Τι και αν το μετανοιώσω αυτό που επέλεξα; (ιστορία Γιώργου part 5)

Συνεχίζοντας την κουβέντα τους από την προηγούμενη φορά, ρωτάει ο Γιώργος:

«Παναγιώτη, ήθελα να σε ρωτήσω… Έχω πολλά πράγματα που θέλω να κάνω, πράγματα να καταφέρω, μέρη να δω, εμπειρίες να ζήσω.

Πώς ξέρω ότι εάν επιλέξω έναν προορισμό και αφοσιωθώ εκεί, δε θα το μετανοιώσω στην πορεία;

Και αν κάνω τη λάθος επιλογή;

Μου είπες ότι ο σωστός δρόμος για μένα είναι αυτός που φοβάμαι περισσότερο και είναι ο πιο δύσκολος.

Όμως αφού είναι τόσο δύσκολος, λογικό δεν είναι να αναρωτιέμαι αν αξίζει; Και να το διπλο-τριπλο-σκέφτομαι;»

Και του απαντάει ο Παναγιώτης, γαλήνιος αλλά και γεμάτος πάθος στη φωνή του:

«Σε ό,τι και να αφιερωθείς ΔΕΝ πρόκειται να το μετανιώσεις αυτό που επέλεξες.

Μπορεί να μετανοιώσεις τον τρόπο που έζησες, τον τρόπο που το προσέγγισες, και ευκαιρίες που δεν άδραξες.

Οι άνθρωποι φτάνουν στο τέλος της ζωής τους και μετανοιώνουν ότι δεν προσέφεραν αρκετά, δεν περάσαν αρκετό χρόνο με αυτούς που αγαπούσαν, δεν είπαν αυτά που είχαν να πουν, δεν έπαιξαν τον καταλυτικό ρόλο που θα ήθελαν να έχουν παίξει, δεν είδαν τα μέρη που ήθελαν να δουν, δεν έκαναν αυτά που ήθελαν να κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο.

Ο κόσμος δεν μετανοιώνει αυτά που έκανε και είχαν νόημα για τον ίδιο.
Μετανοιώνει το πού ξόδευε τον υπόλοιπο χρόνο του.

Μετανοιώνει το πόσο πολύ τηλεόραση έβλεπε, πόσο χάζευε στο facebook, και πόσο αναλώθηκε σε πράγματα που δεν είχαν καμία απολύτως σημασία και ενδιαφέρον για αυτόν.

Φρόντισε ο μεγάλος προορισμός και όραμα της ζωής σου να προσφέρει με κάποιον – με οποιονδήποτε – τρόπο στον κόσμο.

Σε όποιον τομέα θέλεις.

Και αφοσιώσου εκεί. Δε θα μετανοιώσεις που δεν κυνήγησες τα 1002 άλλα πράγματα που ήθελες, γιατί δεν μπορείς να ξέρεις από τώρα τι πόρτες θα σου ανοιχτούν στο μέλλον.

Σε ένα πράγμα αφοσιώνεσαι, άλλα 100 βρίσκεις που να ταιριάζουν στην πορεία.
Αλλά πρέπει να ξεκινήσεις με το να θυσιάσεις τα υπόλοιπα θέλω σου για το μεγαλύτερο απ’όλα, στην αρχή.

  • Αυτό που θα μετανοιώσεις σίγουρα, εν τέλει, είναι το ότι δεν αφιερώθηκες τόσο καιρό σε έναν προορισμό με όλο σου το είναι.
  • Αυτό που θα μετανιώσεις είναι ότι δεν άρπαξες κάποια ευκαιρία που σου δόθηκε, ή ότι πέρασες μια ζωή αναλωμένη στο “τι να κάνω από όλα αυτά;” αντί να αφιερωθείς σε κάτι και να προχωρήσεις δυναμικά, ανοίγοντας πόρτες και εξερευνώντας μονοπάτια.
  • Αυτό που θα μετανοιώσεις είναι οι συμβιβασμοί σου με την κοινωνία και στα «θέλω» και τα «πρέπει» των άλλον. Ξεφορτώσου τα όλα αυτά, και αφοσιώσου στο ένα και μοναδικό πράγμα που θεωρείς πιο σημαντικό.

Από την προηγούμενη φορά, σε ρώτησα και σε έκανα να σκεφτείς πράγματα όπως «τι φοβάσαι για την επόμενη γεννεά» ή «ποιες είναι οι δυνάμεις σου» και «τι ήθελες να γίνεις μικρός».

Ερωτήσεις σαν αυτές μπορούν μόνο να σε επιβεβαιώσουν, δεν μπορούν να σου ΠΟΥΝ τι να κάνεις.

Είναι ερωτήσεις που ξεκαθαρίζουν το ΓΙΑΤΙ θες αυτό που θες.

“Για ποιο λόγο έχεις έρθει σε αυτή τη ζωή;”

Βλέπεις, μας τα έχουν μάθει τελείως ανάποδα.

Η αλήθεια είναι πως δεν πρέπει να ρωτάμε τους άλλους για ποιο λόγο έχουμε έρθει σε αυτή τη ζωή.

Δεν πρόκειται να μας το πει κανένας. Ο νόμος της ελεύθερης βούλησης το επιβάλλει αυτό, ούτε οι Θεοί οι ίδιοι δεν μπορούν να σου πουν τι ρόλο έχεις να παίξεις.

Κανένας δεν μπορεί να σου πει ποιος είναι ο ρόλος σου σε αυτή τη ζωή.

Αντιθέτως, είναι η ίδια μας η ζωή, οι Θεοί και ο κόσμος τριγύρω μας που ρωτάει ΕΜΑΣ «για ποιο λόγο έχεις έρθει εδώ;».

Και είμαστε εμείς που πρέπει να απαντήσουμε μέσα από τις πράξεις μας, σε αυτή την ερώτηση, δυναμικά και με όση σιγουριά έχουμε μέσα μας.

