος…

Ξέρω, κατά βάθος, ότι ο προορισμός δεν είναι μια βλακεία, αλλά κάνει τη διαφορά.

Απλά τα έλεγα αυτά για να δικαιολογήσω τη συμπεριφορά μου, που δεν έκανα τίποτα το αξιόλογο τόσο καιρό.

Η αλήθεια είναι ότι απλά δεν ξέρω τι θέλω…

Ή για να το θέσω καλύτερα – δεν ξέρω τι, ΑΠΟ ΟΛΑ αυτά που θέλω, είναι ο σωστός προορισμός για μένα.

Έχω τόσα πράγματα που θα ήθελα να κάνω – και τα θέλω όλα…

Δεν ξέρω τι να πρωτο-επιλέξω και τι να πρωτο-κάνω

Αλλά και πάλι με πιέζει ο χρόνος οπότε δε μπορώ να αφιερωθώ αυτή στη στιγμή στο να ξεκαθαρίσω 100% τι θέλω…» τελειώνει με έναν μεγάλο αναστεναγμό ο Γιώργος.

«Άρα απ’ότι κατάλαβα απ’όσα μου λες, φοβάσαι μην κάνεις τη λάθος επιλογή, και γι’αυτό δεν παίρνεις καμία σοβαρή απόφαση…»

«Ναι, θα μπορούσες να το πεις και έτσι…»

«Πολύς κόσμος δεν παίρνει μια απόφαση γιατί φοβάται.

*(βλέπε το άρθρο: Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις)

Φοβάται αν θα πάρει τη σωστή απόφαση.

Φοβάται πώς θα το πάρουν οι άλλοι.

Φοβάται τι θα σημαίνει αυτή.

Φοβάται μήπως κάνει λάθος και πρέπει να επιλέξει κάτι άλλο.

Ο μόνος λόγος για τον οποίον κάποιος δεν παίρνει αποφάσεις είναι, ουσιαστικά, ο φόβος.

Όμως θα’θελα να το βάλεις καλά στο μυαλό σου:

Το να έχεις τον οποιοδήποτε προορισμό είναι καλύτερο απ’το να μην έχεις καθόλου προορισμό.

Αν είναι να περιμένεις μέχρι να’σαι σίγουρος, ποτέ δε θα έρθει αυτή η στιγμή.

Πάντα παίζουμε με τις πιθανότητες και αυτά που έχουμε στα χέρια μας την εκάστοτε στιγμή.

Μαζεύεις τα δεδομένα που μπορείς για μια απόφαση, αλλά μετά έρχεται η ώρα που πρέπει να την πάρεις.

Η ώρα είναι τώρα.

Με αυτά που ξέρεις τώρα, τι αποφασίζεις;

Δε σου λέω να παίρνεις βιαστικές αποφάσεις.

Σου λέω όμως ότι πρέπει να αρχίσεις να παίρνεις περισσότερες αποφάσεις.

Να τις σκέφτεσαι καλά, να τα βάζεις κάτω και να τα ζυγίζεις, αλλά μετά να παίρνεις αμέσως την απόφαση και να μην το αναβάλλεις παραπάνω απ’όσο χρειάζεται.

Και όσες περισσότερες αποφάσεις θα παίρνεις, τόσο καλύτερος θα γίνεσαι σε αυτό.

Είναι και αυτό μία ικανότητα η οποία χτίζεται, σαν όλες τις άλλες, και είναι μια ικανότητα που ξεχωρίζει τους καλούς ηγέτες από τους υπόλοιπους. Το καλύτερο θα στο πω σε λίγο.

Θέτεις, λοιπόν, για αρχή έναν προορισμό από όλους αυτούς που θες. Όσο προχωράς, όσο τον πλησιάζεις, βλέπεις αν σου ταιριάζει, αν είναι αυτό που ήθελες ή όχι.

Αν δεν σε ικανοποιεί, πας στον επόμενο.

Η ευλυγισία σκέψης είναι ό,τι πιο σημαντικό.

Αν πιστεύεις πως μπορείς να κρίνεις, αν πηγαίνεις προς την σωστή κατεύθυνση ή όχι, χωρίς να βρίσκεσαι σε κίνηση, απατάσαι.

Είπαμε το κλασσικό: Δεν μετράει τόσο ο προορισμός όσο το ταξίδι. Το ποιος γίνεσαι στην πορεία.

