Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα

Μπορείς και να το ακούσεις πατώντας το play!

Ακολούθησε το Neuroselfmastery Podcast!

Μπες στην αγαπημένη σου πλατφόρμα για Podcasts, πάτα "Follow", και γράψε ένα σύντομο Review, ώστε να το βρει περισσότερος κόσμος που το χρειάζεται!

iTunes | Overcast  | Stitcher | Spotify | Castbox

Δες τα υπόλοιπα επεισόδια εδώ.

Γιατί υπάρχουν τα αρνητικά συναισθήματα; Μας βοηθούν πουθενά;

Θυμός, Λύπη, Φόβος, Ενοχές, Βαρεμάρα, Ντροπή, Αηδία, Πόνος, Απώλεια, Περιφρόνηση, Κατωτερότητα...

Τόσα συναισθήματα, και ο λόγος;

Οι βιολόγοι έχουν δείξει πως ό,τι υπάρχει στη φύση έχει κάποιο λόγο ύπαρξης. Αν υπάρχει ακόμα μετά από πολλές γεννιές, αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κάπου χρησιμεύει στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή. Αν δεν βλέπουμε τη χρησιμότητά του, είναι επειδή δεν παρατηρούμε αρκετά καλά.

Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι επιστήμονες και γι'αυτό μελετώντας τη φύση περισσότερο, κατανοούν (και εμείς εκ των υστέρων) ακόμη περισσότερα.

Τίποτα δεν είναι περιττό, αλλά εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, διαφορετικά θα είχε εξαλειφθεί από την εξέλιξη.

Εξάλλου αυτός είναι ο ρόλος της εξέλιξης: η εξάλειψη του περιττού και η δημιουργία του νέου που είναι πιο λειτουργικό, και που εξυπηρετεί περισσότερους σκοπούς, καλύτερα και ταχύτερα.

Αυτή η συνεχής διαδικασία της "εκκαθάρισης", στην ουσία, αν και παίρνει πολλά χρόνια (αιώνες), αφήνει την ύπαρξη μόνο διαδικασιών που είναι απαραίτητες και δεν έχει βρεθεί κάτι καλύτερο να τις αντικαταστήσει.

Κατ'αυτόν τον τρόπο, αυτά που ονομάζουμε "Αρνητικά" συναισθήματα, κάποιο σκοπό εξυπηρετούν - διαφορετικά θα είχαν εξαλειφθεί προ πολλού.

Ίσως οι μηχανισμοί που τα ενεργοποιούν μερικές φορές να είναι φτιαγμένοι για μερικούς (πολλούς) αιώνες πριν - για τη ζούγκλα και τη σαβάνα, και να αγχωνόμαστε χωρίς στην πραγματικότητα να μας κυνηγάει καμία τίγρης. 

Όμως αυτά τα συναισθήματα κάτι σημαίνουν και ακόμη και σήμερα παίζουν το ρόλο τους.

Το καθένα είναι ένα σήμα για να σε κινητοποιήσει να κάνεις κάνεις κάτι!

Υπάρχουν τρεις λέξεις που μιλάνε για αυτά γενικότερα και θέλουν μια σύντομη εξήγηση για αποφυγή παρεξηγήσεων: Τα αισθήματα, τα συν-αισθήματα και η συγ-κίνηση.

Τα συναισθήματα διαρκούν λίγο (δευτερόλεπτα) και είναι ισχυρά σε ένταση.

  • συναίσθημα = συν+αίσθημα = συνοδεύονται από το υποβόσκων αίσθημα
  • συγκίνηση = συν+κίνηση = συνοδεύονται από κίνηση

Αίσθημα απ'την άλλη, είναι πάντα κάτι το υποβόσκον - έχει μικρή ένταση, μεγάλη διάρκεια (μέρες ή και εβδομάδες ή μήνες) και είναι ο φακός που φιλτράρει όλα τα εισερχόμενα μυνήματα, τι θα δούμε, τι όχι, τι θα πέσει στην αντίληψή μας και τι όχι.

Θα μιλήσω εκτενέστερα σε άλλο άρθρο για τη λειτουργεία τους σα φίλτρο φακού.

Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα ΔΕΝ είναι αρνητικά, και τι ρόλο παίζουν;

Τα αρνητικά συναισθήματα είναι ΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

Γιατί μιλάω για "σήματα δράσης";

Τα αρνητικά συναισθήματα μας πυροδοτούν κάτι να κάνουμε, μας ειδοποιούν ότι κάτι πάει καλά και μας κινητοποιούν να δράσουμε. Και όσο τα αγνοούμε και δεν κάνουμε αυτό που μας υποδεικνύουν, τόσο πιο έντονα αυτά θα συνεχίσουν να γίνονται.