Και εκεί έγκεται η ανταμοιβή – εσωτερική και εξωτερική – που θα έχουμε.

Πρέπει να απαντήσεις εσύ στον κόσμο – ποιος είναι ο ρόλος που θέλεις να παίξεις στη ζωή σου;
Και το απαντάς μόνο μέσα από τις πράξεις σου.

Όσο γίνεσαι εξαιρετικά καλός σε αυτό που κάνεις, θα έχεις όλη την ελευθερία να το τροποποιήσεις στην πορεία, να προσθέσεις και να αφαιρέσεις στοιχεία που σου ταιριάζουν ή όχι. Αρκεί να έχεις ανοιχτό το μυαλό σου και να εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος καθημερινά, εστιάζοντας στο τι έχει νόημα για εσένα.

Το θέμα είναι ότι όλοι βλέπουν τη δύσκολη πορεία και τα παρατάνε προτού καν ξεκινήσουν, έχοντας σαν δικαιολογία το “τι και αν το μετανοιώσω;”.

Σου λέω λοιπόν – ποτέ κανένας δεν μετάνοιωσε δουλειά που έφτασε να κάνει ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ καλά και προσέφερε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ στον κόσμο μέσα από τον κόπο του.

Όλα τα υπόλοιπα, οι δεύτερες σκέψεις, τα «δεν είμαι σίγουρος» και «δεν μπορώ να αποφασίσω ακόμα» είναι απλά προσπάθειες του μυαλού μας να αναβάλλει ή να αποφύγει το αναπόφευκτο.

Είναι δικαιολογίες για να αναβάλλουμε αυτό που φοβόμαστε να κάνουμε.

Ενώ θα πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια και να πιάσουμε δουλειά όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Φαντάζεσαι τον Michael Jordan να ξεκινούσε να παίζει μπάσκετ στα 40 του; Πόσοι θα τον ξέραν και πόσο καλός θα γινόταν; Τι θα είχε να προσφέρει;

Η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε ήταν πριν 20 χρόνια. Έχουμε ήδη καθυστερήσει, γι’αυτό η καλύτερη ώρα να ξεκινήσουμε είναι Τώρα.»

Επίλογος

Επέλεξε αυτό που σου θες να γίνεις ακολουθήσεις περισσότερο – αυτό που συνδιάζει και χρειάζεται τις περισσότερες από τις δυνάμεις σου και τις κλίσεις σου – και αφοσιώσου εκεί.

Και μην κοιτάξεις πίσω σου.

Κοίτα μόνο μπροστά.

Γιατί αλλιώς θα χάσεις πολύτιμο χρόνο, και τις ευκαιρίες να προσθέσεις και άλλους λόγους που αγαπάς αυτό που κάνεις.

Θα χάσεις τη στιγμή.

Και αυτό είναι που θα μετανοιώνεις στο τέλος περισσότερο.

 

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας

Μπορείς να διαβάσεις το προηγούμενο άρθρο μου επί της Αναβλητικότητας εδώ:

Και τα 3 προηγούμενα άρθρα της σειράς “Τα Αντίδοτα”, εδώ:

Αφού αναλύσαμε λίγο το θέμα της Αναβλητικότητας και το πώς και γιατί κυριαρχεί στις ζωές των περισσοτέρων από εμάς, θα πρέπει τώρα να εφοδιαστούμε με μερικά “αντίδοτα” για αυτό το “δηλητήριο”.

Εδώ συνεχίζουμε, λοιπόν, με 4 πολύ χρήσιμα “Αντίδοτα” της Αναβλητικότητας:

1. Δώσε στον εαυτό σου την Άδεια να είναι άνθρωπος

ΕΠΕΤΡΕΨΕ, δώσε το δικαίωμα στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος (αγγλιστί αυτό που λένε “give yourself permission to be human”).

Να στο ξαναπω γιατί είναι σημαντικό:

Επέτρεψε στον εαυτό σου να είναι άνθρωπος.

Εν ολίγοις, αποδέξου την ανθρώπινη φύση σου. Μην περιμένεις την τελειότητα. Περίμενε την ατέλεια, τις δυσκολίες, τα εμπόδια, το ζόρισμα, τα συναισθηματικά πάνω και κάτω.

Αυτός είναι ένας απ’τους σημαντικότερους νόμους της φύσης – η ατέλεια και η συνεχόμενη εξέλιξη και πρόοδος.

Όταν έχεις καλύτερες προσδοκίες (και ο χάρτης της πραγματικότητας είναι πιο ακριβής), όχι μόνο θα είσαι πιο χαρούμενος αλλά θα απογοητεύεσαι πολύ πιο δύσκολα από αυτά που σου συμβαίνουν ή βλέπεις καθημερινά.

Αυτό εννοείται πως δεν σημαίνει να τα παρατήσεις, αλλά ακριβώς το αντίθετο: ότι τα εμπόδια είναι σίγουρα, όπως πάντα ήταν, και θα πρέπει να είσαι προνοητικός και εφευρετικός, αναμένοντας τα, για να βρεις νέες λύσεις και τρόπους για να τα προσπεράσεις.

Το να πιστεύεις στην ατέλεια δεν σημαίνει ότι παραδίνεις τα όπλα.

Σημαίνει ότι έχεις μια πιο ρεαλιστική εικόνα της πραγματικότητας και συνεπώς θα έχεις καλύτερα αποτελέσματα και διάθεση, γιατί θα ξαφνιάζεσαι πολύ λιγότερο. Πρόβλημα λέμε κάτι το οποίο δεν το είδαμε να έρχεται.

Αν το περιμένεις από πριν, και έχεις προβλέψει τι μπορεί να πάει στραβά, και έχεις κάνει κάτι για αυτό, τότε είσαι προνοητικός.