Ούτε χρειάζεται να είναι 100% ξεκάθαρος αυτός ο προορισμός στην αρχή.

Για αρχή σε νοιάζει να συνεχίσεις το ταξίδι σου προς νέους προορισμούς.

Σε νοιάζει να δεις προς τα πού θες να πας, και να ξαναρχίσεις να κάνεις μικρά και σταθερά βήματα προς τα εκεί.

Όσο προχωράς, τόσο περισσότερο το ξεκαθαρίζεις μέσα σου τι είναι αυτό που θες, και τόσο περισσότερο θα μπορείς να διακρίνεις τα επόμενα βήματα και την πορεία σου.

Το καλύτερο ξέρεις ποιο είναι; Ότι ο δρόμος θα σου φανερώνεται όσο προχωράς.

Όμως θα πρέπει να είσαι ήδη σε κίνηση προς τα εκεί που θες. Γιατί η ζωή και ο κόσμος βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση προς τα κάπου, και αν δεν έχουμε επιλεξει – έστω και αδρά- εμείς αυτό το “κάπου” της δικής μας ζωής, τότε άλλοι το επιλέγουν για εμάς. Αν νομίζεις πως δεν είναι σε κίνηση η ζωή σου, τότε άλλος παίρνει τις επιλογές.

Χρειάζεται συνεχώς να έχεις έναν προορισμό κατά νου, γιατί αυτός είναι που σου καθορίζει την κατεύθυνση που θα πάρεις.

Ποιος, όμως, νομίζεις ότι είναι ο επόμενος, Μεγάλος σου Προορισμός; Και πώς ξέρεις ότι αυτός είναι πράγματι αυτό που θες;» καταλήγει ο Παναγιώτης.

«Έλα, ντε; Δεν ξέρω τι θέλω περισσότερο. 

Πώς μπορώ να ξέρω ΤΙ, απ’όλα αυτά, είναι αυτό που θέλω περισσότερο;

Πώς θα βρω ποιος είναι ο προορισμός που δε θα το μετανοιώσω στην πορεία και δε θα αλλάξω γνώμη;»

«Αυτό θα στο πω την άλλη φορά. Προς το παρόν σκέψου αυτά που είπαμε. Ξεκίνα να παίρνεις αποφάσεις, σκέψου αδρά την κατεύθυνση που θες να πας, και κάνε τα πρώτα βήματα.» του λέει με ένα πονηρό χαμόγελο ο Παναγιώτης κλείνοντας την κουβέντα.

 

Επόμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 2: Μήπως τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για μένα;

 

Ο καθοριστικός παράγοντας της ευτυχίας σου

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher Spotify | Castbox

image courtesy by mattis koh and his vimeo "A look within" - Μέσος χρόνος ανάγνωσης ~ 8 λεπτά.

Ο μικρός Κωστάκης δεν το είχε με τις κοπέλες.

Όσο και να προσπαθούσε, όσο να ήθελε, δεν μπορούσε.

Ντρεπόταν.

Αλλά ακόμα και αν ξεπέρναγε το φόβο του και πήγαινε να μιλήσει, δεν έπαιρνε τις αντιδράσεις που ήθελε.

Οι φίλοι του τον ρωτούσαν κάθε φορά "Πώς πήγε;;;"

Και αυτός με θλιμμένο ύφος απαντούσε:

"Εμμ δεν της άρεσε έτσι όπως την προσέγγισα και έφαγα άκυρο..." ή

"μου ξίνισε στην αρχή, και αν και μετά κάπως το έσωσα, πάλι εν τέλει το έκαψα"

ή "Δεν μπορούσε να μου μιλήσει παραπάνω γιατί έπρεπε να φύγει...".

Έτσι, σε κάθε του προσέγγιση αυτός αισθανόταν να εξαντλείται η ενέργειά του όλο και γρηγορότερα, και ήταν όλη την υπόλοιπη μέρα στις μαύρες του.

Ερώτηση: Τι κάνει λάθος;

...

...

...

Απάντηση:

Περιμένει μια συγκεκριμένη ανταπόκριση, και όταν η απάντηση της άλλης δεν είναι αυτή που περιμένει, αισθάνεται άσχημα.