Νόμιζες ότι γίνεται να τα καταπιέσεις ή να τα αγνοήσεις; Τόσο πιο δυνατά θα αρχίσουν να σου φωνάζουν, μέχρι να σου τραβήξουν την προσοχή.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τα "αρνητικά" συναισθήματα καθ'εαυτά, αλλά:

  1. η ικανότητά μας να κατανοήσουμε ΤΙ σημαίνουν αυτά,
  2. να κάνουμε τις σωστές κινήσεις ώστε να βγούμε απ'τη δύσκολη θέση και να μας διευκολυνθεί η ζωή,
  3. και με τη σειρά του ένα θετικό συναίσθημα ικανοποίησης να αντικαταστήσει το αρνητικό συναίσθημα.

Άλλος τρόπος που μπορούμε να τα χειριστούμε είναι να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που μας δίνουν και να τη στρέψουμε προς κάτι δημιουργικό (πχ τον θυμό να τον στρέψουμε προς δημιουργική επιθετικότητα προς κάτι άσχετο που πρέπει να κάνουμε - πχ να λύσουμε ασκήσεις μαθηματικών).

Ή να τα μετατρέψουμε σε άλλα συναισθήματα, πχ τον φόβο σε ανυπομονησία και εγρήγορση. (ναι γίνεται, θέλει τις κατάλληλες ερωτήσεις και αλλαγή στον ρυθμό της αναπνοής - αναπνέεις πιο βαθειά και αργά - για να γίνει μια τέτοια αλλαγή)

Το νόημα πάντως είναι το ίδιο:

Τα αρνητικά συναισθήματα υπάρχουν για να μας προειδοποιούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξουμε.

Μπορείς να δεις τα παρακάτω συναισθήματα, αναλυτικά, τι σημαίνει το καθένα, καθώς και τα αντίδοτα σε αυτά:

Τι περιμένεις για να ξεκινήσεις το ταξίδι; (ιστορία Γιώργου part 3)

Στα προηγούμενα επεισόδια της ιστορίας:

Ο Γιώργος πέρασε μια δύσκολη περίοδο στη ζωή του.

Όμως, επέλεξε να γίνει ο κυβερνήτης της ζωής του και να αναλάβει τις ευθύνες του.

Αλλά πάνω απ’όλα, επέλεξε να συγχωρέσει τον εαυτό του για το παρελθόν που δεν μπορούσε να αλλάξει.

Έτσι, θέλοντας να μάθει περισσότερα για να βγει απ’τη «καταιγίδα» που αντιμετώπιζε, πήγε στον Παναγιώτη, τον διευθυντή και μέντορά του, για να τον ρωτήσει και να συζητήσουν ποιο είναι το επόμενο βήμα.

Βρήκε, λοιπόν, τον Παναγιώτη στο γραφείο του, να κάθεται πίσω από ένα σωρό βιβλία και χαρτιά και να μελετάει.


«Παναγιώτη, θέλω να μου πεις το επόμενο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.»

«Τη σωστή κατεύθυνση προς τα πού;» ρωτάει πονηρά ο Παναγιώτης, αφήνοντας κάτω τα χαρτιά.

«Τι εννοείς, προς τα εκεί που θέλω να πάω»

«Ώστε ξέρεις πού θες να πας;»

«Θέλω να βγω από την καταιγίδα, είχαμε πει την προηγούμενη φορά…»

«Γιώργο μου, μου λες που ΔΕΝ θες να πας. Εγώ σε ρώτησα πού ΘΕΣ να πας. Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.»

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

«Γιατί δεν αρκεί το να θέλω να βγω απ’την καταιγίδα;»

«Σκέψου λίγο.

Τι θα γίνει εάν βγεις απ’την καταιγίδα και καταλάβεις πως βρίσκεσαι στο διαμετρικά αντίθετο σημείο από αυτό που ήθελες να πας;…

Πέρα απ’αυτό, δυστυχώς η ψυχολογία μας δεν είναι τόσο απλή όσο ο καιρός (έστω ότι ο καιρός είναι κάτι απλό).

Όσο θα συνεχίζεις να εστιάζεις στην «καταιγίδα» μέσα σου, τόσο αυτή θα συνεχίζει να διαιωνίζεται και να υπάρχει, και τόσο περισσότερο, ασυνείδητα, θα κάνεις ενέργειες που θα σε κρατάνε παγιδευμένο μέσα της. Σου ξαναλέω:

Όσο επικεντρώνεσαι στο πρόβλημα, δε θα βρεις τη λύση.

Θα πρέπει να αντιληφθείς πως το πρόβλημα είναι μια ψευδαίσθηση:

Δεν υπάρχει καταιγίδα – εσύ τη δημιουργείς μέσα σου.

Τείνουμε να πηγαίνουμε προς τα εκεί που εστιάζουμε, και αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας…»

Αυτά στα οποία εστιάζουμε τείνουν να μεγενθύνονται, στο μυαλό μας.