Κατανόησε ότι είναι φυσιολογικότατο να έχεις τα πάνω σου και τα κάτω σου, και μην προσπαθείς να κουκουλώσεις τα συναισθήματά σου. Τα συναισθήματα είναι κάτι που όσο προσπαθείς να τα κρύψεις, μασκαρέψεις και καταπιέσεις, τόσο πιο πολύ θα ενισχύονται και θα γυρίσουν να σε φάνε – όπως ανέφερα στη σειρά άρθρων με τα “αντίδοτα” – εδώεδώ και εκεί.

2. Ξεκίνα να καταγράφεις και να αναλογίζεσαι τις επιτυχίες σου…

Ή αλλιώς, γίνε υποστηρικτής του εαυτού σου και σταμάτα να είσαι ο δικαστής του.

Αντί να βάζεις τον εαυτό σου στη γωνία και να τον δικάζεις, να τον επιπλήττεις και να τον βασανίζεις συνεχώς – ενώ ξέρεις ότι έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεδομένων των εκάστοτε περιστάσεων, γίνε ο καλύτερός του φίλος.

Αν ένας φίλος σου περνούσε ακριβώς τα ίδια, τι θα του έλεγες; Θα τον κατηγορούσες, θα τον τιμωρούσες και θα τον αποδοκίμαζες ακόμα περισσότερο; Ακόμα και να ήξερες ότι δεν έκανε το καλύτερο που μπορούσε;

Όχι, δεν θα τα έκανες.

Θα τον υποστήριζες, θα προσπαθούσες να του φτιάξεις τη διάθεση και θα τον ενίσχυες.

Πιθανόν να αναδείκνυες μια άλλη οπτική γωνία του γεγονότος, ίσως καλύτερη.

Ίσως να τον πήγαινες μια βόλτα να τον κεράσεις κάτι ή να του έκανες ένα μικρό δωράκι για να σταματήσει να το σκέφτεται.

Ίσως απλά να προσπαθούσες να του αποσπάσεις την προσοχή.

Ίσως να του θύμιζες παλαιότερες επιτυχίες του, ή επιτυχίες που έχει τώρα σε άλλους τομείς και πτυχές της ζωής του.

Αν ήξερες ότι δεν προσπάθησε αρκετά, θα του το έλεγες μόνο αφού του έφτιαχνες τη διάθεση, τον έκανες να αισθανθεί καλύτερα, και καθόσασταν εκ των υστέρων να το συζητήσετε για να βάλετε τα πράγματα σε μια σειρά και να δείτε τώρα τι μπορεί να γίνει.

Γιατί, λοιπόν, να μην κάνουμε το ίδιο και στον εαυτό μας;

Γιατί να μην αρχίσουμε να τον υποστηρίζουμε και να γίνουμε οι καλύτεροί του φίλοι, αντί να είμαστε ο χειρότερος εχθρός του;

Μια ολόκληρη ζωή θα περάσουμε μαζί του ούτως ή άλλως…

  • Αν βλέπεις έναν φίλο σου να προσπαθεί να τα κάνει όλα απολύτως τέλεια , τι κάνεις;
  • Αν τον βλέπεις να έχει κάτι πολύ σημαντικό που θα μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή αν το μοιραζόταν ή αν το έκανε δημοσίως, αλλά αυτός θέλει να το κάνει “τέλειο” ή να γίνει πρώτα “ο καλύτερος”, τι κάνεις;
  • Αν είναι άνω του μετρίου καλός σε κάτι, αλλά δεν θέλει να σε διδαξει γιατί λέει πως “δεν είναι ο καλύτερος”, τι κάνεις;

Μάλλον προσπαθείς να τον καθησυχάσεις, του λες ότι “αποκλείεται ούτως ή άλλως να γίνει τέλειο”, αποδέχεσαι πως όντως δεν είναι ο καλύτερος, πως όντως έχει τις ατέλειές του και αυτός σαν άνθρωπος, αλλά δεν σε νοιάζει.

Ως άνθρωποι ξεχνάμε πολύ εύκολα το παρελθόν, και ιδίως τις επιτυχίες του παρελθόντος μας.

Θα σε συμβούλευα, λοιπόν, να ξεκινήσεις να τις καταγράφεις κάπου – είτε στο κινητό σου, είτε σε κάποιο τετράδιο ή σημειωματάριο.

Κάν’το καθημερινά, και κάν’το όσο μικρές και να είναι αυτές οι επιτυχίες. Και ρίξε ξανά μια ματιά στο τέλος της εβδομάδας και στο τέλος του μήνα.

Θα εκπλαγείς με το πόσα κάνουμε καθημερινά και τα παίρνουμε για δεδομένα – και τα ξεχνάμε δίχως να τους δώσουμε τη δέουσα προσοχή, αντί να τα χρησιμοποιούμε για να μας ανεβάζουν την αυτοπεποίθηση και σαν σκαλοπάτι για να πάμε παραπέρα.

3. Θέσε δικές σου “Ημερομηνίες Λήξης” και Ποινές

Ζούμε σε μία κοινωνία που βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Οι λογαριασμοί του τηλεφώνου ή του κινητού μας έχουν ημ/νια λήξης. Ό,τι είναι στο ψυγείο έχει ημ/νια λήξης. Τα φάρμακα έχουν. Ο λογαριασμός της εφορίας, ή της πληρωμής του δανείου ή της πιστωτικής, ή οι λογαριασμοί του αυτοκινήτου έχουν ημ/νία λήξης. Το φοιτητικό πάσο έχει ημ/νία λήξης, η ταυτότητα, το διαβατήριο και το δίπλωμα οδήγησης επίσης.

Επιπλέον όλα τα παραπάνω συνοδεύονται και με κυρώσεις εάν δεν υπακούσουμε πριν την αναγραφόμενη ημ/νία.

Πληρώνεις παραπάνω, ή σου κόβουν το τηλέφωνο, το ρεύμα, το νερό, πληρώνεις πρόστιμα, σου παίρνουν το δίπλωμα, το αυτοκίνητο ή το σπίτι κ.ο.κ. Αν φας ή πιεις ληγμένα, κινδυνεύεις να πάθεις δηλητηρίαση.