Περιμένει την άλλη να τον αποδεχτεί για να καθορίσει ο ίδιος το πόση αξία έχει και πώς θα αισθανθεί για τον εαυτό του.

Και με αυτό το μικρό παράδειγμα, θέλω να θίξω ένα τεράστιο θέμα της Ψυχολογίας.

Αυτό που λέμε "Κέντρο Αναφοράς", που με απλά λόγια είναι το "κέντρο του κόσμου σου", δηλαδή αυτό που θα καθορίσει το τι θα κάνεις, πώς θα λειτουργήσεις, τι θα σκεφτείς, αν θα αντιδράσεις ή όχι, και πώς.

Ξεκινάμε με την απλή ερώτηση:

Πού έχεις το κέντρο του κόσμου σου;

Το έχεις "έξω";

  • Στις αντιδράσεις των άλλων,
  • στα γεγονότα που γίνονται γύρω σου,
  • στα αποτελέσματα που έχεις και
  • στις ανταμοιβές ή ποινές που θα πάρεις;

Ή το έχεις "μέσα" σου;

  • Στο ποιος είσαι,
  • τι θα κάνεις εσύ,
  • τι θα πεις,
  • τι θα δοκιμάσεις,
  • πόση ενέργεια θα αφιερώσεις,
  • τι θα μάθεις,
  • ποιες είναι οι δυνάμεις σου και
  • πόσο θα βάλεις τον καλύτερό σου εαυτό στο κάθε τι που κάνεις;

Ας ξαναδούμε τον μικρό Κωστάκη σε ένα άλλο σενάριο.

Κάνει αυτά που κάνει και οι φίλοι του τον ρωτάνε "Πώς πήγε;"

Και αυτός απαντάει όλο ενθουσιασμό:

"Ρε φίλε πήγα και έκανα Το και Το και το Παράλλο. Μπορεί να έφαγα άκυρο, αλλά μου άρεσε που το δοκίμασα, και που τόλμησα και πήγα και μίλησα. Ποιος από σας θα είχε τα @@ να το κάνει αυτό;!;!"

Τι κάνει τη διαφορά;

Στο δεύτερο σενάριο, έβλεπε αυτός τι έκανε και τι δοκίμαζε, και δεν τον ένοιαζε τόσο η ανταπόκριση. Σκέψου to λίγο:

  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις περνούσε καλύτερα και σε ποιο χειρότερα;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι θα του άρεσε να συνεχίσει την "τριβή", μέχρι που εν τέλει θα τα κατάφερνε και σε ποιο όχι;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι αναπόφευκτα θα γίνει καλύτερος και σε ποιο ότι θα τα παρατήσει σύντομα αν συνεχίσει έτσι;
  • Σε ποιο σενάριο πιστεύεις ότι είχε περισσότερη ενέργεια, και σε ποιο ότι αισθανόταν άδειος μετά από κάθε του "αλληλεπίδραση/δοκιμή";

Όμως, εσύ, εγώ όλοι μας είμαστε ο μικρός Κωστάκης καθημερινά, και σε όλους μας τους τομείς!

Δεν ξέρω αν το είδες και αν το κατάλαβες, αλλά έθιξα αυτό το θέμα στο προηγούμενό μου άρθρο, στην αλληγορία "Πόσο θα μου πάρει να πετύχω τη Φώτιση;".

~Κάθε στιγμή έχουμε μία επιλογή.~

Ι: Αντιδραστικό Μοντέλο

Μπορούμε να επιλέξουμε να κατηγορήσουμε τις συνθήκες, τους άλλους ανθρώπους, την κυβέρνηση, την Ε.Ε., μέχρι και τα αστέρια (!).

Και να βρισκόμαστε στο πρώτο σενάριο.

Ας το πούμε ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΟ μοντέλο (σενάριο).

Σε αυτό το σενάριο:

- Το κέντρο του κόσμου σου (κέντρο αναφοράς) βρίσκεται κάπου "εκεί έξω"

Το επίκεντρο του πού εστιάζεις καθημερινά για να ερμηνεύσεις το οτιδήποτε, βρίσκεται κάπου "εκεί έξω".