«Άρα θα πρέπει να αρχίσω να εστιάζω πού θέλω να πάω αντί για πού δεν θέλω. Ωραία το κατάλαβα. Άρα θα πρέπει να το προσδιορίσω;» ρωτάει ο Γιώργος.

«Φυσικα! Χρειάζεσαι πρώτα να καθορίσεις έναν προορισμό, για να μπορέσεις να βγεις απ’την καταιγίδα.

Αυτό συζητούσαμε την προηγούμενη φορά, όταν σου έδωσα την προαγωγή. Χρειάζεσαι μια νέα Ιθάκη, έναν επόμενο προορισμό, ένα νέο όραμα για τη ζωή σου.

Τι να την κάνεις την “πυξίδα” και τους “χάρτες” να σου πουν πώς να πλοηγηθείς, εάν δεν ξέρεις ΚΑΝ ποιος είναι ο προορισμός σου;

Εσύ μου είπες την προηγούμενη φορά ότι νοιώθεις σα φτερό στον άνεμο. Οπότε προηγείται αυτό.

Πού πας;

Τι θες να κάνεις; 

Έθεσες ένα όραμα που είχαμε πει πριν από λίγο καιρό;» τον ρωτάει ο Παναγιώτης με περιέργεια.

«Όχι, σου είπα ότι δεν είχα καιρό για τέτοια πράγματα…

Άσχετα αν μετά κατάλαβα πως αυτά που σου έλεγα ήταν λάθος…

Ξέρω, κατά βάθος, ότι ο προορισμός δεν είναι μια βλακεία, αλλά κάνει τη διαφορά.

Απλά τα έλεγα αυτά για να δικαιολογήσω τη συμπεριφορά μου, που δεν έκανα τίποτα το αξιόλογο τόσο καιρό.

Η αλήθεια είναι ότι απλά δεν ξέρω τι θέλω…

Ή για να το θέσω καλύτερα – δεν ξέρω τι, ΑΠΟ ΟΛΑ αυτά που θέλω, είναι ο σωστός προορισμός για μένα.

Έχω τόσα πράγματα που θα ήθελα να κάνω – και τα θέλω όλα…

Δεν ξέρω τι να πρωτο-επιλέξω και τι να πρωτο-κάνω

Αλλά και πάλι με πιέζει ο χρόνος οπότε δε μπορώ να αφιερωθώ αυτή στη στιγμή στο να ξεκαθαρίσω 100% τι θέλω…» τελειώνει με έναν μεγάλο αναστεναγμό ο Γιώργος.

«Άρα απ’ότι κατάλαβα απ’όσα μου λες, φοβάσαι μην κάνεις τη λάθος επιλογή, και γι’αυτό δεν παίρνεις καμία σοβαρή απόφαση…»

«Ναι, θα μπορούσες να το πεις και έτσι…»

«Πολύς κόσμος δεν παίρνει μια απόφαση γιατί φοβάται.

*(βλέπε το άρθρο: Οι 4 κύριοι λόγοι που δεν παίρνουμε αποφάσεις)

Φοβάται αν θα πάρει τη σωστή απόφαση.

Φοβάται πώς θα το πάρουν οι άλλοι.

Φοβάται τι θα σημαίνει αυτή.

Φοβάται μήπως κάνει λάθος και πρέπει να επιλέξει κάτι άλλο.

Ο μόνος λόγος για τον οποίον κάποιος δεν παίρνει αποφάσεις είναι, ουσιαστικά, ο φόβος.

Όμως θα’θελα να το βάλεις καλά στο μυαλό σου:

Το να έχεις τον οποιοδήποτε προορισμό είναι καλύτερο απ’το να μην έχεις καθόλου προορισμό.

Αν είναι να περιμένεις μέχρι να’σαι σίγουρος, ποτέ δε θα έρθει αυτή η στιγμή.

Πάντα παίζουμε με τις πιθανότητες και αυτά που έχουμε στα χέρια μας την εκάστοτε στιγμή.

Μαζεύεις τα δεδομένα που μπορείς για μια απόφαση, αλλά μετά έρχεται η ώρα που πρέπει να την πάρεις.

Η ώρα είναι τώρα.

Με αυτά που ξέρεις τώρα, τι αποφασίζεις;

Δε σου λέω να παίρνεις βιαστικές αποφάσεις.

Σου λέω όμως ότι πρέπει να αρχίσεις να παίρνεις περισσότερες αποφάσεις.

Να τις σκέφτεσαι καλά, να τα βάζεις κάτω και να τα ζυγίζεις, αλλά μετά να παίρνεις αμέσως την απόφαση και να μην το αναβάλλεις παραπάνω απ’όσο χρειάζεται.

Και όσες περισσότερες αποφάσεις θα παίρνεις, τόσο καλύτερος θα γίνεσαι σε αυτό.