Και η απλή λογική έρχεται να ρωτήσει:

Αν όλα αυτά δεν είχαν ποινές και κυρώσεις, θα τα έκανες στην ώρα τους;

Θα πήγαινες να τα πληρώσεις προτού λήξουν ή θα τα άφηνες να μαζευτούν; Θα τα έτρωγες μη χαλάσουν ή δεν θα σε ένοιαζε καθόλου; Θα πήγαινες να ανανεώσεις διαβατήρια, ταυτότητες και διπλώματα στην ώρα τους, ή δεν θα σε ένοιαζε;

Η απλή λογική μου φωνάζει ένα μεγάλο ΟΧΙ.

Η αλήθεια όμως είναι ότι αν η κοινωνία βασίζεται εξ ολοκλήρου σε “εξωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές, τότε η Προσωπική Επιτυχία βασίζεται σε “εσωτερικά προκαθορισμένες” Ημερομηνίες Λήξης και Ποινές.

Θα πρέπει να θέσεις ΔΙΚΕΣ σου ημερομηνίες λήξης και ποινές!

Αν δεν πήγαινες να πληρώσεις τους λογαριασμούς αν δεν είχαν ποινή, τότε γιατί να πας στο γυμναστήριο μέχρι αύριο αν δεν έχει ποινή μέσα στην επόμενη εβδομάδα; Γιατί να κόψεις το κάπνισμα αν δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο (ποινή) μέχρι το τέλος του μήνα; Γιατί να αναγκαστείς να παράγεις περισσότερο απ’όσο παράγεις μέχρι τώρα και να ζοριστείς, αν δεν έχει κάποια ποινή το να μην το κάνεις;

Η αλήθεια είναι ότι περιμένουμε τα πράγματα να μας έρθουν από μόνα τους, και δεν είμαστε αρκετά σίγουροι ή πεπεισμένοι ώστε να θέσουμε από μόνοι μας Ημερομηνία Λήξης και σοβαρές Κυρώσεις αν δε γίνει. 

Και γι’αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι αν τους αφήσεις χωρίς ένα “εξωτερικά προκαθορισμένο” πρόγραμμα, deadlines, χρονικά περιθώρια, και κυρώσεις που υπάρχουν στα πλαίσια της δουλειάς, του σχολείου και του Πανεπιστημίου, ΔΕΝ μπορούν να λειτουργήσουν από μόνοι τους.

Επίσης γι’αυτό στις περισσότερες εξεταστικές τα αφήναμε όλα για τελευταία στιγμή εάν πιστεύαμε ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε. Και εκεί να βλέπεις εργασίες μηνών να γίνονται μέσα σε ένα βράδυ ή σε μία-δύο εβδομαδες, και να χαίρεσαι, γιατί πιστεύεις ότι η “νοοτροπία της τελευταίας στιγμής” λειτουργεί!

Όμως, δυστυχώς, όσον αφορά τις Προσωπικές Επιτυχίες τα πράγματα δε δουλεύουν έτσι απλά. Τους άλλους δεν τους νοιάζει αν θα καταφέρεις αυτά που θες, για τον απλούστατο λόγο ότι έχουν και αυτοί τα “θέλω” τους, τα “πρέπει” τους και τα όνειρά τους, και το δικό τους τέρας της αναβλητικότητας να αντιμετωπίσουν. Οπότε, αν δεν έχουν κάτι να κερδίσουν, θα συνεχίσουν να μη νοιάζονται και είναι φυσιολογικό.

Οπότε ένα απτό παράδειγμα που βρήκα ότι λειτουργεί για μένα είναι αυτό, και το αξιοποιώ όσο περισσότερο και όπου μπορώ – αυτό είναι ένα παράδειγμα που έβαλα με ένα φίλο μου στοίχημα να διαβάσω 6 ώρες Ιατρική, μέχρι τις 7μμ, σε περίοδο που ήμουν διακοπές κιόλας:

_______study6h

 

Το κατάφερα, ήμουν κομμάτια στο τέλος, αλλά άξιζε γιατί είχα καιρό να διαβάσω τόσο για τη σχολή, πόσο μάλλον σε διακοπές.

Δες αν θες αυτό εδώ το βιντεάκι στο 5:46 για 2-3 λεπτά, για να καταλάβεις γιατί έκανα το παραπάνω. Μιλάει για ακριβώς αυτό το φαινόμενο. Μπορώ άνετα να πω πως το πιο ισχυρό αντίδοτο της αναβλητικότητας είναι οι προκαθορισμένες Ημερομηνίες λήξης (αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές), με κυρώσεις εάν τις παραβούμε (επίσης αυτο-καθοριζόμενες πολλές φορές):

Χρησιμοποίησε τη δημιουργικότητά σου και πάρε πρωτοβουλίες.

Αυτό είναι που θα κάνει τη διαφορά.

Και ναι, δεν θα έχεις κάποιον πάνω απ’το κεφάλι σου να σε παρακολουθεί αν το’κανες ή όχι – αλλά θα βλέπεις εσύ τον εαυτό σου, και θα το ξέρεις εσύ.

Οπότε το τι κάνεις καθορίζει και το τι εικόνα θα έχεις για τον εαυτό σου – κάποιου που κάνει αυτό που λέει ή κάποιου που κρύβεται πίσω απ’το δάχτυλό του.

4. “Αρκετά καλό” VS “Τέλειο”

Απ’το παραπάνω μπορούμε να δούμε ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι τέλεια, αλλά “αρκετά καλά”, αρκεί να λειτουργεί.

Έχουμε μάθει από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα τεστ και τα διαγωνίσματα, ότι θα πρέπει να πάρουμε 10/10, ή 20/20, και να τα κάνουμε όσο πιο τέλεια γίνεται.

Όμως ο πραγματικός κόσμος δεν είναι έτσι.