- Υπάρχει κάποιος "νταής" (bully) που φταίει για όλα:

Είπαμε αυτός μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος, το αντίθετο φύλο, κάποια εταιρία, οργάνωση, σύστημα, εταιρεία, το κράτος, η νοοτροπία του κόσμου, ή οποιοσδήποτε/οτιδήποτε θεωρείς πως φταίει για την κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι.

Μέχρι και τ'αστέρια μπορούν να παίζουν το ρόλο του νταή και να σε "τραμπουκίζουν" αν δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένα έτσι όπως τα θες.

Και αυτός ο "νταής" θα φταίει που όλα είναι έτσι στραβά.

- Είσαι το "θύμα" των περιστάσεων και όλων αυτών που συμβαίνουν "εκεί έξω": 

Αισθάνεσαι φυλακισμένος του παρελθόντος σου και θύμα των περιστάσεων.

Δεν κάνεις τίποτε άλλο πέρα απ'το να τονίζεις με τα λόγια σου, τις ιστορίες σου και τις πράξεις σου το

  • πόσο ανήμπορος είσαι,
  • πόσο λίγο έλεγχο της ζωής σου έχεις, και
  • πόσα πράματα δεν μπορείς να αλλάξεις,
  • πόσα σε χαλάνε, και
  • πόσα δεν είναι έτσι όπως θα έπρεπε.

Γενικότερα να παραπονιέσαι και να σου φταίνε τα πάντα.

Έχεις χάσει κάθε ίχνος ευθύνης της ζωής σου και των προβλημάτων σου, και κοιτάς αμέτοχος και παθητικά.

Πηγαίνεις "με τη ροή του ποταμού" (όπου και αν σε πηγαίνει αυτός).

- Περιμένεις έναν "Σωτήρα" να έρθει να σε σώσει: 

Περιμένεις κάποιος άλλος να αναλάβει την ευθύνη της κατάστασής σου, της ζωής σου και των προβλημάτων σου.

Περιμένεις κάποιον να έρθει να σε ξελασπώσει.

Μας έχουν αναθρέψει με τόσα λάθος πρότυπα (ή και καθόλου πρότυπα) για να στηριζόμαστε και να περιμένουμε να εμφανιστεί μία ηγετική φιγούρα να μας σώσει: 

  • ένας πολιτικός ηγέτης,
  • ένας υπερήρωας,
  • ένας γιατρός,
  • ένας επιστήμονας,
  • ένα μαγικό χάπι,
  • μία μαγική τροφή,
  • μία μαγική φόρμουλα,
  • μια μαγική επιστήμη,
  • μία μαγική τεχνική,
  • η εκκλησία ή κάποιο θείο μέλος της, ή
  • ο Χριστός με τη δευτέρα παρουσία
  • και τόσα άλλα παραδείγματα που θα παίξουν το ρόλο του "Σωτήρα" που θα έρθει να μας ξελασπώσει.

Αυτή η νοοτροπία σε οδηγεί στο να παραιτείσαι και να μην κάνεις ενεργά κινήσεις.

Παραμένεις παθητικός και αμέτοχος, "κοιτώντας την οθόνη της ζωής σου" και περιμένοντας κάτι να γίνει.

Το να κάθεσαι να προσεύχεσαι και να παρακαλάς με τη σκέψη σου δεν μετράει ως πράξη αλλά ως επαιτεία.

Εν τέλει:

  • Δίνεις στους άλλους τον έλεγχο της ζωής σου.
  • Είσαι ένας κομπάρσος στην ίδια την ταινία της ζωής σου, και οι "άλλοι" (κάπου εκεί έξω - "Νταήδες/Τραμπούκοι" και "Σωτήρες") είναι οι πρωταγωνιστές.
  • Εστιάζεις στα προβλήματα (τι πάει στραβά με αυτόν τον κόσμο) και όχι στις λύσεις (τι μπορεί να γίνει για αυτό) - με συνέπεια να γίνεσαι και συ μέρος του προβλήματος.

Το χαρακτηριστικό τρίπτυχο του αντιδραστικού μοντέλου είναι:

Όμως υπάρχει ένα άλλο μοντέλο, όπως είπαμε. Το δεύτερο:

ΙΙ: Προνοητικό Μοντέλο

Αντίθετα με το πρώτο, το δεύτερο σενάριο είναι που ο Κωστάκης εστιάζει στο:

  • τι έκανε σωστά ή λάθος,
  • τι μπορεί να βελτιώσει,
  • πειραματίζεται και δοκιμάζει, και
  • περνάει καλά με τον εαυτό του ανεξαρτήτως των "έξω" αποτελεσμάτων.