Είναι και αυτό μία ικανότητα η οποία χτίζεται, σαν όλες τις άλλες, και είναι μια ικανότητα που ξεχωρίζει τους καλούς ηγέτες από τους υπόλοιπους. Το καλύτερο θα στο πω σε λίγο.

Θέτεις, λοιπόν, για αρχή έναν προορισμό από όλους αυτούς που θες. Όσο προχωράς, όσο τον πλησιάζεις, βλέπεις αν σου ταιριάζει, αν είναι αυτό που ήθελες ή όχι.

Αν δεν σε ικανοποιεί, πας στον επόμενο.

Η ευλυγισία σκέψης είναι ό,τι πιο σημαντικό.

Αν πιστεύεις πως μπορείς να κρίνεις, αν πηγαίνεις προς την σωστή κατεύθυνση ή όχι, χωρίς να βρίσκεσαι σε κίνηση, απατάσαι.

Είπαμε το κλασσικό: Δεν μετράει τόσο ο προορισμός όσο το ταξίδι. Το ποιος γίνεσαι στην πορεία.

Ούτε χρειάζεται να είναι 100% ξεκάθαρος αυτός ο προορισμός στην αρχή.

Για αρχή σε νοιάζει να συνεχίσεις το ταξίδι σου προς νέους προορισμούς.

Σε νοιάζει να δεις προς τα πού θες να πας, και να ξαναρχίσεις να κάνεις μικρά και σταθερά βήματα προς τα εκεί.

Όσο προχωράς, τόσο περισσότερο το ξεκαθαρίζεις μέσα σου τι είναι αυτό που θες, και τόσο περισσότερο θα μπορείς να διακρίνεις τα επόμενα βήματα και την πορεία σου.

Το καλύτερο ξέρεις ποιο είναι; Ότι ο δρόμος θα σου φανερώνεται όσο προχωράς.

Όμως θα πρέπει να είσαι ήδη σε κίνηση προς τα εκεί που θες. Γιατί η ζωή και ο κόσμος βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση προς τα κάπου, και αν δεν έχουμε επιλεξει – έστω και αδρά- εμείς αυτό το “κάπου” της δικής μας ζωής, τότε άλλοι το επιλέγουν για εμάς. Αν νομίζεις πως δεν είναι σε κίνηση η ζωή σου, τότε άλλος παίρνει τις επιλογές.

Χρειάζεται συνεχώς να έχεις έναν προορισμό κατά νου, γιατί αυτός είναι που σου καθορίζει την κατεύθυνση που θα πάρεις.

Ποιος, όμως, νομίζεις ότι είναι ο επόμενος, Μεγάλος σου Προορισμός; Και πώς ξέρεις ότι αυτός είναι πράγματι αυτό που θες;» καταλήγει ο Παναγιώτης.

«Έλα, ντε; Δεν ξέρω τι θέλω περισσότερο. 

Πώς μπορώ να ξέρω ΤΙ, απ’όλα αυτά, είναι αυτό που θέλω περισσότερο;

Πώς θα βρω ποιος είναι ο προορισμός που δε θα το μετανοιώσω στην πορεία και δε θα αλλάξω γνώμη;»

«Αυτό θα στο πω την άλλη φορά. Προς το παρόν σκέψου αυτά που είπαμε. Ξεκίνα να παίρνεις αποφάσεις, σκέψου αδρά την κατεύθυνση που θες να πας, και κάνε τα πρώτα βήματα.» του λέει με ένα πονηρό χαμόγελο ο Παναγιώτης κλείνοντας την κουβέντα.

 

Επόμενη ιστορία εδώ: Μέρος 4: Πώς θα ξέρεις ποιος είναι ο Αληθινός σου Προορισμός;

Προηγούμενη ιστορία εδώ: Μέρος 2: Μήπως τα όνειρα και οι στόχοι δεν είναι για μένα;

 

Τα αντίδοτα της Απογοήτευσης, των Τύψεων/Ενοχών και της Ανεπάρκειας

Σημείωση 1: Θα ομολογήσω ότι πολλά απ’αυτά τα πήρα απ’το Awaken the Giant Within του Tony Robbins και άλλα από το Emotions Revealed του Ekman,το Emotional Intelligence του Goleman και το Psycho-Cybernetics του Maxwell Maltz.

Για μένα είναι και τα 4 αγαπημένα βιβλία, αλλά ιδίως το πρώτο και το τελευταίο, μόνο και μόνο γιατί πραγματικά τα λένε και τα εξηγούν πολύ απλά και όμορφα, με πολλές λεπτομέρειες και παραδείγματα, κατανοητά και λογικά.

Σημείωση 2: Όπως και τα 10 Συναισθήματα της Δύναμης, έτσι και τα 10 Σήματα Δράσης, θέλουν ΠΟΛΥ εκπαίδευση, επανάληψη, να τα τοιχοκολλήσεις σε μέρος που να μπορείς να τα δεις εύκολα όταν είσαι “στις μαύρες σου”, ώστε να μπορέσεις να δεις πως να σταματήσεις το εκάστοτε λαμπάκι να αναβοσβήνει.