Στον πραγματικό κόσμο, είναι δυνατόν κάποιος που κάνει 10 να μην έχει αποτελέσματα, ενώ κάποιος άλλος να κάνει 5 ή 7 ή ακόμα και 1-2 συγκεκριμένα πράγματα, αλλά αυτά που κάνει να λειτουργούν και έτσι να έχει τα αποτελέσματα που θέλει.

Δεν έχει να κάνει με το αν η ζωή είναι δίκαια ή όχι (όποτε ακούω για το πόσο άδικη είναι η ζωή στο μυαλό μου έρχεται αυτό το άρθρο – ότι ο άλλος έχει μάλλον μια τελείως λάθος οπτική για το τι εστί δικαιοσύνη).

Έχει καθαρά να κάνει με το τι λειτουργεί και συμβαδίζει με την πραγματικότητα και τη φύση των πραγμάτων, και τι όχι.

Στη θεωρία πολλά μπορεί να ισχύουν, όμως στην πράξη θα πρέπει να πειραματιστείς και να δεις από μόνος σου, τι λειτουργεί για σένα και τι όχι!

Οπότε, ό,τι και να κάνεις, μην περιμένεις να είναι τέλειο πριν το “εκδόσεις”, πριν το δει ο κόσμος.

Θα το δει ο κόσμος, και θα δεις μόνος σου τι λειτουργεί και τι όχι, και αναλόγως θα το βελτιώσεις.

Είναι αρκετά καλό; Αρκεί.

Δεν τον νοιάζει κανέναν το τέλειο. Τον νοιάζει αν λειτουργεί ή όχι, αν τον βοηθάει ή όχι.

Σε αυτά που έκανες μέχρι τώρα και ήθελες την τελειότητα – αναρωτήσου : άξιζε τελικά η εξαντλητική προσπάθεια ή η αναμονή; Ή απλά ανέβαλες την κρίσημη στιγμή, λέγοντας ότι “δεν είναι τέλειο ακόμα”;

Έχεις μια ιδέα ή ένα project στο μυαλό σου;

Μήπως το να ξεκινήσεις να εφαρμόζεις αυτά που μαθαίνεις, να αναλαμβάνεις περισσότερες ευθύνες και να κάνεις σημαντικά βήματα, θα σε αναγκάσουν να βελτιωθείς καθ’οδόν και θα σου βάλουν την απαιτούμενη πίεση για να ανταπεξέλθεις;

Μήπως το να δημιουργήσεις μια beta δοκιμαστική έκδοση που να λειτουργεί “σχετικά καλά” είναι το βασικότερο, και τα υπόλοιπα τα βρίσκεις στην πορεία;

Μήπως το να πατήσω “Δημιοσιοποίηση” τώρα, χωρίς να διορθώσω τα ορθογραφικά, είναι σημαντικότερο, και τα διορθώνω αμέσως μετά; ;)

 

Περί αντιδότων αναβλητικότητας έχω πολλά περισσότερα να αναφέρω απ’όσα χώρεσαν σε αυτό το άρθρο, οπότε ακολουθούν μελλοντικά και άλλα.

Ο Συχνότερος Σαμποτέρ: Αναβλητικότητα

Παρακάτω αναλύω τα εξής:

  • Τι είναι η Αναβλητικότητα;
  • Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"
  • Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις
  • Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα

Όπως παρατηρήσατε πέρασαν 2 μήνες σχεδόν από το τελευταίο μου άρθρο. Απ'τη μία είχα και άλλες υποχρεώσεις, διάβασμα και προετοιμασία για το Proficiency στα αγγλικά - ναι, δεν το έχω πάρει ακόμα και έγραψα βιβλίο στα αγγλικά! Να είναι καλά ο Γιώργος Κουρόγιωργας που με βοήθησε αφάνταστα να το βελτιώσω στη 2η έκδοσή του.

Αλλά πριν από ενάμιση μήνα, γράφοντας αυτό το άρθρο για την αναβλητικότητα, όσο αναλογιζόμουν το πρόβλημα, και πριν φτάσω να αναλύσω τις λύσεις, με έπιασε και εμένα η αναβλητικότητα και το άρθρο αυτό έμεινε στα πρόχειρα για ένα μήνα τώρα.

Η αναβλητικότητα είναι κάτι που όλους μας ταλαιπωρεί. Άλλοτε για μικρά και άλλοτε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Και υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δαπανούν τον χρόνο τους (ίσως και μια ζωή), για άλλα πράγματα από αυτό που τους ενδιαφέρει λόγω αναβλητικότητας και άλλοι, οι οποίοι μπορούν αμέσως να κινηθούν χωρίς κανέναν δισταγμό.

Και γι'αυτό η αναβλητικότητα μπορεί να ανακηρυχθεί ο Νούμερο 1 Σαμποτέρ του εαυτού μας, του μέλλοντος μας, των ονείρων μας, των επιτυχιών μας, των σχέσεών μας, της οικονομικής μας άνεσης, της ζωντάνιας και της υγείας μας.

Τι είναι η Αναβλητικότητα;

Ουσιαστικά η αναβλητικότητα είναι μια έκφραση του φόβου: το "πάγωμα" ή η "φυγή", στην αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος (fight or flight or freeze).

Εν ολίγοις, όντας είδος "παγώματος", έχει τη ρίζα της βαθειά μέσα στον "αρχαιότερο" εγκέφαλο του ανθρώπου - στον ερπετικό εγκέφαλο (reptilian brain) - εκεί απ'όπου πηγάζει η αντίδραση fight/flight/freeze.

Κάτι συμβαίνει ή κάτι πρόκειται να μας συμβεί που μας τρομάζει, και αρχίζουμε να προσπαθούμε να το αναβάλουμε (ενεργοποιείται άμυνα της αναβλητικότητας).

Στη συνέχεια ο "λιμβικός" εγκέφαλος θα δημιουργήσει τα συναισθήματα, την ένταση, το τι και πώς θα νοιώσεις, καθώς και το τι εν τέλει θα κάνεις (πχ να πατήσεις το snooze/αναβολή στο ξυπνητήρι αντί να ξυπνήσεις, ή να παραμείνεις στον καναπέ  σου αντί να πας γυμναστήριο).