Ας το ονομάσουμε "Προνοητικό" μοντέλο (σενάριο). 

Κάθε φορά που κάνει κάτι, έχει ορίσει ως κάτι εσωτερικό, κάτι στον δικό του έλεγχο ως "Επιτυχία", και κυνηγάει αυτό.

Έτσι, σε αυτό το σενάριο έχουμε τα εξής χαρακτηριστικά:

Το κέντρο του κόσμου σου (κέντρο αναφοράς) βρίσκεται κάπου "μέσα" σου:

Το επίκεντρο που εστιάζεις καθημερινά για να ερμηνεύσεις το οτιδήποτε, βρίσκεται κάπου "μέσα" σου.

- Εσύ είσαι ο κεντρικός Ήρωας, Πρωταγωνιστής και Σκηνοθέτης της ταινίας της ζωής σου:

και οι "άλλοι" (οι κάπου εκεί έξω) είναι οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι υποστηρικτές, οι προκλήσεις και οι κομπάρσοι.

Κανένας ήρωας όμως δεν έγινε ήρωας απ’το πουθενά.

Αν το καλοσκεφτείς, ακόμη και με τους σουπερ-ήρωες, όλοι περάσαν περιόδους τεράστιας πίεσης, έντασης, στρες και αναπροσαρμογών:

  • άλλον τον τσίμπησε μεταλλαγμένη αράχνη,
  • άλλος έφυγε απ’τον πλανήτη του την ώρα που καταστρεφόταν,
  • άλλου πήγε κάποιο πείραμα πολύ στραβά
  • και κάποιου άλλου του καταστράφηκε όλη η ζωή - σχέσεις, οικονομικά και υγεία ταυτόχρονα.

Όμως...

- Δεν υπάρχουν Νταήδες - υπάρχουν μόνο προκλήσεις, μεγάλες και μικρές:

  • Αναλαμβάνεις την ΠΛΗΡΗ ευθύνη της ζωής σου,
  • είσαι υπεύθυνος των επιλογών σου, και
  • αρνείσαι να αποδώσεις το "φταίξιμο" σε άλλους εκτός από εσένα.

Ξέρεις ότι ρίχνοντας το φταίξιμο αλλού, δίνεις και τον έλεγχο της ζωής σου, μαζί.

Ξέρεις πως «ό,τι δε σε σκοτώνει σε κάνει δυνατότερο», και αποδέχεσαι τις προκλήσεις και τις αντιμετωπίζεις αντί να κάθεσαι να περιμένεις κάποιον να σε σώσει, γιατί...

- Δεν περιμένεις κάποιον Σωτήρα να έρθει να σε σώσει.
Δεν πιστεύεις στους Σωτήρες.
Αλλά πάντα χρειάζεσαι και έχεις στο πλευρό σου Διδασκάλους:

  • Ξέρεις ότι δεν θα έρθει κανένας.
  • Δεν περιμένεις κάποιον ή κάτι να σου αλλάξει τη ζωή, αλλά ενεργά κυνηγάς καταστάσεις να αντιμετωπίσεις.
  • Παίρνεις μαθήματα.
  • Βρίσκεις άτομα που έχουν αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα και τους συμβουλεύεσαι.
  • Είσαι ανοιχτός σε ιδέες και λύσεις.

Ξέρεις ότι τα «μαγικά χάπια», τα σεμινάρια, τα βιβλία, η θρησκεία και όλα τα υπόλοιπα δεν θα σου αλλάξουν τη ζωή από μόνα τους.

Αλλά αν μπορούν να σε βοηθήσουν κάπως, θα τα αξιοποιήσεις σα διδασκάλους σου και φίλους σου.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι εκεί για να σου λύσουν τα προβλήματα και να αναλάβουν τις ευθύνες της δικής σου εξέλιξης.

Όσους διδασκάλους και να'χεις, ξέρεις ότι εσύ φέρεις τον τελευταίο λόγο για τη ζωή σου.

Ό,τι και να γίνει, εν τέλει, εσύ είσαι αυτός που θα πρέπει να κάνεις κάτι για να αλλάξουν τα πράματα.