Στο άρθρο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα, μαζί με τα πολλά ωραία που είπαμε, όπως ποια είναι μία παγίδα που πρέπει να προσέχεις, είπαμε πως τα “αρνητικά” συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ καλό:

Σήματα κινδύνου και δράσεως.

Δεν είναι κάτι που πρέπει να μεγαλοποιούμε ή να υποτιμούμε. 

Είναι απλά οι ενδείξεις.

Επίσης μιλήσαμε για τα αντίδοτα της Δυσφορίας και του Φόβου και τα αντίδοτα του Πόνου, της Αγανάκτησης και του Θυμού

Πάμε λοιπόν να δώσουμε όσο πιο κατανοητές, ακριβείς και απλές ερμηνείες γίνεται για τις επόμενες 3 “οικογένειες” συναισθημάτων, και τα αντίστοιχα αντίδοτά τους: την Απογοήτευση, τις Τύψεις και τις Ενοχές, και την Ανεπάρκεια ή Κατωτερότητα, ή την αίσθηση ότι είμαστε Ανίκανοι.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ

Κατά καιρούς όλοι μας αισθανόμαστε απογοητευμένοι, είτε από τον εαυτό μας, είτε από τους καρπούς των προσπαθειών μας, είτε από τους άλλους.

Όμως, όπως και με τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, αν καταλάβεις τι σημαίνει, είναι πολύ θετικό και βοηθητικό συναίσθημα.

Το μήνυμα που θέλει να σου περάσει η απογοήτευση είναι ότι:

Μία προσδοκία που είχες μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί.

Μάλλον είναι ώρα να αλλάξεις τις προσδοκίες σου και να τις κάνεις πιο κατάλληλες για την περίσταση.

Τις περισσότερες φορές απογοητευόμαστε γιατί δεν γίνεται αυτό που περιμέναμε.

Η συσσωρευμένη απογοήτευση οδηγεί στον συναισθηματικό πόνο που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο. Οπότε, προκειμένου να μη συσσωρευτεί, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα (πάρε το αντίδοτο).

ΑΝΤΙΔΟΤΟ της Απογοήτευσης:

1. Αμέσως βρες κάτι που να μπορείς να μάθεις από την περίσταση που θα μπορούσε να σε βοηθήσει στο μέλλον.

Ίσως να ξεπέρασες τον εαυτό σου σε μερικά πράγματα, και να έμαθες ότι είναι εφικτά ακόμη περισσότερα.

Ίσως να παρατήρησες κάτι διαφορετικό.

Ίσως έκανες κάποια λάθη και έμαθες μέσα από αυτά.

Όπως και να’χει, βρες και κατέγραψε το οτιδήποτε έμαθες και δεν πρέπει να επαναλάβεις στο μέλλον.

2. Θέσε ένα νέο στόχο.

Όχι πιο χαμηλό, αλλά κατά κάποια έννοια, πιο ολοκληρωμένο και λίγο διαφορετικό.

Κάτι που θα σε εμπνέει ακόμη περισσότερο από τον προηγούμενο στόχο.

Κάτι για το οποίο μπορείς άμεσα να κάνεις κάποια πρόοδο και να ξαναρχίσεις να παίρνεις μικρές νίκες και επιτυχίες.

3. Συνειδητοποίησε ότι ίσως να βιάζεσαι να κρίνεις.

Τείνουμε  να δίνουμε μια μονιμότητα σε ολα και να πιστεύουμε ότι θα διαρκέσουν για πάντα, και ιδίως για τα αρνητικά. Όμως τις περισσότερες φορές, όλα είναι παροδικά (“Τα πάντα ρει”).

Οπότε μη βιάζεσαι να καταλήξεις σε συμπεράσματα.

Συνήθως αυτά είναι προσωρινές προκλήσεις και μαθήματα που πρέπει να μάθεις να ανταπεξέρχεσαι.

Θυμήσου ότι “Οι καθυστερήσεις, δεν είναι και απαρνήσεις”.

Εάν έχεις μη ρεαλιστικές, και τρελά ψηλές προσδοκίες, και περιμένεις να τα πετύχεις όλα με την πρώτη ή με τη δεύτερη, ή και με την πέμπτη προσπάθεια, έχεις προετοιμάσει το έδαφος για ΠΟΛΥ μεγάλες απογοητεύσεις.

Αποδέξου ότι στην αρχή θα αποτύχεις ΠΟΛΛΕΣ φορές και κάνε το καλύτερο που μπορείς, χωρίς να χάνεις χρόνο.