Τελευταίος και καταϊδρωμένος έρχεται ο "ανθρώπινος" εγκέφαλος (ο "νεοφλοιός"): το μόνο που έχει να κάνει είναι να βρει εκ των υστέρων μια "εξήγηση/εκλογίκευση/δικαιολογία" που να είναι αρκετά ικανοποιητική, γιατί έκανες αυτό που έκανες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν έχει καμία σχέση με το γιατί πραγματικά συνέβη.

Οι πεποιθήσεις μας και οι προσδοκίες μας εμπλέκονται στο κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι που θα συμβεί - ένα "αναπάντεχο" γεγονός ή πρόβλημα πχ - και το κατά πόσον θα μπούμε σε αντίδραση μάχης/φυγής/παγώματος, καθώς και το πώς θα νοιώσουμε και πώς θα αντιδράσουμε. Οι πεποιθήσεις που έχουμε μέσα μας και ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο θα σε βοηθήσει να επιλέξεις αν θα πολεμήσεις, αν θα το βάλεις στα πόδια, ή αν θα το αναβάλλεις για αργότερα (πάγωμα).

Το θέμα είναι ότι από την ανατροφή μας οι περισσότεροι - από την οικογένεια, από την κοινωνία, από το σχολείο - έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας ότι όλα θα έπρεπε να είναι τέλεια, εύκολα και βολικά, και έτσι φοβόμαστε την ατέλεια, τις δυσκολίες και το ξεβόλεμα. Δεν τα αποδεχόμαστε.

Δεν είμαστε εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουμε με κάποια σχετική άνεση έστω και μια μικρή δυσκολία. Δεν θεωρούμε τον εαυτό μας ικανό να ανταπεξέλθει εκείνη τη στιγμή. Αντί λοιπόν να πολεμήσουμε, προτιμούμε να τραπούμε σε φυγή ή να παγώσουμε στη θέση μας και να ευχόμαστε ότι τα πράγματα θα φτιάξουν με τον καιρό, και να το εκλογικεύουμε με έναν παιδαριώδη τρόπο αργότερα: εγώ δεν είμαι γεννημένος έτσι - εγώ δεν μπορώ για τον χ/ψ λόγο, δεν είμαι ικανός, ο άλλος είναι πιο δυνατός κ.ο.κ.

Και εκεί βρίσκεται η ρίζα της αναβλητικότητας - στο να έχουμε βολευτεί και να φοβόμαστε να βγούμε από αυτό το ψευτο-βόλεμα.

Η νοοτροπία της "Αρπαχτής"

Πόσο πολύ η κοινωνία προβάλλει (μέσω ΜΜΕ, διαφημίσεων κλπ) την νοοτροπία της "ευκαιρίας", της γρήγορης επιτυχίας, της επιτυχίας μέσα σε μία νύχτα και ότι το ιδανικό είναι να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι;

Πόσες ταινίες τελειώνουν με το τέλος καλό, όλα καλά όπου στο τέλος " ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα";

Πόσο ενισχύουν την πεποίθηση ότι τα "αρνητικά" συναισθήματα είναι κακά και δεν πρέπει να τα αισθανόμαστε καθόλου και να τα υποτιμούμε σαν να μην υπάρχουν;

Πόσο εύκολα προβάλλουν τη νοοτροπία ότι οι αλλαγές γίνονται μέσα σε μία μέρα ή σε μία εβδομάδα; "Μέσα σε μία μέρα από φτωχός έγινε πλούσιος (ή το αντίθετο)". "Πώς να κάνεις six-pack χωρίς να κουραστείς μέσα σε 1 εβδομάδα". "Πώς να χάσεις 10 κιλά σε 30 δευτερόλεπτα".

Και ερωτώ: Θεωρείς ότι όλα αυτά θεωρούνται φυσιολογικά; Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να περνάει μόνο καλά και να μην έχει προβλήματα; Να έχει μόνο τα πάνω του και ποτέ τα κάτω του; Είναι δυνατόν κάποιος να κατακτήσει την επιτυχία μέσα σε μια μέρα, και να διαρκέσει αυτό για όλη του τη ζωή; Είναι δυνατόν τα πάντα να εξιδανικεύονται σε βαθμό όπου να διατηρείται η αρμονία και η ισορροπία πάντοτε, σε όλους τούς τομείς;

Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δείχνουν, γιατί αυτό πουλάει. Σιγά μην σου έδειχναν τις δυσκολίες που πέρασε ο άλλος. Σιγά μην σου έδειχναν τα χρόνια που αγωνιζόταν να τα βγάλει πέρα, τις ανασφάλειες που πέρασε, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, το πόσες φορές σκέφτηκε να τα παρατήσει, το πόσες φορές τα περισσότερα του ήρθαν στραβά.

Σιγά μην σου έδειχναν την πραγματικότητα.

Αν είναι να σου δείξουν δυσκολίες κλπ, θα δείξουν μόνο τα αρνητικά που συμβαίνουν στην κοινωνία, όπως τους βιασμούς, τις δολοφονίες και τα αεροπλάνα που πέφτουν. Σιγά μην σου δείξουν τις δυσκολίες που περνάνε όλοι όσοι θέλουν να καταφέρουν κάτι που να αξίζει τον κόπο.

Παράδειγμα: Ένας δημοσιογράφος ρωτάει έναν απ'τους δημιουργούς του Facebook:
"Πώς αισθάνθηκες που ήσουν μέρος της επιτυχίας που είχε το Facebook μέσα σε μία νύχτα;"

Dustin Moskovitz: “Αν με το "επιτυχία μέσα σε μία νύχτα" εννοείς το να μένω ξάγρυπνος και να γράφω κώδικα όλο το βράδυ, κάθε βράδυ, για έξι χρόνια συνεχόμενα, τότε ήταν υπερβολικά κουραστικό και αγχωτικό."