Και ξεκινάς πρώτα από τον εαυτό σου.

"Γίνε η αλλαγή που θες να δεις στον κόσμο"
~Γκάντι~
(ναι, αυτό εννοούσε, μην ζητάς ν'αλλάξουν οι άλλοι, αλλά άλλαξε τον εαυτό σου πρώτα.
Απ'αυτό είναι και το "σύνθημα" του site πάνω πάνω)

Εν τέλει:

  • Ξέρεις ότι είσαι ελεύθερος κάθε στιγμή να επιλέξεις το πού θα εστιάσεις και το πώς θα ερμηνεύσεις το κάθε τι για να γυρίσεις την ιστορία υπέρ σου. Και μπορείς να επιλέξεις να δεις το οτιδήποτε σαν πρόκληση που πρέπει να βρεις μια λύση και να ανταπεξέλθεις, και ότι αυτό θα σε κάνει καλύτερο.
  • Εστιάζεις στις λύσεις και όχι στα προβλήματα - με συνέπεια να γίνεσαι και συ μέρος της λύσης.

Το χαρακτηριστικό τρίπτυχο του προνοητικού μοντέλου είναι:

Κλείνοντας με τον μικρό Κωστάκη...

Ο Κωστάκης λοιπόν, διαβάζει αυτό εδώ το άρθρο.

Έτσι, αποφασίζει να ακολουθήσει το δεύτερο, το προνοητικό μοντέλο, και αρχίζει να πειραματίζεται στην προσέγγισή του.

Αρχίζει περισσότερο να παρατηρεί τι κάνει αυτός και να σπρώχνει τον εαυτό του όσο μπορεί.

Σταματά να νοιάζεται για αυτά που δεν μπορει να ελέγξει όπως πχ. το τι θα σκεφτούν οι άλλοι και τι προβλήματα έχει η κυβέρνηση ή η εκάστοτε κοινωνία...

Και κάνει το καλύτερο με αυτά που έχει.

"Λένε πως η ζωή είναι σαν ένα παιχνίδι με χαρτιά: Δεν μπορείς να ελέγξεις τι σου έρχεται στο χέρι, αλλά θα πρέπει να παίξεις όσο καλύτερα μπορείς με το "χέρι" που σου ήρθε."

Click to Tweet

Μεταθέτει την "Επιτυχία" (δες προηγούμενο άρθρο "Τι είναι η πραγματική επιτυχία για εσένα;") και τους στόχους του από κάτι εξωτερικό και εκτός του δικού του ελέγχου, σε κάτι εσωτερικό, σε κάτι που μπορεί να ελέγξει, και μπορεί εν τέλει να φτάσει.

Έτσι αυτός συνεχίζει να βελτιώνεται.

Όσοι αργότερα βλέπουν τα αποτελέσματά του και τη συμπεριφορά του, τους αγγίζει.

Δημιούργησε αρκετούς επικριτές - ανθρώπους που τον σχολιάζουν αρνητικά γιατί δεν είναι σαν κι αυτούς, διαφέρει - είναι τρελός, είναι ανώμαλος λένε.

Αυτή είναι η εξήγησή τους, που δεν επαναπαυόταν και πίεζε συνεχώς τον εαυτό του τόσο πολύ (να γίνει καλύτερος).

Άλλοι το απέδωσαν στα γονίδιά του ή στην ιδιαίτερα υψηλή ευφυΐα του, ή στην καλύτερη ανατροφή του ή στο ότι "είναι στο χαρακτήρα του", ή στην καλύτερη δικτύωση και "κοννέ" του.

"Είναι κάτι ξεχωριστό, δεν είναι άνθρωπος, είναι εξωγήινος αυτός" λένε.

"Οι υπόλοιποι θνητοί, εμείς, δεν μπορούμε να τα κάνουμε αυτά" λένε.

Όμως κάποιοι τον ακολούθησαν και του επέτρεψαν να τους επηρεάσει

Νέοι ορίζοντες και δυνατότητες άνοιξαν - είδαν τον εαυτό τους σε αυτόν.

Και έτσι έναν έναν άνθρωπο τη φορά, ο Κωστάκης αλλάζει τον κόσμο, γιατί ξεκίνησε από τον ίδιο του τον εαυτό - τον πρωταγωνιστή της ταινίας του, και τον μόνο ήρωα που μπορούσε να ελέγξει τι θα κάνει και τι θα σκεφτεί.