“Πέσε κάτω εφτά φορές, σήκω οκτώ” ~Ιαπωνική παροιμία

Αποδέξου ότι ο χάρτης της πραγματικότητας που έχεις, δεν είναι και πολύ ακριβής (μιας και δεν έχεις ακόμη την εμπειρία), και πώς μέχρι να γίνει πιο ακριβής, θα πέφτεις πάνω σε τοίχους και εμπόδια.

Επίσης, διάβασε αυτό εδώ το άρθρο για το “Τι δε σου λένε για την Αισιοδοξία;“, και άρχισε να θέτεις καλύτερες ερωτήσεις.

ΤΥΨΕΙΣ & ΕΝΟΧΕΣ

Είναι θυμός ο οποίος στρέφεται προς τα έσω.

Είσαι θυμωμένος και κατηγορείς τον εαυτό σου.

Είναι απ’τα συναισθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα για να αποφύγουν.

Το μήνυμα αυτών των συναισθημάτων είναι:

Έχεις παραβιάσει (ή ξεπεράσει) τα όρια, σε μια (ή και περισσότερες) από τις υψηλότερες αρχές σου.

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσεις:

  • Ποια είναι αυτή η αρχή στην οποία πιστεύεις ακράδαντα ότι ισχύει, συνειδητή ή ασυνείδητη.
  • Πώς και πότε την παραβίασες και
  • Να κάνεις κάτι ΑΜΕΣΩΣ για να σιγουρέψεις ότι δεν πρόκειται να ξανασυμβεί στο μέλλον.

Μερικοί ίσως να προσπαθούν να καταπιέσουν αυτά τα συναισθήματα, και απαρνούνται ότι τα αισθάνονται.

Ίσως με τον καιρό υποχωρήσουν απ’το συνειδητό, αλλά σίγουρα θα παραμένουν μέσα τους έως ότου τα επιλύσουν.

Το να τα αγνοήσουν ή να τα καταπιέσουν θα τα κάνει να επιστρέψουν αργότερα πολύ πιο δυνατά (όπως είπαμε στο Τι δε σου λένε για τα αρνητικά συναισθήματα), είτε με τη μορφή ψυχολογικών, είτε και σωματικών προβλημάτων.

Ο ρόλος τους και πάλι, όπως όλα τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα, είναι να σε κινητοποιήσουν να κάνεις κάτι.

Το να κάθεσαι να αναλώνεσαι σε αυτά, και να αισθάνεσαι ένοχος και κατώτερος για το υπόλοιπο της ζωής σου, σίγουρα δεν θα βοηθήσει ούτε εσένα, ούτε τους γύρω σου.

Οπότε, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις, είναι να πάρεις το αντίδοτο:

ΑΝΤΙΔΟΤΟ των Τύψεων και των Ενοχών:

1. Αναγνώρισε ότι έχεις παραβιάσει μία σοβαρή Αρχή σου, και ΠΟΙΑ είναι αυτή η αρχή.

Κατέγραψε την κάπου να τη θυμάσαι.

Θυμήσου άλλες φορές στο παρελθόν που την παραβίασες και πώς αισθανόσουν, και αντίθετα, άλλες φορές που την ακολούθησες και πόσο καλύτερα μετά αισθανόσουν.

2. Κατάλαβε ότι μια πράξη δεν χαρακτηρίζει κανέναν “κάπως”.

Οι επαναλαμβανόμενες πράξεις είναι αυτές που δημιουργούν τις συνήθειες και διαμορφώνουν τον χαρακτήρα σου.

“Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γιατί γίνονται οι λέξεις σου.
Πρόσεχε τις λέξεις σου, γιατί γίνονται οι πράξεις σου.
Πρόσεχε τις πράξεις σου, γιατί γίνονται οι συνήθειές σου.
Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γιατί γίνονται ο χαρακτήρας σου.
Πρόσεχε το χαρακτήρα σου, γιατί γίνεται το πεπρωμένο σου.”
~Μαχάτμα Γκάντι

Οπότε μην αρχίσεις να προτρέχεις σε συμπεράσματα για το “ποιος είσαι”, “τι έγινες” κλπ. Όμως…

3. Δεσμεύσου απόλυτα πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Είτε σιγανά στον εαυτό σου, είτε μπροστά στους άλλους, δεσμεύσου πως αυτή η συμπεριφορά δεν θα ξανασυμβεί στο μέλλον.

Επανέλαβε στο μυαλό σου το πώς, εάν μπορούσες να ξαναζήσεις τη στιγμή, θα αντιμετώπιζες την ίδια κατάσταση για την οποία αισθάνεσαι ενοχές, με τρόπο συνεπή με τις υψηλότερες προσωπικές σου Αρχές.

Κάνε “νοητικές πρόβες“.

Βρες ποια θα ήταν η καλύτερη συμπεριφορά/απάντηση, και πρόβαρέ την στο μυαλό σου να την κάνεις/λες ιδανικά έτσι όπως θα ήθελες να γίνει.