Άπιαστα Ιδανικά και Λάθος Πεποιθήσεις

Πόσους διάσημους ή φημισμένους ανθρώπους έχουμε στο μυαλό μας θεοποιήσει ότι όλα τα  έκαναν τέλεια και ότι ζουν μια τέλεια ζωή; Όπως είχα αναφέρει και αλλού, άλλοι μπορεί να θαύμαζαν κάποιον τραγουδιστή, άλλοι κάποιον ποδοσφαιριστή, ή αθλητή, ή επιστήμονα, αλλά για μένα ήταν ίνδαλμα ο Ντα Βίντσι. Με άφηναν άναυδο όλα του τα έργα, ο συνδυαστικός και ερευνητικός τρόπος που έβλεπε τα πάντα, και το πώς πάντα έβρισκε τις λύσεις.

Όμως, όταν άκουσα την πραγματική του βιογραφία, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, τις άπειρες αποτυχίες που είχε, τις κακές του συνήθειες και συμπεριφορές και ατέλειες, με έβαλαν να σκεφτώ. Και συνειδητοποίησα ότι και αυτός ήταν άνθρωπος σαν εσένα και μένα.

Είναι ανθρώπινο να έχεις εναλλαγές στη διάθεση σου ακόμη και να εκνευριστείς η να έχεις μερικές κακές συνήθειες καθώς και ελαττώματα τα οποία προσπαθείς να βελτιώσεις. Ακόμα και οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν τις κακές τους ημέρες, αυτές που τους παίρνει από κάτω.

Όσοι έχουν διαβάσει λίγο αρχαιοελληνική μυθολογία και ιστορία, ξέρουν πολύ καλά ότι παρουσίαζαν τους θεούς τους σαν "ανώτερους ανθρώπους", αλλά και πάλι ατελείς - με τα λάθη τους, τα πάθη τους, τις κυκλοθυμίες και τους τσακωμούς τους.

Οι θεοί τους δεν ήταν τέλειοι, αλλά και αυτοί συνέχιζαν να εξελίσσονται, όμως παρέμεναν τα πρότυπα, αυτοί στους οποίους ήθελε να μοιάσει ο κόσμος.

Συμπτωματικά διάβαζα πρόσφατα για κάποιες ιθαγενείς φυλές της Χαβάης οι οποίες έχουν και αυτοί θεότητες με αδυναμίες και τάσεις να εξελιχθούν κατανοώντας τις ατέλειές τους και οι οποίες τείνουν προς μία υπέρτατη τελειότητα.

Και όσο διάβαζα αυτό, η αντικειμενική πραγματικότητα με έφερνε όλο και πιο κοντά στην ανθρώπινη και κατανοητή αλήθεια όχι μόνο του σήμερα αλλά και του χθες και του αύριο.

Στη συνέχεια το βιβλίο αυτό ανέφερε το πόσο λάθος ήταν οι πιστοί να ανατρέχουν σε αυτούς τούς θεούς όποτε ήθελαν να ζητήσουν προσωπική βοήθεια ή κάποια χάρη που θα εξυπηρετούσε τα πάθη τους και το ατομικό τους συμφέρον.

Όμως, ευτυχώς ή δυστυχώς, οι άνθρωποι θα πρέπει από μόνοι τους να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες που τους προκύπτουν, ή που επιλέγουν να βάλουν στη ζωή τους, προκειμένου να δυναμώσουν. Αυτό είναι το μάθημα της πεταλούδας:

Αν βοηθήσεις μία πεταλούδα την ώρα που "γεννιέται", όταν αγκομαχάει να βγει απ'το κουκούλι της, τότε αυτή η πεταλούδα δεν θα είναι ποτέ ικανή στη ζωή της να πετάξει.

Τα φτερά της πρέπει από μόνα τους να σπάσουν το κουκούλι για να δυναμώσουν αρκετά και όταν θα είναι πλέον στεγνά και δυνατά να μπορέσει μετά να σηκώσει το βάρος της προς τον ουρανό.

Καλό είναι λοιπόν είναι ο άνθρωπος να μην αποδίδει ευθύνες και ελπίδες αλλού, αλλά να έχει τα φυσικά πρότυπα και να βάζει τα δυνατά του να τα ακολουθήσει και να τα φτάσει. Πρότυπα όχι τέλεια, αλλά εξελισσόμενα... Αυτή είναι η μεγάλη γνώση του βιβλίου της φύσης.

Όλοι θέλουμε ενδόμυχα όλα να είναι τέλεια. Όμως δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ διότι μέσα από τις δυσκολίες και την αναγνώριση των λαθών μας εξελισσόμαστε και γινόμαστε πιο δυνατοί. Συχνά αυτό δεν το αποδεχόμαστε, συνεχίζοντας να περιμένουμε τη βελτίωση, την τελειότητα και τον "παράδεισο" να έρθουν από μόνα τους, χωρίς να κάνουμε τίποτα, και τα αποδίδουμε στην "τύχη" ή την "ατυχία", στους "θεούς", ή σε "δυνάμεις", "κράτη", ή "οικονομικά συστήματα", και άλλες τόσο ασαφείς και θολές έννοιες και οντότητες στο μυαλό μας που εν τέλει ούτε καν καταλαβαίνουμε τι λέμε.

Δίνοντας όμως την ευθύνη στον εαυτό μας και όχι σε άλλους κατά την διάρκεια του βίου μας , κατοχυρώνουμε ταυτόχρονα την ελευθερία μας, τη δύναμη της βούλησής μας, την εξελικτικότητα μας και το μέλλον μας.

Η Νοοτροπία που διαιωνίζει την Αναβλητικότητα...

Τα παρακάτω είναι σκέψεις ή τμήματα μιας νοοτροπίας που χαρακτηρίζεται ως "αντιδραστική" (reactive mindset) - μιας νοοτροπίας που προσπαθεί να αποφύγει κάθε ευθύνη και να αποδώσει τις ευθύνες "κάπου εκεί έξω", και η οποία υπονοεί ότι είμαστε θύματα και δεν έχουμε καμία δύναμη να αλλάξουμε τη ζωή μας ή το μέλλον μας.