Και συνεχίζει να εξελίσσεται και να πειραματίζεται και να παίζει γιατί ΑΠΛΑ ΤΟΥ ΑΡΕΣΕΙ η διαδικασία.

Αισθάνεται Επιτυχής, ανεξαρτήτως του τι θα πουν ή κάνουν οι άλλοι.

Είναι τρόπος ζωής πλέον.

Αυτή η πορεία μπορεί να φαίνεται ή και να γίνεται ανά περιόδους επώδυνη, ή μοναχική, ή ζόρικη.

Μπορεί να πιεστεί, να κλάψει, να φτάσει μέχρι και σε σημεία απόγνωσης.

Όμως ξέρει πως όλα αυτά δε συγκρίνονται με αυτά που θα αισθανόταν αν έμενε αμέτοχος.

Δεν συγκρίνονται με όλα αυτά που θα αισθανόταν αν ξεγελούσε τον εαυτό του και έλεγε πως "έλα μωρέ, καλά είμαι και έτσι, υπάρχουν και χειρότερα" και καθόταν εξ αρχής και κλεινόταν στη σπηλιά του.

Σίγουρα εξ αρχής ήταν πιο εύκολο το να "χρυσώσει το χάπι", να επαναπαυθεί στις ανέσεις του και να αρχίσει να ρίχνει το φταίξιμο σε άλλους. 

Όμως αποφάσισε ότι θα δώσει διαφορετική τροπή και ερμηνεία στην ταινία της ζωής του.

Είχε δει τι είναι δυνατόν, είχε πάρει το "μπλε χάπι" (βλέπε Matrix #1, όχι τίποτ'άλλο...), και δεν υπήρχε πλέον επιστροφή.

Ήταν, βέβαια, "καταδικασμένος" όλη την υπόλοιπη ζωή του να προσπαθεί να φτάσει το όραμα, να καταφέρει τα ιδανικά του.

Σίγουρα δεν είναι μια ζωή για όλους, και είναι προσωπική η επιλογή του καθενός μας.

Όμως σιγά σιγά έμαθε πώς να "ψυχαγωγεί" τον εαυτό του, να βελτιώνεται και να περνάει καλά με την όλη διαδικασία και την καθημερινότητά του...

Πλέον έγινε πιο εύκολο να λειτουργεί έτσι, παρά να κάθετε αμέτοχος, κοιτώντας τους άλλους και περιμένοντας κάποιον να έρθει να τον σώσει...

Γιατί ήξερε πώς κανένας δεν θα έρθει.

Έτσι άρχισε να έχει όλο και πιο έντονες στιγμές ευτυχίας και κορυφαίες στιγμές (peak experiences).

Σίγουρα δεν ήταν όλα ρόδινα συνεχώς.

Αλλά τα κάτω του άρχισαν να είναι όλο και καλύτερα σε σχέση με πριν.

Και τα πάνω του άρχισαν να είναι σκέτη μαγεία. 

Και έτσι έζησε και ζει μια ευτυχισμένη ζωή... :)

Σειρά σου:

1. Ποιο μοντέλο πιστεύεις ότι χρησιμοποιείς για να ερμηνεύεις τα γεγονότα; Πού είναι το κέντρο του κόσμου σου; Έξω από εσένα, ή μέσα σου;

Ποιος ή τι παίζει τον κάθε ρόλο στο πρώτο σενάριο, και ποιος ή τι μπορεί να παίξει τον αντίστοιχο ρόλο στο δεύτερο σενάριο;

2. Θυμίσου τι είπα παραπάνω και τα χαρακτηριστικά του δεύτερου σεναρίου με εσωτερικό κέντρο αναφοράς.

Τι μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις την τροπή της ιστορίας σου;

3. Τι θα μπορούσες να κάνεις σε τακτική βάση που να σε πήγαινε στο δεύτερο, σενάριο με εσωτερικό κέντρο αναφοράς;

Τι να σταματήσεις απ'αυτά που κάνεις και σε κρατάνε στο πρώτο σενάριο;

Καλή επιτυχία.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο μοιράσου το με τους φίλους σου ή στείλτο σε κάποιον που ξέρεις ότι θα τον βοηθήσει!