Κάν’το μερικές φορές αυτό, και θα σου είναι πολύ πιο εύκολο εάν ξανασυμβεί, να δράσεις έτσι όπως προέβλεψες.

4. Κάνε και άλλες πρόβες / αυτοσχεδιασμούς στο μυαλό σου.

Δοκίμασε το στο νου σου, πώς θα αντιμετωπίσεις, ιδανικά, παρόμοιες καταστάσεις, εμπόδια και πειρασμούς (που αναπόφευκτα θα συμβούν) στο μέλλον.

Όσο πιο ζωντανά και με περισσότερες λεπτομέρειες “προβάρεις” (φανταστείς) τις ιδανικότερες απαντήσεις / συμπεριφορές, και τον εαυτό σου να δρα έτσι όπως θες, τόσο καλύτερα θα σου εντυπωθεί.

Θα σου είναι πιο εύκολο να δρασεις έτσι στο μέλλον.

ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ, ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΚΑΤΩΤΕΡΟΤΗΤΑ

Συνήθως έχουμε έναν τελείως άδικο κανόνα για να καθορίσουμε εάν είμαστε ανεπαρκείς και ανίκανοι ή όχι.

Τις περισσότερες φορές για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι είμαστε ανίκανοι, θα πρέπει να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους.

Αλλά κάθε φορά που θα μπαίνεις σε διαδικασία σύγκρισης με άλλους, πάντα θα βγαίνεις δεύτερος και θα καλλιεργείς την εικόνα ότι είσαι χειρότερος ή κατώτερος απ’τους άλλους.

Ο καλύτερος χειρουργός του κόσμου πάει να μάθει να παίζει κιθάρα.

Αν έστω και για μια στιγμή κάτσει να συγκριθεί με τον καλύτερο κιθαρίστα του κόσμου, ή ακόμα και με τον δάσκαλό του, θα αισθανθεί ότι είναι τελείως ανίκανος.

Όμως, αντί να κάτσει να το πολυσκεφτεί, ξέρει ότι κάνει τόσα άλλα που ο κιθαρίστας δεν μπορεί να κάνει.

Και όταν το αναλογιστεί αυτό, καθώς και το ότι δεν μαθαίνει κιθάρα για να γίνει ο καλύτερος του κόσμου, αλλά για να είναι “λειτουργικός”, να μπορεί να παίζει μερικά τραγούδια, σταματά να αισθάνεται ανικανότητα.

Το μήνυμα που θέλουν να σου περάσουν αυτά τα συναισθήματα είναι πως:

Προς το παρόν δεν έχεις το επίπεδο της ικανότητας που απαιτείται για την παρούσα δουλειά.
Χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες, κατανόηση, στρατηγικές, εργαλεία, ή και αυτοπεποίθηση.

Η αυτοπεποίθηση, χτίζεται μέσα από τις προσωπικές επιτυχίες, οι οποίες πάντα έρχονται μετά από πολλές αποτυχίες, μάθηση και βελτίωση.

Μάλιστα είναι ευρέως διαδεδομένα τα ψυχολογικά πειράματα που γίνονται για την “δημιουργία” αυτών των συναισθημάτων κατωτερότητας στα πλαίσια του εργαστηρίου.

Το μόνο που χρειάζεται να κάνει ο ερευνητής, είναι να βάλει σε μια ομάδα ανθρώπων ένα απλό τεστ, και να πει ειλικρινά ότι “ο μέσος άνθρωπος ολοκληρώνει αυτό το τεστ σε 5 λεπτά (πχ)” (που μπορεί ο πραγματικός χρόνος να είναι 25 λεπτά).

Πάντα, όταν χτυπήσει το κουδουνάκι ότι πέρασε αυτός ο χρόνος, η επίδοση όλων πέφτει, καθώς αισθάνονται ότι είναι ηλίθιοι και χειρότεροι από τον μέσο άνθρωπο.

Έτσι, πολύ εύκολα, δημιουργούνται αισθήματα κατωτερότητας και ανικανότητας.

Μην πέσεις θύμα της κατωτερότητας.

ΑΝΤΙΔΟΤΟ Ανικανότητας, Ανεπάρκειας, Κατωτερότητας:

1. Αναρωτήσου κατ’αρχάς:

“Είναι πραγματικά το κατάλληλο συναίσθημα το οποίο νοιώθω σε αυτή την κατάσταση;
Είμαι πραγματικά ανεπαρκής, ή μήπως πρέπει να αλλάξω τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα;”

Μήπως έχεις θέσει πολύ ψηλά τον πήχη, και δεν έχεις σκεφτεί όλη την πορεία και τα μικρότερα βήματα που προηγούνται αυτού που φαντάζεσαι;

Μήπως σου είχε φανεί κάτι εύκολο και είχες υποτιμήσει το πόσο χρόνο, κόπο και ενέργεια θέλει για να επιτευχθεί;