  1. Μεγαλώνουμε και ακόμα φοβόμαστε να "ζωγραφίσουμε έξω απ'το περιθώριο", όπως μας λέγαν στο σχολείο... Κρυβόμαστε και προσπαθούμε να μην ξεχωρίσουμε απ'τη μάζα για να αποφύγουμε την "κατακραυγή"- το κριτικάρισμα (και έτσι χάνουμε και τις επιβραβεύσεις).
  2. Κάνουμε τα πάντα τελευταία στιγμή, πολλές φορές αργοπορημένα ή και ποτέ.
  3. Μιλάμε πολύ για το "πρέπει", και χρησιμοποιούμε λέξεις στο καθημερινό μας λεξιλόγιο που δείχνουν ότι δεν έχουμε επιλογή και ότι κάποιος άλλος μας υποχρεώνει να κάνουμε κάτι παρά τη θέλησή μας (εν δυνάμει θύματα).
  4. Αποδίδουμε τις ευθύνες της κατάστασης της ζωής μας σε άλλους - σε τρίτους (ανθρώπους) ή σε θολές "ευρύτερες" έννοιες που βρίσκονται έξω απ'τη δική μας επιρροή, όπως "κοινωνία", "σύστημα", "θεός", "πολιτική", "κράτος", "οικονομία" κλπ.
  5. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια εικόνα "τέλεια" προς τα έξω, κρύβοντας συστηματικά τις ατέλειές μας.
  6. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  7. Φοβόμαστε να ανοιχτούμε στον κόσμο, γιατί δεν θέλουμε να δουν ότι είμαστε ατελείς, (τι θα πει ο κόσμος;) - πόσο μάλλον όταν δεν το αποδεχόμαστε ούτε εμείς οι ίδιοι.
  8. Προσπαθούμε να δείξουμε στα παιδιά μας ή στους γονείς μας μια ψεύτικη τέλεια εικόνα, "για το καλό τους" ή "για να τους προφυλάξουμε από την απογοήτευση" - κάνοντας όμως ακόμα μεγαλύτερο κακό: διαιωνίζοντας αυτή τη νοοτροπία ότι θα έπρεπε να είμαστε ή να είναι τέλειοι.
  9. Ενώ ξέρουμε τι μας αρέσει ή τι πρέπει να κάνουμε, δεν το κάνουμε γιατί περιμένουμε οι συνθήκες να είναι κατάλληλες.
  10. Ενώ έχουμε κάποιους στόχους, δεν τους κυνηγάμε γιατί "δεν έχουμε χρόνο για τέτοια πράγματα".
  11. Τείνουμε να μεγαλοποιούμε αυτά που πρέπει να κάνουμε, αντί απλά να εστιάζουμε στο επόμενο μικρό βηματάκι - και απλά να το κάνουμε.
  12. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι (ή όντα) εκεί έξω, χωρίς λάθη, πάθη, ατέλειες και αδυναμίες.
  13. Φοβόμαστε να δημιουργήσουμε ή να διδάξουμε κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει ή να αρέσει σε πολύ κόσμο, γιατί "δεν είμαι ο καλύτερος σε αυτό, υπάρχουν καλύτεροι από μένα εκεί έξω..."
  14. Υποτιμούμε τον εαυτό μας, τις επιλογές που κάναμε, και υποσκάπτουμε την αυτοπεποίθησή μας, ξεχνώντας ή υποτιμώντας τις επιτυχίες μας, τα έργα μας και τις δημιουργίες μας γενικότερα (γιατί εκ των υστέρων μας φαίνονται εύκολα και μηδαμινά αφού τα καταφέραμε, ξεχνώντας το τι περάσαμε για να τα καταφέρουμε...).
  15. Έχουμε τόσο απίστευτα υψηλές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από τον εαυτό μας, που συνεχώς απογοητευόμαστε όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα και να παρατάμε.
  16. Περιμένουμε ότι ο δρόμος μπροστά μας θα είναι βατός και εύκολος και δεν θα υπάρχουν πολλά προβλήματα.
  17. Πιστεύουμε ότι είμαστε εδώ που είμαστε κατά τύχη, υποτιμώντας την προσπάθειά μας, τα αποτελέσματά μας, τον κόπο μας, και όλα αυτά που περάσαμε και αντιμετωπίσαμε όλα αυτά τα χρόνια.

Είναι ακριβώς το αντίθετο από την "προνοητική" νοοτροπία (proactive mindset) στην οποία ο άνθρωπος έρχεται να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν και να ξαναπάρει τη θέση του κυβερνήτη του πλοίου της ζωής του, κατανοώντας ότι το κάθε τι, κρύβει μια επιλογή και τις συνέπειές της, είτε αυτές είναι καλές, είτε κακές. Σχετικά με την Αντιδραστική και Προνοητική νοοτροπία (ή μοντέλο ερμηνείας του κόσμου) μπορείς να διαβάσεις περισσότερα εδώ.

Για αυτόν το λόγο να παραθέσω ότι πλέον το 7 Habits of Highly Effective People του Steven Covey έχει γίνει το νούμερο 1 αγαπημένο μου βιβλίο στο οποίο ανατρέχω συνεχώς, ξανά και ξανά, γιατί ξεκινάει από αυτό ακριβώς το σημείο (habit No1: Be Proactive) - στο να καταλάβεις δηλαδή ότι για να αλλάξεις το οτιδήποτε θα πρέπει πρώτα να αποδεχθείς ότι μπορείς να το αλλάξεις - έχεις τη δύναμη, την ικανότητα, την ευθύνη και την επιλογή. Και ότι από εκεί πηγάζουν και ξεκινούν όλα τα υπόλοιπα.

Στο επόμενο άρθρο ακολουθούν τα 4 Αντίδοτα της Αναβλητικότητας.