2. Μήπως πέφτεις θύμα των “Αυθαίρετων Προϋποθέσεων” του μυαλού σου;

Αυτό γίνεται σαν αμυντικός μηχανισμός για να αναβάλλεις αυτό που φοβάσαι, αλλά ξέρεις πως θα σ’αρέσει…

Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για αυτόν τον κίνδυνο που παραμονεύει κάθε φορά που πάμε να κάνουμε το επόμενο βήμα εδώ: Αποφάσισε και ξεκίνα με δύναμη

  • Μήπως πιστεύεις ότι για να μπεις στην πίστα να χορέψεις θα πρέπει να είσαι καλύτερος απ’τον Michael Jackson
  • Ή ότι για να ξεκινήσεις να ζωγραφίζεις θα πρέπει να έχεις δει τα 1450871 βίντεο του Bob Ross;
  • Ή ότι για να πας στην Χ χώρα θα πρέπει να ξέρεις τη γλώσσα;
  • Ή ότι για να αλλάξει η οικονομική σου κατάσταση θα πρέπει να αλλάξει πρώτα η κυβέρνηση ή να βγει η Ελλάδα απ’την κρίση;

Ξανασκέψου ότι όλες οι προϋποθέσεις που έχεις στο μυαλό σου, μπορεί να είναι τελείως αυθαίρετες και να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό…

Και ανέλαβε την πλήρη ευθύνη για να πάρεις ξανά τον έλεγχο.

3. Εκτίμησε την ενθάρρυνση που σου δίνουν αυτά τα συναισθήματα να γίνεις καλύτερος.

Χρησιμοποίησε αυτά τα συναισθήματα σαν κινητήριες δυνάμεις, και όχι σαν άγκυρες που σε κρατάνε πίσω.

Αποδέξου ότι δεν είσαι τέλειος.

Βασικά ότι κανένας άνθρωπος και τίποτα στον κόσμο αυτό δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει τέλειο, αλλά όλα ακολουθούν μία εξελικτική πορεία.

Αφοσιώσου σε αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν “Kaizen” – τη Συνεχή και Ατέρμονη Βελτίωση αυτού του τομέα, και θα κάνεις το πρώτο βήμα κατά της ανεπάρκειας.

Με το που θα αρχίσεις να βελτιώνεσαι, αυτά τα συναισθήματα θα μειωθούν δραματικά.

4. Αποδέξου την ανεπάρκεια αυτή, και κάνε κάτι για αυτό.

Βρες ένα πρότυπο, κάποιον που βρίσκεται πολύ πιο μπροστά από εσένα στον τομέα που αισθάνεσαι ανεπάρκεια, και πες του να σε βοηθήσει.

Να σου δείξει τι ισχύει και τι όχι, πώς σκέφτεται, τι θα έκανε στη θέση σου ή να σε “προπονήσει”.

Δεν χρειάζεται να ξαναεφεύρεις τον τροχό.

Γι’αυτό υπάρχουν οι μέντορες και οι δάσκαλοι.

Γιατί ο χρόνος είναι πολύτιμος και δεν είναι αρκετός για να εφεύρουμε ξανά τα ίδια και τα ίδια.

Σου τα έχω σε αφίσα να τα κολλήσεις στον τοίχο!

10shmataDrashsΗ λίστα με τα αρνητικά συναισθήματα και τις ερμηνείες τους δεν θα είναι ποτέ πλήρης.

Εξερεύνησε τα δικά σου συναισθήματα και σήματα δράσης, και μην περιμένεις ποτέ να εξαλειφθούν πλήρως, γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι.

Αν όλα τα πράγματα ήταν το ίδιο εύκολα, όλοι θα έκαναν τα ίδια.

Θυμίσου πως όσο τα αγνοούμε, αυτά θα ενισχύονται όλο και περισσότερο, μέχρι να τους δώσουμε σημασία. 

Γι’αυτό μάθε να τα διαχειρίζεσαι, να τα κατανοείς και να τα εκτιμάς για τις χρήσιμες πληροφορίες που σου δίνουν, αλλά και να δρας άμεσα και στοχευμένα, ώστε να μην προλάβουν να σε κατακλύσουν και πάρουν τον έλεγχο της ζωής σου.

Για τους συνδρομητές είναι ήδη έτοιμο το Πόστερ με τα 10 σήματα δράσης, και μπορούν να το βρουν στην “εργαλειοθήκη” τους με τα υπόλοιπα δωράκια. :)

Μπορείς να γίνεις συνδρομητής, βάζοντας το όνομά σου και το email σου στα δεξιά, και να κατεβάσεις αρκετά πράγματα που έχω δωρεάν για τους συνδρομητές.

Αν θες να διαβάσεις ανάλογα άρθρα, ξεκίνα με αυτά: